مثل اینکه بهار 92، فصل خزان نزدیکان و یاران امام است و غروب و عروج شاگردان ایشان! این فصل اسماً و رسماً بهار است، لکن در عمل عین خزان است. روزگار بد کردار در این فصل شمشیر از نیام برکشیده و قلع و قمع وارثان خمینی را رقم زده است، اما هر کدام را به نوعی و به حیلتی و... یکی را با اتهام دروغ و تهمت و... دیگری را با تهدید و تحدید و... از همه ناگوارتر و دردناک تر، همراهی و همنوایی فرشته جان ستان است با این فصل بهار نمای در اصل خزان!
ملک الموت در همین دو ماه شاگردان خمینی کبیر را گل چین کرده است؛ نخست آیت الله رضوانی، بعد آیت الله سید عزالدین زنجانی و حالا آیت الله طاهری اصفهانی!
تنها می توان گفت:
دعوی چه کنی؟ داعیه داران همه رفتند شو بار سفر بند که یاران همه رفتند
آن گرد شتابنده که در دامن صحراست گوید: «چه نشینی؟ که سواران همه رفتند»
داغ است دل لاله و نیلی است بر سرو کز باغ جهان لاله عذاران همه رفتند
فریاد که گنجینه طرازان معانی گنجینه نهادند به ماران، همه رفتند
خون بار، بهار! از مژه در فرقت احباب کز پیش تو چون ابر بهاران همه رفتند.
آنان همه بار سفر بستند و رفتند. ما مانده ایم و هزار آه و افسوس و این همه ناله و سوز!
یاران همه در گلشن وصلند به شادی ما چند درین گلخن ویرانه بسوزیم؟
ضمن عرض تسلیت به بیت شریف و دوستداران این عالم نستوه و مبارز کم نظیر، گوشه ای از زندگی سیاسی و اجتماعی و ارتباطش با امام خمینی را مرور می کنیم.
زندگی نامه
آقا سیدجلال الدین طاهری سال 1305 ش، در یکی از محله های قدیمی شهر اصفهان به نام حسین آباد در خانواده مذهبی و اهل علم و آگاه به زمان، چشم به جهان گشود. پدرش مرحوم سید عبدالخالق طاهری و پدر بزرگش مرحوم آیتالله میرسید عبدالحسین موسوی از علمای بزرگ منطقه حسینآباد اصفهان بود.
سیدجلال الدین در سال 1323 ش، دیپلم علمی دبیرستان را گرفت که شامل رشته های: ادبی، ریاضی و تجربی با هم می شد، مدتی در مدرسه فرانسویها به آموختن زبان فرانسه پرداخت و بعد از آن به توصیه پدر و جدّش و تشویقهای مرحوم آیت الله حاج سیدحبیب الله روضاتی و عمویش حاج محمد طاهری، به حوزه علمیه اصفهان وارد شد.
آن مرحوم در حوزه علمیه اصفهان مقدمات دروس را آغاز کرد، ابتدا از حضور آیت الله حاج سیدمحمد جواد موسوی غروی، ادبیات را به نحو احسن آموخت و مایه های روشن بینی و شرح صدر و عقل گرائی را از آن استاد فرزانه خوب فرا گرفت.
در سال 1325 ش، راهی حوزه علمیه قم شد و با کوشش و جدیت کامل از محضر آیات عظام: حجت کوه کمره ای، حاج سید محمد تقی خوانساری، حاج آقا حسین بروجردی، محقق داماد و امام خمینی، کمال استفاده را برد.
آیت الله طاهری به اتفاق آیات: منتظری، مطهری و بهشتی، در درسهای خصوصی امام خمینی در حکمت و عرفان حضور پیدا می کرد و تا وقتی که حضرت امام در ایران بودند در آن نشستهای علمی حضور داشتند.
از هم مباحثه ای های ایشان در قم، می توان به آیات عظام و علمای گرام: دکتر بهشتی، امام موسی صدر، موسی شبیری زنجانی، جوادی آملی، احمدی میانجی، آذری قمی، موسوی اردبیلی، مکارم شیرازی اشاره کرد. همچنین از ایشان تاکنون چندین جلد کتاب به زبان عربی منتشر شده است.
فعالیت های سیاسی و اجتماعی
آیت الله طاهری از مبارزین سرسخت دوران محمدرضا پهلوی در سال های پیش از انقلاب و یکی از شاخص ترین چهره های انقلابی ایران در شهر اصفهان بود. او با سخنان و خطبه های توفنده خود، گام بزرگی در به ثمر رساندن و پیروزی انقلاب اسلامی ایران و رهایی کشور از استبداد شاهنشاهی برداشت، شهامت و شجاعت این سید بزرگوار زبانزد خاص و عام بود. در دوران پیش از انقلاب ساواکی ها بیش از همه از سخنان آتشین او واهمه داشته و وحشت می کردند.
او اولین امام جمعه شهر اصفهان بود به طوریکه قبل از انقلاب نیز به اصرار امام خمینی اقدام به برگزاری نماز جمعه در مسجد اعظم حسین آباد می نمود. آقا سیدجلالالدین طاهری امام جمعه و نماینده ولی فقیه در اصفهان و نماینده استان اصفهان در مجلس خبرگان قانون اساسی و همچنین مجلس خبرگان رهبری بود.
او که اقامه نماز جمعه را پیش انقلاب با نظر و توصیه حضرت امام شروع کرده بود، پس از پیروزی انقلاب نیز روز دوم آبان 1358مجددا از طرف حضرت امام خمینی حکم امامت جمعه اصفهان برای ایشان ابلاغ شد.
آقاسید جلال طاهری در سال 1343 ش، پس از دستگیری و تبعید امام خمینی، به اصفهان بازگشت و به تدریس و تبلیغ پرداخت و در منابر و مجالس در اصفهان و دیگر شهرها به طرفداری از نهضت روحانیت و مبارزات امام خمینی داد سخن می داد، هر کجا می رفت، با استقبال مردم روبرو می شد، وی در مسجد اعظم حسین آباد اقامه جماعت و جمعه و منبر داشت.
آیت الله طاهری در هنگام خواندن خطبه های نمازجمعه و یا در منبرهای خود به مسائل روز ایران و جهان و چگونگی اوضاع مسلمانان در سرتاسر جهان و زندگی مردم، می پرداخت و چگونگی حوادث دنیای اسلام و حقایق را برای مردم بازگو می کرد. لذا حکومت پهلوی و عمالش، وی را تحمل نمی کردند و هر چند صباحی او را به ساواک احضار و بازجوئی هایی می نمودند و مورد آزارش قرار می دادند.
پس از برگشت به اصفهان، در نوشتن و امضای اعلامیه ها در مسیر مخالفت با رژیم استبداد شاهی و حمایت از امام خمینی، همکاری وسیعی داشت، او از افراد مخلص و مؤمن و عاشق امام بود و از همان اول، همه وجود خود را صمیمانه در اختیار نهضت امام خمینی گذاشت و به بیان خودش: از زمان طلبگی در قم مقلد آیت الله عظمی خمینی و از شاگران ایشان بود.
اولین اعلامیه ای که با دیگر روحانیون اصفهان امضاء کرد، اعتراض به کشتار 15 خرداد سال 42 در تهران و قم و دیگر شهرها بود و باز در تیرماه 42 اعلامیه دیگری در حمایت از امام خمینی امضاء کرد و... حقا که او یکی از استوانه های انقلاب و شاگردان مخلص امام در اصفهان بود.
در آبان ماه سال 1356 ش، که فرزند ارشد امام آیت الله حاج سید مصطفی خمینی به شهادت رسید، او اولین کسی بود که مجلس ترحیم در مدرسه صدر بازار اصفهان برگزار کرد، بعداً ترسهای دیگران ریخت و احتیاط را کنار نهادند و مجلس برگزار کردند و در نهایت منجر به آگاهی و بیداری مردم و شعله ور شدن انقلاب شد.
پیش از انقلاب ساواک با ممنوع المنبر کردن او که طرفی نبست، دست به تبعیدش زد. به شهرهای مختلف و به بهانه های واهی، اما باز نتوانستند او را ساکت نمایند.
حضرت آیت الله طاهری پس از انقلاب نیز سرباز فداکار انقلاب و امام، و در طول 8 سال جنگ یار و یاور رزمندگان اسلام و خدمتگزار جبهه های نبرد بود. او از السابقون و الباقون انقلاب و تا آخر عاشق و وفادار امام بود. در دورانی که بردن نام خمینی مساوی با بند و زندان و تبعید بود، او سینه سپر می کرد و جانانه قدم در راه دفاع از امام و مبارزه می گذاشت. پس از پیروزی انقلاب نیز مثل بعضی از انقلابی نماهای تازه به دوران رسیده سر سفره آماده ننشست و خود را محق ندانست و مثل دوران پیش انقلاب از جان و مال و فرزندانش مایه گذاشت و در این راه یکی از فرزندانش نیز در جبهه های جنگ به شهادت رسید.
حضرت امام با اطلاع از شهادت فرزند آیت الله در 9 اسفند 1360، طی پیامی خطاب به ایشان فرمود:
«چه کسى اولى از سلاله پاک و مطهر رسول اکرم- صلى اللَّه علیه و آله و سلم- در شهادت در راه هدف و اسلام عزیز و چه کسى اولى از شما فرزند برومند سید شهیدان- صلوات اللَّه و سلامه علیه- و از خاندان محترمتان در صبر و ایثار در راه خداوند متعال؛ و چه کسى اولى در پاسدارى و مقاومت براى اقامه عدالت اسلامى از ملت عظیم الشأن ایران؛ و چه کسى اولى از دست زدن به این جنایات و به شهادت رساندن فرزندان قرآن و سلاله طیبه شهداى بزرگوار کربلا از صدام و صدامیان، یادگار جنایتکاران صدر اسلام.»
طاهری، یار وفادار و طاهر امام
حضرت امام خمینی، فوق العاده به آقای طاهری علاقمند بودند و آیتالله طاهری هم بنا به قول خودشان عاشق حضرت امام بودند. پرداختن به رابطه این دو استاد و شاگرد در این فرصت کم محال است، اما فرصت را غنیمت شمرده و فقط با تورق کتاب صحیفه امام، به میزان علاقه و توجه امام به این ایشان اشاره می کنم.
حضرت امام پس از تبعید و دوری از یاران و شاگردان خویش، آنان را فراموش نکرد، همچنان که آنها نیز استاد و مراد و رهبر خویش را فراموش نکرده و با ارسال نامه به او و زنده نگه داشتن یاد و نامش در ایران علاقه و وفاداری را به تمام و کمال نشان دادند.
در دوران تبعید حضرت امام، نامه و اسنادی زیادی بین حضرت امام و آیت الله طاهری نوشته شده است. از نامه های شخصی گرفته تا سیاسی و... در دوره ای که کسالتی برای آقای طاهری عارض شده بود، حضرت امام طی چندین نامه جویای سلامتی ایشان شده و ضمن توصیه به مراجعه به پزشک، پزشک حاذقی را به ایشان معرفی می کنند تا اقدام به درمان نمایند.
در تاریخ 16 اسفند 1348، خطاب به ایشان می نویسند:
«خدمت جناب مستطاب سید الاعلام و ثقه الاسلام آقاى طاهرى- دامت افاضاته
از قرار مسموع عارضه پیدا شده و حتى گفته شد پاى شما آسیب دیده است و این مطلب موجب نگرانى این جانب است. از سلامت خودتان مطلعم فرمایید. امید است ان شاء اللَّه تعالى خداوند عافیت کامل عنایت فرماید. از جنابعالى امید دعاى خیر دارم. و السلام علیکم.»
مجدداً در 29 اردیبهشت 1349 از نجف اشرف پیگیر بیماری آیت الله طاهری شده و با ارسال نامه دیگر می فرمایند:
«خدمت جناب مستطاب سید الاعلام و ثقه الاسلام آقاى طاهرى- دامت افاضاته
مرقوم محترم واصل شد. از اینکه پاهاى جنابعالى رو به بهبودى است خوشوقت شدم. امید است ان شاء اللَّه تعالى کسالت دیگر شما هم به زودى رفع شود. این جانب جداً دعا مى کنم و از حال شما نگران هستم، لکن بحمد اللَّه شما جوان هستید و قوه جوانى و روحى کمک کرده به زودى ان شاء اللَّه رفع مى شود.
این جانب بحمد اللَّه تعالى مزاجاً سلامت هستم. امید است به ادعیه خالصه آقایان نگرانیهاى روحى نیز رفع شود. نمى دانم اطباى اصفهان تا چه اندازه تخصص دارند؛ شاید اگر تهران تشریف ببرید بهتر باشد و ان شاء اللَّه زودتر بهبودى حاصل شود. در صورتى که از این جانب کارى ساخته شود به هر نحو مهیا و حاضرم براى سلامت شما اقدام کنم.»
برای بار سوم، در 16 مهر 1349 ش، با ارسال نامه توصیه می کنند: «امید است ان شاء اللَّه تعالى بکلى رفع نقاهت بشود ولى رجوع به دکتر اعصاب خوب است و در اصفهان آقاى دکتر نفیسى که این جانب یکوقت که اصفهان بودم و مبتلا شدم و به ایشان رجوع کردم خوب ایشان تشخیص دادند. در هر صورت مسامحه نکنید و مراجعه نمایید.»
برای مرتبه چهارم، برای علاج و درمان بیماری آقای طاهری، طی نامه ای به آیت الله منتظری می نویسند: «از قرار مسموع آقاى طاهرى کسالت دارند، مکتوب جوف را به ایشان برسانید و ضمناً اگر ایشان احتیاج دارند از هر یک از سهمین که خدمت شما است به ایشان برسانید که معالجه کنند.»
بعدها عشق و علاقه آیت الله طاهری به حضرت امام و ارتباط قلبی آنان، موجب ارتباط سببی نیز گردید. چراکه فرزند چهارم آقای طاهری، حجت الاسلام والمسلمین حاج سید محمد حسن طاهری با خانواده حضرت امام وصلت کردند و داماد مرحوم آیت الله شهاب الدین اشراقی، داماد حضرت امام شدند. روح این عالم مبارز قرین رحمت الهی باد.