آیتالله العظمی یوسف صانعى درباره نقش استثنایى و منحصر به فرد حاج سید احمد آقا به عنوان مشاور و امین حضرت امام خمینی (س) در اداره بیت ولایت و رهبرى و ایجاد ارتباط بین گروههاى انقلابى گفت: با اظهار تأسف و تأثر نسبت به مصیبت بزرگ و رحلت مرحوم حجتالاسلام والمسلمین حضرت آقاى حاج سید احمد آقا، فرزند بزرگوار امام ، انشاالله خداوند به همه ما توفیق بدهد که اگر راجع به زندگى ایشان چیزى را یاد داریم و یا یاد مىگیریم براى ما سرمشقى باشد و در زندگى به آن عمل کنیم چون اگر ما، امثال حضرت آقاى احمد آقاها را اسوه و الگو قرار ندهیم بعید است که بتوانیم بگوئیم ائمه معصومین صلواتالله علیهم اجمعین یا پدر بزرگوارش را اسوه و الگو قرار دادهایم، بخاطر اینکه او خود از کسانى بود که پیروى و تشیع و شیعه بودن را به معناى واقعیش در زندگى عمل کرده بود و اگر ما هم او را اسوه قرار بدهیم در حقیقت همان ائمه معصومین صلواتالله علیهم اجمعین و پدر بزرگوارشان و همه شهداء را اسوه قرار دادهایم.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبر جماران، آیتالله العظمی یوسف صانعى با اشاره به نقش آن بزرگوار نسبت به نهضت، انقلاب، حکومت و مقاطعى یاد شده، افزود:نقش ایشان در همه این موارد در یک جمله خلاصه مىشود اینکه او یدى توانا و بازوئى قوى براى امام امت بودند و رکنى محکم و معتمدى مطمئن براى فرزندان انقلاب و براى همه انقلابیون بودهاند و یا به عبارت دیگر یک انسان مطیع امام و فقاهت امام بود و این ارزش فراوان دارد که انسان با یک بزرگوارى و با فقیه و اعلم على الاطلاقى در عصر خود زندگى کند پسر او باشد، نزدیکترین افراد نسبت به او باشد و در عین حال از نظر اطاعت گویا برده و غلامى حلقه بگوش باشد، انسان باید خیلى مراحل از خودسازى را طى کند تا چنین باشد چون زیادى و کثرت مراوده و پدر و فرزند بودن سبب مىشد که آدم اهمیت اطاعت از نظرش کم و کاسته شود، ولى ایشان در عین حالى که این خصوصیت را داشت راجع به اطاعت گویا برده و عبدى بود در رابط با امام. در یک جلسهاى که بنده هم بنا بود باشم و ایشان در آن قضیه صاحب سهم بودند و بنا بود خدمت امام باشیم، وقتى خدمت امام رسیدیم در آن قضیه ایشان دم در ایستاده بود جورى ایستاده بود که من
اصلًا تعجّب کردم که این عظمت و ابهت امام را چه جور یافته است که حتى جرأت نشستن را ندارد و من همان وقتها هم تعبیر مىکردم که من فکر مىکنم ضربان قلب مرحوم آقا سید احمد آقا با اجازه امام است و ضربان قلبى که یک ضربان تکوینى است، اما من فکر مىکنم ضربان قلب ایشان بدون اجازه امام نباید باشد، من مىگفتم حرکت پلکهاى چشم ایشان بدون اجازه امام نمىتواند باشد. یعنى آن چنان مطیع بود و آن چنان عبد بود نسبت به امام و این مرحل بسیار بالائى بود و نقشى را که ایشان داشت عمده این بود که هم علاقمند بود به نهضت و به انقلاب و به فرزندان نهضت و انقلاب و هم امین امام بود و هم صاحب سرّ بود ممکن است کسى امین باشد امّا علاقمند نباشد صاحب سرّ باشد، امّا علاقمند به فرزندان انقلاب نباشد، علاقمند به نهضت نباشد. چه در زمان نهضت که دوستان را هدایت مىکرد، وقتى که امام مدتى در نجف بود و ایشان در قم بودند یا در سایر مواقع و چه در زمان حکومت و انقلاب و نجف و ارتباطش با ایران و چه بعد از حاکمیت امام و ارتباطش با مسئولین و با مردم علاقه او به نظام و انقلاب و نهضت، امانت او سبب شد که کارهاى فراوانى را به پیش ببرد و دوستان انقلاب و فرزندان
انقلاب به ایشان علاقه داشتند «وهل الدین کله الاالحب» یعنى این چنین نبود که یک مسئولى با مرحوم آقاى احمد آقا اگر ارتباط دارد به واسطه اینکه او پسر امام امت است یا او مسئولى است و اختیاراتى از امام دارد و بناست به واسطه این مسؤل این اختیارات منتقل بشود یا کارى داشته باشد، باید ایشان منتقل کند. نه، تنها آن نبود بلکه یک انسان متخلقى بود، یک انسان وارسته و مورد علاقه بود. ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات سیجعل لهم الرحمن ودّا همه کسانیکه او را مىشناختند به او علاقمند بودند یعنى شما نمىتوانید پیدا کنید کسى را که او را بشناسد و به او علاقمند نباشد و قدرت و حرکت در انقلاب و نهضت و حکومت اگر همراه علاقه باشد موفقیتش ده برابر بلکه صد برابر خواهد بود چون دین غیر از حب و علاقه چیز دیگر نیست.
رسولالله صلواتالله و سلام علیه غیر از حب و علاقه به ذوالقربى خودش طبق فرمان خدا چیزى نخواست چون همان علاقه است که سبب مىشد که انسان کسى که مورد علاقهاش است را اسوه و الگو قرار دهد و اعمال خودش را همانند او قرار دهد و جالب این بود که علاقه از دو طرف بود. یعنى هم مردم به ایشان علاقه داشتند و هم او به همه دوستانش علاقمند بود و مراقب و مواظب بود که مبادا نسبت به دوستانش کوچکترین صدمهاى بخورد. اگر به هر دوستش به هر علاقمندش به هر فرزند انقلابى روى یک جهاتى صدمهاى مىخورد مشکلى پیش مىآمد او در حد توانش آن صدمه را جبران مىکرد آن مشکل را رفع مىکرد یا دلدارى مىداد یا اگر مسئلهاى بنا بود پیش بیاید آن مسأله را پیشگیرى مىکرد من خودم یادم هست بعد از آن که آن نظر را راجع به سن بلوغ دختر دادم و در رسالهها منتشر شد و در حوزههاى علمیه هم منتشر شد اعتماداً به آن موّثقه عمّار نه به حساب روشنفکرى به حساب همان فقه صاحب جواهرى و فقه سنتى، وقتى عرض کردم پس بلوغ دختر سیزده سال است اگر آن نشانههاى دیگر نباشد، دو روز بعدش بود که آن بزرگوارى که خدا او را با سیدالشهداء و امام الشهداء محشورش کند منزل ما آمد با
آقاى اخوى آمدند، ایشان آمد و فرمود که این نظرى که شما دادید یکى از نظرهاى خوب و جالبى است براى یک جامعه اسلامى که امیدوار کننده است، امّا نکتهاى را درباره این نظر به شما توجه مىدهم که مبادا خداى ناخواسته در حوزههاى علمیه و در بین علماء این نظر سبب بشود که شما ضربهاى بخورید. شما چنین کنى و چنان کنى که این نظر حفظ بشود، خود شما هم حفظ بشوید و امام در این مواقع این طور حرکت مىکردند و ایشان راه امام را به من تذکر دادند و فرمودند که راه این است و من بسیار شکرگزار خداوند شدم و بعد هم خودم خجالت زده شدم که بنده کجا و بزرگوارى آن آقازاده بزرگوار کجا که از تهران حرکت کرده و در قم به منزل ما آمده که این دو تا مطلب را تذکر بدهد. هم درد را بگوید و هم درمان را. و یا در یکى دو مرحله حساس دیگر در مسائل حوزه که پیش مىآمد من دیدم که ایشان خودشان مىآمدند اینجا و اظهار لطف مىکردند، مىفرمودند که نظر من این است. نظر شما چیست؟ این جورى باید حرکت کرد. این به همان معناى واقعى که کرامت نفس اقتضاء مىکند که آدم نگذارد که خداى نخواسته یکى از دوستانش، یکى از ارادتمندانش قصورى پیدا کند و این قصورش به ضرر انقلاب و اسلام تمام
بشود. خلاصه آنچه که باید در زندگى این بزرگوار چه در مجله حضور چه در غیر مجله حضور نوشته شود و الگو قرار گیرد اطاعت محض او از مقام امامت و پدر بزرگوارش، امانت و پاکى، تواضع و فروتنى و دوستدار بودن نسبت به دوستان انقلاب بود.
از ویژگیهاى دیگر ایشان تواضع، اطاعت محض و عدم تخلف بود که از حرفهاى دوستان یافتید و شنیدید.
سوال: به نظر شما اساسىترین کار یادگار گرامى حضرت امام را بعد از رحلت جانسوز والد بزرگوارشان چه بود؟
صانعى: در ضمن آن عرایضم روشن شد اساسىترین کارى ایشان علاقه به انقلاب، نظام و به فرزندان انقلاب و نظام بود. امین امام بود و این اساسىترین کار و ریزترین و ظریفترین کار در رابطه با امامت امام سلامالله علیه است که شخص امین و نسبت به مسائل آگاه در رابطه با مردم باشد و امام غیر از احمد آقا در بین فرزندان و اقوام خودش کسى که این مقدار مورد اطمینان و این مقدار مورد علاقهاش باشد نداشته و کس دیگر نبود. البته در غیر از اقوامشان هم بودند، اما در اقوامشان و فرزندانشان در امانت کسى به منزله احمد آقا نرسیده والا دوستان دیگرى که امام به آنها عنایت داشت، بسیارىشان در حد بالائى از امانت و علاقه به انقلاب بودهاند، اما هیچ کدام مثل حضرت آقاى احمد آقا نبودند که نزدیک به امام باشند و این چنین اظهار علاقه کنند. یادم است که در یک قضیهاى که نسبت به ایشان صحبتى شده بود امام با کمال بزرگوارى فرموده بود که مرجعیت را زیر سؤال نبرید هر کارى مىخواهید بکنید امّا مرجعیت را زیر سؤال نبرید در رابط با اینکه گفته مىشد نعوذبالله خداى نخواسته حاج احمد آقا ممکن است مثلًا خودش روى علاقهاى که به انقلاب و به نظام داشت حرفى را بزند
که امام در آنجا فرمودند که مرجعیت را زیر سؤال نبرید این هم خود دلیلى بر مظلومیت امام و مظلومیت ایشان بود. من از همه دوستانى که دست اندر کار این قضیه هستند تقاضا مىکنم که ابعاد علمى و فقاهتى ایشان مطرح بشود. چون خود ایشان به حوزه علمیه عنایت داشتند دوستان هم عنایت کنند که سوابق تحصیلى ایشان، سخنرانیهائى که گاهى ایشان در سمینارهاى ائمه جمعه یا در کنفرانسهاى بینالمللى داشتند نسبت به مسائل اسلامى، نسبت به فقه امام و تحقیقات امام، اینها را مطرح کنند و به مردم تذکر بدهند که ایشان بهرحال در حد اجتهاد بوده است، یعنى حدود هشت سال نه سال ایشان درس خارج فقه رفته بود.
من یادم هست ایشان اینجا با یکى از دوستان مباحثه مىکردند، جواهر را درس خارج مىخواندند جواهر را مباحثه مىکردند یک شب که خدمتشان بودیم گفت ما با این رفیقمان جواهر را مباحثه مىکنیم، ولى بیشترین دقت شما روى این نحو «ذلک و غیر ذلکهاى» صاحب جواهر هست و این کار مشکلى است خود این نکته گویاى دقت ایشان در فقه است. که من از آن به بعد دنبال این نکته بودم و بارها به رفقا عرض مىکردم اگر صاحب جواهر یک جا مىگوید امثال این یا غیر از این، اینجور نیست که فقط نیش قلم باشد. صاحب جواهر عنایت دارد و باید رفت پیدا کرد. ایشان مىگفت که اگر کسى یک صفحه جواهر را بخواند و امثال ذلک و غیر ذلک را بیان کند من معتقدم که به مرحله اجتهاد رسیده است. خودشان مدتى کارشان این بوده- اگر با دوستانشان مصاحبهاى بشود و خصوصیات علمى ایشان مطرح بشود خیلى جالب است- مىفرمود: ما در کنار درس خارج، جواهر را مباحثه مىکنیم ولى عنایت دارم نحو ذلک و غیر ذلکها را بیابم این احاطه و دقت فقهى را مىفهماند. به هرحال چون به ایشان حجتالاسلام والمسلمین مىگفتند نباید ما خیال کنیم که معلوماتش کم بوده است، بلکه معلوماتش در حد اجتهاد بوده است. من یک وقت
از ایشان درخواست کردم که شما بیاید در حوزه بمانید. و سطوح عالیه را تدریس بفرمائید کفایه و رسائل را تدریس بفرمائید. از شما استفاده کنند شما یادگار امام هستید. ایشان هم تقریباً در همین فکر بود ولى خواست و اراده خدا مهلت نداد. منتهى از خداوند مىخواهیم فرزند بزرگوارشان جناب حجتالاسلام والمسلمین آقاى سید حسن آقا بتوانند راه پدر و پدر بزرگشان را بهتر ادامه بدهند.
هر چند مسئولیت ایشان خیلى سنگین است ولى باید از خدا درخواست کرد که خدا به ایشان توفیق بدهد که بتوانند راه را ادامه بدهد و خودشان هم خواستند و این یادگار امام را ماها باید حفظش کنیم. ماها باید در کنارش باشیم تا بتوانیم بهتر از آثار امام سلامالله علیه استفاده کنیم.
السلام علیکم و رحمةالله و برکاته
منبع: مجله حضور شماره 10