عضو مجلس خبرگان رهبری، منشور روحانیت امام را یکی از بزرگترین و مهمترین پیامهای امام دانست و گفت: امام در منشور بیشتر مسئولان را مورد خطاب قرار داده و در واقع آنها را نهیب زده است چرا که میدانست فساد از مسئولان آغاز میشود و اگر به نظام و انقلاب هم ضربهای وارد شود از همین نقطه خواهد بود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، آیتالله هاشم هاشمزاده هریسی در گفتوگو با شفقنا اظهار کرد: این منشور یکی از بزرگترین و مهمترین پیامهای حضرت امام است که در بیش از بیست صفحه و در ابعاد مختلف عرفانی، سیاسی، اجتماعی، اخلاقی، عبادی و تربیتی مطرح شده است که تمام مسائل مهم که در زندگی سیاسی دینی خود به آن نیاز داریم در این پیام آمده است. البته مخاطب این پیام علما، مراجع حوزه علمیه کشور و حتی جهان، فقها و روحانیون بودند ولی امام در بسیاری از مطالب آن وظایف همه مردم را بیان میکند؛ اینکه چه دیدگاهی داشته باشند، از کدام روحانی تبعیت کنند و از چه کسانی بر حذر باشند. در واقع امام در منشور روحانیت خود علاوه بر وظایف روحانیون، وظایف مردم را هم بیان میکند.
او گفت: اگر مسائل مهم منشور را دسته بندی کنیم به چهل موضوع و مورد میرسد که همه آنها باید دسته بندی و مورد بحث و بررسی قرار بگیرد اما متأسفانه آنطور که شایسته است به این مسئله پرداخته نشده است حتی منشور برادری و وحدت، فرمان ۱۳ و ۸ مادهای امام(س) که در آن پیشتر مسئولان را مورد خطاب قرار میدهد و مردم را به مسئولان میسپارد که به مشکلات مردم رسیدگی کنند، در واقع امام بیشتر نهیب به مسئولان زده است تا مردم و از مردم خواسته است که رئیس جمهور، شورای قضایی، نخست وزیر، همه اینها را مورد خطاب قرار دهند.
هاشمزاده در ادامه افزود: امام میدانست که فساد از مسئولان شروع میشود و اگر به نظام و انقلاب هم ضربهای وارد شود از همین نقطه است و عوامل دوام انقلاب هم از جانب آنها خواهد بود. امام به این مسائل متوجه بود و فهمید که اگر این گروه درست شوند مردم هم درست میشوند «الناس علی دین ملوکهم» وقتی که مسئولان سالم باشند مردم هم سالم هستند و به تبع اگر آنها فاسد شوند مردم هم به فساد کشیده میشوند.
هاشمزاده هریسی به سه محور مهم از منشور امام اشاره کرد و گفت: منشور امام سه محور اصلی و مهم دارد اول اینکه امام به مردم یاد آوری میکند که ارزش آثار و خدمات علمی، سیاسی و اجتماعی علما را نسبت به کشور و مردم بدانند و از آنها پیروی کنند ومحور دوم این است که امام زحمات، مشقات، آلام و شهادتهایی که این روحانیت در راه خدمت به اسلام و مردم متحمل شدند را یادآوری میکند تا مردم بدانند که روحانیت فقط حرف نزده بلکه تاوان حرف و مبارزاتشان را متقبل شدند، همانطور که علامه امینی از برخی از آنها به عنوان شهدای فضیلت نام بردند.
او در ادامه محورسوم را اینطور بیان کرد: نقش علما در حوادث انقلاب و عواملی که ایران را عظمت داده و استقلال ایران را حفظ کرده بسیار پر رنگ است. اما امام در عین حال و بعد از آن به یک نکته دیگر هم اشاره میکند که میفرماید علما و حوزههای علمیه باید هشیار باشند چرا که در میان علما که امام آنقدر از آنها تجلیل میکند علمای سوء هم وجود دارند که مضرات و خطرات آنها به مراتب بیشتر از دیگران خواهد بود.
اگر روحانیت در عین این عظمت به یک اشتباه و انحراف گرفتار شود و در گفتار و رفتار و برخورد کردن با جوانان و مردم حرف اشتباهی زده شود حتی یگ گفتار ساده، ممکن است مردم را از اسلام و انقلاب دور کند.
او تصریح کرد: گرچه اینگونه از افراد زیاد نیستند اما پیدا میشود افرادی که در اثر کج سلیقگی و انحراف و یا فساد و اشتباه به مسائلی مبتلا میشوند که آثار و مضراتش برای مردم و جامعه فراوان است به حدی که امام مردم را نسبت به اینگونه روحانیت هشدار داده و تأکید کرده که خطر هیچ قشری از افراد به اندازه خطر این گونه روحانیون نمیرسد.
هاشمزاده تصریح کرد: یکی از سخنان حضرت امام در این منشور تفسیر حکومت اسلامی و تفسیر اجتهاد است و معتقد است حکومت در نظر مجتهد واقعی، فلسفه عملی فقه در تمام زوایای زندگی بشریت است و حکومت نشان دهنده جنبه عملی فقه در برخورد با تمامی معضلات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، نظامی و فرهنگی جامعه است.
عضو شورای عالی کمیسیون حقوق بشر اسلامی با بیان اینکه امام فقه را مربوط به تمام دوران زندگی انسان میداند عنوان کرد: فقه تئوری واقعی و کامل انسان و اجتماع، از گهواره تا گور است یعنی منظور امام این است که فقه دو جنبه دارد یکی فقه علمی که در حوزهها مورد مطالعه قرار میگیرد و دوم فقه عملی که آن فقهی است که باید کاربردی شود و در جامعه و زندگی افراد و اجتماع به کار گرفته شود.
او افزود: امام همیشه تأکید داشت که فقه علمی باید به فقه عملی تبدیل شود و این فقه در صورتی عملی میشود که پویا باشد و راه حل تمام مسائل و معضلات اجتماعی از طریق فقه پیدا شود و اگر چنین باشد فقه پویا میشود و فقه حکومتی و اجتهادی از این ناشی میشود که این حکومت را حکومت اجتهادی و فقهی میگویند.
هاشمزاده هریسی با بیان اینکه امام مخالف نزاع فقه سنتی و پویا در حوزه بود تصریح کرد: امام همیشه تأکید داشت بر اینکه جنگ فقه سنتی و جدید در حوزه باید کنار گذاشته شود. یک عدهای طرفدار فقه پویا باشند وعده دیگرطرفدار فقه سنتی. فقه سنتی اسلامی پویا است و جوهره پویایی در آن وجود دارد، اگر فقه پویا نباشد خودمان کوتاهی کردیم و از جوهره آن فقه استفاده نکردیم والا روح فقه اسلامی همان پویایی است، در آن ایستایی وجود ندارد و میتواند پاسخگوی همه معضلات و مشکلات باشد. و بعد میفرماید شما باید شرط مکان و زمان را در فکر دخالت دهید.
او گفت: در حال حاضر نیاز به فراگیری فقه و کاربردی کردن آن و پاسخ گویی به مشکلات بسیار بیشتر از آن چیزی است که الان وجود دارد. شرایط فقه مخصوصأ بعد از منشور امام تا حدودی پویا شده و وسعت گرفته است اما متأسفأنه به آن حد نهایی خود که امام فرمودند نرسیده است.
او افزود: امام جملهای داشتند که به اندازه یک پیام اهمیت دارد، او بدین مضمون گفته اند که خدا میداند ذرهای برای خود مصونیت و حق امتیاز قائل نیستم اگر تخلفی از من سر زند مهیای مؤاخذه هستم. اولا امام برای خود مصونیت قائل نیست و خود را همانند مردم کشور میداند و قبول دارد که شاید او هم دچار تخلف شود، این مسأله مهمی است که به ما درس میدهد که مطلق گرایی، مصونیت گرایی و قداست در بساط اسلام و نظام اسلامی چنین چیزی وجود ندارد.
هاشمزاده هریسی در پایان یادآور شد: احترام متقابل باید حفظ شود تا حرمتها شکسته نشود و از سوی دیگر هم نباید شرایط طوری شود که افرادی فکر کنند هر کاری که میتوانند انجام دهند و هر حرفی را میتوانند به زبان بیاورند یعنی ما باید برای حفظ مرز و حرمتها و جلوگیری از مسائلی که حتی پیامبر هم در آن مقامی را برای خودش تبیین نکرده آگاه باشیم، از افراط و تفریط بپرهیزیم طوری که نه زبانها بسته شود و نه طوری حرف زده شود که حرمتها شکسته شود و این نیاز به آموزش دارد یعنی در این زمینه فقه میتواند ما را کمک کند و اگر بتوانیم جوابش را از فقه دریافت کنیم، در واقع راه اعتدال را پیش گرفتهایم و از افراط و تفریط در امان بودهایم.