از سال سیاه 1948 که فرزند نامشروعی به نام اسرائیل از دامان استعمار پیر به در آمد تا به امروز، مردم بی گناه فلسطین روزی بدون قتل و غارت و اسارت را تجربه نکرده اند. جدای از موقعیت ویژه جغرافیایی، ایدئولوژی و عقیده، مقام و منزلتی بی مثال به فلسطین بخشیده تا آن را به یکی از مجادله انگیز ترین مناطق مسلمان نشین تاریخ تبدیل کند. از آن زمان تا کنون، دو یا سه موج انتفاضه در این کشور خروشیده، و پس از هر انقلاب در مناطق اسلامی جان تازه ای گرفته است. انقلاب 1963 الجزایر، انقلاب 1979 ایران، پیروزی بزرگ لبنان در عقب نشینی سال 2000 اسرائیل و اکنون انقلابات و جنبش های پی در پی ملت مسلمان منطقه علیه حکام مستبد خود، هر یک به نحوی در تحرک و حفظ روحیه مردم مظلوم فلسطینی تاثیر بسزایی داشته است.
در این میان حرکات و آگاهی بخشی های مستمر مسلمانان برای افکار عمومی جهان، در خروج فلسطین از مظلومیت مضاعف و تجاوزکار خوانده شدن نقش خاصی را به همراه داشته است. یکی از مهم ترین و مستمر ترین این اقدامات، دستور حضرت امام خمینی(س) مبنی بر راهپیمایی در آخرین جمعه ماه مبارک رمضان و نامگذاری این روز به نام مقدس قدس شریف بوده است.
پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، به مناسبت روز جهانی قدس به گفتگو با حسین کنعانی مقدم، فرمانده دوران دفاع مقدس و کارشناس مسائل خاورمیانه پرداخته است:
سال هاست که سرزمین فلسطین، محل مناقشات و حتی بهانه مجادلات بزرگی در منطقه بوده است. دو جبهه کاملا درگیر در منطقه، یعنی جبهه مقاومت اسلامی و جبهه سلطه طلب و تجاوزگر اهمیت بسیار ویژه ای برای این منطقه در تعیین و موازنه جدال خود علیه یکدیگر قائل اند. این سطح اهمیت فلسطین در منطقه به چه دلیل است؟ !S1!
مسئله فلسطین سال های سال است که از مهمترین مسائل و چالش های جهان اسلام و منطقه خاورمیانه است. فلسطین منطقه ای است که متعلق به مسلمانان بوده و توسط رژیم صهیونیستی به اشغال در آمده و با ایجاد یک حکومت نظامی، عملا تبدیل به یک پادگان نظامی برای امریکا و نظام سلطه شده است. وجود یک رژیم تجاوزگر و اشغالگر در قلب جهان اسلام، باعث ایجاد نا امنی و تشنج در منطقه شده و ما سال های سال است که شاهد توسعه طلبی رژیم صهیونیستی بوده ایم و اکنون نیز یکی از تهدیدهای اصلی کشورهای اسلامی، این رژیم است که با کمک های آمریکا و صهیونیست مسیحی در حال فعالیت می باشد.
اهمیت فلسطین برای غرب و استکبار را از جنبه های گوناگون می توان ارزیابی کرد. از جنبه ی موقعیت ژئوپلیتیک، اشغال فلسطین، خنجری در قلب کشورهای اسلامی است و همیشه باعث ایجاد جنگ های داخلی و حملات محتلف برای مثال در بخشی از اردن و جنوب لبنان بوده است.
از نظر ژئواستراتژیک، با توجه به آن که رژیم صهیونیستی با داشتن سلاح هسته ای و سلاح های غیرمتعارف دیگر، اقدام به اشغال و حمله و تهدید نظامی علیه خاور میانه کرده است، با اشغال فلسطین توانسته تهدید استراتژیکی برای کشورهای اسلامی و کشورهای منطقه باشد.
از نظر فرهنگی هم، باید گفت که قبله اول مسلمین و مسجد اول ادیان در قدس است و همواره همه ادیان نسبت به این موضوع حساسیت داشته و دارند و این شهر، اکنون در اشغال رژیم صهیونیستی است و سال هاست که مردم مظلوم فلسطین از آن رانده شده و یا در آن کشته می شوند. به هرحال یکی از مهم ترین مسائلی که در جهان اسلام مطرح است، بحث آزادی قدس و بازگشت آوارگان فلسطین به کشورشان و تشکیل حکومت می باشد.
شکی نیست در ادبیات امام راحل(س)، فلسطین جایگاه بی بدیلی داشته است و همواره یکی از ملاک های اصلی ملت های مستضعف مسلمان در منطقه برای ایشان ملت مظلوم فلسطین بوده است. دیدگاه امام به مسئله فلسطین چگونه بود و ایشان در طرح روز جهانی قدس چه اهدافی را دنبال می کردند؟
امام بنیانگذار یک دکترین جدید در بحث فلسطین بود و با بیان روز جهانی قدس این دکترین را مطرح کرد و الآن ما شاهد آن هستیم که این نگاه امام به مسئله فلسطین در حال تحقق یافتن است. امام(س)، روز جهانی قدس را در ماه رمضان قرار دادند، اولا به این دلیل که تنها ایدئولوژی اسلامی می تواند فلسطین را آزاد کند و تفکرات کمونیستی و سوسیالیستی و یا حتی مائوئیستی که در آن زمان در فلسطین مطرح بود، نمی توانند باعث آزادی فلسطین شوند؛ و ثانیا به این خاطر که روزه داری در ماه رمضان، اشاره ای است به استراتژی تحریم اقتصادی علیه رژیم صهیونیستی تا آنها را که اکنون منابع اقتصادی دنیا را در دست دارند، نابود کند. انتخاب روز جمعه هم به دو دلیل بوده است. اول آنکه جماعت و وحدت مسلمین باعث نابودی رژیم صهیونیستی می شود و دوم آنکه در روز جمعه، مسلمانان منتظر ظهور موعود هستند و این نگاه جهانی به ظهور حضرت حجت می تواند از عوامل موثر در آزادسازی قدس باشد.
نکته بعد آن است که امام راه حل سیاسی را در حل مسئله فلسطین نپذیرفتند و جهاد را به عنوان تنها گزینه نجات مردم فلسطین مطرح کردند و چنین خط مشیی را برای گروه های مبارز تعریف کردند. همچنین امام مسئله را در روز جهانی قدس، جهانی کردند و گفتند که مسئله فلسطین، مسئله ی اعراب نیست. مسئله ای فقط اسلامی نیست. بلکه جهان باید در برابر توسعه طلبی رژیم صهیونیستی حرکت کند. به همین دلیل روز قدس را، روز جهانی قرار دادند. و مسائل دیگری که امام در بحث دکترین قدس و آزادسازی قدس مطرح کردند و اکنون ما در کشورهای مختلف اسلامی شاهد این هستیم که این موج فراگیر شده و با همین نگاه به قدس می نگرند.
آیا می توان گفت این روز توانسته در سایر ملل مسلمان هم ریشه بگیرد و تداوم یابد؟
در کشورهایی که حکومت هایشان همراه با مردم اند، مسلمانان اجازه دارند در نماز پایانی ماه مبارک رمضان این روز را گرامی بدارند یا در اجلاس های مختلف آن را طرح کنند. اما در کشورهایی که حکومت شان مخالف مردم هستند و حاضر نیستند که خواست ملت های مسلمان را رعایت کنند، این روز با شدت کمتری برگزار می شود. ولی ما با حدود 300 سازمان مردم نهاد در سراسر دنیادر ارتباطیم و شاهدیم که این سازمان ها، در روز قدس اقداماتی را جهت روشنگری مردم جهان انجام می دهند. در این خصوص می توان از روشنگری ر مورد آپارتاید صهیونیستی که نژاد پرستی است و صهیونیسم مسیحی که تفکر آخرالزمانی آن مقابله با اسلام است و در رابطه با بایکوت رژیم صهیونیستی و نخریدن اقلام آنها، همچنین روشنگری درباره ی اسارت و آوارگی و کشتار مردم مظلوم فلسطینیان، نام برد. منشا همه این اقدامات را باید روز قدسی دانست که امام(س) نام گذاری و اعلام کردند.
نقش روز قدس در جریان بیداری اسلامی چگونه بوده است؟
مدتهاست که مسئله فلسطین تبدیل به جبهه از مقاومت شده است. کشور هایی که در خط مقدم جبهه مقاومت علیه رژیم صهیونیستی بوده اند، در یک پیمان نانوشته با هم، در مقابل توسعه طلبی رژیم صهیونیستی ایستاده اند و این در راستای حرف امام بود که گفتند این غده سرطانی باید از بین رود.
مدت ها امریکایی ها و رژیم اشغالگر تلاش کردند با حکومت های دست نشانده و دیکتاتور منطقه، طرح سازش و تشکیل منطقه عربی - عبری را که با حضور رژیم صهیونیستی است را شکل دهند. اما بیدارگری و روشنگری هایی که امام کردند و به ویژه روز قدس توانست در بزنگاه های مختلف مردم کشورهای منطقه را نسبت به حضور و اقدامات رژیم صهیونیستی حساس کند و اکنون شاهدیم که پس از بیداری اسلامی، اکثر کشورها مواضع ضد صهیونیستی دارند.
به نظر شما تعیین روز قدس از جانب امام و توسعه این حرکت جهانی، چه تاثیری در وضعیت مردم فلسطین داشته است؟ و آیا به بهبود وضعیت آنان کمک کرده است؟
قطعا توانسته در صحنه سیاسی فلسطینیان را در موضعی برتر قرار دهد. زیرا بحث فلسطین فقط موضوعی منطقه ای بوده است اما اکنون به مسئله ای جهانی تبدیل شده است. در سازمان ملل مطرح می شود. قطع نامه هایی علیه رژیم صهیونیستی صادر می شود؛ هرچند فعلا توسط امریکا وتو می شود. از سوی دیگر ما در این سال ها بحث تشکیل دولت فلسطینی در منطقه، بحث بازگشت آوارگان به منطقه، حمایت مردم جهان، چه اسلامی و چه غیر اسلامی، از مردم فلسطین را شاهد بوده ایم. برای مثال در جنگ 22 روزه غزه که رژیم اشغالگر به راه انداخت، ما شاهد یک حرکت جهانی علیه اقدامات رژیم صهیونیستی بودیم. گرچه این اقدامات موثر نبود، ولی نشانگر آن بود که مسئله فلسطین مسئله ای جهانی شده و همه جهان نسبت به این موضوع حساس هستند.
درحال حاضر فعالیت و نقش ایران در مسئله فلسطین چیست؟
ایران به عنوان پیشگام جبهه مقاومت در مبارزه با رژیم اشغالگر قدی عمل می کند. ایران توانسته است تا کنون کمک های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی زیادی به مردم فلسطین کند و در مواقع مختلف که ملت فلسطین تحت محاصره بوده اند و معبرهای مختلف توسط رژیم صهیونیستی و حتی توسط مصر بسته شده بود، با کمک دیگر سازمان های بین المللی کمک های اقتصادی به آنها بدهد و در سازمان ملل، در شورای همکاری خلیج فارس، در اتحادیه عرب، در سازمان کنفرانس اسلامی و در هر جا که بحث در خصوص مسئله فلسطین می توانست مطرح شود، در بحث حمایت از مقاومت، چه در حزب الله لبنان و چه در سوریه، نقش بسزایی ایفا کند.
بنظر شما امام می خواستند که ایران چه نقشی را در فلسطین ایفا کند؟
با توجه به آنکه در همان زمان من در این زمینه مسئولیتی داشتم و کاملا در جریان دیدگاه های ایشان هستم، باید بگویم نظر امام این بود که صدور انقلاب اسلامی و صدور تفکر انقلاب اسلامی باید توسط ایران در زمینه های فرهنگی اجتماعی و ایدئولوژیکی انجام شود و این ملت ها هستند که خودشان تصمیم می گیرند که در کشورهای خودشان چگونه عمل کنند و ما نباید در امور داخلی کشورها دخالت کنیم و در خصوص اعزام نیرو به کشورهایی مثل فلسطین نظر مخالف داشتند. حتی در زمان جنگ که بحث لبنان مطرح شد و ما خواستیم به لبنان نیرو بفرستیم، امام مخالف بودند و اولویت را جنگ می دانستند و این کار را نوعی فریب می دانستند و می گفتند ابرقدرت ها با این بحث ها به دنبال آنند که ما را از جبهه اصلی منحرف کنند. اما نگاه امام کمک کردن به نهضت هایی بود که در مقابل رژیم صهیونیستی و استکبار جهانی می ایستند، اما با اعزام نیروی مسلحانه به منظور دخالت در امور داخلی کشور ها مخالف بودند.
انتفاضه فلسطین را در چه دورانی از فعالیت خود ارزیابی می کنید؟
انتفاضه فلسطین تقریباً در مرحله ای است که پس از سقوط دیکتاتورهای منطقه، عملا ًسازش اعراب و اسرائیل با چالش روبرو شد و منطقه خاورمیانه تبدیل به منطقه ای اسلامی-عربی شد. این حرکت، حرکتی است که می تواند به روند آزاد شدن سرزمین های اشغالی کمک کند. البته غربی ها به دنبال ایجاد یک محور غربی-عربی هستند تا بتوانند بعد از سرنگون کردن آقای بشار اسد و سوریه و شکستن سنگر مقدم جبهه مقدم، طرح خود را در ایجاد منطقه عربی - غربی عملی کنند و در برابر مقاومت بایستند.
جبهه ی مقاومت تا کنون در برابر تحریم ها و تهدید ها و فشارهای مختلفی مقاومت کرده است. به نظر می رسد که در سوریه ما یک جنگ جدی را در خصوص مقاومت، با کشورهایی که هم راستا با سیاست های غرب هستند شاهدیم. اگر در این جنگ ما بتوانیم پیروز شویم و جبهه مقاومت تضعیف نشود، راهکارهای غرب برای شکستن مقاومت با شکست مواجه می شود. اما اگر در سوریه ما شکست بخوریم و آنها بتوانند سوریه را اشغال کنند و آن را تبدیل به کشوری هم مسیر با رژیم صهیونیستی قرار دهند، کار بسیار سخت و دشوار خواهد شد و در اینجا اسرائیلی ها و آمریکایی ها عملا با ایران برخورد خواهند کرد.