یک نماینده سابق مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه هنوز برای الگوی اسلامی ایرانی احزاب ایدهپردازی مطلوب انجام نشده است، گفت: یکی از بخشهای حرکت به سوی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ارایه ایدههای بومی برای احزاب است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، رضا طلایینیک در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با بیان اینکه احزاب در ایران با چالشهای درونی و بیرونی مواجه هستند، اظهار کرد: روند تاریخی و کنونی احزاب در ایران مطلوب نبوده است و به رغم برخی کارکردهای مثبت و اثربخش احزاب، در برخی مقاطع تاریخی، برآیند فعالیت آنها مطلوب ارزیابی نشده است.
وی با اشاره به اینکه احزاب در ایران فاقد الگوی بومی و متناسب با اقتضاعات مردمسالاری دینی هستند، افزود: برای الگوی ایرانی اسلامی احزاب هنوز ایده پردازی مطلوب نشده است و باید توجه داشته باشیم که اتکا به الگوهای وارداتی برای احزاب در ایران ناکارآمد و کم بازده است.
این نماینده سابق مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: همانند تدوین قانون اساسی و ساختارسازی سیاسی بر مبنای مردمسالاری دینی، باید الگوی تشکل حزبی نیز تدوین شود.
وی با بیان اینکه یکی از بخشهای حرکت به سوی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، تدوین ایدههای بومی برای احزاب است، خاطرنشان کرد: تطابق ساختاری، هنجاری و کارکردی احزاب با مبانی و اصول مردمسالاری دینی از عوامل بنیادی برای احزاب بومی و موفق خواهد بود و اتکا به الگوهای غربی و شرقی برای تشکیل و فعالیت حزبی در ایران با ناسازگاریهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مواجه شده است، زیرا نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران در جهان منحصربهفرد است و لذا به رقم برخی تشابهات ساختاری و کارکردی تمایزات اساسی نظام سیاسی بر مبنای اسلامیت و جمهوریت ضرورت الگوسازیهای بومی برای احزاب را ایجاب میکند.
طلایینیک با بیان اینکه اهتمام راهبردی رهبر انقلاب برای الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت از فرصتهای بزرگ تاریخی برای ایدهپردازی حزب اسلامی در ایران است، گفت: روند تاریخی از دوره مشروطیت تاکنون نشاندهنده ناموفق بودن برآیند فعالیتهای تشکلهای حزبی بوده است، بنابراین آسیبشناسی تاریخی و جامع نسبت به چالشهای درونی و برونی احزاب، پیشدرآمد الگوی احزاب کارآمد برمبنای الگوی اسلامی ایران است.
این کارشناس مسائل استراتژیک تصریح کرد: برای الگوسازی احزاب اسلامی ایرانی کارآمد باید با نظام انتخابات، مدیریت و فرهنگ سیاسی نیز انسجام ساختاری فراهم شود، یعنی بازنگری در نظام انتخابات و مدیریت و فرهنگ سیاسی با تحول در تحزب ارتباط متقابل دارد.
وی با بیان اینکه احزاب علاوه بر ضعفهای درونی و ساختاری با محدودیتهای محیطی مانند فرهنگ نامتجانس سیاسی و اجتماعی اعتمادملی، ضعف حمایت نظام مدیریتی، زمینه نفوذ عوامل بیگانه و انحرافات فکری و سیاسی مواجه بودهاند، گفت: قبل از اصلاح قانون احزاب باید الگوی اسلامی ایرانی تحزب مطالعه و تدوین شود، چون چالش احزاب فقط مربوط به وضعیت قوانین نیست، بلکه فرهنگ و ساختار بومی و هنجارهای حزبی علاوه بر نارساییهای قانونی از چالشهای تحزب در ایران است.
طلایی نیک همچنین اظهار کرد: برای تحول درونی و احیای جایگاه سازنده احزاب در ایران، نیاز به عزمی برای الگوپردازی بومی است.
وی با بیان اینکه روند سیاسی کشور ضرورت بازیابی جایگاه احزاب کارآمد و متناسب با اقتضاعات بومی را ایجاب میکند، تصریح کرد: بدون احزاب برمبنای الگوی اسلامی ایرانی، هزینههای سیاسی و به ویژه ناکارآمدی فرایندهای انتخابات قابل پیشبینی است.
این نماینده سابق مجلس خاطرنشان کرد: برای ارتقای کارآمدی نظام انتخابات و قوای مجریه و مقننه و تعامل سیاسی نخبگان ایدهسازی برای احزاب اسلامی و کارآمد نیاز اساسی است و در این راستا همکاری و تعامل عمیق و نزدیک بین ارکان نظام و نخبگان میتواند الگوی اسلامی ایرانی احزاب را ایدهپردازی کند.
وی ادامه داد: بدون همکاری و اراده مشترک قوای مجریه و مقننه و برخی از نهادهای سیاستگذار مانند مجمع تشخیص و تعامل نخبگان و اتکا به الگوی اسلامی ایرانی نمیتوان به تحول در جایگاه و کارکردهای احزاب امیدوار بود، یعنی روند موجود برای کارکردهای احزاب با بهرهوری بالا پیشبینی نمیشود، زیرا علاوه بر فقدان الگوی اسلامی ایران برای احزاب، استفاده ابزاری و نادرست از تشکلهای ناقص حزبی موجب تشدید بیاعتمادی و هزینههای غیرمنطقی سیاسی شده است.
طلایینیک با اشاره به اینکه تعدد احزاب کوچک و ناقص و فاقد الگوی بومی موجب گریزانی نخبگان و مردم از احزاب و عدم حمایت مسوولان شده است، افزود: رها کردن وضعیت احزاب، روند کنونی هزینههای سیاسی کشور را افزایش میدهد، بنابراین با توجه به پیشبینی احزاب در قانون اساسی و صدور مجوزهای متعدد برای صدها تشکل حزبی و سیاسی و در مقابل ناکارآمدی احزاب در فعالیتهای سیاسی اهتمام برای بازیابی احزاب بومی ضروریبه نظر میرسد.
طلایینیک با بیان اینکه برای نیل به تحزب بومی و موفق در ایران ابتدا باید اراده عملی مشترک بین مجلس، دولت و نخبگان برای بازنگری و ایدهپردازی جامع ایجاد شود، گفت: احزاب برای تحول داخلی و محیطی بر بازنگری در ابعاد ساختاری، فرهنگی و هماهنگی با سایر نظامات سیاسی کشور مانند انتخابات، مدیریت و قانونگذاری نیاز دارند، لذا باید در چارچوب نیل به الگوی اسلامی ایران پیشرفت برای احزاب با الگوی بومی ایدهپردازی نوین در اولویت قرار گیرد.