یک عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها گفت: متلاشی کردن احزاب رقیب توسط جریان مسلط بر قدرت، برای جریان قدرت نیز منفعتی به دنبال نخواهد داشت.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران به نقل از ایسنا، نجفقلی حبیبی درباره راهکارهای فعالیت سیاسی در ایران اظهار کرد: به طور کلی فعالیت سیاسی بدون حزب ممکن نیست و حتی کسانی که نسبت به حزب نگاه منفی داشتهاند و علیه آن شمشیر کشیدند، خود بیشتر از جریانهای دیگر دست به تشکیل گروهها و احزاب با عناوین مختلف زدند. وی با بیان اینکه نمیتوان بدون سازماندهی اجتماعی در انتخابات حضور داشت یا در برهههای مختلف اعلامنظر کرد، افزود: تاریخ فعالیت سیاسی در ایران به ویژه پس از مشروطیت، در قالب حزب بوده است و به طور کلی در نظام اجتماعی جدیدی که بر مبنای رای مردم در کل جهان شکل گرفته است، نمیتوان بدون تشکیل گروه یا حزب، کار سیاسی انجام داد. حتی روحانیت نیز برای فعالیت سیاسی خود، در قالب گروه یا تشکیلاتی سازماندهی شده فعالیت میکند؛ مانند جامعه روحانیت مبارز و مجمع روحانیون مبارز؛ حال ممکن است نام آن را حزب بگذارند یا نه.
این محقق و استاد بازنشسته دانشگاه تصریح کرد: مشکلی که در کشور ما در رابطه با احزاب وجود دارد این است که کسانی که به قدرت میرسند بر سر احزاب دیگر میکوبند، در حالی که در نظامهای اجتماعی مبتنی بر دموکراسی در دیگر کشورها، احزاب با یکدیگر همکاری و گاه برای تشکیل دولت با یکدیگر ائتلاف میکنند، اما در کشور ما اینگونه نیست و این مایه تاسف است، به ویژه اینکه در قانون اساسی نیز ـ با رعایت موازینی ـ به تمامی احزاب اجازه فعالیت داده شده است.
حبیبی، اصل کار حزبی را پذیرفته شده دانست و گفت: اصل حزب و حزبگرایی در عرف اجتماعی ـ سیاسی جهان پذیرفته شده است و در کشور ما نیز هرچند ممکن است برخی به زبان آن را انکار کنند، اما در عمل این اصل پذیرفته شده است. کسانی که قدرت را در دست دارند و در عین حال تحزب را انکار میکنند، اگر دقت کنیم، میبینیم که خود اینها نیز در قالب حمایت گروهها و حزبهای سیاسی به قدرت دست پیدا کردهاند. تکتک گروههایی نیز که فعالیت سیاسی میکنند، هرچند نخواهند از نام حزب استفاده کنند، اما در این قالب فعالیت میکنند. وی در پاسخ به اینکه آیا عدم استقبال مطلوب جامعه ایران از احزاب را با توجه به سابقه کار حزبی در ایران قبول دارد یا نه؟ گفت: شاید تجربه منفی برخی احزاب بازتاب خوبی در بین مردم نداشته است اما این گزاره را که احزاب به طور کلی در جامعه ایران اعتباری ندارند، چندان قبول ندارم. برای رشد حزب و ایجاد اعتماد بین مردم لوازمی لازم است که باید تامین شود، اولین مسئله در این رابطه تامین هزینه احزاب است.
این عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها افزود: در برخی جوامع، هزینه احزاب از طریق مالیات تامین میشود و البته برای آن نیز حدی در نظر گرفته شده است. این مسئله موجب میشود که افراد یا سازمانها از این طریق بر احزاب مسلط نشوند. در برخی از کشورها نیز دولتها از بودجه رسمی هزینه مختصری برای احزاب در نظر میگیرند که در کشور ما در دوره اصلاحات قرار بر این شده بود.
حبیبی ادامه داد: متاسفانه تامین نشدن هزینه احزاب موجب شده است که احزاب دچار مشکل شوند و بدین ترتیب گاه یا وابسته به دولتها شوند یا پس از مدتی که نتوانستند هزینههای خود را تامین کنند، منحل شوند. باید یک راهکار اقتصادی مناسب برای تامین هزینههای احزاب در نظر گرفته شود تا از آسیبهایی که از این طریق ممکن است به آنها وارد شود، مصون بمانند. وی با اشاره به اهمیت رای و نظر مردم، خاطرنشان کرد: در نظام جمهوری اسلامی، انتخابات و رای مردم مهم است و باید به تقویت احزاب کمک شود و به ویژه متولیان امور کمک کنند تا احزاب ریشهدار شکل بگیرد که در این صورت افراد سیاسی نیز به طور مناسبتری میتوانند برای ورود به عرصههای سیاسی تربیت و رشد پیدا کنند. حبیبی در ادامه، اخلاق را رکن اصلی هر حرکت اجتماعی دانست و گفت: جامعه ایران، فرهنگ و اخلاقیات خاصی دارد، احزاب و گروهها باید به این نظام اخلاقی پایبند باشند. البته باید به این موضوع توجه داشته باشیم که مسئله هزینههای احزاب نیز که پیش از این اشاره شد، در جهتگیریهای اخلاقی احزاب بسیار تاثیرگذار است؛ چراکه وجود موانع در این زمینه موجب میشود که احزاب برای حفظ خود دست به چابلوسی، تملق یا خشونت بزنند.
این عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها تاکید کرد: بدون حزب نمیتوان به دموکراسی مطلوب دست پیدا کرد. هرچند افراد و گروهها قانون اساسی را قبول دارند، دارای سلایق مختلفی هستند و در این موضوع تناقضی وجود ندارد و به اسلام هم لطمهای وارد نمی کند، بلکه وجود احزاب مختلف موجب میشود که وقتی حزبی قدرت را به دست گیرد، احزاب دیگر مراقبت کنند تا این حزب دچار انحراف نشود.
وی با اشاره به تاثیر وجود احزاب واقعی بر گسترش آزادیهای اجتماعی اظهار کرد: آزادیهای اجتماعی و سیاسی در صورت وجود احزاب، روزنامهها و مطبوعات مختلف امکانپذیر است و در قانون اساسی نیز به این مسئله به خوبی تاکید شده است. کسانی که این قوانین را نوشتهاند، به خوبی میدانستند که جامعه سیاسی بدون این پشتوانهها نمیتواند ادامه حیات دهد.
این عضو انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها در پایان، با تاکید بر اینکه مردم، نهادهای اجتماعی و سیاسی و نیز مدیریتهای عالی حکومتی باید در جهت بهبود اوضاع احزاب در کشور تلاش کنند، افزود: امنیت اخلاقی و اجتماعی کشور برای ما اهمیت دارد و دوست داریم نظام جمهوری اسلامی ایران در آبرومندی کامل رشد کند و بر این اساس، حرفهایی که میزنیم از سر دلسوزی است.