نقش و جایگاه یگانه و بی مانند امام خمینی(س) در رهبری انقلاب اسلامی و رابطه معنوی ایشان با مردم بارزترین و نمایان ترین ویژگی دهه فجر انقلاب اسلامی ایران است. رابطه دوسویه امام و امت به طرز بارزی در پیروزی انقلاب اسلامی نقش ایفا کرد و توانست مردمی ترین انقلاب تاریخ معاصر جهان را رقم بزند.
پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در نظر دارد به مناسبت ایام الله دهه مبارک فجر در مجموعه مقالاتی با عنوان "امام امت، امت امام" به واکاوی و بررسی وجوه مختلف این رابطه بپردازد. نخستین مقاله از این مجوعه با عنوان "همدلی و همزبانی" نوشته ی حجه الاسلام و المسلمین محمود صادقی را در ادامه می خوانید:
من از عواطف طبقات مختلف ملت تشکر مىکنم. عواطف ملت ایران به دوش من بار گرانى است که نمىتوانم جبران کنم. من از طبقه روحانیون که در این قضایاى گذشته جانفشانى کردند، تحمل زحمات کردند، از طبقه دانشجویان که در این مسائل مصایب دیدند، از طبقه بازرگانان و کسبه که در زحمت واقع شدند، از جوانان بازار و دانشگاه و مدارس علمى که در این مسائل خون دادند، از اساتید دانشگاه، از دادگسترى، قضات دادگسترى، وکلاى دادگسترى، از همه طبقات، از کارمندان، از کارگران، از دهقانان، از همه طبقات ملت تشکر مىکنم. (صحیفه امام، ج6، ص8)
عطر خوش کلماتش در نخستین حضور (پس از دوری 14 ساله) هنوز هم کام دل برمیآورد؛ هنوز طنین سخنانش گوش جان را مینوازد؛ هنوز صدای ملکوتیاش در فضای جانمان طنین میافکند؛ نسیم دلربای حضور هنوز میوزد و یادش را در درون جانمان زنده میدارد؛ یاد حضور او و حضور پر صلابت «مردم» که لحظه لحظه زندگیاش را با ایشان قسمت کرد!
1. چشمهای تاریخ، دوازده بهمن، روز رجعت و بازگشت امام خمینی به ایران و حضور پر شور و همراه با شعور ملت ایران را تنها با روز رجعت و باز گشت هماو به ملکوت اعلا مشابهت دادهاند.
پایتخت ایران مردمانی را میشناسد که کیلومترها خستگی و رنج را بر دوش کشیدند تا نگین خاتم ایران را در آغوش بگیرند؛ دوازدهم بهمن را باید بیش و پیش از هر چیز، میزان و معیار سنجش پیوند و اتحاد میان امام و مردم و مردم و امام دانست.
2. اهل سیاست و سیاستورزان، آن هنگام که به ایراد سخن میپردازند، حمایت از «مردم» و «آنچه مردم میخواهند» را شعار خود میسازند؛ لیکن در آزمون عمل، آشکارا معلوم میشود که آنچه در پس لفظ از زبان ایشان برخاسته، نه «مردم» که منافع شخصی یا حزبی یا... ایشان بوده است. در حقیقت آنچه ایشان از کلمهٴ مردم اراده کردهاند، تنها مشترکی لفظی است و آنچه در پرده مفهوم نشسته، چیزی غیر مفهوم واقعی مردم است؛ در نظام اسلامی، این روند منکوب گردید و بر اساس آموزههای دینی نگارهای نو ترسیم شد تا معیار و میزان، روش حق و عدل باشد. امام خمینی را باید به حقیقت، همان میزان و سنجهٴ حق دانست که راستی را پیش روی اهل سیاست و حکومت میگشاید.
3. ترجیع بند کلمات جاری بر زبان امام «مردم» (و مرادفات آن) است؛ لیکن آنچه ایشان بر زبان میآورد با آنچه دیگر اهل سیاست از آن سخن میگویند، تفاوت ماهوی و مفهومی دارد؛ چه اینکه امام ما، اگرچه فنون سیاست را در گوشه چشمان نافذ خود پنهان داشت، هرگز جامهٴ سیاسیون بر تن نکرد و سیاست نورزید. وقتی امام کلمهٴ مردم یا ملت یا ... را بر زبان میآورد، به حقیقت از آنان میگفت که در شهرها و روستاهای ایران اسلامی یا دیگر ممالک مسلمان، ندای عدالتخواهی سر میدادند. خود از آنان بود و از میان آنان برخاسته بود و از درد درون ایشان آگاهی داشت و رنجهایشان را با همه وجود حس کرده بود.
حضور مردم و نقش ایشان در اندیشه و فکر امام چندان پر رنگ است که وی خود را نه رهبر و راهبر ایشان که ایشان را مقتدای خود و خود را دنباله رو آنان میخواند: «مملکت ما امروز قیام کرده است، و این قیامْ قیامى است که همه موظفیم دنبالش برویم. یعنى از منى که طلبه هستم تا شمایى که محصل هستید، تا آنکه کاسب است، تا آنکه تاجر است، تا هر کس که هست که اهل این مملکت است، باید دنبال این اهالى مملکتش باشد تا این کار بشود. بلکه مسئلهاى است که منطقى است که بشر باید دنبالش باشد». (صحیفه امام، ج3، ص510)
4. در اندیشهٴ امام، «رهبر» لباس قیم و قیمومیت بر تن نمیکند، بلکه به حقیقت معنی راهبر و راهنماست و در حقیقت شأن نخست و اولی رهبر، راهبری مردمی است که خواستهای جز اسلام و رهاورد انسانی آن ندارند: «منظور این نیست که رهبران مذهبى خود حکومت را اداره کنند. لکن مردم را براى تأمین خواستههاى اسلام رهبرى مىکنند؛ و چون اکثریت قاطع مردم مسلمان هستند، حکومت اسلامى از پشتیبانى آنان برخوردار شده و متکى به مردم مىگردد». (صحیفه امام، ج3، ص467و 468)
ایشان خود را زبان گویای مردم و بیانکننده و طراح خواست مردم و خدمتگزار ایشان میخواند و شاید علت اصلی همدلی و همزبانی امام و مردم در همین نکته نهفته باشد که او خود را خدمتگزار مردم و مردم او را تجلی خواستههای خود میدیدند: «ملت، ما را خدمتگزار به اسلام و کشور مىداند و ما مسائلى را طرح مىکنیم که سالهاست در نهاد ملت است و بدین جهت است که ما بیانکننده خواستههاى ملت هستیم». (صحیفه امام، ج3، ص 469)