جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

امام (س) تئوری گفت و گوی میان تمدن ها را مطرح کردند

کد خبر: ۱۸۷۸۵
امام (س) تئوری گفت و گوی میان تمدن ها را مطرح کردند

سید محمد علی ابطحی از روحانیون اصلاح طلب است که در دوران ریاست جمهوری خاتمی
معاونت پارلمانی و حقوقی و سمت مشاور وی را بر عهده داشت.
وی در حال حاضر رئیس مؤسسه گفتگوی ادیان و از اعضای مجمع روحانیون مبارز است.
در آستانه سالروز گفت و گوی تمدن ها با وی به گفت و گو نشسته ایم که ماحصل آن را در پی می خوانید :

نظر شما درباره ایده گفت‏وگوی تمدن‏ها چیست و چرا مطرح شد؟

گفت و گوی تمدن ها یک اصل داخل کشوری نبود بلکه اصلی جهانی و دکترینی بود برای این که ارتباطات جهانی شکل بگیرد و به همین دلیل مطرح شد. شاید به این دلیل که عده ای تصور می کردند که این ایده به دلیل مسائل داخل ایران مطرح شد موضوع گفت و گوی تمدن ها دچار بحران شد . معتقدم بحث گفت و گوی تمدن ها بحثی همیشه جاری و مورد نیاز بوده است و این افتخار نصیب ایران است که این اصل مورد نیاز بشری توسط یک ایرانی و رییس جمهور ایران مطرح شده است. دنیا نشان داده که برای بقای عدالت و انسانیت راهی جز گفت و گو نیست. راه مقابل گفت و گو خشونت ، رویارویی و نهایتا تروریسم است. اگر ما بتوانیم به جای این نوع رفتارهای خشونت آمیز گفت و گو را مبنا را قرار دهیم می توانیم به بسیاری از مشکلات جهان رسیدگی کرده و برای آنهاراه حل اراده دهیم.

آقای خاتمی با چه هدفی این ایده را در سازمان ملل مطرح کردند؟

تصورم این است که این اعتقادی عمومی بود که ایشان داشت و مبنای دموکراسی خواهی و احترام به حقوق انسان ها موضوعی بسیار جدی در ذهن ایشان بود. دنیا این ایده را با این که قبل از حادثه 11 سپتامبر مطرح شد کاملا پذیرفت که راه گفتگو تنها راه همکاری جمعی در جامعه بشری است . هدف جناب آقای خاتمی ارائه یک راه حل بود برای این که ارتباطات جهانی بر اساس بستری اتفاق بیفتد که آن بستر مشترکاتی است که انسانیت را خلق کرده . تمدن های مختلف اصول مشترک فراوانی دارند و اگر بتوانند از همدیگر نکات مثبت را بگیرند و به همین میزان نکات منفی را اصلاح کنند می توانند تا حدودی به مدینه فاضله ای که مورد نظر بشریت است برسند.

برگردیم به انقلاب و زمان حیات امام خمینی؛ شما فکر می کنید امام (س) چه دیدگاهی نسبت به مسئله گفت و گو داشتند؟

امام یک تئوری متفاوتی در دوران خود خلق کردند وآن تئوری این بود که در برابر حاکمانی که در دنیا بودند مخصوصا در آن سال ها و با حضور جنگ سرد و اختلافات جدی که در دو قطب جهانی وجود داشت راه حل دیپلماسی مردمی و گفت و گوی میان مردم را مطرح کردند. شاید معنای صدرو انقلاب همین باشد که در صدور انقلاب اسلحه جایگاهی ندارد. در صدور انقلاب یک سری حرف ها وجود داشت که بشریت دوست دارد و انقلاب اسلامی بر اساس آن شکل گرفت مثل مبارزه با ستم ، مبارزه با تحت یوغ بیگانه بودن، مبارزه با حاکمیت دیکتاتورهاو .. این ها اصولی بود که انقلاب اسلامی بر آن تاکید داشت . معتقدم در دوران امام تمدن ها بسیار به یکدیگر نزدیک شدند و یا لااقل با مبنای گفت و گوی دیپلماسی عمومی مردمی بسیاری از نقاط جهان که ربطی به جغرافیای ایران نداشتند مخاطبان امام قرار گرفتند . معتقدم امام یکی از بنیانگذاران و معماران این گفت و گوی درون مردمی در سطح جهانی بودند.

حضرت امام چه راهکاری برای گفت و گو ارائه می کردند؟

معتقدم مبنای امام اتکا به مردم بود. در ایران و انقلاب اسلامی هم همین نکته را می توان پیدا کرد که انقلاب ایران تا پیروزی انقلاب اتکاء به مردم داشت و مردم هم محور اندیشه امام بود و به همین دلیل انقلاب ایران تنها انقلابی بود که سلاح در آن حضور نداشت بلکه خواست عمومی مردم در آن موثر بود. این مبنا را گسترش دادن اتفاقی بود که در طول زمان شکل می گیرد. شاید پیروزی و این بیداری اسلامی که هم اکنون درجهان عرب ومنطقه شاهد آن هستیم ریشه در اصل طرحی که انقلاب اسلامی به وجود آورد علی رغم تمام مخالفت هایی که بود دارد. آن اندیشه که می توان بدون توسل به خشونت دیکتاتوری را از بین برد راهی بود که امام انتخاب کردند.

امام از طریق گفت و گو چگونه ادیان را به هم نزدیک می کردند و چه دیدگاهی به ادیان داشتند؟

شکی نیست که امام رهبری دینی بود و در این جایگاه اعتقاد مسلم و جدی به طور متمایز به دین اسلام و رهبری تشیع داشتند. اما این رهبری تشیع را در حوزه مشترکات ادیان بیشتر تاکید می کردند.امام وقتی به عنوان یک رهبر دینی روی اصول مشترک دینی و انسانی حرف میزدند طبیعتا موجب تقریب و نزدیکی ادیان با یکدیگر می شدند که می توانستند با هم به یک تفاهم جدی برسند به همین دلیل بسیاری از رهبران جهان از روش و منش امام به عنوان یک روش برگزیده استفاده می کردند و روی آن تاکید می کردند.

نقش گفت و گوی میان تمدن ها در کم کردن خشونت چیست؟

گفت و گوی تمدن ها بهترین راهکاری است که می تواند جایگزین جنگ شود و عملا آن چه عقب می افتد و کمتر مورد توجه قرار می گیرد خشونت و افراطی گری است و معتقدم که این راه شیرین ترین راه هم برای داخل کشور و هم خارج از کشور است. البته در گفت و گو این اصل وجود دارد که انسان قبل از این که وارد مدار گفت و گو شود باید سعی کند که خود را آماده کند تا حرف طرف مقابل را هم بپذیرد و این پذیرفتن به این معنی است که انسان می تواند به صورت مشترک فکر کند و بدی ها را کاهش دهد

انتهای پیام

دیدگاه شما