حضرت امام خمینی (س) صبح 14 خرداد 1362در جمع نمایندگان مجلس و مسئولین بنیاد 15 خرداددرباره اهمیت مجلس در اصلاح و افساد امورسخنان مهمی را ایراد فرمودند .متن این سخنان بدین شرح است :
بسم اللَّه الرحمن الرحیماهمیت مجلس در اصلاح و افساد امور
باید تشکر کنم از آقایان که زحمت کشیدند و تشریف آوردند اینجا تا پهلوى هم مسائلى که داریم صحبت کنیم. مسئله پانزده خرداد یکى از مسائلى است که شاید ما قبل و ما بعدش را کم کسى بداند. اینها در پرده ابهام تا آخر مىماند، و من بسیارى از مسائل را که ما قبل پانزده خرداد رخ داد و بعض مسائل را که ما بعد او رخ داد مطلعم، لکن بیان نمىکنم. ولى پانزده خرداد به همت جوانهاى کشور و جاننثاران اسلام مبدأ شد از براى تحولات بعدى، و من شهداى پانزده خرداد را از خداى تبارک و تعالى مىخواهم که غریق رحمت کند که به ما حق دارند. و بازماندگان شهدا که باز هم هستند و بعدها هم هستند ان شاء اللَّه خداوند صبر و اجر به آنها عنایت بفرماید.
مطالبى که باید عرض کنم و شاید کراراً عرض کردهام، مسئله مجلس است و اهمیت مجلس. همان طورى که من کراراً عرض کردهام که دانشگاه و فیضیه، اینها اگر اصلاح بشود کشور اصلاح مىشود، و همه کارهایى که در رژیمهاى منحرف انجام گرفته است به دست دانشگاهیهایى که انحراف داشتهاند صورت گرفته است.
راجع به مجلس هم باید عرض بکنم که در کشورى که مثل کشور ایران بحمد اللَّه الآن یک جمهورى اسلامى به تمام معنا هست و در صدد اسلامى کردن همه امور هست،
مجلس مثل، همان طورى که صنایع مادر ما داریم، مجلس هم این طور است که اگر مجلس یک مجلس اسلامى که با انتخابات صحیح انجام بگیرد، و اشخاصى که انتخاب مىشوند واقعاً منتخب ملت باشند، تمام کارهاى کشور با دست مجلسیها اصلاح مىشود.
تمام کارهایى که از بعد از مشروطه انجام گرفت، و انحرافاتى که بتدریج پیدا شد تا زمان رژیم پهلوى که به اوج خودش رسید، یکى از عمال بزرگ که باید بگوییم که مادر عمال بود مجلس بود. مشروطه را منحرف کردند، مجلس را مجلس قلدرى کردند، ملت را از اینکه رأى بدهند محروم کردند و این مال این دوره سابق قبل از این دوره نیست، بلکه به طور قطع اکثر دورهها این طور بود، منتها یک دفعه تعیین وکلا با خانها بود و آن اشخاصى که نفوذ داشتند در کشور، در هر منطقه و مردم دخالت نداشتند، و اگر دخالت داشتند چشم و گوش بسته بودند. رعیتها را جمع مىکردند و مىآوردند پاى صندوق، و به آن طورى که به آنها دستور داده بودند رأى مىدادند بدون اینکه بفهمند چه دارند مىکنند، رأى چى هست و چه کار دارند انجام مىدهند. فقط همان خان مىدانست که براى منفعت او و براى منفعت دولتها اینها دارند رأى مىدهند، و اصلًا کارى به اینکه کشور به کجا برسد در کار نبود، کارى به این کار نداشتند. بعد هم که زمان رضا خان پیش آمد و ما بعد رضا خان که اکثراً مىدانید، و همه هم در آخر، در این دورههاى آخر مىدانید که آن بلاهایى که به سر ملت آمد، مادرش مجلس بود. یعنى عدهاى را اینها خودشان لیست مىدادند، و به طورى که محمد رضا اقرار کرد- منتها مىگفت زمان قبل، مقصودش زمان پدرش بود- لیست را از سفارتخانه مىآوردند که اینها باید تعیین بشوند. بعد از زمان ایشان هم بدتر از آن وقت بود، وکلاى ما را باید امریکا یا قبل از او انگلستان تعیین کند، و مردم و دولت ایران و هیچ کس هیچ نظرى در این باب نداشت. وکلا با دستور آنها، با اسم و رسم تعیین مىشد مگر بعضیها که در تهران نمىشد که غیر او بشود که یک اقلیت بسیار نادر بود، البته بتدریج این طور شد تا زمان اینها که به اوج خودش رسید، تمام بدبختیها در حکومت از مجلس سرچشمه گرفت. هر کارى مىخواستند انجام بدهند، هر امر فاسدى را که مىخواستند انجام بدهند دیکته مىکردند و مىآوردند مجلس، و مخالف و موافق هم به حسب صورت درست مىکردند، و بعد هم همان طورى که دیکته شده بود رأى مىدادند. و خداى تبارک و تعالى خواست که آن وضع، هم وضع خان خانى و هم وضع دخالت سفارتخانهها در ایران برچیده بشود. و در این دورهاى که انتخابات شد بحمد اللَّه به طور اکثریت قاطع، مردم دخالت داشتند و خانى دخالت نداشت، آنجایى هم که دخالت داشت در مجلس رد شد. و در آتیه هم چنانچه ان شاء اللَّه این ملت به همین طور در صحنه حاضر باشند با تعیین وکلایى که متعهد بر همه جهات اسلام و مصالح کشور هستند، تعیین کنند، امید است که در آتیه هر سال بهتر از سال قبل بشود. و بحمد اللَّه در این دوره هم که چهرههاى بسیار نورانى در مجلس هست، و اشخاص متفکر و فقیه و امثال اینها در مجلس هست، و یک سال هم مانده است تا به آخر برسد.
من امیدوارم که در این سال جدیت بیشتر بشود براى رسیدگى به امور کشور و محرومین کشور و مستضعفین.
دقت و بررسى لازم مجلس در تصویب لوایح و طرحها
و اگر مجلس در این سال جدید همّ خودش را صرف کند در اینکه مسائل مشکل را اسلامى کند، و با دقت، همان دقتهایى که اهل علم در مسائل علمى دارند. مسائل علمى همان طورى که آن دقتهاى بسیار ارزنده را لازم دارد، مسائل سیاسى کمتر از آن نیست؛ براى اینکه، مسائل سیاسى، مقدرات کشور، در دست آنهایى هست که این مسائل را مىخواهند تفکر کنند. آقایان در فکر این معنا نباشند که زیاد طرح بدهند و زیاد از مجلس بگذرد؛ در فکر این باشند که خوب طرح بدهند و خوب از مجلس بگذرد. یعنى همان طورى که بناى اهل علم است که در هر مسئلهاى دقت مىکنند، جستجو مىکنند و مباحثه مىکنند، مجادله مىکنند، در این مسائل هم باید این طور باشد که سر و ته مطلب به طور کافى مورد بررسى قرار بدهد، مورد دقت قرار بگیرد، و با دقت و همت زیاد مسائل
طرح بشوند، در مجلس که آمد یک مسئله پخته از حیث جهات مختلف باشد که راهگشا باشد براى این کشور و مشکلات این کشور. و در این چند سالى که گذشت من تشکر مىکنم از زحمات پر ارزش آقایان که زحمت کشیدند و مشکلات زیادى که بود در داخل مجلس و در خارج مجلس و آنها را پشت سر گذاشتند، و الآن با قدرت کافى دارند انجام وظیفه مىدهند. مجلس این سال با مجلس سالهاى سابق فرق دارد، مجلس این سال قدرتش بیشتر است، یعنى آنهایى که کارشکنى مىکردند براى مجلس و براى همه ارگانهاى دولتى و اصل اساسش کارشکنى براى اسلام بود، آنها یا رفتند و فرار کردند یا منزوى شدند. و بحمد اللَّه امروز مجلس با دل راحت و با قامت مستقیم مىتواند که مسائلى که پیش آمده و پیش خواهد آمد در این سالى که سال آخر است، به طور شایسته حل کنند تا اینکه این مجلس الگو بشود براى مجالس دیگر. و اگر در سال آتیه فرض کنید غیر آقایان یک دسته دیگرى آمدند، بدانند که باید چه بکنند، و اینها چه کردند و آنها هم باید دنباله این، باید چه کار بکنند.
مقایسه مجلس شوراى اسلامى با مجالس رژیم پهلوى
و بالاخره مجلس است که اساس یک کشور را به صلاح مىکشد یا اساس یک مجلس را رو به فساد مىبرد. و مجلس بود که در رژیم پهلوى آن همه فساد ایجاد کرد و آن همه خیانت کرد، و همین مجلس است که در زمان کنونى این همه خدمت کرده است و در صدد خدمت است. من نمىخواهم بگویم که کارها تمام شده و همهاش هم صد در صد تمام است، اما وقتى ما مقایسه بکنیم افراد این مجلس را با افراد دوره رضا خان- به استثناى نادر- و دوره محمد رضا تقریباً بىاستثنا، اگر ما مقایسه کنیم و همان افراد را ببینیم که سابقهشان چى است و چه زندگى کردند و چه هستند، کافى است که ما به ارزش این مجلس پىببریم، از آن جنس که در سابق بود هیچ الآن نیست در مجلس. اگر فرض کنید یک کسى باشد که با وضع شما یک مخالفى بیاورد، لکن این اختلاف سلیقه است، نه این است که واقعاً انحرافى باشد که آنها داشتند که در سابق بود. سابق انحراف بود، یعنىمنحرفین را مىآوردند سر کار، دستور بود، نمىتوانستند خلاف او را هم بکنند، و اگر در بینشان یکى دو نفر بود که مخالفت مىکردند، در اقلیت بودند که صداشان به جایى نمىرسید، امروز عکس است، بحمد اللَّه همه آقایانى که در مجلس هستند، اینها وابسته به شرق و غرب نیستند و خدمت مىخواهند بکنند و لو اختلاف سلیقه داشته باشند.
لزوم موافقت قوانین مجلس با احکام اسلامى
بحث در مجلس از مسائل بسیار مهم است که باید بحث بشود، باید هر مسئلهاى با دقت رسیدگى بشود و در کمیسیونها اولًا و بعد در مجلس ثانیاً و بعد هم در شوراى نگهبان ثالثاً رسیدگى بشود که وقتى یک قانون از مجلس بیرون آمد، یک قانون صد در صد شرعى باشد؛ چه موافق با احکام اولیه که مال اسلام است. یا موافق با احکام ثانویه که آن هم مال اسلام است، و این رویه رویهاى است که اگر ان شاء اللَّه باقى بماند مطمئن باشید که مجلس با قوت خودش وقتى که باقى بماند دولت هم اصلاح مىشود، و سایر قوایى که در ایران هستند، آنها هم اصلاح مىشوند، یعنى کجروى نمىشود دیگر بشود. کجروى از مجلس شروع مىشد، نه اینکه از خارج مىشد؛ خارج دستور مىداد، اینها راه مىرفتند. و اگر مجلس مستقیم باشد و کارها را آن طورى که مصالح کشور اقتضا مىکند، آن طورى که احکام اسلام اقتضا مىکند، آن طور بررسى دقیق بشود و با علاقهمندى بررسى بشود، وقت صرف بشود تا اینکه مسأله، هر مسئلهاى هست خصوصاً مهمات مسائل که باید مهمات مسائل را به طور دلسوزانه و به طور جدى بحث طلبگى در آن بکنند. آقایان که عادت دارند به اینکه بحث طلبگى مىکنند و در مدرسهها تربیت شدند، با اشکال، رد و دفع و همه این امور، در قانون هم باید همین طور باشد؛ براى اینکه، این هم اهمیتش همان اهمیت است، آن هم اسلام بود، این هم اسلام است.
بنا بر این، در این سالى که ان شاء اللَّه مىگذرد و امید است به خوبى بگذرد و آقایان با خیال راحت مشغول باشند به خدمت به این مستمندان، به این مظلومان در طول تاریخ. ان شاء اللَّه امیدواریم که این سال را به مبارکى بگذرانید و در سال آتیه ان شاء اللَّه مجلس باز
همین جور مجلس باشد و همین طور افراد در آن باشند که ان شاء اللَّه مسائل حل بشود.
مسائلى که ما الآن در مقابلش هستیم و امیدوارم که مجلسهاى بعد دیگر مواجه با آن نشوند.
مخالفت قدرتمندان با پیشرفت اسلام
خوب، مسئله مخالفت همه قدرتمندان دنیاست با ایران، مسأله هم یک مسئلهاى نیست که مخفى باشد، خودشان هم اقرار دارند، خودشان هم مىگویند که نباید عراق شکست بخورد. میزان، عراق نیست، صدام نیست. میزان، پیشرفت اسلام است. این طور نیست که آنها براى صدام دلسوزى مىکنند، صدام هم یک آدمى است که- اگر بشود گفت آدم- بعد از بین مىرود. لکن آنى را که از آن مىترسند، از ایران است که مىترسند یعنى دنبال شکست ایراناند. هر چند رئیس جمهور امریکا ادعا کند که ما بیطرفیمان، همین تازه هم باز گفته است بیطرفیمان محفوظ است؛ لکن یک مسئلهاى است که همه مىدانند، دیگر لازم نیست به اینکه ما برهان برایش اقامه کنیم، همه مىدانند که ایشان تا چه اندازه بیطرف است در این مسأله؛ و دیگران هم همین طور، شوروى هم همین طور، فرانسه هم همین طور، دیگران هم همین طور. مسأله بیطرفى نیست، مسأله طرفدارى از هر رژیمى است غیر اسلام و کوبیدن اسلام است به هر ترتیبى که بتوانند.
صحیفه امام، ج17، ص: 469 تا 473