قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) درگفت و گویی به تشریح اقدامات انجام شده توسط این موسسه درسالیان گذشته و برنامه های این موسسه پرداخت.
دکتر حمید انصاری در گفتگو با ویژه نامه حضور با اشاره به ضرورت های تاسیس این موسسه گفت: با توجه به نقش بی بدیل امام خمینی در انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران، تأسیس نهادی که به این نیاز همیشگی انقلاب بدور از اقتضائات روزمره فضای سیاسی و رویکردهای ذاتا متغیر آن پاسخ دهد با مسئولیت ارائه بی کم و کاست عین سخنان و نوشته ها و آثار امام و نظارت بر آنچه که به نام او منسوب و منتشر می شود و اعلان موضع در صورت انتشار اسناد جعلی و نسبتهای غیر واقعی، نیاز بسیار مهمی بود که از سوی یادگار حضرت امام حجت الاسلام و المسلمین حاج سید احمد خمینی که خود در کنار پدر در پیدایش، تداوم و تثبیت نظام جمهوری اسلامی - به تعبیر رهبر معظم انقلاب - نقشی منحصر به فرد داشت به درستی و خوشبختانه در زمان حیات امام تشخیص داده شد. نامه مفصلی که ایشان در بیان همین ضرورتها خطاب به امام نوشت و مأموریت صریحی که حضرت امام طی حکمی در واگذاری این مسئولیت خطیر به ایشان محول نمود مبنای تشکیل موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی گردید.
وی با بیان اینکه نامه یادگار امام و حکم امام در تعیین متولی موسسه و تعیین وصی خاص که در همان زمان انتشار یافت و عینا در صحیفه امام نیز منتشر شده است حجت را بر همگان تمام کرده است افزود: جمعی از نمایندگان مجلس طرح نحوه حفظ یاد و آثار حضرت امام خمینی را به مجلس ارائه دادند که این طرح با همین نام در آبان 68 از تصویب مجلس گذشت. نکته بسیار مهم و ظریفی که خود پاسخی است قاطع به برخی شبهات اینکه نمایندگان مجلس سوم با آگاهی از اینکه با حکم صریح امام و تعیین تولیت و وصی خاص از سوی امام، تکلیف چگونگی انتشار تألیفات و آثار شخصی و نوشته ها و مسائل مربوط به شخص حضرت امام و اعلان صحت و سقم مطالب منسوب به امام صراحتا مشخص گردیده است و این موضوع با ذکر نام تولیت موسسه در ماده یک قانون مبین این حقیقت است که حکم امام غیر قابل تغییر و تخصیص است، صرفا در این قانون به بیان تکالیف سایر دستگاهها در موضوع ترویج اندیشه امام و لزوم اخذ مجوز در موارد انتشار زندگینامه و آثار امام و درج عکسهای امام در اسکناسها و مسکوکات رسمی از موسسه پرداخته اند در الحاقیه ای که بعدا به تصویب مجلس رسید ضمانتهای قضایی و قانونی برای برخورد با جاعلان اسناد و متخلفان از قانون با تأکید بر استفسار نظر موسسه در مورد سندیت اسناد و مدارک منسو ب به امام نیز فراهم شد.
قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)افزود: امور جاری موسسه و خدمات آن در انتشار آثار و اسناد امام و نظارت بر آنچه به نام امام منتشر می شود با دقت و امانتداری تمام با اشراف و نظارت عالیه تولیت منصوب امام تا زمان رحلت نابهنگام یادگار امام در اسفند 1374 تداوم یافت و یادگار امام به عنوان منصوب و وصی امام در رابطه با آثار و اسناد امام تکلیف این مهم را برای بعد از خویش در بند 4 وصیتنامه خود به روشنی هر چه تمامتر مشخص کرده است که : «... کار موسسه نشر امام نیز با صلاحدید حسن آنگونه که تشخیص می دهد است». حضرت حجت الاسلام و المسلمین حاج سید حسن خمینی با اینکه به لحاظ موازین فقهی و شرعی و قانونی و عرفی مربوط به وصایت، وصی منصوص و منصوب از ناحیه منصوب امام در امور مربوط به موسسه بودند صلاح و سداد را در عرضه این وصیت به رهبر معضم انقلاب شدند که ایشان نیز طی حکمی مکتوب، وصیت را تنفیذ فرمودند.
انصاری تصریح کرد: معدود افرادی که احیانا امکان تغییر مرجعیت اعلان صحت و سقم آثار و اسناد حضرت امام به نهادی غیر از آنچه که امام تعیین فرموده و منصوب امام نیز مشخص و وصیت کرده است را زمزمه می کنند با اصول اولیه موازین فقهی و حقوقی نا آشنایند. خوشبختانه عموم مسئولین نظام و نمایندگان محترم مجلس به اهمیت جایگاه امام و فرامین و عزل و نصبها و وصایای امام وقوف دارند و گمان نمی کنم در جمهوری اسلامی روزی فرابرسد که خدای ناکرده خط بطلان کشیدن بر وصیتها و روشهای منصوص امام رسمیت بیابد.
قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) با اشاره به اقدامات موسسه درسالیان گذشته خاطرنشان کرد: گردآوری و نگهداری کلیه اسناد و آثار مبارزاتی امام و انتشار مجموعه آثار برای مخاطبین به زبان های مختلف و برای مخاطبان مختلف از سنین کودکی تا جوانان و نوجوانان و بزرگسالان، بیان زندگی و اندیشه امام با استفاده از زبان هنر و نرم افزارهای چند رسانه ای ، اخذ و ثبت و انتشار خاطرات، انتشار تقریرات دروس امام، تدریس اندیشه امام در حوزه و دانشگاه، برگزاری مراسم ملی و بین المللی در بزرگداشت امام، حفاظت از اماکن منسوب به امام، احیای مواریث علمی و انتشار تالیفات امام بخشی از فعالیتهای متنوع موسسه را تشکیل می دهد.
انصاری افزود: مسوولیت بسیار مهم دیگر موسسه، نظارت بر آنچه بنام امام در قالب سند، زندگینامه، مطلب، مقاله، خاطره، فیلم و ... منتشر می شود، است. موسسه از عهده این وظیفه در طول بیست و یک سال فعالیتش به گواهی همه افراد منصف به خوبی برآمده است. تلاش برای ماندگاری اندیشه امام و حراست این اندیشه از تحریفها و جلوگیری از وارونه نویسیها از وظایف اصلی کار موسسه بوده و هست.
وی با یادآوری اینکه شمایی از کارنامه عملکرد موسسه تا سال 1384 را قبلا در یک مجموعه 5 جلدی منتشر کرده ایم افزود: هریک از بخشهای موسسه و مراکز تابعه آن و پژوهشکده وابسته به موسسه نیز همه ساله کارنامه فعالیتهای خود را منتشر می کنند.
انصاری با بیان اینکه فهرست منشورات موسسه به تنهایی کتابی مفصل است افزود:در این سالها میلیون ها اثر از آثار امام خمینی در زبانهای مختلف با حمایت موسسه و همکاری نهادهای فرهنگی نظام در داخل و خارج منتشر شده است.
وی تصریح کرد:پروژه های بزرگی در این سالها انجام شده است از جمله گردآوری، تصحیح، پژوهش و انتشار تمامی آثارعلمی و تالیفات امام که بسیاری از آنها به زبان های دیگر ترجمه شده است و درتیراژهای وسیع منتشر شده اند.
انصاری موضوعی کردن آثار امام را ازجمله دیگر اقدامات انجام شده ذکر کرد و افزود: موسسه بیش از 60 عنوان تبیان موضوعی منتشر کرده است که اگر کسی بخواهد در موضوعی به مطلبی از اندیشه امام دسترسی پیدا کند می تواند به اینها مراجعه کند.
قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) گفت: پروژه بسیار حساس تنظیم دوره کامل و جامع آثار عمومی امام که شامل تمامی سخنرانی ها، پیام ها، احکام، اجازات، نامه ها و ... است، با دقت بسیار بالا و بررسی های چندین ساله به انجام رسید و در صدمین سال امام خمینی بصورت یکجا در 22 جلد و در بیش از 12000 صفحه منتشر شد. این دوره بطور کامل به زبان انگلیسی ترجمه شده و چند سال اخیر در نمایشگاه بین المللی کتاب عرضه شد و تجدید چاپ های متعددی هم داشت. متن عربی صحیفه هم امسال بطور کامل ترجمه و منتشر شد.
انصاری افزود: گردآوری و تکثیر هزاران برگ از اسناد مبارزاتی امام و انتشار مجموعه ای 22 جلدی از اسناد مبارزات امام در پرونده های ساواک و 5 جلد قطور از اسناد مبارزات امام در شهربانی و آماده سازی دهها جلد از دیگر اسناد مبارزاتی امام که به زودی منتشر می شوند، همچنین اخذ و ضبط صوتی و تصویری چندین هزار ساعت خاطرات ناگفته از زبان منسوبین امام و یاران امام و عناصر فعال در نهضت امام و انتشار بخشی از این خاطرات در قالب دهها جلد کتاب و تداوم انتشار خاطرات از جمله خدمات ارزشمند موسسه برای پژوهشگران تاریخ معاصر است.
وی با بیان اینکه قریب به 70 در صد طرح بزرگ دانشنامه امام خمینی به انجام رسیده است افزود: انتشار این مجموعه بزرگ و علمی که جنبه ماخذی و مرجعیت برای تحقیقات در حوزه اندیشه امام و انقلاب اسلامی خواهد داشت یکی از مهمترین نیازهای علمی آیندگان در زمینه چیستی و چگونگی نهضت امام و زندگی و اندیشه و آثار ایشان را پاسخ خواهد گفت.
انصاری با بیان اینکه موسسه دو فیلم سینمایی را علی رغم اعتبارات کم مالی خویش تهیه کرده است افزود: امیدواریم اخرین مرحله میکس فرزند صبح، تمام شود و امسال شاهد عرضه آن باشیم. علاوه بر این بیش از 160 فیلم کوتاه و بلند مستند و داستانی و روایی در موضوعات مختلف تولید کرده ایم. فیلمبرداری و ضبط و آرشیو تمامی برنامه های حرم مطهر و همایشها و برنامه های مربوط به امام در طول این 21 سال که از مرز هزار برنامه می گذرد از دیگر خدمات بخش هنری موسسه است.
وی برگزاری جشنواره های هنری متعدد را از جمله دیگر اقدامات انجام شده ذکر کرد و افزود: جشنواره کارگاهی- هنری مهر هر ساله برگزار می شود ،جسنواره ای در جامعه دانشگاهیان کشور و با کوشش جهاد دانشگاهی با عنوان طریق جاوید داریم که 6 دوره از آن برگزار شده است. جشنواره اندیشه جاوید هم در حوزه های علمیه برگزار می شود که دومین دوره آن با شرکت 8000 نفر اخیرا برگزار شد.
انصاری گفت: حداقل 25 گردهمایی بین المللی علمی با حضور چندین هزار اندیشمند که غالبا با مشارکت اندیشمندان برجسته از سراسر جهان بوده است در 21 سال گذشته با مدیریت موسسه برگزار شده است.
وی تصریح کرد: مجموعه اعتبارات مالی موسسه علی رغم آمار غلطی که برخی از سایتهای مغرض و تفرقه افکن داده و از 10- 12 میلیارد بودجه همه ساله سخن گفته اند، باید بگویم بیشترین میزان اعتباری که دریافت کردیم در سال گذشته بود که 7.5 میلیارد بوده که از این میزان 1.5 میلیارد مستقیما برای مراسم بزرگداشت امام(س) صرف بخشی از هزینه های این اجتماع عظیم و پر برکت می شود.
انصاری افزود: از باقیمانده اعتبار موسسه قریب به 1.5 میلیارد نیز صرف پژوهشکده و تحصیل عزیزان دانشجو در 5 رشته تخصصی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری و برنامه های آموزشی رسمی موسسه می شود، بنا بر این موسسه برای انجام سایر خدماتی که فقط فهرست بخشی از آنها را عرض کردم آنهم در گستره ای ملی و در بسیاری از موارد در سطوح منطقه ای و حتی بین المللی در امر پژوهش، تبلیغ و انتشار ، فعالیتهای گسترده هنری و فرهنگی و نگهداری و بروز رسانی خدمات در مراکز منسوب به امام و برگزاری همایشها و جنشواره ها و سیاستهای حمایتی خویش تنها رقمی معادل 4 تا چهار و نیم میلیارد برای تمامی هزینه های خود در اختیار داشته است.
وی با بیان اینکه در سال های اولیه تاسیس کمتر از بیست، سی میلیون اعتبارات داشتیم و به تدریج به تناسب حجم نیازها و مآموریتها، اضافه شد افزود: منبع اصلی ما عشق و باور به آرمانهای امام و همکاری شبانه روزی یاران با وفا و بی شمار و بی ادعای امام است. متأسفانه در فضای تیره و غبارآلودی که پس از وقایع تلخ سال گذشته اتفاق افتاد بسیاری از ارزشهای افتخارآمیز 30 ساله انقلاب توسط برخی کوته فکران به چالش کشیده شد و اصالت و حقانیت بسیاری از حقایق و خدمات عظیم و بی سابقه سی ساله انقلاب و امام و یاران امام زیر سوال رفت.
انصاری گفت: هنگامی که در برخی سایتهای پرهیاهو زمزمه تحقیق و تفحص از موسسه و بودجه آن مطرح شد، مسئولین موسسه از این امر استقبال کردند، اگر واقعا روزی فارغ از انگیزه های خاص سیاسی که متأسفانه فلسفه بسیاری از این نوع زمزمه ها و پیامدهای بعدی آن است قصد بررسی حقیقت و واقعیت جامه عمل بپوشد بر همگان آشکار خواهد شد که چگونه فرزند امام و یاران و همراهان ایشان در سخت ترین شرایط و در امواجی بی پایان از انتظارات و توقعات و اتهامات و بی مهریها بی آنکه درگیر منازعات روزمره و متداول سیاسی شوند با کمترین امکانات تمام همت خویش را در این 21 سال بر تحقق اهداف حکم امام متمرکز ساختند و در عملی ساختن آنچه که در نامه یادگار امام آمده بود شبانه روزی و فداکارانه و با چشم پوشی از همه امتیازاتی که برای اینگونه سمتها و خدمات مشابه وجود دارد در اعتلای این بنای رفیع و توسعه ثمرات این شجره طیبه ای که با حکم حضرت امام پدید آمده است زندگی خویش را وقف کرده اند تا این یادگار ماندگار همچنان پر ثمر تداوم یابد.
وی خاطرنشان کرد: احتمالا منشأ بیان ارقام اشتباه در مورد بودجه موسسه در بیان یکی دو تن از نمایندگان محترم مجلس جداول منتشرشده از بودجه دستگاهها و مراکز فرهنگی و تشابه اسمی موسسه پژوهشی امام خمینی در قم با موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام بوده است. موسسه پژوهشی مذکور ارتباطی با موسسه نشر آثار امام و بیت امام و حکم امام که به تفصیل چگونگی صدور و تاریخچه آنرا بیان کردم ندارد؛ آن موسسه پژوهشی در قم تیمنا نام مبارک حضرت امام را برگزیده است و حوزه فعالیتش نیز اهتمام به دروس حوزوی و دانشگاهی در موضوعات معارف اسلامی است که زیر نظر حضرت آیت الله مصباح یزدی اداره می شود.
قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) با اشاره به بعضی نقدها در مورد عملکرد موسسه گفت: اجازه دهید با ذکر یک نمونه این واقعیت را تأکید کنم که برخی از نقدها که حتی منتهی به اعتراض و نامه نگاری سرگشاده به موسسه می شود بخاطر عدم اطلاع از حقیقت امر است. چندی قبل یکی از گویندگان محترم معروف طی نامه ای اعتراضی به موسسه نوشت و با استناد به متن یک سخنرانی امام در صحیفه نور عصبانیت نیروهای ارزشی نسبت به تحریف همین مطلب در صحیفه امام و جایگزین کردن واژه قانون بجای خدا در هفت مورد در این سخنرانی را منعکس ساخت بضمیمه نامه ایشان متن سخنرانی در صحیفه نور بود که قبل از تشکیل موسسه از سوی وزارت ارشاد منتشر می شد و متن دیگر از صحیفه امام بود که توسط موسسه پس از اصلاح اغلاط فراوان صحیفه نور انتشار یافته است. با توجه به اینکه بنده مستقیما در جریان میزان دقتی که در تنظیم صحیفه امام بکار رفته است بورم یقین داشتم که اشتباهی فاحش رخداده است پرونده هر دو متن از صحیفه امام و صحیفه نور را آوردیم و نوار صوتی و فیلم سخنرانی را حرف به حرف با دو متن تطبیق دادیم مشخص شد که آنچه در صحیفه امام آمده است بدون تفاوت یک حرف عینا مطابق با نوار است و جایگزینی کلمه خدا به جای قانون و یا مردم و یا اضافه کردن عبارت «و خدا» بعد از کلمه «قانون» یا «مردم» در صحیفه نور و متنی که قبل از تشکیل موسسه منتشر شده است اتفاق افتاده است. قاعدتا تنظیم کننده این متن بر این باور بوده اند که تکیه بر قانون و یا مردم ناصواب است و باید به جای آن واژه خدا را درج کنند!! عین نوار سخنرانی امام را همراه با توضیحات دقیق برای آن عزیز فرستادیم و از ایشان خواستیم که به هر نحو ممکن حقیقت موضوع را به محافلی که در نامه اشان اشاره کرده بودند منعکس کنند. جالب اینکه مدعیان تحریف مذکور نزد یکی از بزرگان قم و فعال در مسائل سیاسی جامعه رفته و از تحریف کذایی در موسسه گفته بودند و ایشان نیز در یکی از سخنرانیهایشان به نحو اجمال مطرح و وعده پرداخت تفصیلی داده بوند متعاقب این اتفاقات در برخی از سایتها موجی از تهاجم به موسسه با فریاد وا اسلاما و وا اماما پدید آمد که تا به امروز هم هنوز بسیاری از عزیزان ارزشی تحت تأثیر نوشته ها و گفته های اعتراض آمیز به بازگویی آن می پردازند.
انصاری افزود: نمونه فوق مشتی از خروار است که چگونه به جای یک تماس تلفنی و یا سوال حضوری و کتبی کوتاه، ادعایی که اساسش اشتباه و بر مبنای اطلاعات کاملا غلط و وارونه بوده است منشأ هدر رفتن وقت و نیروهای زیاد و بدتر از آن به وادی اختلاف و تهمت و گناه افکندن جمعی از نیروهای مخلص جامعه و مغشوش نمودن افکار عمومی نسبت به اصالت و سندیت صحیفه امام می شود.
وی با اشاره به اینکه در جلسه ای باخیرا توسط برخی از نیروهای افراطی با اغراض خاص احیانا جناحی یا سیاسی شبهاتی مطرح می شود نظیر اینکه موسسه دچار تغییر در رویکردهای نظارتی خود شده و یا اینکه موسسه در حیطه نظارتی اش کوتاهی کرده است افزود: آنچه من از نزدیک از ابتدای کار موسسه از تاسیس آن تا به امروز در خدمت عزیزان بوده ام و کاملاً در جریان روند حرکت 21 ساله موسسه هستم قاطعانه عرض می کنم که در حوزه نظارت آنچه که بنام امام منتشر می شود در داخل و یا خارج از کشور، هیچگاه در این 21 سال دچار تغییر سیاست و نگاه دوگانه نشده ایم. از همان ابتدا بر اساس نظارتی که حضرت امام بر شکل گیری این موسسه داشتند و آنچه تولیت موسسه و بنیانگذار آن مرحوم حاج سید احمد آقا و همچنین سیاستهایی که از جانب تولیت کنونی موسسه یعنی حضرت حجت الاسلام و المسلمین حاج سید حسن خمینی ترسیم شده است موسسه در تمام فعالیتهای خویش و بخصوص در مأموریت نظارتی خود تابع خط مشی روشن و ثابتی بوده است و کمترین اعوجاج و تغییری نه در نگاه و داوری و نه در عمل در رابطه با رصد آنچه که بنام امام منتشر می شود پدید نیامده است.اگر کم کاری وجود داشته در مسئله اطلاع رسانی از خدمات و کارهای بزرگ انجام شده و دفاع از موسسه در مقابل نقدهای غیر منصفانه بوده است.
قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) با اشاره به اینکه یکی از سیاستهایی اصولی موسسه پرهیز از غوغا سالاری و ورود به دعواهای جناحی، دعواهای ژورنالیستی و مطبوعاتی و چهره به چهره شدن با نیروهای انقلاب که نتیجه ای جز تفرق و تنش و از بین بردن روابط صمیمی جناحهای انقلاب ندارد، بوده است افزود: بدین جهت غالباً شبهات و نقدهای نسبت به موسسه و مسئولین آنرا کمتر پاسخ گفته ایم اگر کم کاری باشد در این حوزه است.
وی با بیان اینکه فعالیتهای موسسه و خصوصا بعد نظارتی و نظر دهی موسسه در موضوعاتی که مستقیما به امام نسبت داده می شده است افزود: در طول 21 سال گذشته با یک مبنا و سیاست واحد ادامه داشته است بعد از امام سه دوره متفاوت به لحاظ حضور سه رئیس دولت داشته ایم: دوران سازندگی با حضور یکی از یاران حضرت امام حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی به مدت دو دوره ریاست جمهوری ایشان، دوره اصلاحات با حضور یکی دیگر از یاران فرهنگی امام حضرت حجت الاسلام و المسلمین سید محمد خاتمی که باز هم دو دوره بود و دو دوره ای که دوره دوم آن یکسالش سپری شده است با حضور یکی از نیروهای فعال اجرایی در عرصه نظام، آقای دکتر احمدی نژاد؛ این سه دوران را ما داشته ایم که در هر دوره به تناسب اقتضائاتی که در داخل و خارج با آن مواجه بوده ایم و سلایق سیاسی و اجرایی که مسئولین این دولت ها داشتند، اولویتها و شعارها و رویکردهایی خاص مطرح شده است. این مساله در دوران سازندگی بوده، در دوران اصلاحات بوده و در حال حاضر که به عدالتخواهی موسوم است هم بوده. احزاب و افرادی که در روی کار آوردن دولتها و یا حمایت از دولت ها برای خودشان نقشی قائل بوده اند در متن جریانات حضور داشته و در هر سه دوره نیز در این میدان عناصری افراطی هم با افراط در رویکردها و نادیده گرفتن سایر جنبه ها بوده اند و نشریه ها و تریبونهایی را در اختیار داشته اند که آهنگ افراط در نقد ها و و جذب و دفع خویش درپیش گرفته اند. بطور طبیعی این جریانات افراطی مدافع دولتها با معیارهای افراطی خود سراغ خط کشی آدمهای موثر و جریانات ذینفوذ و فعالیتها و مراکز موثر نظام می روند البته در اینجا در مقام بیان سیر صعودی افراط گرایی در این سه دوره و دلایل تشدید آن در ماههای اخیر نیستم.در هر سه دوره، که با فراز و فرودهایی همراه بوده است سخن از اندیشه امام و خط امام و معیارهای آن مورد توجه جامعه و در متن گفتمانهای فعال جامعه بوده است و در هر سه دوره هم جریانات افراطی حامی و یا منتقد دولتهای وقت در استفاده ابزاری از هر آنچه که به تأیید و یا مخالفت با منویات سیاسی آنها بیانجامد از دین و شرع گرفته تا مراجع مورد وثوق مردم و نظام و از جمله از مواضع و بیانات امام فروگزار نبوده اند و در این مسیر بعضا شاهد تحریف و نقلهای کذب و خلاف واقع نسبت به امام - به خطا و یا به عمد - بوده ایم موسسه به گواهی اسناد موجود و آگاهان منصف و صادق در مواجهه با استفاده های ابزاری و تحریفها و خلاف گوییها وظیفه نظارتی خود را از تذکر شفاهی و کتبی و اخطار و بیانیه تا پیگیری قضایی ایفا کرده است، من موارد زیادی را همین الان در ذهن دارم ولی نمیخواهم یک بار دیگر نام ببرم و این مباحث جنجالی را مطرح کنم. از این نمونه ها با شدت و ضعف هم در زمان آقای هاشمی و هم دوران آقای خاتمی بوده است و در دوره اخیر نیز وجود داشته و دارد.
وی افزود:این نکته را حتما باید ذکر کنم که اخیرا برخی موسسه را متهم به سکوت در برابر بعضی توهینها و یا تحریفها می کنند، منظور آنها تحریفها و یا توهینهایی است که برخی افراد ضدانقلاب در خارج از کشور حرف هایی می زنند، کاریکاتوری کشیده می شود و یا در یک رسانهای مثلا رادیوی بیگانه بیبیسی، صدای آمریکا یا جای دیگر و یا در نشریه ای ضد انقلاب در خارج کشور و یا شبنامه ای در داخل مطالبی منتشر می شود، می گویند چرا موسسه اعتراض نمی کند و بیانیه نمی دهد؟ باید بگویم که ما به هیچوجه یک چنین رسالتی برعهده نداشته و نداریم و این را هم اصولا صحیح نمیدانیم که سخنان دشمنان تابلودار امام و عناصر ضد انقلاب و فحاشیها و ناسزاهای آنان را که از اولین روز انقلاب تاکنون علیه حضرت امام و بعد از امام علیه رهبری نظام وجود داشته است و هماکنون نیز روزانه صدها برگ مطلب و نوشته توهین آمیز و اراجیفی از این قبیل در جاهای مختلف منتشر می کنند، با موضعگیری از سوی موسسه در برابر هریک از این یاوه سراییها در واقع به آنها رسمیت داده و بزرگنمایی کرده و فحاشان و گویندگان اینگونه اباطیل را اعتبار و بها ببخشیم، پاسخ کلی شبهات ضد انقلاب و تخریبهایی که از ناحیه بیگانگان صورت می گیرد را نهادهای مسئول نظام می دهند و موسسه نیز در مقالات و همایشها و عموم فعالیتهای خویش با دفاع منطقی و مستدل از اصالت راه و اندیشه امام به روشنگری پرداخته و با فعالیتهای فراوانی که در حوزه تاریخ معاصر و زندگی امام دارد کالبدشکافی و تبار شناسی جریانهای موافق و مخالف انقلاب و امام را مورد توجه خویش دارد. موسسه تنها در مورد مطالبی که در کتاب های نام و نشان دار و دارای مجوز نشر ، رسانه ها و تریبون هایی که در نظام جمهوری اسلامی منتشر میشود و یا توسط مصادر رسمی نظام گفته میشوند و رسمیت پیدا میکنند، و مسائلی که توسط افراد معتبر و ذینفوذ که سخن و کلامشان برای بخشی از مخاطبان سندیت دارد و یا در مراکز رسمی دولتها و دیگر بخشها در خارج کشور انتشار می یابد، و در مواردی از این قبیل اظهار نظر رسمی می کند. اگر مطلبی در اینجاها خلاف واقع گفته شود ما اعلام نظر میکنیم. در عین حال شبهاتی را که از رهگذر شایعات و شبنامه ها و محافل ناشناخته و یا نشریات ضد انقلاب منتشر میشوند شناسایی میکنیم و به صورت غیرمستقیم در نشریات، کتابها، آثار و تالیفات پژوهشی پاسخ داده و می دهیم و در مواردی که نقل مطلبی خلاف واقع به نحوی شیوع یابد که احتمال پذیرش آن بر اثر سکوت موسسه برود مستقیما و بصورت عمومی اطلاع رسانی می کنیم و اگر جریانی شناسایی شود که در پی خدشه در آثار اسناد امام برآیند از طریق مجاری قانونی نظام پیگیری می کنیم. برخی از منتقدان موسسه ظاهرا بین وظایف مدعی العموم و نهادهای امنیتی و قضایی نظام با وظایف موسسه دچار خلط شده اند.
قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در پاسخ به این سئوال که چرا این موسسه در برداشت ها از خط امام ورود نمیکند گفت: آنچه را که فکر میکنیم صحیح است در مقالاتمان در نشریات موسسه میآوریم اما هرگز معتقد نبوده و نیستیم که در برداشتهایمان مصون از خطاییم و یا اینکه برداشت از بیانات و اندیشه امام به موسسه منحصر است. آزادی اندیشه باید پاس داشته شود هر کس و هر نهادی و از جمله موسسه در شرح و تفسیر اندیشه امام برداشتش را مطرح میکند و اگر آن تفسیر یا برداشت با اندیشه و اصول خط امام مغایر و یا ناسازگار باشد جامعه آن را در مییابد البته یکی از معیارهای داوری آگاهان جامعه در مقام داوری این حقیقت است که :«اهل البیت ادری بما فی البیت»!. بدیهی است که موسسه در راستای وظیفه ترویج اندیشه امام در نشریات خویش آنچه را که از تفاسیر و برداشتها منطبق با مواضع امام تشخیص می دهد بیان می کند و به نقد دیدگاهها نا منطبق می پردازد اما دیگران نیز آزادند در چارچوب موازین قانونی و آداب شرح و نقد علمی به بیان تفسیر خود بپردازند.
انصاری گفت: اما بحثی که اخیراً مطرح است اینکه چرا موسسه در مباحث روز وارد نمیشود و موضعگیری نمیکند؟ این هم به تعبیری خلط مبحث است و مخدوشکردن خدمتهای بینظیر موسسه. پاسخ این است که موسسه نهاد و حزب سیاسی نیست که در مسائل روز جامعه موضعگیری کند و به هر مناسبتی بیانیه بدهد. وظیفه ما جمعآوری و گردآوری آثار امام و اعلام صحت و سقم مطالب منسوب به امام است ما موظفیم آثار امام را صحیح و مطلوب تدوین و ترجمه و منتشر کنیم و در اختیار جامعه قرار دهیم و منابع و امکانات تحقیق در اندیشه و آثار امام را فراهم آوریم و آثار امام برای استفاده نسلهای بعد از تحریف و دستبرد مغرضین حفاظت کنیم . وظایف موسسه مشخص و محدود است. ما در طول این 21 سال که دورههای مختلفی بوده هیچگاه در مسائل روزمره چالشهای بین احزاب و انتخاباتها و راهپیماییها و اموری از این قبیل نه بیانیه داده ایم و نه موضعگیری - بعنوان موسسه - داشته ایم عموماً ورود موسسه در مواردی هست و بوده که شان و جایگاه نظارتی موسسه طلب میکند. دوستان و برخی علاقمندان افراطی علاقمند هستند که موسسه با ساز آنها عملکردش را کوک کند. آنها میخواهند موسسه شعار آنها را سر دهد، در دوران اصلاحات و سازندگی ما این وظیفه و نقش را برای خود قائل نبودیم و به انتظاراتی از این قبیل پاسخ ندادیم در دوران اصلاحات و در این دوره هم از این سیاست عدول نکرده ایم ، ما نهادی نظارتی، انتشاراتی، تبلیغی و ترویجی برای نشر آثار و اندیشههای امام (س) هستیم نه یک حزب سیاسی برای مواجهه با حوادث سیاسی جامعه.
وی با اشاره به گنجانده شدن وظایف دستگاه های مختلف دربرنامه های توسعه گفت: گامهای اولیه این مهم در برنامه سوم پنج ساله توسعه محقق شد و ماده 159 این برنامه و بعدا ماده 108 برنامه چهارم به این امر اختصاص یافت و براساس آن وظایف مهمی به برخی نهادها سپرده شد که در آییننامههای مصوب هیات دولت به صورت ریز این وظایف تبیین گردید و مسئولیت هماهنگی و نظارت بر اجرای این ماده هم به ستادی با مشارکت فعال موسسه واگذار گردید هرچند که متاسفانه باید گفت ماده پیشنهادی نهایی دولت برای برنامه پنجم توسعه در قیاس با برنامه های سوم و چهارم نوعی عقبگرد آشکار از روند نهادینه شدن اندیشه امام در قوانین بوده و در حد یک توصیه اخلاقی کلی و فاقد هرگونه ضمانت اجرایی و مالی تنزل یافته که امیدواریم در مراحل بررسی و تصویب قانون برنامه پنجم درج عین ماده ای که در جلسات متعدد موسسه و کمیسیونهای مشترک دولت به تصویب رسید مورد عنایت دولت و مجلس محترم قرار بگیرد. در حال حاضر با وجود برخی خلأهای قانونی قوانین موجود و خصوصا ماده 108 فرصت بسیار مناسبی را برای نهادینه کردن وظایف دستگاهها در جهت تثبیت خط و راه امام در جامعه فراهم ساخته است.
انصاری گفت: در مورد ارزیابی عملکرد دستگاهها باید منصفانه و به دور از افراط و تفریط بگوییم که کارهای ارزشمندی صورت گرفته است و نهادها همکاریهای جدی و خوبی با موسسه داشتهاند به ویژه برخی از رایزنیهای فرهنگی در خارج کشور در حوزه نشر آثار امام فعالیت و تعامل خوبی با موسسه دارند، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز فعالیتهای خوبی را آغاز کرده است.
وی دربخش دیگری از این گفت و گو درباره معیار و مبنای اجتهاد در اندیشههای امام گفت: در حوزههای علمیه تعریفها و تفسیرهای مختلفی درباره اجتهاد و شرایط و مبادی آن بیان می شود، اما مطمئناً وقتی میگوییم اجتهاد در اندیشه امام آزاد است به این معنی نیست که هر برداشتی ولو تفسیر آرای مغایر و متضاد با اندیشه امام باشد صورت بگیرد، اجتهاد مبانی و قواعد و مقررات خاص خودش را دارد و پیش نیازهای خاصی را میطلبد. اجتهاد در اندیشه امام هم پیشنیازهایی دارد و باید اصول کلی استنباط رآی و اجتهاد رعایت شود. آشنایی و مهارت با این اندیشه و آگاهی از سیر روند اندیشه امام؛ آگاهی و اشراف بر خطوط کلی و ممیزه های عرفان، فلسفه، سیاست، تفسیر و فقه و اصول امام وجود تشابه و تعارض اندیشه امام با دیگر مجتهدان، انس مستمر با اندیشه و آثار امام برای فهم اشارات و کنایات و رموز آن و شناخت شرایط تاریخی و زمانی و مکانی صدور پیامها و مواضع امام از جمله پیشنیازهای اجتهاد در اندیشه امام است. به هر حال رعایت الزامات تفسیر و برداشت صواب و رعایت قواعد باب اجتهاد لازم است و در این میان در اختیار داشتن متن صحیح و مستند از گفتار و نوشتار امام و روایتهای درست از سیره عملی امام نقشی بسیار مهم در امکانبخشی به اجتهاد افراد ذیصلاح در اندیشه امام ایفا می کند، وظیفه موسسه در وهله اول فراهم سازی این بستر و در اختیار گذاردن متون معتبر و متقن از گفتار و نوشتار و سیره امام است، و در مسیر تداوم اندیشه امام و ماندگاری آن هیچ خطری به اندازه خطر تحجر و انجماد در ظواهر و وانهادن روح اندیشه و کلام امام و در پیش گرفتن سیاست آمرانه انحصاری و تحمیل یک نظر و برداشت برجامعه از رهگذر سلب آزادی تحقیق و بیان در باب حقایق دوران نهضت و انقلاب و واقعیات دوران حضور امام و از صحنه خارج کردن نزدیکان امام و آشنایان به رموز سیره و مواضع امام وجود ندارد که همه دلسوزان در این عرصه باید مراقب شکل گیری چنین فضایی که ممکن است سالها آثار مخرب آن باقی بماند باشند.
انصاری افزود: من فکر می کنم اگر می خواهیم نظام استوار بماند استواری به این است که همه آحاد ملت مخصوصا قشر فرهیخته جامعه، نخبگان، دانشگاهیان، روحانیون، معلمین و...، و کسانی که به تعبیر امام پیشگامان این نهضت بوده اند باید در میدان باشند اقشار ملت و خصوصا پیشگامان فکری و فرهنگی جامعه و بویژه نیروهای بالنده و جوان که حساسیتهای دوران جوانی توأم با قدرت تحلیل و فهمی سریع آنها را در متن تحولات جاری فرا می خواند دارای افکار و سلیقه های متفاوت می باشند. هنر و وظیفه نهادهای مسوول این است که میدان امن با تضمینهای قانونی و عملی را برای حضور این سلایق مختلف سیاسی در درون نظام فراهم کنند . ارکان نظام و ولایت را پشتیبان باشیم تا نظام آسیب نبیند و آزادی و حقوق مردم و عدل و انصاف و تقوا را پاس بداریم تا انقلاب و نظام در گردونه حوادث مهیب و دشمنیهای قدرتهای مستکبر بیمه شود. اینها آموزه های امام خمینی هستند. اگر آسیبی هست این صرفا از هم صدایی با بیگانه نیست که البته این جدی است و خط و راه آنهایی که نجات را در پیوند با بیگانگان و مستکبران و دست کشیدن از ارزشهای خویش می دانند با الفبای خط امام بیگانه اند اما آسیبهای یک انقلاب و نظام بزرگ منحصر به این نیست به تعبیر خود امام خطر تحجر و جمود در اندیشه و خطر تفرقه و اختلاف و خطر دست اندازی به حقوق ملت و سلب آزادیهای مشروع نیز نه تنها کمتر از خطر نفوذ اجانب نیست بلکه بستر نفوذ بیگانه را همین کج فهمیها و تفرقه ها فراهم می کند. در این باره حرفهای بسیار و درد دلهای بیشمار داریم که بازگویی آن نیازمند فرصتی مناسب و فضایی مناسبتر از آن است.
وی با بیان اینکه در بسیاری از رسانه ها و برخی شبه افکنیها نسبت به خدمات و اصالت کار موسسه که متاسفانه حتی در بعضی از مناظره ها در رسانه ملی بدون حضور و دفاع موسسه صورت گرفته افزود: برای پرهیز از ورود به منازعات بیهوده و تفرقه آمیز سکوت کرده ایم و گرنه در پاسخ به یکایک حملات سازماندهی شده در محافل افراطی و نقدها و شبهه هایی که نا منصفانه و یکسویه در قالب گفتگوهای یکطرفه تلویزیونی و سایتها و نامه هاو بیانیه هایی که همگی چند مطلب کلیشه ای را بقصد اعمال فشار بر موسسه تا مرز دست کشیدن از سیاست مستقل و اصولی که این نهاد مبارک بر اساس منشور و حکم امام و سیاستهای ترسیم شده توسط یادگاران امام و بقصد همراه ساختن موسسه با مشی افراطی و غیر اخلاقی خویش مدام تکرار می کنند، مطالب مستدل و پاسخهایی روشن داریم که در این فضای نامناسب کنونی پاسخگویی موردی را خلاف همان سیاست مبنایی موسسه در پرهیز از جدالهای تفرقه انگیز اصحاب انقلاب می دانیم به امید روزی که فضای نقد آزاد و مناظره های روشنگرانه و دوسویه ای که نه به قصد ملکوک نمودن یکدیگر و پنجه کشیدن بر چهره زیبای انقلاب اسلامی بلکه به نیت جدال احسن و استماع قول و نقد حال
و کشف حقیقت و تصحیح اشتباهات و خطاهای احتمالی فراهم آید.