یک استاد روابط بینالملل با مثبت ارزیابی کردن سفر حسن روحانی به نیویورک، گفت: در همه دورههای نشست سازمان ملل، رؤسای جمهور ما مورد توجه بودهاند اما وجه تمایز و مورد توجه آقای روحانی در سطح جهان اعتدال و میانهروی ایشان و دنیا روحانی را با این خصوصیت می شناسد.
نوذر شفیعی در گفتوگو با خبرنگار پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران در خصوص دست آوردهای سفر هیئت ایران به سازمان ملل متحد، اظهار کرد: کمّی کردن این سفرها کار دشواری است. درنتیجه تحلیلی که ما میتوانیم انجام دهیم، تحلیل کیفی این سفر است. روال معمول این است که صحن سازمان ملل متحد صحن بیان دیدگاههای ملل دنیا است و بیان مواضع سیاست خارجی یا سیاستهای بینالملل یک کشور است.
وی ادامه داد: بهعنوانمثال کشور سوریه ممکن است هم مربوط به سیاست خارجه ما و هم سیاست بینالملل ما باشد؛ یا بحث فلسطین یا برجام مسائل مهم مربوط به سیاست خارجه ما هستند. لذا صحن سازمان ملل جایی است که در آن دیدگاههای سیاست خارجه و بینالملل کشورها برای اطلاع سایر کشورها مطرح میشود.
شفیعی خاطرنشان کرد: حالآنکه این دیدگاهها چه مقدار در بر ذهنها تأثیر بگذارد، مقوله دیگری است. درنهایت کار آقای روحانی تنویر افکار عمومی در مورد این موضوعات بوده است و غیرازاین هم قرار نبود چیز دیگری اتفاق بیفتد. نهتنها برای ما بلکه برای همه کشورها اینگونه است.
وی ادامه داد: منتها حواشی این سفرها هم از منظر دیدارهایی که با سران کشورهای جهان صورت میگیرد و هم از منظر دیپلماسی عمومی که دیدار با خبرنگاران و طرح موضوعات و مسائل مربوط به جمهوری اسلامی ایران است از اهمیت بالایی برخوردار است. دیداری که آقای روحانی با سران کشورهای 5+1 درباره برجام بهخصوص در مورد مشکلات بانکی و مشکلاتی که آمریکاییها در مسیر برجام به وجود میآورند، داشتند؛ از این منظر که همه این کشورها بهجز آمریکا با جمهوری اسلامی ایران همعقیده بودند، یکدست آورد خوب بهحساب میآید.
این نماینده سابق مجلس در ادامه با تأکید بر اینکه آنچه باید در این سفر اتفاق میافتاد، یعنی بیان دیدگاههای جمهوری اسلامی ایران نسبت به مسائل بین الملی و منطقهای و بعضاً مسائل داخلی، اتفاق افتاد، گفت: چون در مورد مسائل داخلی آقای روحانی اعلام کرد که ما در حال ورود به عصر جدیدی در عرصه اقتصاد ایران هستیم و کشورها و سرمایهگذارهای مختلف میتوانند وارد این عرصه شوند.
وی همچنین در خصوص مواضع رئیسجمهور ایران در قبال عربستان سعودی در صحن سازمان ملل گفت: همانگونه که گفتم این صحبتها در سازمان ملل بیان دیدگاهها است و سران کشورها تلاش دارد با سخنرانی خود آن برداشتها و ذهنیتهای غلطی که مثلاً نسبت به یک پدیدهای به نام مداخله عربستان در یمن و سوریه با لابی و پول ایجادشده است را اصلاح کنند؛ یعنی موضوعات فقط موضوعات ذهنی است و اینکه در عرصه عمل این صحبتها چه مقدار بر مواضع کشورها تأثیر بگذارد پدیدهای است که محاسبه آن کار دشواری است. مثلاً یک قطعنامه خاصی در مورد عربستان صادر نشده است که ما بگوییم این قطعنامه حاصل سخنرانی دکتر روحانی بوده است.
این کارشناس سیاست خارجه خاطرنشان کرد: البته همانگونه که گفتم برای همه کشورها این موضوع صادق است. رئیسجمهور فرانسه نگرانی خودش را نسبت به تروریسم بیان میکند، رئیسجمهور کشور دیگری در مورد پدیده مهاجرت صحبت میکند و... رئیسجمهور ایران نیز آنچه مربوط به کشور خودش است را مطرح کرد؛ اما بههرحال بحث عربستان بحثی بود که در صحبتهای آقای رئیسجمهور در صحن سازمان ملل آنهم با ادبیاتی خاص و بار منفی بالا که گفتند: «بعض از کشورها اقدامات ضد انسانی و ضد اسلامی انجام میدهند»، عربستان را بهعنوان یک مقوله در سیاست خارجه ایران مطرح کرد و آن رفتارهای دیپلماتیکی که باید در راستای این دیدگاه صورت میگرفت نیز عملی شد.
نوذر شفیعی ارزیابی خود را در مورد مجموع سفرهای رئیس دولت یازدهم در طی چهار سال ریاست جمهوری به سازمان ملل و اهمیت حضور در این نشستها اینگونه بیان کرد: اولاً هر کشوری که در این جلسات شرکت نکند اشتباه کرده است چون در این فرصتها کشورها میتوانند مسائل و مواضع خود را بهصورت مستقیم برای همه سران دنیا مطرح کنند و دیگر اینکه این اجلاس حاشیههای دارد که سران میتوانند، مثلاً در عرض یک روز با سران 20 کشور مختلف دیدار کنید؛ که اگر بخواهد این دیدارها در حالت عادی صورت گیرد، شاید یک سال طول بکشد.
وی تأکید کرد: ضمن اینکه این صحنها صحنه ابراز وجود و نمایش قدرت کشورها هم است و شرکت نکردن در این کنفرانسها به معنای غیبت کشورها محسوب میشود؛ بنابراین بهطورقطع حضور مفیدتر از عدم حضور است.
شفیعی افزود: در بحث دست آوردهای نیز باید بگویم که در هر دورهای ممکن است رؤسای جمهور ما بنا به دلایلی چون ویژگیهای شخصیتی، دیدگاههایی که داشتهاند و به خاطر اینکه اساساً خود نظام جمهوری اسلامی به خاطر ادعاهایی که در سطح جهان دارد، موردتوجه بوده باشند؛ اما آن چیزی که آقای روحانی را از رؤسای جمهور قبلی ایران متمایز میکند میانهروی ایشان بوده است؛ یعنی همانگونه که ایشان در تبلیغات انتخاباتی خود از میانهروی و تعامل با جهان سخن گفت در رفتار هم اینگونه عمل کرده است. از این منظر که رئیسجمهور ایران یک رئیسجمهور میانهرو و معتدلی است و کسی است که خواهان تعامل ایران با دنیا است، حضور ایشان در سازمان ملل هم یک پیام مثبت به دنیا است و هم باعث توجه مثبت به ایران میشود.
وی همچنین در پایان در خصوص میزان استقبال از سخنرانی سران کشورها و استقبالی که از صحبتهای حسن روحانی صورت گرفت، اظهار داشت: همانگونه که گفتم هم در دوره گذشته و هم در دوره قبل از آن رؤسای جمهور ایران بهنوعی توجه افکار عمومی و مقامات سیاسی را به خود جلب کردهاند و... اما اینگونه نیست که در صحن سازمان ملل سران کشورها مطلقاً بهصورت برنامهریزیشده بخواهند در سخنرانی فلان رئیسجمهور شرکت کنند و یا در سخنرانی کس دیگری شرکت نکنند. بهجز کشورهای که مشکلات اساسی باهم دارند مانند جمهوری اسلامی و رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای دیگر عمدتاً حضور و عدم حضور سران کشورها در سخنرانیها به اولویتهای سیاست خارجه و سیاست بینالملل کشورها بازمیگردد. همانگونه که دیدید آقای روحانی هم بعد از اتمام سخنرانی خود در سازمان ملل به ایران بازگشت و در سخنرانیهای دیگر شرکت نکرد. بعضی از کشورها دغدغه دارند و میمانند تا موضعی را بشنوند بعض از کشورها نیز دغدغه دارند و نمیمانند تا موضوعی را نشنوند. بعضی دیگر از کشورها نیز ممکن است ماندن خود را ضروری ندانند و به کارهای دیگرشان برسند. آما آنچه در کل مهم است بیان دیدگاههای کشورها است که در جای خودش تأثیرگذار است.