عصر چهارشنبه (13 مرداد 95) مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی میزبان رونمایی از کتاب های «عشق و تلاش» و «حکومتی بر اساس اخلاق» مجموعه خاطرات حجج اسلام محمد جواد حجتی کرمانی و عبدالکریم بی آزار شیرازی بود.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، محمد کاظم بجنوردی در این مراسم ضمن ابراز امیدواری از اینکه فعالیت های انجام شده سرمشق اندیشمندانی که در راه غنای فرهنگ ایرانی قدم بر می دارند باشد، گفت: یکی از مناسبت های این مراسم تقدیر از مقاله ای است که توسط سه نویسنده متعهد برای امام خمینی (س) نوشته شده است. من معتقدم که در آینده تمام دانشگاه ها و پژوهشگران به این مقاله ارجاع خواهند داد.
رئیس مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی افزود: مناسبت بعدی رونمایی از کتاب خاطرات حجت الاسلام و المسلمین حجتی کرمانی که بیش از نیم قرن با او رفاقت دارم و همچنین کتاب با ارزش و آموزده خاطرات حجت الاسلام و المسلمین بی آزار شیرازی است.
سخنران بعدی این مراسم احمد پاکتچی یکی از نگارندگان مقاله امام خمینی (س) بود که در گزارشی از روند تدوین این مقاله اظهار داشت: دشواری نوشتن این مقاله در مقایسه با صدها مقاله دیگر این بود که حجم آثار و کتب منتشر شده در مورد امام خمینی (س) بسیار فراوان است. وارد شدن در چنین میدانی به نظر می رسد کار بسیار دشواری باشد.
وی برگ برنده این مقاله را نگاه دایرة المعارفی دانست و ادامه داد: این مقاله از نظر تکنیک می تواند به عنوان الگوی مقالات دیگر مطرح شود.
بعد از سخنان وی حجت الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی، سید رضا صالحی امیری، حجت الاسلام و المسلمین سید محمود دعایی و حجت الاسلام و المسلمین علی کمساری از نویسندگان مقاله فوق یعنی احمد پاکتچی، فرامرز حاج منوچهری و حمید انصاری تقدیر به عمل آمد.
در این مراسم سید رضا صالحی امیری، با بیان اینکه بزرگترین تهدید تاریخ انقلاب اسلامی تحریف آن است و این تهدید جدی است نگران کننده است، تاکید کرد: این مسئله آینده بسیار خطرناکی را به نسل آتی منتقل خواهد کرد که از امروز باید آن را شناخته و پیشگیری کنیم.
او ادامه داد: دلیل عمده آن این است که جامعه ایران، جامعهای شفاهی است و در جامعه شفاهی اصولاً شرایطی که اتفاق می افتد جامعه، جامعهای است که حافظه کوتاه مدتی دارد؛ ولی حافظه بلند مدت آن معمولاً فعال نیست.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی با اشاره به اینکه در چنین جامعهای تبیین شفاهی تاریخ عمدتاً با سلایق فکری، جناحی و سیاسی و منافع فردی نوعی تلفیق و اغتشاش پیدا میکند، گفت: نهایتاً آن چیزی که ما از تاریخ شفاهی و خاطرات شفاهی ایران نیاز داریم، یک پالایش جدی است. در غیر این صورت ما شاهد یک تحریف تاریخی خواهیم شد.
صالحی امیری با تاکید بر اینکه بین خاطرات شفاهی و تاریخ شفاهی فاصله زیاد است، تصریح کرد: خاطره آن چیزی است که فرد از مجموعه آن چیزی که خود در آن سهیم بوده نقل میکند اما وقتی ما از تاریخ شفاهی صحبت میکنیم یعنی نقل یک پدیده توسط چند نفری که در آن پدیده حضور یا نقش داشتند.
او با طرح مثالی افزود: موضوعی که همین ماههای اخیر در انقلاب اسلامی اتفاق افتاد انتخابات خبرگان بود. شخصیتی به نام سید حسن خمینی، توسط جمعی رد صلاحیت شد اما وجدان عمومی نسبت به این پدیده واکنش منفی داشت و قرار است این پدیده تدوین و خاطراتش به نسلهای بعدی منتقل شود.
مشاور رئیس جمهوری خاطر نشان کرد: من این پدیده را این گونه نگارش کردم و بعد منتشر کردم که رد صلاحیت شخصیتی به نام سید حسن خمینی، به امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، خسارت وارد کرد. به این دلیل که با حضور ایشان حداقل با افزایش مشارکت یک میلیون نفری در کشور مواجه میشدیم که ضریب امنیت ملی جمهوری اسلامی را به دلیل مشارکت حداکثری تقویت میکرد و عدم حضور یک میلیون رأی خاموش در تهران، قطعاً لطمه به انقلاب اسلامی و امنیت ملی است.
صالحی امیری اضافه کرد: نکته دوم حضور این شخصیت به ایجاد نشاط ملی خصوصاً نسل جوان به شدت کمک میکرد و از این منظر تداوم انقلاب اسلامی را با امید و نشاط تضمین میکرد. و فقدان حضور ایشان باعث افول نشاط و امید در نسل جوان شد.
او با تاکید بر اینکه این تحلیل یک فرد حاضر در انتخابات است که از یک منظر تحلیلی به یک پدیدهای به نام رد صلاحیت نگاه میکند که نقل خاطره میکند، بیان کرد: همزمان در همین کشور، عدهای نسبت به این پدیده تحلیلی کاملاً جانب دارانه و با تحلیل تاریخی، ذهنی، جناحی، سیاسی یا نفسانی، آنگونه وانمود میکنند که آنچه اتفاق افتاد یک ضرورت تاریخی بود و شما فرض را بر این بگذارید که فرزندان ما، میخواهند نسبت به این واقعه آگاهی واقعی داشته باشند، چه باید بکنیم.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی با اشاره به انتخابات سال 92، اذعان کرد: وقایعی در انتخابات سال 92 در این کشور روی داد ناشی از این این بود که یک ملت تصمیم گرفت اراده خود را از طریف صندوق بر سیستم حاکم کند و این تحلیل و یک نگاه است و به عنوان یک وقایع نگاری که در صحنه بود، اینگونه فکر میکنم که حق انتخاب حداکثری برای جامعه ایران وجود داشت و جامعه در فضای انتخاب به تصمیم رسید که انتخابی داشته باشد که قدرت تحمیل در آن نباشد. این یک نوع وقایع نگاری است و به گونه دیگر این است که دیگرانی که در این صندوق رأی نیاوردند، محصول تفرق و اختلاف آرا هستند
صالحی امیری با بیان اینکه یک مقدار فاصله بگیریم و به جنگ بپردازیم، به طرح این سؤال از سوی نسل جدید پرداخت و گفت: اساساً فرزندان من سؤال میکنند که آیا آقای هاشمی رفسنجانی در جنگ حضور داشته است؟ ما توضیح میدهیم که بله ایشان فرماندهی کل جنگ بودند. سؤال بعدی این مطرح میشود که چرا تلویزیون چیزی نشان نمیدهد؟ پاسخی ندارم جز اینکه تحلیلی کنم که تاریخ مشمول تحریف است.
او ادامه داد: سانسور و تحریف جضور آقای هاشمی در جنگ تحمیلی از مصداقهای تحریف تاریخ انقلاب اسلامی است، به تعبیر آقای هاشمی که زیباترین لحظه زندگی من موقعی است که ما قطعنامه را پذیرفتیم و جلوی خونریزی را گرفتیم، در همین سرزمین و در همین فضا مورخانی نوشتند که بزرگترین خیانت آیتالله هاشمی این بود که قطعنامه را پذیرفت و شما شاهد هستید که در حال تکثیر است و افزایش پیدا میکند.
مشاور رئیس جمهوری با اشاره به اینکه امروز در جامعه اینگونه با تحریف تاریخ مواجه میشویم و فردا نسلهای بعدی چگونه قضاوت خواهند کرد، عنوان کرد: اگر مقداری فاصله بگیریم و به وقایع انقلاب اسلامی نگاه کنیم، نسبت به اندیشه امام و اندیشهای که در حوزه حاکم بود، ساکتین در انقلاب و مدعیان امروز و ساکتین دیروز را ببینیم، چه تحریفی اتفاق افتاد که امروز وضعیت به گونهای شده که انقلابیون بدهکار و ساکتین در انقلاب طلب کار شدهاند و این تحریف تاریخ است.
صالحی امیری افزود: از این منظر به یک ضرورت قطعی تاریخی رسیدیم که باید وقایع و تحولات انقلاب توسط عناصر و شخصیتهایی که حب و بغض ندارند و انصاف و عدالت و اخلاق در وجودشان حاکم است، ثبت و ضبط شود تا آیندگان دچار اعوجاج و تحریف نشوند.
او با بیان اینکه از این منظر ثبت خاطرات آقای حجتی کرمانی و بی آزار شیرازی و مهمتر از همه ثبت خاطرات آیت الله سید حسن خمینی برای آیندگان این نظام یک ضرورت قطعی است، اظهار کرد: هیچ راهی نیست که امروز صالحان وقایع را بنویسند و به نسلهای بعدی منتقل کنند. اگر وقایع انقلاب را از زبان آقای هاشمی و بجنوردی و انقلابیون در بند نشنویم، باید از زبان ثابتی خائن و عناصر ساواک بشنویم. اگر خاطرات جنگ را از آقای هاشمی نشنویم باید از ژنرالهای صدام بپذیریم و اگر وقایع امروز را از زبان سید حسن خمینی نپذیریم، باید از ساکتین انقلاب بپذیریم و آن وقت انقلاب دچار تحریف خواهد شد و من فکر میکنم ما باید برای این آسیب یک فکر اساسی بکنیم.
حجت الاسلام و المسلمین سید محمود دعایی سخنران دیگر این مراسم بود که با ذکر خاطره ای از سالگرد درگذشت حاج آقا مصطفی (فرزند ارشد امام خمینی (س) )گفت: من خاطرم هست که در سالگرد حاج آقا مصطفی با من مصاحبه کردند و گفتم که تعبیر امام این بود که فقدان عزیزشان یکی از الطاف خفیه الهی بود. من یکی از الطاف خفیه الهی را در این دیدم که اتفاقی چنین بیافتد و یکی از ابعاد شخصیتی و معرفتی و کمالات امام بروز کند. امام در آن حادثه عزیزترین فرد و ثمره زندگی و نتیجه دوران ممتدی از تربیت و تعلیم و آموزش دقیقشان را از دست دادند و خیلی برایشان سخت بود. اما صبر و تحمل امام در برابر این مصیبت چیزی بود که هیچ کس باور نداشت. اگر آن اتفاق نمی افتاد کسی به این بعد از ابعاد شخصیتی و معرفت و تسلیم امام در برابر مشیت الهی پی نمی برد.
وی با اشاره به عدم تأیید صلاحیت یادگار امام در انتخابات مجلس خبرگان رهبری، افزود: الآن مشابه چنین اتفاقی را شاهد هستیم. باید چنین اتفاق سنگینی می افتاد تا ما مراتب سازگاری، تحمل، ادب، تسلیم و بی اعتنایی به بسیاری از مظاهری که به آنها می بالیم را مشاهده کنیم. تمام فرهیختگان علمی و معرفتی کشور پشت سر این یادگار عزیز ایستادند. جامعه مدرسین، مراجع، علما، بزرگان همه تأیید کردند. آنچه اتفاق افتاد مقاومت در برابر این حمایت ها و گواهی ها بود. باید چنین اتفاقی می افتاد تا ببینیم این بزرگوار چقدر صبور است و اصلا کلامی به گزافه نمی گوید. تسلیم در برابر مشیت درسی بود که از این حادثه آموختیم. خوشحالیم که در جامعه امیدهایی داریم که در آینده به آنها ببالیم و متکی باشیم.
دعایی در بخش دیگری از سخنان خود با ابراز خوشحالی از اینکه در این مراسم حضور دارد، گفت: من در جریان حیات مبارزاتی و سیاسی هرچه دارم از حجتی کرمانی دارم. ایشان نیز راه خود را مرهون شهید نواب صفوی می داند. مقاومت ایشان در مبارزه زمانی که هیچ امیدی به پیروزی نبود مردانگی و ایستادگی را تدریس می کرد.
به گزارش جماران، حجت الاسلام و المسلمین محمد جواد حجتی کرمانی نیز در این مراسم ضمن تشکر از حاضران، با بیان اینکه چون نمی خواهد داغ کند از روی نوشته می خواند، تأکید کرد: مسائل روز طوری است که هر آدم منصفی را داغ می کند. اما به قول اخوان ثالث، زمستان است/ سرها در گریبان است/ سلامت را نخواهند گفت پاسخ
وی با تشکر از مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) که متولی نوشتن خاطرات او شده است، افزود: این خاطرات در سال 1372 مصاحبه و ضبط ویدئویی شده و بعد از 23 سال از چاپ خارج شده است. بنابر این این کتاب با وضع اول مصاحبه ها تفاوت هایی دارد. این کتاب از آغاز زندگی من تا روز پیروزی انقلاب اسلامی است. البته مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) در صدد است که خاطرات بعد از پیروزی انقلاب من را نیز منتشر کند.
نماینده اسبق مجلس خبرگان رهبری تأکید کرد: انقلاب ما در معرض تحریف بسیار عظیمی است که بیشتر به دلیل تندوری های عده ای است که من اسم آنها را «رجاله های انقلاب» گذاشته ام. یک عده رجاله انقلاب مدعی انقلاب شده اند.
وی با اعلام اینکه مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) در حال تنظیم یادنامه ای برای علی حجتی کرمانی است، ادامه داد: من مدت بیشتری از مرحوم علی آقا زندانی کشیدم. ولی زجر و شکنجه ای که او در زندان و تبعید کشید بسیار بیشتر از من بود.
حجتی کرمانی با اشاره به رد صلاحیت شدنش در انتخابات خبرگان رهبری تأکید کرد: یکی از موارد تحریف انقلاب تحریفی بود که در مورد من و برادرم اتفاق افتاده است. من پس از رد صلاحیت شدن به آقای جنتی و شورای نگهبان نامه نوشتم و اعتراض جدی کردم؛ و نامه اجتهاد خودم را ذکر کردم. مهم هم این است که ما قانونگذار بودیم و قانون اساسی را ما نوشتیم. از همان وقت به ما ضد ولایت فقیه می گفتند و از وقت مجلس خبرگان قانون اساسی علیه ما شعار می دادند.
وی با تأکید بر اینکه امام خمینی (س) خیلی گردن ما حق دارد، افزود: البته ما انقلاب را از شهید نواب یاد گرفتیم. ما عضو کانون قیام بودیم. شاید من حدود 17 سال سن داشتم که عضو کانون قیام بودم. بذر کانون قیام را آقای قوام و بعد مرحوم نواب صفوی در کرمان و اندیشه ما کاشت.
نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی ادامه داد: ما از اولین مریدان امام بودیم. یعنی از زمانی که کسی به عنوان آیت الله ایشان را نمی شناخت و استاد فلسفه و بعد خارج فقه بود و پیش از شروع انقلاب اسلامی مرید ایشان بودیم. گرایش ما به امام خمینی (س) اعم از انقلاب است.
وی با اشاره به اینکه حجت الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی میراث دار 3 خانواده بزرگ است، تصریح کرد: ایشان از جانب مادر به مرحوم آیت الله سلطانی طباطبایی می رسد که از اعلام قم بود. مرحوم آیت الله صدر دایی دوم ایشان می شود. صادق طباطبایی که دایی ایشان بود را باید یاد کنم که در قم زبانزد بود. از طرف پدری نیز مرحوم حاج احمد آقا در صداقت و سادگی زبانزد بود و اصلا تعین آقازادگی نداشت. من وقتی حاج حسن آقا را می بینم یاد پدرش و امام می افتم.
حجتی کرمانی ضمن ذکر خاطره ای از حضور یادگار امام در کرمان گفت: پیشینیان ما زرتشتی بودند. وقتی برادر من فوت شد در آتشکده کرمان برای او مراسم گرفته بودیم. این مراسم همزمان با حضور حاج حسن آقا در کرمان بود. او با خانواده به آتشکده آمدند و قوم و خویش های ما از این حضور به وجد آمده بودند.
همچنین حجت الاسلام و المسلمین عبدالکریم بی آزار شیرازی در این مراسم گفت: یکی از خاطراتی که من در قم از امام دارم این است که وقتی که از حصر تهران به قم منتقل شدند مرتب علما و فضلا برای دیدار امام می آمدند. جمعی از مشهد مقدس به ریاست آیت الله مجتبی قزوینی برای دیدار امام آمده بودند. امام به احترام آنها نیم ساعت صحبت کرد. فرمودند که من دو آرزو دارم. یک آرزوی من این است که به زیارت امام رضا (ع) بروم. دومین آرزوی من این است که رساله ای بنویسم که جامع تمام ابواب فقه به اضافه مسائل مستحدثه. بعد از رساله هایی که آن زمان موجود بود انتقاد کردند که این رساله بسیار ناقص و مخصوصا مسائل اجتماعی آن خیلی کم است.
وی با تأکید بر اینکه امام در نجف و قم ضمن مسائل فقهی نکات اخلاقی را به شاگردانشان می آموختند، اظهار داشت: معلوم بود که امام در دوران حصر نکاتی را به ذهنشان رسیده بود و می خواستند که کتابی را در فقه بنویسند که جامع ابواب فقهی و جوابگوی این همه نیازمندی های جامعه باشد. بعد از چند روز من متوجه شدم که امام یک درس خصوصی درباره احکام مسائل مستحدثه در منزل خود دایر کرده است. من با شوق زیاد در این جلسات درس از اول تا آخر حاضر شدم. ریزه کاری های اخلاقی که امام می آورد خیلی از نکات فقه و اصول مهمتر بود. امام واقعا شخصیتی بودند که فقهی که در بعضی موارد از اخلاق فاصله گرفته بود را با اخلاق توأم کردند.
بی آزار شیرازی خاطر نشان کرد: در ماه های آخر عمر امام روزی آقای رسولی محلاتی (مسئول دفتر امام) با من تماس تلفنی گرفتند و گفتند که امام کتب 3 جلدی سعدی می خواهند. چون امام روزها که قدم می زنند می خواهند این کتاب را ضمن قدم زدن بخوانند. برای من خیلی جالب بود که در چنین سنینی ایشان چگونه از این کتاب ها استفاده می کنند و چگونه اصلا اهل مطالعه کتاب هستند. از سویی چرا امام در چنینی سنینی و چنین موقعیتی که تمام فکر و ذکرشان کشورداری است، به فکر کتاب سعدی افتادند؟
وی ادامه داد: وقتی به دوران جوانی امام مراجعه کردم دیدم که امام بوستان و گلستان سعدی را از استاد ادیبی در خمین درس گرفتند و با سعدی آشنایی فراوان دارند. در کتاب های ایشان هم مراجعه کردم و دیدم که در موارد زیاد از اشعار سعدی استفاده کردند. برای من جالب بود که الآن چرا امام به فکر مطالعه سعدی است؟ مطالعه ای کردم و دیدم کتاب گلستان سعدی کتابی است که بسیاری از دولتمردان دنیا را مؤدب به اخلاق کرده و در جلد اول راجع به سیرت پادشاهان عادل و عواقب بد ستم پیشگان و در کتاب بوستان راجع به فتوت و جوانمردی و احسان و عدالت صحبت کرده که برای دولتمردان بسیار مفید است. من فکر می کنم که امام در صدد بودند حکومتی را بر اساس اخلاق بنیانگذاری کنند.
در پایان مراسم از 2 کتاب فوق الذکر با حضور حجت الاسلام و المسلمین سید حسن خمینی رونمایی شد.
به گزارش جماران، معاونت پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) در راستای شناسایی ابعاد و زوایای انقلاب اسلامی و معرفی آن به آیندگان در دو بخش تاریخ شفاهی و تاریخ محلی فعالیت هایی انجام داده که تنها در حوزه تاریخ شفاهی می توان به چاپ حدود 40 عنوان کتاب در این زمینه توسط این مؤسسه اشاره کرد. از جمله این کتاب ها خاطرات آیت الله سید حسین موسوی تبریزی، امام خمینی به روایت آیت الله هاشمی رفسنجانی و خاطرات دکتر صادق طباطبایی است.
البته حدود 30 عنوان کتاب خاطره نیز توسط معاونت پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) در دست تدوین است که از جمله آنها خاطرات محمدرضا نعمت زاده، حجت الاسلام و المسلمین سید مهدی طباطبایی، اکبر ترکان و علی اکبر محتشمی پور است.