جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

وحدت حوزه و دانشگاه

رییس دانشگاه ادیان و مذاهب : اختلاف میان حوزه و دانشگاه آفت است

رییس مرکز خدمات حوزه های علمیه گفت: امام خمینی معتقد بودند ناهماهنگی میان حوزه و دانشگاه موجب اختلاف در اداره کشور و هدر رفتن امکانات می شود و باید این دو گروه با هم متحد و منسجم باشند تا بتوانیم به اهداف بلند اسلام و انقلاب اسلامی برسیم.

کد خبر: ۱۳۲۳۳
رییس دانشگاه ادیان و مذاهب : اختلاف  میان حوزه و دانشگاه  آفت  است
یکی از ارکان محوری اندیشه و خط مشی عملی امام خمینی(ره) علیرغم برخورداری ایشان از ابعاد وجودی سترگ و منحصر به فرد، تأکید بر «وحدت» و حضور و تداوم آن بود. برخلاف تصور دشمنان، در مکتب نظری و عملی امام(ره) وحدت یک تاکتیک یا ابزار مصلحتی و مقطعی برای پیشبرد اهداف و مقاصد سیاسی انقلاب اسلامی نبود. بلکه جوهره درک وی از عزّت و اقتدار مسلمین و ماهیت اجتماعی و سیاسی بودن مکتب اسلام و تعبد معرفت شناسانه ایشان از اصول و کلمات تعالم قرآنی و دینی، به مسئله وحدت آن‌چنان جایگاهی بخشیده بود که پایه‌های نهضت مبارزاتی خود را بر اساس آن بنا نمود. تأکید ایشان بر مسئله وحدت و نفی نگرش تاکتیکی یا مصلحتی به آن را می‌توان از این موضوع استنباط کرد که در تاریخی‌ترین سند به جای مانده از ایشان مخالفت صریح خود را با تفرقه علما در مقاصد اسلامی اعلام نمودند. این مسئله که حدود 44 سال قبل از موضوعیت رهبری سیاسی ایشان نگاشته شده است به وضوح حاکی از عمق اعتقادی ایشان به عظمت و اهمیت مسئله وحدت است.
اگر جوهره اصلی انقلاب را به حق برخاسته از جنبه اسلامی و مردمی بودن آن بدانیم، قوام این دو عنصر ذاتی انقلاب تنها در سایه اتحاد و وحدت کلمه همه گروه‌ها از حوزوی و دانشگاهی و یا سایر گروه‌های مردمی دست یافتنی است. وحدت حوزه و دانشگاه به مفهوم وحدت و استقلال جامعه اسلامی است که تأمین نیازهای دینی و دنیوی و نیل به توسعه و پیشرفت به آن وابسته است.
امام خمینی(ره) می فرمایند: استقلال کشور ما منوط به استقلال همین دانشگاه ها و فیضیه ها است. دانشگاهیان و جوانان برومند عزیز هر چه بیشتر با روحانیان و طلاب علوم اسلامی پیوند دوستی و تفاهم را محکم تر و استوارتر سازند و از نقشه ها و توطئه های دشمن غدارغافل نباشند.
پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در آستانه روز وحدت حوزه و دانشگاه در این خصوص با حجت الاسلام و المسلمین سید ابوالحسن نواب، رییس دانشگاه ادیان و مذاهب و رییس مرکز خدمات حوزه های علمیه به گفت‌وگویی پرداخته است که در پی می ‌آید:
چرا امام خمینی(س) وحدت میان حوزه و دانشگاه را مطرح کردند؟
استعمار از صدها سال قبل احساس کرد که اگر قدرتمندان در مقابل اندیشمندان قرار بگیرند، قدرتمندان احساس شکست و زیان می کنند و همواره از اینکه دانشمندان در طول تاریخ صدای مردم بودند احساس وحشت می کردند. استعمار در سال های اخیر در شرق و غرب علوم را به علوم سنتی و دینی و علوم دانشگاهی و حوزه ی تبدیل کرده است و در کنار این دانشگاه ها را در مقابل مراکز دینی قرار داده است.
استعمار با ایجاد دوگانگی میان علوم باعث شد صاحبان اندیشه روبروی هم قرار گیرند و در ایران رضا شاه در 1313 دانشگاه تهران را با هدف ایجاد دوگانگی میان علوم دانشگاهی و حوزوی ایجاد کرد. البته بنیانگذار این دانشگاه علما و اساتید و اندیشمندان حوزوی بودند بنابراین دانشگاه تهران در مورد علوم انسانی به آن شکل مقابل حوزه ها قرار نگرفت ولی اندیشمندان تجربی تلاش کردند تقابلی میان حوزه و دانشگاه وجود داشته باشد و ثمره بین این دو آن شد که زورمندان در زمان شاه بتوانند به اهداف خود برسند و حوزه را عامل تحجر و عقب ماندگی و دانشگاه را عامل پیشرفت و آبادانی بدانند و از جنگ بین این دو گروه به اهداف خود برسند. امام خمینی(س) به این توطئه و آهنگ شوم پاسخ محکمی دادند و گفتند حوزه و دانشگاه دو بال هستند که با هماهنگی این دوبال کشور می تواند پرواز خود را به سوی پیشرفت سریعتر و بهتر انجام دهد. همچنین معتقد بودند ناهماهنگی میان حوزه و دانشگاه موجب اختلاف در اداره کشور و هدر رفتن امکانات می شود و باید این دو گروه با هم متحد و منسجم باشند تا بتوانیم به اهداف بلند اسلام و انقلاب اسلامی برسیم.
نگاه امام به حوزه و دانشگاه چگونه بوده است آیا میان این دو فرقی هم قائل بودند یا خیر؟
تاکید امام بر وحدت حوزه و دانشگاه واقعا تاکید به حق و به جایی بود البته ایشان فرقی هم قائل شدند و فرمودند که علوم دانشگاهی دو گونه است علوم تجربی که برای فراگیری آن می شود از غرب استفاده کرد و علوم انسانی که باید از اندیشه های ایرانی استفاده کرد. بنابراین وحدت حوزه و دانشگاه در نگاه امام خمینی (س) در حقیقت پاسخ به آن اقدام استعماری بود. وحدت حوزه و دانشگاه به معنای انسجام نیروهای فکری جامعه و جهت دهی و هدایت صحیح جامعه و بهره برداری از همه امکانات و توان فکری در جهت ساخت جامعه است و اینکه این دو گروه یعنی حوزه و دانشگاه به هم مشغول نشوند تا از فرصت سازندگی کشور باز بمانند که این یک آفت است.
آیا تا به امروز توانسته ایم به آرمان امام خمینی(س) در بحث وحدت میان حوزه و دانشگاه دست بیابیم؟
امروز توانسته ایم به آن آرمان امام برای وحدت حوزه و دانشگاه دست بیابیم مخصوصا با ایجاد دانشگاه هایی که به آنها مراکز آموزش عالی حوزوی می گویند چرا که این دانشگاه ها دارای بنیانگذار روحانی هستند و یا در منابع درسی آنها از منابع حوزوی و معارف اسلامی استفاده شده است و یا دانشجویان آنها را طلاب تشکیل می هند. این مراکز گام های مهم و موثری در هماهنگی میان حوزه و دانشگاه برداشته اند که می توان از میان آنها به دانشگاه علوم رضوی، دانشگاه امام صادق(ع)، مدرسه عالی شهید مطهری و دانشگاه باقرالعلوم(ع)، دانشگاه علوم حدیث و دانشگاه معارف اشاره کرد که این دانشگاه ها توانستند نسل زیادی از طلاب و فرهیختگان را با علوم دانشگاهی و حوزوی آشنا کنند. البته این گام ها و اقدامات موثر و مفید است اما کافی نیست.
چرا سهم پرداختن به اندیشه های امام در دروس حوزوی و دانشگاهی اینقدر اندک است و ما چطور باید دانشجویان و طلاب حوزه علمیه را با اندیشه های امام بیشتر آشنا کنیم؟
راجع به طرح اندیشه های امام در حوزه ها و دانشگاه ها باید گفت به اندیشه های امام در حوزه و دانشگاه هم پرداخته می شود، هم نمی شود. طرح اندیشه های امام خمینی در دانشگاه و حوزه به شکل خود جوش و با توجه به علاقه فردی در پایان نامه های دانشجویان و یا در میان بحث های اساتید صورت می گیرد. واحدی با عنوان ریشه های انقلاب اسلامی که بیشتر مباحث آن مربوط به اندیشه های امام است یکی از واحدهای درسی مشترک در دروس حوزوی و دانشگاهی می باشد. خوشبختانه در حوزه رشته ای با عنوان دکترای انقلاب اسلامی وجود دارد که در منابع این رشته بسیار به اندیشه های امام خمینی توجه شده است.
آیا پرداختن به اندیشه های امام در دانشگاه و حوزه تاکنون به شکل نظام مند بوده است؟
به شکل خود جوش و گسترده به نظریه های امام هم در ایران و هم در خارج از ایران ، هم در حوزه علمیه و هم دردانشگاه توجه می شود اما به طور نظام مند و به شکلی که در نظام رسمی حوزه و دانشگاه این اندیشه ها تدریس شود تا کنون نبوده است. دانشگاه ها در دروسی چون معارف و ریشه های انقلاب اسلامی به بحث اندیشه های امام می پردازند ولی در واقع باید در دانشگاه ها به طور نظام مند در همه مقاطع اندیشه های امام خمینی به طورمبسوط مورد بحث قرار گیرد و این کاری است که از آن غفلت شده و باید توجه لازم به آن شود.
نحوه پرداختن به اندیشه های امام خمینی در دروس حوزه های علمیه چگونه است؟
در حوزه علمیه هم گرچه بسیاری از علما و اساتیدی که امروز حوزه را اداره می کنند شاگردان حضرت امام بوده اند و با علاقه اندیشه های امام را مطرح می کنند اما مدتی است تلاش شده است که درمیان واحد های درسی به افکار امام به شکل مستقل در تمام سطوح پرداخته شود که متاًسفانه این مسئله به شکل روش مند و نظام مند تاکنون اجرایی نشده است و در این میان طلبه هایی که هم الان وارد حوزه می شود طلابی هستند که بعد از رحلت امام متولد شده اند و از اندیشه های امام خمینی هیچ چیز مدونی در ذهنشان وجود ندارد. باید به تاریخ انقلاب اسلامی و زندگی و روش امام توجه ویژه ای شود که متاًسفانه این توجه تاکنون انجام نشده و اولیای امر باید به آن توجه کنند و مسئولان حوزه هم باید این کار را پیگیری کنند. توجه به اندیشه های امام در حوزه های علمیه در خواستی است که چند سال پیش از سوی مرکزتنظیم و نشر آثار امام خمینی از مدیران حوزه شد اما هنوز حوزه علمیه و شورای عالی حوزه این واحد ها را جزء واحد های درسی قرار نداده اند که باید با درخواست موکد این کار انجام بشود. البته جشنواره هایی در حوزه علمیه برگزار می شود که هدف اصلی آنها طرح اندیشه های امام است ولی اینها کافی نیست و باید به صورت نظام مند به اندیشه های بنیانگذار انقلاب پرداخته شود. دانشگاه ها به دلیل گستردگی فعالیتشان و حوزه ها به دلیل تاثیر گذاریشان هر دو باید توجه جدی به اندیشه های امام خمینی(س) کنند.
عدم پرداختن به اندیشه های امام در میان جوانان حوزوی و دانشگاهی در طولانی مدت چه مشکلی را ایجاد می کند؟
اولین تاثیر منفی به فراموشی سپردن اندیشه های امام خمینی است و این مسئله ای است که باید به آن توجه ویژه شود و اگر این مسئله مورد توجه قرار نگیرد خوف آن می رود که این اندیشه ها به فراموشی سپرده شود و وقتی نظام از اندیشه های امام دور شود در واقع از مبانی بنیانگذارش فاصله گرفته است و جایگزین شدن افکار افراد دیگر باعت انحطاط مسیر انقلاب اسلامی می شود.
انتهای پیام

دیدگاه شما