جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشت/

مردم نشان دادند حاملان و عاملان رخدادهای پیش بینی ناپذیرند

نوشته: محمدرضا تاجیک

کد خبر: ۱۲۳۶۰۱
مردم نشان دادند حاملان و عاملان رخدادهای پیش بینی ناپذیرند

یک

پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران: بی‌تردید، این حضور یا رخداد زیباترین روح سیاست بود؛ آمیزه‌ای موزون از پیچیدگی و سادگی، از قدرت و مقاومت، منفعت و مصلحت، بیم و امید، تغییر و ثبات. لحظه‌ی این «حضور» لحظه‌ی تولد یک «سوژه‌ی جمعی سیاسی» بود که از انتخابات و مکان‌های رای «آگورا»یی (میدان عمومی) برای به نمایش گذاردن چهره‌ای از چهره‌های «سیاست راستین» (در بیان رانسیری) ساخت. لحظه‌ی این «حضور» لحظه‌ای تولد یک «رخداد» بود: رخدادی که به بیان بدیو، همچون واقعه‌ای جریان زندگی روزمره را از هم گسلید. اما افزون بر آنچه بدیو می‌گوید، رخداد 7 اسفند جریان مرسوم و مالوف «تدبیر منزل» و جریان توزیع امر محسوس - «توزیع امر محسوس» یا «توزیع حسی» (distribution of Sensible) عبارتست از آن شیوه یا شیوه‌هایی که توسط آنها شکل‌های انتزاعی و دلبخواهانه‌ی نمادینه‌شدن سلسله‌مراتب و جایگاه‌ها، به‌عنوان داده‌های شهودی تجسم یافته‌اند. شیوه‌ای که به‌واسطه‌ی آن سرنوشت اجتماعی یک جایگاه یا یک گروه خاص، به‌واسطه‌ی سندی از عالم شهود، شیوه‌ای از بودن، گفتن و دیدن پیش‌بینی می‌شود. توزیع امر محسوس، در واقع، قاب‌بندی و چارچوب‌بندی معینی از زمین و مکان است. این‌که هر کس در ساعتی معین، در جای خودش (مکان تعیین‌شده) باشد. - را نیز از هم ‌گسلید. رخداد 7 اسفند در متن و بطه خود حامل و عامل یک «تغییر واقعی» است، که نمی‌توان آن را همچون بدیو صرفا «یک اتفاق تصادفی و کاملاً از سر بخت و اقبال» - اتفاقی که در خلاء وضعیت می‌افتد و آن را نشان می‌دهد - تعریف و تصویر کرد، اگرچه ویژگی مهم آن همچون رخداد بدیویی پیش‌بینی‌ناپذیری آن است و اینکه این رخداد نیز در دانش موجود وضعیت گسست ایجاد کرد و خلائی را نام‌گذاری کرد که نام امر ناشناخته آن وضعیت است .اگرچه مهم‌ترین ویژگی هر رخدادی امکانیت یا حدوث مطلق آن است، اما هیچ رخدادی به‌خودی‌خود تغییری در وضعیت ایجاد نمی‌کند. تغییر تنها زمانی اتفاق می‌افتد که انسان‌هایی پیدا شوند که با وفاداری به این رخداد، تلاش کنند تا ساختار وضعیت را مطابق با رخداد تغییر دهند. کاری که آنها می‌کنند عمل کردن در وضعیت بر اساس رخداد است. این عمل بر طبق رخداد همواره چیزی نو در وضعیت تولید می‌کند.

دو

زیر پوست این رخداد (حضور)، سمفونی پیام‌ها برپا است. با بیانی بدیویی، حقیقت این پیام بودِ کثیر نهفته در متن و بطن آن - که در عملکرد یک‌شماری وحدت یافته - است. حقیقتِ این پیام، در واقع، در کثرتِ پنهان آن است. در این کثرتِ پنهان غوغایی همخوانی پیامی که رنگ عبور دارد تا پیامی که بوی توقف دارد، پیامی که سویه‌ی اپوزیسیونیستی دارد تا پیامی که درونمایه‌ای پوزیسیونیستی دارد، پیامی که صورتی تاییدی دارد تا پیامی که سیرتی تکذیبی دارد، پیام مردمانی که با صدایی رسا به اربابان قدرت و سیاست می‌گویند: ما سوژه‌ایم، ما کارگزاران آگاه تغییرات تاریخی خود هستیم، ما حاملان و عاملان رخدادهای پیش‌بینی ناپذیریم، ما تمهیدکنندگان آگوراهای (میدان عمومی) حضور خودیم، ما همان خودهای اکسپرسیونیستی و خودتاکیدگری هستیم که می‌دانیم چگونه خود را به شرایط تحمیل کنیم، ما همان مردم در صحنه‌ای هستیم که ایده‌هامان به‌صورت حوادث و رخدادهای زمانه جلوه می‌کند، ما همان کنش‌گران رویت‌ناپذیری هستیم که می‌دانیم چگونه با کارتی که در دست نداریم بازی کنیم و حتی در بازی پیروز شویم. ما نیک می‌دانیم که چگونه در هنگامه‌های گوناگون تاریخی، از خود و حضور حداکثری خود کارت‌ها بسازیم‌ و بازی‌های ناخواسته را به هم بریزیم، چگونه در شرایطی که درها و دروازه‌ها بسته‌اند از روزنه‌ها عبور کنیم و در پس آن فضایی فراخ برای بازیگری خود فراهم آوریم، چگونه با دست در دست هم دادن به مهر و شعور، شوری برپا کنیم و جشنی و جنبشی بیافرینیم.

سوم

اکنون می‌توان از این واقعه پند گرفت و یا ملال، می‌توان آن را یک فرصت تلقی کرد و یا یک تهدید، می‌توان آن را لطف خداوند تعریف کرد و یا غضب خداوند، می‌توان آن را مهر تاریخ تصور کرد و یا بی‌مهری تاریخ، می‌توان آن را اراده‌ی دگر خارجی فرض کرد و یا اراده‌ی دگر و دگر تعریف‌شدگان داخلی، می‌توان آن را یک رفتار جمعی و مردمی خودآگاه دانست و یا یک رفتار جمعی ناخودآگاه و دگرآگاه، و همچنین می‌توان آن را مقوم نظام مستقر دانست و یا مخرب آن. من این رخداد شگرف را «سیخونک خدا» می‌نامم و امیدوارم این سیخونک بدن‌های کرخت برخی ها را تحریک کند.

چهارم

بگذارید در انتها چند کلام هم درباره‌ی آنچه نمایندگان اصلاح‌طلب در مجلس آتی باید بکنند و نباید بکنند سخن بگویم. به‌نظر من، اولویت و ارجحیت تک‌تک نمایندگان اصلاح‌طلب این مجلس تلاش برای نشان دادن این مهم است که فراسوی «شخصیت و اعتبار لیست»، دارای تشخص و تفرد و تفکر و اعتبار هستند و می‌توانند در فرایند کنشِ نمایندگی، مردمی را نمایندگی کنند که هر یک تبدیل به یک «سوژه سیاسی» و یک «فاعل و عامل و کنش‌گر آگاه سیاسی» شده‌اند، و با اراده‌ی معطوف به آگاهی و مقاومت خود آنان را - بی‌آنکه لزوما بشناسند - روانه مجلس کردند. دوستان اصلاح‌طلب باید پیام این مشارکت را به نیکی و نیکویی درک کنند و بدانند که در پس و پشتِ رای به «ناشناخته‌ها» یا «بدشناخته‌ها» و یا رای با اشک و لبخند به خوب، بد، زشت، پیامی فراجناحی و ناظر بر «تفاوت» و «تغییر» و «تدبیر» نیز نهفته است، و همچنین درک کنند که در آستانه‌ی دو انتخابات مهم دیگر هستیم، بنابراین، تلاش کنند اسیر حاشیه‌ها و حاشیه‌سازی‌ها نشوند و با تمام هم و غم خود را مصروف برداشتن گامی به جلو بکنند.

انتهای پیام

دیدگاه شما