پایگاه اظلاع رسانی جماران - رشید داودی: انتخابات هفتم اسفندماه نیز با همه مسائل ریز و درشت و تلخی و شیرینی هایش به اتمام رسید. این انتخابات درس های فراوان و عبرت های پندآموزی در خود دارد که نوشتار برآنست تا به تحلیل برخی زوایای پنهان این انتخابات که تحت الشعاع نتیجه بدست آمده قرار گرفته است بپردازد؛ زوایایی که در صورت عدم دقت، تأمل و عبرت آموزی از آن، در آینده می تواند منجر به تفرقه و شکست شود.
حاکمیت عقلانیت و اتخاذ کنش اخلاقی
رصد فعالیت های چندماهه سران اعتدالگرا و اصلاح طلب به عنوان منتقدان وضع فعلی دو مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری، به گونه ای بود که عزم جدی آنان برای حضور قدرتمندانه در عرصه رقابت های انتخاباتی را نوید می داد. و هرچه به ایام برگزاری انتخابات نزدیکتر شدیم بیش از پیش شاهد رایزنی های آشکار و نهان آنها و رقیبان اصولگرایشان برای تهیه لیست کاندیداهای مورد نظر خود، برای حضور قدرتمندانه در رقابت انتخاباتی بودیم.
سرانجام با آغاز ایام ثبت نام داوطلبان مجلس خبرگان و سپس مجلس شورای اسلامی، سیل مراجعه شخصیت های فرهیخته و شناخته شده جناح های مختلف سیاسی در کنار طیف عظیمی از نیروهای ناشناس برای ثبت نام در این رقابت ها صورت گرفت. حضور چهره های سرشناس همه جناح های سیاسی و حتی افراد فراجناحی مشهور نوید برگزاری یک رقابت سخت و فشرده را می داد، که با مشارکت بالای مردم همراه خواهد شد.
اما با پایان یافتن زمان ثبت نام و اعلام نتایج استعلام های چهارگانه هیئت های اجرایی انتخابات، با شروع به کار شورای نگهبان در بررسی صلاحیت داوطلبان این دو مجلس، گمانه ها و زمزمه هایی در ردّ صلاحیت گسترده نیروهای سرشناس اعتدالی و اصلاحطلب به گوش می رسید؛ سرانجام با اعلام نتایج بررسی صلاحیت ها، این گمانه زنی ها رنگ واقعیت به خود گرفت و حتی بسیار فراتر از زمزمه هایی بود که شنیده می شد؛ و مردم متعجبانه و متحیرانه شاهد ردّ یا عدم احراز صلاحیت اکثریت قاطع داوطلبان سرشناس اعتدال گرا و اصلاح طلب و حتی بزرگانی که مستقل وارد عرصه رقابت ها شده بودند، شدند.
بنابراین اعتدالیون و اصلاح طلبان با شرایطی مواجه شدند که شاید در بدبینانه ترین حالت هم تصورش را نمی کردند. حال آنان هستند و انتخابات مهم و سرنوشت سازی که پیش از این اهمیتش را بسیار فراتر از انتخابات های پیشین خوانده بودند اما اینک در شرایطی قرار گرفته اند که از طرفی کاندیدایی برایشان نمانده و از سوی دیگر چتر ناامیدی سایه بر عموم مردم خصوصا حامیان و طرفدارانشان گسترده بود؛ ظاهر امر نشان از این داشت که مجبورند شکست پیش از موعد را پذیرا شده و عرصه را به رقیبانی که تقریبا همه نیروهایشان از فیلترینگ شورای نگهبان گذشته و صلاحیتشان احراز شده بودند، واگذار نمایند.
در چنین شرایطی بود که بزرگان این جریانات سیاسی گرد هم آمده و به فکر چاره برآمدند. آنها برآن شدند که بجای انفعال احساسی و پذیرش شکست چاره ای جز حضور فعال در عرصه رقابت ندارند و باید در مقابل رقیبان قدرتمند و سرشناس خود ایستادگی کنند. بر این اساس تدبیر امر را در قالب برنامه های زیر پی گرفتند.
1.تشکیل ائتلاف قدرتمند میان اعتدالیون، اصلاح طلبان و حتی اصول گرایان منتقد (که اقلیت هایی جداگانه ای در مقابل اکثریت اصول گرایان بودند)؛ بجای حضور ضعیف و کم رنگ حزبی و گروهی.
2. اتخاذ راهبرد ایجابی: سازماندهی نیروهای باقی مانده و بهره جستن از نیروهای ناشناس و در نهایت تکمیل لیست انتخاباتی با خیرالموجودین از داوطلبان رقیب.
3. اتخاذ راهبرد سلبی: به گونه ای که حامیان خود را به رای ندادن به افرادی که حضورشان در مجالس شورای نگهبان و خبرگان را نمی پسندند، ترغیب کنند.
4. ایجاد روحیه امید و تقویت مسئولیت پذیری در میان مردم و تزریق حساسیت شرایط فعلی و بیان پیامدهای خطرناک تحریم و عدم حضور آنان در پای صندوق های اخذ آراء .
5. بهره جستن از تواندمندی نیروهای کاریزما که در میان توده مردم مقبولیت داشته و سخنانشان می تواند به بازیابی امید از دست رفته بیانجامد.
بنابراین با حاکمیت کُنش عقلانی (در مقابل انفعال و لحاظ منافع و اهداف حزبی و گروهی یا مواجهه احساسی با شرایط پیش آمده،) که بر اهداف مشترک و پرهیز از اختلافات تاکید داشت، و سرانجام شکل گیری ائتلاف میان این گروه ها (اعتدالی، اصلاحاتی و اصول گرایان منتقد) شاهد صف آرایی نیروهای این ائتلاف که به سختی توانسته بودند فهرست انتخاباتی برخی از شهرها را تکمیل کنند در مقابل اصولگرایانی که در اثر تعدد و کثرت کاندیدها در همه شهرستانها، دچار اختلاف و تفرقه در نهایی کردن فهرست انتخاباتی شده بودند، شدیم.
بر این اساس سران ائتلاف اصلاحات و اعتدال از همه نیروهای سرشناس خود خواستند که به حمایت همه جانبه از لیست های آماده شده بپردازند. لیست هایی که برای مجلس خبرگان رهبری بنام «خبرگان مردم» و در انتخابات مجلس شورای اسلامی، «لیست امید» نام گرفتند.
رمز پیروزی ائتلاف
پس از آنکه لیست های انتخاباتی آماده شد، حال مهمترین کاری که باید برای پیروزی انجام گیرد، دعوت از مردم و حامیان برای اولاً حضور در پای صندوق های رأی و ثانیاً رأی دادن به لیست هاست نه افراد و شخصیت ها.
لذا سخنان چندباره آیت الله هاشمی رفسنجانی در حمایت از لیست «خبرگان مردم» و «لیست امید» و پیام حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد خاتمی در دعوت از مردم برای رای دادن به همه افراد این دو لیست و سپس تبلیغات گسترده دیگر بزرگان و چهره های سرشناس این ائتلاف در لزوم رأی به لیست ها، موجب امیدواری مردم به این رقابت نابرابر و ایجاد موج حضور مسئولانه پای صندوق انتخابات شد.
کُنش اخلاقی مکمل سیاست عقلانی
موجی که رقیبان سرمست از تصور پیروزی قدرتمندانه و راحت در این شرایط نابرابر (درکمیت و کیفیت کاندیداها)، را به هراس و وحشت انداخت و به سوی ترفندهای غیر اخلاقی سوق داد و با استفاده از رانت رسانه ای خود هجمه های سنگین و تهمتهای شدیدی را نثار رقیبان و سران آنان کردند.
در این میان اتهام نخ نمای لیست انگلیسی و تبلیغ گسترده آن به یکی از سیاه ترین نقاط کارنامه سیاسی شان مبدل شد و رقیبان درجه دو و سه خود را (تیم دوم و سوم) که توانسته بودند از گذرگاه شورای نگهبان به سلامت عبور کنند را آماج شدیترین حملات کردند و برای اینکار حتی صدا و سیمای ملی! را نیز به استخدام خود درآورده وبلندگوی خود ساختند. اما هیچگاه این هتاکی ها و هجمه ها از سوی سران ائتلاف اصلاحات و اعتدالیون مقابله به مثل نشد و با اتخاذ کنش اخلاقی و تدبیر و صبر از کنار آن گذشتند؛ چون می دانستند چشمان بینای ملت نظاره گر مظلومیتشان هست و وعده اللهی تخلف ناپذیر است.
به اعتقاد نگارنده موج ایجاد شده تا قبل از اتخاذ این ترفند تخریبی، هنوز به اندازه ای قوت نگرفته بود که بتواند به حضور مردم پای صندوق های رای و رای به لیست کامل بیانجامد، اما این موج تخریبی سیاه (خصوصا دو قطبی ساختگی لیست انگلیسی و لیست ضد انگلیسی)، آنچنان ناجوانمردانه و غیرقابل قبول بود که گویی لج مردم از این همه ظلم را برانگیخت و فهمیدند اهمیت این انتخابات تا چه حد است که گروهی حاضرند این چنین رقیبان را لجن مال کنند.
و سرانجام شد آنچه باید می شد؛ و مردم با حضوری تاریخی، نتیجه تاریخی رقم زدند که تا سالها می تواند به عنوان الگویی برای نشان دادن نتیجه وحدت، همدلی و حاکمیت عقلانیت و اخلاق حتی در سخت ترین شرایط باشد.
آری وحدت بر سر اشتراکات و پرهیز از اختلاف ها آنهم در سخت ترین شرایطی می تواند کاری کارستان کند و به نتیجه ای شگفت انگیز بدل شود. و این درس بزرگی است که گام نخست آن در انتخابات ریاست جمهوری سال نود و دو، و گام دومش را در هفتم اسفند همگان به عیان دیدند. و این ثمره حاکمیت عقلانیت و اخلاق در شرایط سخت است. عقلانیتی که عکس العمل های احساسی، عجولانه، غیر اخلاقی و منافع شخصی و حزبی را کنار گذاشته و با صبر، تدبر و تدبیر می تواند به اهدافی بزرگ و شگفت انگیز بیانجامد.
ادامه دارد...