جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

مروری بر روزنامه های صبح یکشنبه ۲۷ دی ماه؛

صبح بدون تحریم/ مبادله چهار زندانی دو تا بعیتی با هفت زندانی ایرانی/ چه کسانی بلیت انتخابات دارند؟/ سخنگوی شورای نگهبان استعفا کرد/ هیجان برجامی در بازارها

در اولین صبح اجرای برجام و رفع تحریم ها تقریبا همه روزنامه های کشور تیتر یک خود را به اتفاقات دیروز و دیشب در وین ، رفع تحریم های ایران بعد از 13 سال، اتفاقات پسا برجام، مبادله چند زندانی بین ایران و آمریکا و اخبار دیگر پیرامون این موضوع اختصاص داده اند، به طوری که این توافق و اهمیت آن، خبرهای انتخاباتی و روز اعلام بررسی صلاحیت ها را را تحت تأثیر قرار داد است.

کد خبر: ۱۱۷۴۱۸
صبح بدون تحریم/ مبادله چهار زندانی دو تا بعیتی با هفت زندانی ایرانی/ چه کسانی بلیت انتخابات دارند؟/ سخنگوی شورای نگهبان استعفا کرد/ هیجان برجامی در بازارها

اطلاعات

رئیس مجلس: رفع تحریم فرصت مناسبی برای آبادانی کشور است

رئیس مجلس شورای اسلامی‌با تاکید بر این که تحریم‌ها برداشته خواهد شد، گفت: رفع تحریم‌ها فرصت مناسبی برای حرکت و آبادانی کشور است و من از رئیس جمهوری، وزیر امور خارجه، تیم مذاکره کننده و نمایندگان مجلس که برای به سرانجام رساندن این موضوع نقش اساسی داشتند‌، قدردانی می‌کنم.

به گزارش ایرنا، علی لاریجانی دیروز در مراسم تجلیل از کارکنان نمونه مجلس شورای اسلامی‌اظهار داشت: امروز مصادف با حادثه مهمی‌برای کشور است و آن رفع تحریم‌هاست.

بعد از این همه فراز و فرود، امروز تحریم‌ها برداشته می‌شود و امیدواریم این مساله امر مبارکی برای ملت ما باشد و شرایط برای زندگی مردم راحت تر شود.

رئیس مجلس شورای اسلامی‌تاکید کرد: این موضوع 12 سالی کشور را مشغول خود کرده بود، در حالی که طرف‌های خارجی به دنبال توقف غنی سازی در ایران بودند و فشارهایی را نیز به ما وارد کردند. آنها همواره می‌گفتند ما به شرطی موضوع هسته‌ای را می‌پذیریم که شما غنی سازی را رها کنید. اگر هم در زبان رسانه‌ای نمی‌گفتند اما در گفتگوهای سیاسی و دیپلماتیک بر این موضوع تاکید داشتند.

وی ادامه داد: آنان تصورشان این بود که با این فشارهایی که به ایران می‌آورند، فشار آنها را می‌پذیریم. البته در ریزه کاری‌ها در داخل کشورها بحث‌هایی پیرامون موضوع هسته‌ای مطرح بوده اما موضوع این است که بعد از همه فشارهایی که انجام داده اند و تحریم‌های که در زمینه‌های نفتی و بانکی و سیاسی اعمال می‌کردند، ملت ایران فشارهای آنها را نپذیرفت. با تحریم‌ها صادرات نفت ما از 2 میلیون بشکه در روز به یک میلیون بشکه کاهش یافت، سیستم بانکی فعال نبود و تولیدکنندگان هم برای باز کردن ال سی از روش‌های دیگری استفاده می‌کردند.

لوایح بودجه 95 و برنامه ششم امروز تقدیم مجلس می‌شود

عضو هیات رئیسه کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس از ارسال لوایح بودجه 95 و برنامه ششم توسعه از سوی دولت به مجلس خبرداد و گفت: این دو لایحه امروز تقدیم هیات رئیسه مجلس خواهند شد.

‌هادی قوامی‌در گفتگو با خبرگزاری خانه ملت، ادامه داد: همزمان با ارسال دو لایحه مذکور به مجلس بررسی آن با اولویت در دستور کار قرار خواهد گرفت.

نماینده مردم اسفراین در مجلس شورای اسلامی، یادآور شد: تمام تلاش مجلس بر بررسی لوایح بودجه و برنامه ششم توسعه حتی به صورت برگزاری جلسات دو شیفته یا سه‌شیفته قبل از پایان سال است‌.

ایران

فروپاشی تحریم/ بعد از 13 سال، بحران هسته‌ای به پیروزی دیپلماسی منجر شد

روحانی: برجام به فرجام رسید. خدا را سپاس می‌گویم و در مقابل عظمت شما ملت صبور سر تعظیم فرود می‌آورم. این سربلندی و پیروزی بر شما مبارک بیانیه مشترک ظریف و موگرینی: این دستاورد به روشنی ثابت می کند که با اراده سیاسی، پشتکار، و از طریق دیپلماسی چندجانبه، ما قادریم سخت ترین معضلات را حل و فصل، و راه حل های واقع بینانه ای که قابلیت اجرای موثر داشته باشند پیدا کنیم. این یک پیام قاطع و امیدوارکننده است که جامعه بین المللی می بایست در تلاش های مان برای ساختن جهانی امن تر، مد نظر داشته باشد ایالات متحده اعمال تحریم های مصوب مرتبط با برنامه هسته ای ایران را امروز متوقف می کند که همچنین شامل لغو فرمان های اجرایی مربوطه و صدور مجوز برخی فعالیت ها، می باشد. اتحادیه اروپایی و ایالات متحده آیین نامه های مربوطه در خصوص جزئیات تحریم هایی که برداشته می شوند را صادر و از این طریق مشارکت بین المللی در پیشرفت اقتصادی ایران را تسهیل کردند محمدجواد ظریف دیشب در کانون نگاه جهانیان قرار داشت. وزیر خارجه دولت اعتدال با امضای سند اجرای برجام بزرگترین موفقیت دیپلماسی را برای ایرانی‌ها به ارمغان آورد جان کری وزیر خارجه امریکا با مجوز ویژه باراک اوباما برای لغو تحریم‌ها خصوصاً فروش هواپیما به ایران در آخرین دور مذاکرات برجام در وین حضور پیدا کرد فدریکا موگرینی این بار با عنوان نماینده 5 قدرت طرف مذاکره ایران در گفت‌وگو با ظریف حاضر شد. موگرینی در توئیت‌های پی‌در پی خرسندی خود را از این توافق تاریخی ابراز داشت علی اکبر صالحی به عنوان مقام اول هسته‌ای کشور که نقش بسزایی در اجرای تعهدات فنی ایران در چارچوب برجام داشت تا آخرین لحظه تیم دیپلمات‌ها را همراهی کرد آمانو: من به همه طرف‌هایی که در رسیدن به اجرای برجام نقش داشتند مخصوصا گروه کشورهای 1+5، ایران و شورای حکام آژانس تبریک می‌گویم تفاهم تهران و واشنگتن قفل پرونده زندانیان را گشود و در یک اتفاق بی‌سابقه 5 زندانی امریکا در ایران و 7 زندانی ایران در امریکا همزمان آزاد شدند همچنین واشنگتن حکم استرداد ۱۴ ایرانی دیگر را نیز لغو کرد.

روزهای سرنوشت‌ساز

این روزها برای کشور ما و نیز جامعه جهانی روزهایی تاریخی و سرنوشت ساز است. روزهایی که مذاکرات پیچیده و نفسگیر هسته ای به لغو تحریم ها علیه کشورمان منتهی می‌شود تا این دوره از مراحل چهارگانه مذاکرات هسته ای که از 26 مرداد 1392 با مدیریت محمد جواد ظریف پیش می رفت، با موفقیت خاتمه یابد. مذاکرات اتمی کشورمان از زمان آغاز(14 مهر82) تا کنون مدیریت 4 شخصیت سیاسی کشورمان را شاهد بوده است. حسن روحانی، علی لاریجانی، سعید جلیلی و محمد جواد ظریف. ارزیابی دستور کار چهار دوره مدیریت مذاکرات هسته ای نشان می دهد که به جز دوره دکتر روحانی و ظریف که تعامل با غرب، سیاست تنش زدایی و دور کردن پرونده هسته یا کشورمان از شورای امنیت(دوره روحانی) و خارج کردن پرونده ایران از شورای امنیت (دوره ظریف)به عنوان سیاستی عملگرایانه در دستور کار قرار گرفت ، دو دوره دیگر بیشتر بر نگاه به شرق(چین و روسیه در دوره دکتر لاریجانی) و نیز سیاست موسوم به "سیاست تهاجمی و طلبکارانه"(دوره دکتر جلیلی) مبتنی بود. ابتنای دو دیدگاه روحانی و ظریف در دوره متناوب روحانی (۱۴ مهر ۱۳۸۲ تا ۲۴ مرداد ۱۳۸۴) و ظریف (از 26 مهر 92 تاکنون) بر مذاکره مستقیم و تعاملی با غرب که بواسطه ابعاد عملگرایانه خود منتقدان سرسختی نیز در داخل یافت، در این دستاورد مشترک بود. به این ترتیب که در زمان دکتر روحانی، پرونده هسته ای ایران با تعهد سه کشور اروپایی به شورای امنیت نرفت (توافق تهران و پاریس)و در زمان دکتر ظریف نیز توافق جامع اتمی حاصل شد.(توافق موقت ژنو). این وضعیت در دوره دکتر لاریجانی و جلیلی البته سرنوشتی متفاوت داشت. ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل و باز شدن این پرونده ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد که موضوع آن "تهدید صلح و امنیت جهانی" بود، در این دوره اتفاق افتاد و شورای امنیت با صدور ۶ قطعنامه تحریم اقتصادی ایران را آغاز کرد.در دوره مدیریت جلیلی نیز هرچند ایران طبق توافق ژنو درخواست آژانس برای بازرسی از تاسیسات قم را پذیرفت و با پیشنهاد تبادل سوخت موافقت کرد و مبادله اورانیوم با غلظت پایین با اورانیوم غنی شده به عنوان سوخت راکتور تهران را طبق توافق تهران پذیرفت اما تحریم های سنگین از سوی آمریکا و اروپا علیه کشورمان وضع شد تا جایی که این وضعیت علاوه بر آنکه درآمد نفتی کشورمان را به نصف تقلیل داد به دلیل اخلال در مبادلات ارزی ، منجر به ایجاد موانع جدی حتی در انتقال درآمد نفتی شد.اکنون اما بنابر توافق جامع اتمی،علاوه برآنکه حق غنی سازی کشورمان به رسمیت شناخته شده است، تداوم کار با سانتریفیوژها تضمین شده است و راکتور آب سنگین اراک نیز باقی خواهد ماند. تحریم های دیگر در حوزه نفت و گاز، تسلیحاتی(بعد از پروسه 5 ساله)، بانکی، تجاری، بیمه و نیز خرید هواپیماهای مسافربری(بعد از سی سال تحریم) لغو می شود و از همه مهم تر اینکه تحریم علیه صادرات و واردات مواد هسته ای نیز برچیده خواهد شد . خرید اقلام حساس با کاربرد دومنظوره و تامین نیازهای کشورمان از طریق کمیسیون مشترک ایران و ۱+۵ و نیز تحصیل دانشجویان کشورمان در رشته های مرتبط با انرژی هسته ای نیز از جمله مورادی هستند که منبعد راه برای تحقق آن نیز تسهیل خواهد شد. این مقایسه عینی که صورت مذاکرات و نتایج مکتوب و در دسترس برآن صحه می گذارد، بهترین مناط و ملاک قضاوت در ارزیابی چهار دوره پر فراز و نشیب از پرونده هسته ای کشورمان است .

تردیدی نیست که پرونده ای با این حجم از پیچیدگی که هربخشی از آن به جز آنکه حاوی نکات مهم فنی در بستری از تحولات سیاسی داخل و خارجی نیز نضج گرفته است، راه را برای انواع تفاسیر باز می گذارد و این انتظار که همگان با وجود روشنی دستاوردهای این پرونده در وجوه مثبت آن همداستان نباشند، چندان عجیب نیست اما می توان ماحصل توافق درپرونده هسته ای را صرف نظر از نتایج غیرقابل انکار آن بر بخش های عظیمی از اقتصاد کشور از منظر "به موقع بودن" آن در معادلات سرنوشت ساز کنونی منطقه نیز ارزیابی کرد. پرونده هسته ای ایران در نگاه غرب پرونده ای بود که ذیل"دغدغه های امنیتی" طبقه بندی می شد.

نحوه تعامل مسوولانه و منطقی کشورمان بااین پرونده به غرب نشان داد که ایران توانایی مدیریت یک بحران امنیتی(از منظر غرب) را با منطق دیپلماسی دارد و به هیچ وجه نمی توان آن را ذیل یک تهدید امنیتی گنجاند . رویه و رویکرد دیپلماسی هوشمندانه کشورمان البته این پیام رسا را نیز به غرب رساند که مبنای عمل ایران نه بر اساس تهدید که مبتنی بر به رسمیت شناختن حقوق و مطالبات قانونی آن است. درک جایگاه قابل اعتنای ایران در مــــــفهوم مقوله« اعتماد و امنیت» آن گاه حایز اهمیت است که در نظر داشته باشیم دغدغه های امنیتی غرب با بسط پدیده شوم تروریسم در جهان بالاخص در منطقه ، ابعاد بغرنج تری یافته است و ایران پسا توافق نقش کلیدی تری در رفع این بحران خواهد داشت. نقشی که با برچیدن تحریم ها ضمن تقویت فضای عمومی ، اجتماعی و اقتصادی کشورمان ، غرب را بیش از گذشته به نقش آفرینی ایران در رفع بحران های منطقه ای نیازمند می کند. از این منظر اکنون می توان دریافت ریشه نگرانی رقبای منطقه ای ایران از تحقق مذاکرات هسته ای و اثبات نیت و عمل صلح آمیز و مبتنی بر تعامل کشورمان چه بوده است و در فضای روشن شدن نقش غیرسازنده برخی از این کشورها در مقوله امنیت منطقه ای، دامنه دستاوردهای خروج موفقیت آمیز از پرونده هسته ای تا کجا در جهت ثبات منطقه ای و از طریق اتکا و اعتماد جهانی به ایران، امتداد خواهد یافت.

جمهوری اسلامی

توافقات گسترده سیاسی و اقتصادی با لغو تحریم ها

همزمان با اجرای برجام و لغو تحریمها، توافقات گسترده‌ای در زمینه‌های اقتصادی و سیاسی میان ایران و کشورهای مختلف به مرحله اجرا خواهد رسید.

پیش از قرائت گزارش آژانس در شهر وین، دیروز دکتر محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان به طور دوجانبه با جان کری وزیر خارجه آمریکا و فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیدار و گفتگو کرد.

جان کری وزیر خارجه آمریکا عصر دیروز در هتل کوبورگ با محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه دیدار و گفتگو کرد.

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و فدریکا موگرینی هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم دیروز دیدار و گفتگو کردند.

فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پیامی در حساب کاربری توئیتر خود اعلام کرد وی و وزیر امور خارجه ایران برای «کامل کردن» توافق هسته‌ای که به دست آمد در وین دیدار کرده‌اند.

دکتر ظریف رئیس تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان به همراه دکتر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان و دکتر عراقچی معاون امور بین الملل وزرات خارجه بامداد دیروز وارد وین اتریش شد.

ظریف: جهان را از افراط گرایی نجات دهیم

در همین حال وزیر امور خارجه کشورمان در صفحه شخصی خود در توییتر هم نوشت: ‏روز اجرا، زمان آن رسیده که همه، مخصوصا مسلمانان دست به دست هم داده و جهان را از افراط گرایی نجات دهند.

دکتر ظریف افزود: ایران آماده مبارزه با افراط گرایی است.

ایران و آمریکا 11 تبعه خود را از زندانهای دو کشور آزاد کردند

در همین حال همزمان با آزادی چهار تبعه دو تابعیتی از سوی جمهوری اسلامی ایران، دولت امریکا نیز دیروز هفت ایرانی را که در آن کشور زندانی بودند، آزاد کرد.

به گزارش ایرنا، این زندانیان آزادشده ایرانی از سوی امریکا «نادر مدانلو»، « بهرام مکانیک»، « خسرو افقهی»، «آرش قهرمان»، «تورج فریدی»، «نیما گلستانه» و « علی صابونچی» هستند.

در مقابل «جیسون رضاییان»، «نصرت‌الله خسروی رودسری»، «امیر حکمتی» و «سعید عابدینی» نیز از سوی ایران آزاد شدند.

دادستان عمومی و انقلاب تهران هم دیروز، از آزادی چهار زندانی دو تابعیتی خبر داده بود.

عباس جعفری دولت آبادی به خبرنگاران گفت: در راستای مصوبات شورای عالی امنیت ملی ایران و مصالح کلی نظام، چهار زندانی ایرانی دو تابعیتی در چارچوب مبادله زندانیان آزاد شدند.

رئیس مجلس نمایندگان آمریکا شکایتش را در مورد برجام پس گرفت

پایگاه اینترنتی کنگره آمریکا هم 'هیل' خبر داد:جان بینر رئیس سابق مجلس نمایندگان آمریکا از تصمیم به شکایت از دولت واشنگتن به دلیل توافق هسته‌ای با ایران صرف نظر کرد.

اوباما مجوز فروش هواپیمای مسافری به ایران را صادر کرد

در همین راستا و ادامه توافقات سیاسی و اقتصادی، روزنامه آمریکایی «یو اس‌ای تودی» روز شنبه خبر داد که «باراک اوباما» در گامی دیگر به سوی اجرای برجام به «جان کری» وزیر امور خارجه آمریکا اختیار داد که اجازه صدور هواپیماهای مسافری را به ایران صادر کند.

یو اس‌ای تودی نوشت: مقام‌های کاخ سفید گفتند با تایید اجرای تعهدات ایران در برجام توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تحریم‌ها کاهش خواهد یافت و گفتند که مرحله اعلام تایید بسیار نزدیک است.

«بن رودز» معاون مشاور امنیت ملی آمریکا در مصاحبه با شبکه خبری بلومبرگ گفت: ایرانیان تقریباً تمامی گام‌های مهم را برداشته‌اند و تایید آژانس نیز آغاز‌کننده «روز اجرا» خواهد بود.

رودز گفت: این اتفاق باید به زودی و به طور حتم در روزهای آتی رخ دهد و آن زمان است که تحریم‌ها کاهش می‌یابد.

در سال 2010 (1389) کنگره به اوباما اختیار داد که مجوز صدور اجناس، خدمات یا فنآوری‌هایی را که «به نفع آمریکا» می‌باشد، صادر کند و اوباما هم این اختیار را دیروز (جمعه) به جان کری تفویض کرد.

اعتماد

صبح بدون تحریم...

مبادله چهار زندانی دو تا بعیتی با هفت زندانی ایرانی

چهار زندانی رفتند، هفت زندانی آمدند و ١٤ نفر دیگر تحت پیگرد نیستند. این حاصل دستورات روز گذشته شورای عالی امنیت ملی است تا مبادله زندانی‌ها میان دو کشور ایران و امریکا صورت بگیرد. دیروز خبر را ابتدا دادستان تهران داد. خبر از آزادی چهار زندانی دو تابعیتی که در ابتدای امر اسامی شان روشن نبود. کمی بعدتر اسامی‌ها از حالت گمانه زنی درآمد و شکل قطعی‌تری به خود گرفت تا برخی افرادی که احتمال آزادی‌شان نمی‌رفت دیروز آزاد و روانه امریکا شوند. نخستین نام مشهوری که از میان آزاد شده‌ها آمد جیسون رضاییان بود؛ خبرنگار ایرانی - امریکایی واشنگتن پست که یک ماهی بود حکمش صادر شده بود اما از جزییات حکم خبری نبود. در ادامه خبر آمد که سعید عابدینی (کشیش ایرانی)، امیر میرزایی حکمتی و نصرت‌الله خسروی رودسری که به اتهام مسائل امنیتی در بازداشت بوده‌اند از زندان آزاد شدند. این اما پایان نبود. کمی بعد هفت زندانی ایرانی هم که در امریکا به سر می‌بردند آزاد شدند و کمی بعدتر ١٤ نفر که تحت پیگرد امریکا به دلیل دور زدن تحریم‌ها قرار داشتند از این لیست خارج شدند. روز گذشته جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران از دلایل این آزادی گفت و اعلام کرد: «در راستای مصوبات شورای عالی امنیت ملی ایران و مصالح کلی نظام چهار زندانی ایرانی دو تابعیتی ظرف روز جاری در چارچوب مبادله زندانیان آزاد شدند.» اما ایرانیانی که از زندان آزاد شدند چه کسانی بودند؟ بنا بر اعلام خبرگزاری‌ها روز گذشته هفت زندانی ایرانی در زندان‌های امریکا آزاد شدند که شامل «نادر مدانلو شهروند ایرانی- امریکایی، سال ٢٠١٣ از سوی دادگاه مریلند به اتهام نقض تحریم‌های ایران در موضوع انتقال تجیهزات ماهواره بازداشت و به زندان محکوم شد، بهرام مکانیک که از سال ١٩٨٥ در امریکا زندگی می‌کرده، متهم به نقض تحریم‌های ایران و درگیر بودن در ارایه و صادر کردن قطعات الکترونیکی است؛ خسرو افقهی از سوی دادگاه امریکایی متهم شده که در «صادرات غیرقانونی» تجهیزات الکترونیک به ایران فعالیت داشته است، آرش قهرمان سال ٢٠١٥ در دادگاه فدرال سن دیگو به اتهام نقض تحریم‌های تجاری امریکا علیه ایران و فروش تجهیزات فنی به زندان محکوم شد. تورج فریدی به اتهام نقض تحریم‌های ایران و صادرات قطعات الکترونیکی به زندان محکوم شد. وی به پرونده آقایان مکانیک، افقهی و قهرمان مرتبط بوده و ادعاهایی علیه آنان مطرح شده بود. نیما گلستانه جوان ایرانی است که متهم به هک کردن و نفوذ به سیستم‌های کامپیوتری شد. او پس از درخواست امریکا، در ترکیه بازداشت و به امریکا تحویل داده شد. علی صابونچی ایرانی امریکایی است که در سال ٢٠١٣ در مریلند بازداشت شد. او متهم شده که در صادر کردن غیرقانونی تولیدات و محصولات صنعتی امریکایی به ایران دست داشت.»

١٤ نفر از لیست خارج شدند

دیروز اما علاوه بر آنکه عده‌ای از زندان آزاد شدند ١٤ ایرانی که امریکا خواهان استرداد آنها برای مجازات‌شان بود نیز از این لیست خارج شدند. طبق توافق ایران و امریکا برای مبادله تعدادی زندانی در دو کشور، دولت امریکا روز شنبه حکم استرداد ١٤ ایرانی دیگر را لغو کرد. به گزارش ایرنا، یک منبع آگاه گفت: امریکا در سال‌های اخیر، حکم دستگیری این افراد را به اتهام دور زدن تحریم‌ها صادر کرده و خواستار استرداد آنها به امریکا شده بود. به گفته منبع مذکور، این افراد شامل سعید جمیلی، جلال سلامی، متین صادقی، علیرضا معظمی گودرزی، محمدعباس محمدی، کوروش طاهرخانی، سجاد فرهادی، سید احمد ابطحی، غلامرضا محمودی، حمید عرب نژاد، علی معطر، محمدعلی شعرباف، امین روان و بهروز دولت‌زاده هستند.

زندانیان آزادشده در ایران به سوییس رفتند

مقامات امریکایی دیروز اما اعلام کردند که زندانیان ایرانی امریکایی آزاد شده از ایران به سوییس خواهند رفت. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس مقامات امریکایی اعلام کردند اتباع امریکایی زندانی در ایران که دیروز آزاد شده‌اند قرار است با یک هواپیمای سوییسی به این کشور سفر کنند.

مذاکرات برای مبادله زندانیانیک سال طول کشید

اما نماینده دایم ایران در سازمان ملل از نگاهی دیگر به مساله مبادله زندانیان میان ایران و امریکا پرداخته و گفته است که «مراحل آزادی زندانیان ایرانی در حال انجام است البته مذاکرات برای مبادله زندانیان، یک سال طول کشید.» به گزارش صداوسیما، غلامعلی خوشرو در ارتباط تلفنی با خبر ٢١ شبکه یک سیما درباره جزییات مبادله زندانیان میان ایران و امریکا افزود: دو کشور براساس ملاحظات انسان‌دوستانه برای حل و فصل این موضوع از مدت‌ها پیش اقداماتی کرده‌اند. وی گفت: در گذشته مقامات ارشد امریکا از مقامات ارشد ایران در خصوص این موضوع درخواست مساعدت کرده بودند و دولت سوییس هم به عنوان دولت تسهیل‌کننده مذاکرات، نقش مثبتی در این مساله ایفا کرد، خوشرو افزود: این نوع مذاکرات که مذاکرات کنسولی نامیده می‌شوند، حدود یک سال طول کشید وما امروز شاهد انجام این اقدام انسان‌دوستانه هستیم. وی گفت: دقیقا هفت زندانی ایران در حال آزاد شدن هستند که در طول ١٠ روز گذشته چند بار با وکلای آنها و خودشان تماس حضوری و تلفنی داشتیم و به آنان اطمینان دادیم که آزاد خواهند شد. خوشرو افزود: در همین راستا چهار زندانی هم از ایران آزاد خواهند شد. وی گفت: البته ١٤ نفر هم که تحت تعقیب پلیس بین‌الملل بودند از فهرست تحت تعقیب‌ها خارج شدند. نماینده دایم ایران در سازمان ملل افزود: همه زندانیان ایرانی در ارتباط با اتهام تلاش برای نقض تحریم‌ها علیه ایران به زندان افتاده بودند و از نظر ما همه آن تحریم‌ها ظالمانه و غیر عادلانه بود و خوشحالیم که از این برادران ایرانی خودمان رفع ظلم می‌شود.

اول چاله بعد مناره!

سیاست عربستان سعودی در سال‌های اخیر، دچار بحران شده است به ویژه از هنگامی که بهار عربی موجب به حاشیه رانده شدن مصر و سپس سوریه شد و نیز پس از تشدید بیماری ملک عبدالله و فوت او، این بحران و تناقضات آن به وضوح بیشتر از پیش دیده می‌شود. مشکل اصلی سیاست خارجی سعودی‌ها این است که آرمان‌های توسعه‌طلبانه‌ای را برای خود تعریف کرده‌اند که به چند علت قابل تحقق نیست. نخستین علت آن عوض شدن جهان است. اجرای توسعه‌طلبی بر مبنای الگوی قرن نوزدهمی و قرن بیستمی، در قرن بیست و یکم عملا غیرممکن شده است. نمونه روشن آن وضعیت ایالات متحده در عراق است. گو اینکه نحوه رفتار امریکا در عراق بسیار متفاوت از رفتاری بود که در ویتنام داشت و در مقایسه پذیرفتنی‌تر بود؛ ولی این نوع دخالت نیز پاسخگو نشد و امریکایی‌ها موفق نشدند به تناسب هزینه‌هایی که در این جنگ کردند، برای خود دستاوردهایی را ثبت کنند. از این رو اگر عربستان گمان می‌کند که می‌تواند در سوریه، یمن و احیانا عراق و... چنان نقشی را ایفا کند، به‌طور قطع در اشتباه است.

علت بعدی که مهم‌تر است، ناتوانی سعودی‌ها در اجرای این برنامه‌هاست. وقتی که ایالات متحده با بسیج بسیاری از کشورهای جهان یا حتی با کسب توافق شورای امنیت و نیز دارا بودن بزرگ‌ترین زرادخانه جهان و صدها هزار نظامی برجسته، قادر نیست که اهداف موردنظر خود را در منطقه پیش ببرد، عربستان سعودی چگونه می‌تواند چنین اهدافی را با قدرت بسیار کوچک‌تر از آن محقق کند؟

وقتی که می‌گوییم قدرت بسیار کوچک‌تر، فقط توانایی‌های نظامی مدنظر نیست، بلکه مدیریت سیاسی، مدیریت دیپلماتیک، نیروی انسانی و آموزش‌دیده، ضربه‌ناپذیری و... و از همه مهم‌تر متحدین سیاسی و نظامی نیز مورد نظر است. دولت بوش برای حمله به عراق انواع و اقسام تمهیدات دیپلماتیک و قانونی را فراهم کرد، سپس یک ائتلاف جهانی ایجاد کرد و با توان نظامی کافی وارد آنجا شد. همین رفتار را در حمله به افغانستان انجام داده بود. در واقع برای مناره‌ای که می‌خواست بدزد، از پیش چاله و چاه مناسبی را حفر کرده بود تا آن را مخفی کند، با وجود این باز هم سر منار بیرون ماند، ولی دولت سعودی بدون هیچ‌گونه تمهیدی ابتدا به یمن حمله کرد، بعد دنبال این رفت که نیروهای کشورهای دیگر را همراه خود کند که به جز امارات، پاسخی نگرفت. وقتی که ایالات متحده با آن قدرت و نیروهای ائتلافی به نتیجه‌ای نرسید، سعودی‌ها چگونه انتظار دارند که موفقیتی به دست آورند؟

همین اشتباه را در رابطه با ایران نیز مرتکب شده‌اند. پیش از هر چیز باید متوجه بود که سعودی‌ها در اتخاذ تصمیمات مهم منطقه‌ای، فاقد استقلال هستند. منظور این نیست که از ایالات متحده اجازه می‌گیرند. بلکه به‌آن معناست که نمی‌توانند ملاحظات امریکایی‌ها را نادیده بگیرند، زیرا ساختار نظامی و تسلیحاتی آنان و در کنار آن میزان و کیفیت مخالفت یا حمایت دیپلماتیک از سعودی‌ها در دستان ایالات متحده است. به همین دلیل چاره‌ای جز رعایت ملاحظات راهبردی امریکایی‌ها ندارند و تا وقتی که ملاحظات امریکایی‌ها وجود دارد، نمی‌توانند روی حمایت یا همراهی کشورهایی مثل مصر، پاکستان و ترکیه و حتی اردن حساب کنند. ضمن اینکه این کشورها ملاحظات خود را نیز در مسائل منطقه‌ای و ارتباط با ایران دارند. وقتی که نزدیک‌ترین متحد سعودی‌ها، یعنی امارات متحده عربی نمی‌تواند همپای سعودی‌ها گام بردارد، چرا باید فکر کنند که پاکستان یا ترکیه و مصر در این مسیر حرکت خواهند کرد؟

نکته دیگر که نباید فراموش کرد، ضعف شدید سعودی‌ها در یک رودررویی نظامی منطقه‌ای است. کشوری که به‌طور کلی وابسته به درآمدهای نفتی است و تمامی منابع نفتی و پایانه‌های صادراتی آن و دیگر هم‌پیمانانش مثل قطر، امارات، بحرین و کویت در تیررس حملات سریع و نامحدود موشکی است، چگونه می‌تواند خود یا کشورهای دوست خود را برای یک مقابله نظامی بسیج و آماده کند؟ کدام کشور است که تا این حد ازخودگذشتگی داشته باشد که منافع مردم و کشورش را پیش پای منافع سعودی‌ها قربانی کند؟

مشکل واقعی عربستان سعودی در این است که رشد مظاهر قدرت آن مثل نیروی هوایی، بیش از آنکه محصول خلاقیت و توان تولیدی داخل این کشور باشد، متاثر از درآمدهای رانتی نفتی است. با این درآمدها می‌توان هواپیماهای پیشرفته داشت ولی جمعیت، مدیریت، نیروی کارآمد و رزمنده و... از این طریق تامین نمی‌شود. قدرت‌های یک‌پایه، بسیار ضربه‌پذیر هستند. اگر قدرت را به مثابه یک چهارپایه تصویر کنیم که قدرت تحمل هر پایه آن ١٠ باشد چنین قدرتی بهتر از چهار پایه‌ای است که قدرت یک پایه آن ١٠٠ ولی سه پایه دیگرش دارای قدرت ٢ باشند. مجموع توان تحمل این چهارپایه نه صد، بلکه فقط ٢ است.

منطقه خاورمیانه درگیر بحران‌های عمیق و جنگ‌های خسارت‌باری است که بیش از این ظرفیت برای تشدید بحران منطقه‌ای را ندارد، و همین هم که هست بسیار بیش از توان آن است و باید زودتر به آرامش برگردد. به همین دلیل باید مترصد آن بود که با نخستین گام‌های مثبتی که سعودی‌ها یا سایر کشورهای منطقه برداشتند، پاسخ‌های مناسبی نیز به این گام‌ها داده شود. باید آنها را تهییج و تشویق کرد که چنین گامی‌هایی را بردارند. این به نفع همه کشورهاست. سعودی‌ها دیر یا زود به تناقضات سیاست‌های منطقه‌ای خود واقف خواهند شد. امیدواریم که این زمان خیلی دیر نباشد.

کیهان

روز اجرا در راه /نوبت به تحقق وعده‌ها رسید

علیرغم اینکه دیروز همه رسانه‌ها منتظر انتشار گزارش آژانس برای تایید انجام تعهدات هسته‌ای ایران و متعاقب آن اعلام روز اجرای برجام بودند تا آخرین ساعات دیشب این خبر منتشر نشد و ظاهراً امروز روز اجرای برجام خواهد بود.

اختلافاتی که اجرای برجام را به تاخیر انداخت

اخبار غیررسمی حکایت از آن دارد که درباره جزئیات تحولاتی که بلافاصله پس از اعلام اجرای برجام رخ خواهد داد، میان طرفین اختلاف‌هایی ایجاد شده است.

رسانه‌های غربی و همچنین منابع غیررسمی وابسته به دولت یازدهم و وزارت خارجه در ایران، روز جمعه اعلام کرده بودند، که شنبه روز اجرایی شدن برجام خواهد بود اما مذاکرات درباره اعلام رسمی این موضوع تا شامگاه روز شنبه به درازا کشیده شد. یک دیپلمات ارشد آمریکایی به رویترز گفت تاخیری وجود ندارد اما دیپلمات‌ها فعلا در حال بحث درباره چند مشکل تکنیکی هستند.

قرار است همزمان با انتشار گزارشی از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که اجرای راستی‌آزمایی شده تعهدات ایران را تایید می‌کند، بیانیه مشترکی هم از سوی فدریکا موگرینی و محمد جواد ظریف منتشر شده و اجرای رسمی برجام را اعلام کند.

مهم‌تر از این، اتحادیه اروپا و دولت آمریکا دستورالعمل‌های تفصیلی تعلیق تحریم‌ها را منتشر و اجرای عملی آن را آغاز خواهند کرد.

اما برخی شنیده‌ها حکایت از آن دارد که درباره جزئیات تحولاتی که بلافاصله پس از اعلام اجرای برجام رخ خواهد داد، میان طرفین اختلاف‌هایی ایجاد شده است.

طرف ایرانی خواستار طیفی از اقدامات ملموس در روزهای اول پس از اجرای برجام است ولی ظاهرا آمریکا و اروپا سخت‌گیری در این باره را آغاز کرده‌اند.

برخی کارشناسان می‌گویند با توجه به اینکه ایران همه تعهدات خود را انجام داده و اکنون منتظر آغاز اجرای تعهدات طرف مقابل است، از حیث مذاکراتی در موضع ضعیف‌تری برای بحث درباره جزئیات قرار دارد.

طرح افزایش چند برابری مناطق آزاد در دستور کار مجلس!

اشاره: لایحه ایجاد مناطق آزاد جدید، به پیشنهاد دولت یازدهم حدود یک ماه قبل در مجلس مطرح شد ولی به دلیل آنکه در چند لایحه جداگانه آمده بود، برای تجمیع لوایح به کمیسیون ارجاع شد.

در اولین جلسه کمیسیون، با حضور اکبر ترکان و برخی مسئولین دولتی، این لوایح تجمیع گردید و 80 منطقه ویژه اقتصادی نیز توسط نمایندگان به آن طرح اضافه شد!

روز یکشنبه 29 آذر طرح ایجاد 5 منطقه آزاد (جاسک، بوشهر، اردبیل، مهران، اینچه برون) و 80 منطقه ویژه جدید بررسی شد. در آن جلسه یکی از نمایندگان در اخطاری آئین‌نامه‌ای اعلام کرد این طرح با برنامه پنجم مغایر است و تصویب آن نیاز به رای دوسوم نمایندگان دارد. (طبق یکی از مواد قانون برنامه پنجم، طی مدت اجرای این برنامه نباید معافیت مالیاتی جدیدی بر دولت تحمیل گردد) پس از پذیرش این ایراد و سخنان موافقان و مخالفان، این طرح نهایتا با 117 موافق، 88 مخالف و 7 ممتنع رای نیاورد که موجب اعتراض و تنش گردید. در جلسه فردای آن روز نیز نمایندگان به دلیل تصمیم باهنر، به ابوترابی اعتراض نمودند. ابوترابی نظر هیئت رئیسه را همان نظر باهنر دانست و گفت که نمایندگان برای به جریان انداختن مجدد طرح، می‌توانند به جمع‌آوری 50 امضا اقدام نمایند.

شرق

اینک بدون تحریم

بالاخره انتظار به سر رسید؛ اندکی بعد از نیمه‌شب تهران. اتاق کنفرانسی در طبقه همکف مقر سازمان ملل در وین، شاهد قرائت بیانیه اجرائی‌شدن توافق نهایی ایران و کشورهای ١+٥ شد. بیانیه‌ای که هفت قطع‌نامه تحریمی علیه ایران را که در ٩ سال گذشته تصویب شده بود لغو کرد. همان‌طور که تحریم‌های مالی و اقتصادی چندجانبه مربوط به برنامه هسته‌ای ایران نیز لغو شد.

تلنگر «برجام» به عربستان

محمدعلی سبحانی-مدیر‌کل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه

مورد عجیب «برجام» برای اعراب منطقه، می‌تواند به مدلی برای حل مشکلات منطقه‌ای تبدیل شود. عربستان سعودی برای به‌نتیجه‌نرسیدن توافق هسته‌ای، از انواع اهرم‌های دراختیار خود بهره گرفت؛ اما فراموش کرده بود زمانه به سود این کشور و سیاست‌های تخریبی آن نیست. حکام تازه‌وارد این کشور حتما می‌بایست ارزیابی هوشمندانه‌تری نسبت‌ به شرایط خاورمیانه پس از انتخابات سال ٩٢، پس از به‌نتیجه‌رسیدن طایفه‌گری و بهره‌گیری از تروریست‌های تکفیری و پس از تغییر نگرش دموکرات‌های کاخ سفید به این منطقه حیاتی می‌داشتند و نداشتند. امروز ایران و جهان از این مرحله عبور کرده و توافق تاریخی جهان بر سر موضوع فعالیت‌های هسته‌ای ایران، اثرات واقعی خود را در منطقه خواهد گذاشت. بازی برد- برد بین‌المللی برجام، حتما در سطح منطقه هم قابل‌پیگیری و اجراست. گفتمان سیاسی در هر دوره‌ای به مرور خود را بر دولت‌ها غالب خواهد کرد و عربستان باید بپذیرد که چاره‌ای جز بازی برد- برد با ایران و سایر قدرت‌های منطقه‌ای ندارد. برجام در گفت‌وگوهای ژنو بر سر مسئله سوریه، اثر مستقیم داشت و از‌این‌پس هم با شتاب بیشتری، به حل مسئله کمک خواهد کرد. اینکه در داخل ایران، عده‌ای امیدوار باشند با تندروی‌های غافلگیرانه، مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای را به‌شکلی که می‌خواهند پیش ببرند یا در داخل حکومت سعودی، عده‌ای به انتخابات امسال ایالات متحده چشم بدوزند تا جمهوری‌خواهی از راه برسد و برجام را ناتمام بگذارد، نوعی خام‌اندیشی است. اقتصاد ایران در سال‌های اخیر، تحت‌تأثیر تحریم‌ها قرار داشته و اگر سال ٩٥ را نقطه آغاز اثرگذاری برجام در‌نظر بگیریم و ارزیابی‌هایی مانند گزارش بانک جهانی را چاشنی آن کنیم، رشد پنج تا شش‌درصدی آن هم با نفت ٣٠ دلاری و نه نفت ١٤٧ دلاری، به‌دست می‌آید و مردم ایران، تفاوت تعقل و ماجراجویی را بیش‌از‌پیش در زندگی خود لمس می‌کنند. در ایالات متحده هم حتی اگر نامزدی جمهوری‌خواه وارد کاخ سفید شود، از فردای آغاز ریاست‌جمهوری با افکار عمومی داخلی، منافع آمریکا و برهم‌خوردن سازمان تحریم علیه ایران مواجه خواهد بود؛ نه منافع عربستان و چند کشور عربی. درعین‌حال پیروزی دموکرات‌ها در این دوره از انتخابات آمریکا، بیش‌از‌پیش می‌تواند به تحکیم برجام و ناگزیرساختن کشورهای خاورمیانه به درک واقعیت‌های دنیای جدید، کمک کند.

وطن امروز

آغاز راستی‌آزمایی

سیمان که به قلب رآکتور اراک تزریق شد؛ آخرین حلقه از زنجیره تعهدات ایران برای عقب نشینی هسته ای تاریخی تکمیل شد.

احتمال سقوط نفت به زیر 20 دلار

در آستانه لغو تحریم‌ها، شیب سقوط آزاد بهای طلای سیاه در حالی در بازار تندتر شده است که پیش‌بینی می‌شود در صورت تداوم شرایط فعلی، قیمت هر بشکه نفت ایران به کمتر از ۲۰ دلار کاهش یابد. به گزارش مهر، در آستانه لغو تحریم‌های نفتی ایران، قیمت اکثر شاخص‌های معتبر طلای سیاه در بازار جهانی در معاملات منتهی به ۸ ژانویه با سقوط آزاد همراه شد. بر این اساس در معاملات جمعه گذشته به دلیل ضعف اقتصاد چین، افزایش ذخیره‌سازی نفت در آمریکا و وجود 5/1 تا ۲ میلیون بشکه نفت مازاد در بازار، قیمت نفت با بیشترین میزان کاهش در طول ۱۲ سال گذشته تاکنون روبه‌رو شد. در همین حال، پیش‌بینی می‌شود شیب سقوط آزاد قیمت بهای طلای سیاه در بازار جهانی در معاملات هفته جاری تندتر شود. از این رو در معاملات روز جمعه، شاخص برنت دریای شمال با کاهش یک دلار و ۹۴ سنتی و ثبت سقوط 3/6 درصدی قیمتی برای نخستین بار در سطوح کمتر از ۲۹ دلار به ازای هر بشکه معامله و بهای نفت برنت دریای شمال در نهایت در سطح ۲۸ دلار و ۹۴ سنت در بازارها دادوستد شد. همچنین قیمت هر بشکه نفت وست‌تگزاس آمریکا در معاملات جمعه گذشته با ثبت کاهش یک دلار و ۷۸ سنتی به بشکه‌ای کمتر از ۲۹ دلار و ۴۲ سنت رسید، ضمن آنکه سبد نفتی اوپک هم در محدوده بشکه‌ای ۲۵ دلار خرید و فروش شده است. علاوه بر این، در معاملات منتهی به هشتم ژانویه، بهای سبد نفتی اوپک با ثبت کاهش یک دلار و ۶۹ سنتی به بشکه‌ای ۲۹ دلار و ۸۰ سنت، قیمت نفت سبک و شیرین آمریکا با کاهش 2 دلار و ۴۸ سنتی، بشکه‌ای ۳۴ دلار و ۶۳ سنت و شاخص نفت برنت دریای شمال با ثبت کاهش 2 دلار و ۲۱ سنتی، بشکه‌ای ۳۴ دلار و ۳۱ سنت در بازار داد و ستد شده است. از سوی دیگر از ابتدای سال ۲۰۱۶ میلادی تاکنون متوسط قیمت فروش هر بشکه نفت سبک صادراتی ایران ۲۹ دلار و ۳۵ سنت و هر بشکه نفت‌خام سنگین صادراتی بشکه‌ای ۲۶ دلار و ۳۰ سنت معامله شده است که بیشترین میزان کاهش قیمت نفت صادراتی ایران در طول ۱۲ سال گذشته تاکنون به شمار می‌رود. این در حالی است که همزمان با افزایش ۵۰۰ هزار بشکه‌ای تولید و صادرات روزانه نفت ایران در دوران پساتحریم، پیش‌بینی می‌شود بهای هر بشکه نفت‌خام سبک و بویژه سنگین صادراتی ایران در معاملات پیش‌رو حتی تا سطح کمتر از ۲۰ دلار کاهش یابد. در همین حال، از ابتدای سال ۲۰۱۶ میلادی تاکنون متوسط قیمت سبد نفتی اوپک، بشکه‌ای ۲۹ دلار و ۸۰ سنت، نفت وست‌تگزاس آمریکا بشکه‌ای ۳۴ دلار و ۶۳ سنت، نفت برنت دریای شمال بشکه‌ای ۳۴ دلار و ۳۱ سنت، نفت دوبی بشکه‌ای ۳۰ دلار و ۱۸ سنت و نفت عمان بشکه‌ای ۳۰ دلار و ۶۲ سنت در بازار جهانی معامله شده است.

آرمان

تحریم‌ها به ‌تاریخ ‌پیوست /نیروهای مسلح نباید در انتخابات دخالت کنند/ صف برای فروش‌هواپیما به ایران

چه کسانی بلیت انتخابات دارند؟

دیروز روز تعیین سرنوشت برای مجلس آینده بود. مجلسی که با توجه به روی کار آمدن دولت تدبیر و امید بسیاری منتظر شنیدن صدای دیگری از آن هستند. آنطور که تسنیم به نقل از منابع غیررسمی خبر داده ظاهرا از میان 12هزار و 123نفری که برای نامزدی در انتخابات مجلس دهم ثبت‌نام کرده بودند، تاکنون بیش از 900 نفر در طول روند بررسی صلاحیت‌ها انصراف داده‌اند. ‌این منابع غیررسمی می‌گویند از تعداد باقی‌مانده، حدود یک‌سوم ثبت‌نام‌کنندگان برای انتخابات اسفند صلاحیت‌شان احراز شده، یک‌سوم به‌طور قطعی صلاحیتشان برای‌این انتخابات رد شده و یک‌سوم دیگر نیز تاکنون مشمول «عدم‌احراز» شده‌اند. ‌این خبر هنوز از سوی مقامات رسمی تأیید نشده و در حد یک گمانه‌زنی از طریق کسب اطلاع از منابع غیررسمی است. در عین حال دبیر ستاد انتخابات کشور گفت: ۲۳داوطلب خبرگان و ۴۹۸ داوطلب مجلس شورا انصراف داده‌اند. علی پورعلی‌مطلق با بیان‌اینکه ما از تقویم زمانبندی عقب نیستیم، عنوان کرد: تمام ملزومات مربوط به انتخابات ازجمله تعرفه‌ها چاپ شده و براساس جدول زمانبندی به استان‌ها توزیع می‌شود. دبیر ستاد انتخابات با بیان‌اینکه ۴۹۸ نفر انصراف داده‌اند و ۸۱۰ نفر ردصلاحیت شده‌اند، گفت: با مقایسه اعداد با انتخابات گذشته می‌بینیم فرآیند قانونی و درستی انجام گرفته است. برهمین اساس بیشترین انصراف‌ها را در استان اصفهان با ۷۵ نفر شاهد بودیم و پس از آن نیز تهران با ۵۰ نفر و استان فارس با ۴۵ نفر بیشترین میزان انصرافی را داشتند. پورعلی‌مطلق با بیان‌اینکه در مورد انتخابات خبرگان ۲۳ نفر از ۸۰۱ نفر انصراف دادند، تاکید کرد: در ‌این مورد نیز بیشترین آمار مربوط به تهران با ۷ نفر و پس از آن کردستان با ۴نفر قرار دارد. هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات دهمین دوره مجلس در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: آن عده از داوطلبان نمایندگی مجلس که بر اساس رأی هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات، صلاحیت آنان احراز نشده است، می‌توانند شکایت خود را تحویل دهند. اداره کل روابط عمومی شورای نگهبان هم اعلام کرد، داوطلبان نمایندگی مجلس که بر اساس رأی هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات مجلس، صلاحیت آنان احراز نشده است می‌توانند از یکشنبه تا سه‌شنبه هفته جاری به دفاتر نظارت و بازرسی شورای نگهبان در تهران و دیگر استان‌ها مراجعه کنند.

بازار گرم شایعات و تکذیب مطهری

از ظهر دیروز اخبار تاییدنشده زیادی در سایت‌ها منتشر می‌شود؛ مثلا ‌ایلنا نوشت: اخبار تاییدنشده‌ از وضعیت بررسی صلاحیت‌ داوطلبان انتخابات مجلس حکایت از ردصلاحیت اکبر اعلمی و شکور اکبرنژاد دارد. یا ‌اینکه برخی اخبار غیررسمی در شبکه‌های اجتماعی از ردصلاحیت علی مطهری خبر دادند. کانال تلگرام روزنامه‌ایران نیز ‌این خبر را منتشر کرده و نوشت که ردصلاحیت مطهری با ماجرای شنود از دفترش ارتباط دارد. اما زمان زیادی نگذشت که دفتر علی مطهری به شایعه ردصلاحیت‌این نماینده مردم تهران در مجلس واکنش نشان داده و پاسخ داد. جماران نوشت؛ دفتر علی مطهری اعلام کرد: عدم احراز صلاحیت علی مطهری شایعه است و هنوز هیچ موردی درباره احراز یا عدم‌احراز صلاحیت وی اعلام نشده است. یا در خبر دیگری آمده بود: «اخبار تایید نشده از بررسی صلاحیت‌ داوطلبان در استان فارس، حکایت از ردصلاحیت چهره‌های سرشناس دارد. عبدالرزاق موسوی و مصطفی معین، چهره‌های اصلی اصلاح‌طلبان در استان فارس رد صلاحیت شده‌اند اما فعالان سیاسی استان فارس معتقدند تایید صلاحیت‌این دو نفر با رایزنی‌های روزهای آینده اتفاق می‌افتد. همچنین بر اساس اطلاعاتی که به ‌ایلنا رسیده، جلیل حجازی، میرزاوند، بهرام پارسایی عضو مستعفی شورای شهر و رئیس ستاد محسن رضایی، نادر مردانی استاد دانشگاه اصلاح‌طلب، مهندس احمدرضا دستغیب نماینده سابق اصلاح‌طلب، هادی ربانی نماینده دور هفتم، خانم مهوش علیزاده و خانم زهره عظیمی‌فر نیز در میان ردصلاحیت شده‌ها قرار دارند. همچنین از میان چهره‌های اصلاح‌طلب استان فارس سیدعلاء کراماتی مدیر کل سابق اتباع و مهندس رجبی شهردار سابق شیراز تایید صلاحیت شده‌اند.»

تایید صلاحیت‌ها شایعه است

دبیر ستاد انتخابات کشور همچنین گفت: ما نه تنها از جدول زمان‌بندی انتخابات عقب نیستیم، بلکه نسبت به ‌این جدول جلوتر نیز حرکت کرده‌ایم. علی پورعلی‌مطلق خاطرنشان کرد:‌ قانون تنها ملاک تایید یا ردصلاحیت افراد در هیات‌های اجرایی بوده است و ما در وزارت کشور نمی‌توانیم توصیه کنیم که صلاحیت کسی تایید یا رد شود. توصیه ما فقط اجرای قانون است. وی با تاکید بر‌اینکه ما قصد نداریم وارد مباحث افرادی شویم که اخیرا در مورد روند تایید صلاحیت‌ها در هیات‌های اجرایی اظهارنظر کرده‌اند، افزود: تمام امور در هیات‌های اجرایی براساس قانون انجام شده است که‌این پیش بینی‌ها با واکنش رئیس ستاد انتخابات شهرستان تهران روبه‌رو شد. علی‌اصغر ناصربخت ظهر دیروز گفت: هیات نظارت استان هنوز اسامی داوطلبان تایید یا رد صلاحیت شده را به فرمانداری اعلام نکرده است. وی اظهار کرد: مطابق آنچه در قانون آمده است هیات نظارت استان تا پایان شنبه مهلت دارد نتیجه بررسی‌های خود را به فرمانداری اطلاع دهد. ناصربخت همچنین تاکید کرد: ما این آمادگی را داریم که در کوتاه‌ترین زمان ممکن نتیجه بررسی‌های هیات نظارت استان را به داوطلبان اعلام کنیم. معاون سیاسی و امنیتی فرماندار تهران همچنین درباره انتشار اسامی افرادی که توسط هیات نظارت استان تایید یا ردصلاحیت شده‌اند نیز خاطرنشان کرد: اسامی منتشر شده غیرواقعی بوده و شایعه و گمانه‌زنی غیررسمی است زیرا هنوز رسما نتیجه بررسی هیات نظارت استان به ما در فرمانداری اعلام نشده است.

تایید صلاحیت 42 درصد داوطلبان مجلس

حدود 42 درصد داوطلبان دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در هیات نظارت استان‌ها تایید شده‌اند. به گزارش صدا و سیما، صلاحیت حدود 30 درصد داوطلبان احراز نشد و حدود 25 درصد از داوطلبان نیز رد صلاحیت شدند. شماری از داوطلبان نیز انصراف دادند در عین حال با توجه به بررسی مجدد به شکایات داوطلبان، احتمال دارد تعدادی به تایید صلاحیت‌ها اضافه شود.

رسالت

منتظر معجزه اقتصادی نباشیم

مجتبی خسروتاج، قائم‌مقام وزارتخانه‌ای که این روزها شاهد رکود عمیق و سنگین بخش صنعت و معدن کشور است، می‌گوید که آثار لغو تحریم‌ها در بخش‌های مختلف بانکی، همکاری‌های صنعتی- تجاری و انتقالات دانش فنی را در یک پروسه زمانی یکساله می‌توان شاهد بود اما با لغو تحریم‌ها، به طور قطع بازارهای جدیدی در بخش صادرات خواهیم داشت که در سال‌های تحریم از آن‌ها محروم بوده‌ایم.به گزارش مهر ،وی گفت: بسیاری از خرید‌ها و معاملات تجاری فاقد استفاده از نظام بانکی جهانی و شبکه بانکی بین‌المللی است که باعث می‌شود نقل و انتقالات و جابه‌جایی های پولی هزینه های گزافی را به دنبال داشته باشند که بعد از لغو تحریم‌ها این هزینه‌ها کاهش می‌یابد، این در شرایطی است که هم‌اکنون مباحث بانکی در حال حاضر بین 10 تا 20 درصد در رشته‌های مختلف کالایی هزینه دارد و بعد از برداشته شدن تحریم‌ها این هزینه های اضافی حذف می‌شود و از طرفی ریسک به هدر رفتن منابع نیز برطرف خواهد شد.

محسن جلال‌پور، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران می‌گوید: به گفته جلال‌پور، هرچند مدیران ما برای اینکه تحریم‌ها را بی‌اثر کنند، سال‌ها با اعمال چنین روش‌هایی نگذاشتند کشور در مضیقه پولی و کالایی قرار گیرد اما واقعیت این است که این روش‌ها نمی‌تواند برای همیشه ماندگار باشد و به هر حال باعث کاهش شفافیت اقتصادی و افزایش فسادهای مالی می‌شود. حالا ممکن است دست‌های پاکی در این میان وجود داشته باشد که دارایی مردم را به داخل برگرداند اما دست‌های ناپاک هم در سال‌های گذشته کم نبوده‌اند که دارایی‌های مردم را از کشور خارج کرده و هرگز برنگردانده‌اند. حالا فکر کنید تحریم‌ها برداشته شوند و راه گشایش اعتبار اسنادی دوباره مثل گذشته باز شود. طبیعی است که بخش مهمی از این ناپاکی‌ها از اقتصاد ایران و نظام بانکی ما رخت برمی‌بندد.جلال‌پور می‌گوید: نباید فکر کرد که رفع تحریم‌ها همه مشکلات ما را حل وفصل می کند، چراکه در سال‌های گذشته همچون میزبان دستپاچه‌ای بوده‌ایم که کثیفی های منزلمان را زیر فرش پنهان کرده‌ایم؛ حالا مهمان ناخوانده از خانه ما رفته است، باید جارو را برداریم و این خانه را تمیز کنیم، چراکه این خانه نیاز به گردگیری و پاکیزگی دارد.مجیدرضا حریری، نایب رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین می‌گوید: همانطور که در زمان تحریم‌ها، اثر واقعی تحریم با تاخیر 6 ماهه تا یکساله در اقتصاد ایران نمایان می‌شد، زمانی هم که تحریم برداشته شود، در میان مدت می‌توان تاثیرات عمده لغو تحریم‌ها را مشاهده کرد؛ بنابراین در کوتاه مدت و آنی، ممکن است امید به بازارها تزریق شده و ثباتی بر بازارها حاکم شود اما شکل گیری این آثار صرفا روانی است و تاثیر عدد و رقمی بر اقتصاد ایران نخواهد داشت.وی معتقد است که اثر بلندمدت تحریم‌ها در صورتی بر اقتصاد ایران مثبت خواهد بود که برای اقتصاد پس از تحریم، برنامه‌ریزی‌های لازم صورت گیرد، چراکه در غیر این صورت اقتصاد ایران در خوشبینانه ترین حالت، به ده سال قبل برمی‌گردد که در آن زمان، اقتصاد طناز و جذابی برای سرمایه گذاران خارجی نبود؛ بنابراین نباید انتظار داشت که بعد از تحریم‌ها معجزه شود بلکه باید فعالیت‌هایی در اقتصاد ایران صورت گیرد که زیربناهای اقتصادی را اصلاح و فضای کسب و کار را مساعد کند.در عین حال، محمد لاهوتی، رئیس کنفدراسیون صادرات ایران می‌گوید: اگر فردا سوت پایان تحریم‌ها به صدا درآید و برجام اجرایی شود، اولین حیطه و قسمتی که تحت تاثیر اثرات روانی در اقتصاد کشور قرار خواهد گرفت، نرخ ارز است و به این دلیل حتما کاهش نرخ ارز را خواهیم داشت ولی به اعتقاد من، این کاهش نرخ کوتاه مدت است و با توجه به عواملی همچون قیمت نفت، کاهش درآمد و کسری بودجه‌ای که دولت دارد، نرخ ارز نسبت به قبل از برداشته شدن تحریم‌ها، تغییر پایدار نخواهد داشت.رئیس کنفدراسیون صادرات ایران معتقد است که هجمه‌ای که به بانک‌ها برای واردات کالاهای واسطه ای و تامین نیاز خطوط تولید وارد خواهد شد نیز باید مدیریت شود، چراکه حجم تقاضا بالا خواهد بود و باید دید که بانک‌ها تا چه میزان این تقاضا را به لحاظ عملیاتی پاسخگو خواهند بود.لاهوتی می‌گوید: دولتمردان باید توجه داشته باشند که اتفاقات تلخی که در دوره های گذشته در خصوص نرخ ارز اتفاق افتاده را تکرار نکنند و به صورت تصنعی و با فشار پول‌های نفتی، نرخ ارز را پایین نگه ندارند، چراکه تولید، صنعت و صادرات را با مشکل اساسی مواجه کرد، بنابراین به جای احساس باید براساس منطق اقتصادی مدیریت شناور شده نرخ ارز را داشته باشیم.

قانون

سخن گوی شورای نگهبان استعفا کرد

نجات‌ا... ابراهیمیان از سمت سخنگویی شورای نگهبان استعفا د‌‌‌‌اد‌‌‌‌. وی با اعلام این خبر گفت: صبح امروز استعفای خود‌‌‌‌ را از سمت سخنگویی شورای نگهبان ارائه کرد‌‌‌‌م. ابراهیمیان از بیان د‌‌‌‌لیل استعفای خود‌‌‌‌ امتناع کرد‌‌‌‌ و افزود‌‌‌‌: د‌‌‌‌ر حال حاضر وقت مناسبی نیست که د‌‌‌‌لیل استعفای خود‌‌‌‌ را بیان کنم. د‌‌‌‌ر حال حاضر مشخص نیست که چه کسی برای سمت سخنگویی شورای نگهبان تعیین می‌شود‌‌‌‌. این د‌‌‌‌رحالی است که روز گذشته خبر موج رد‌‌‌‌ صلاحیت‌ها د‌‌‌‌ر فضای غیررسمی خود‌‌‌‌نمایی می‌کرد‌‌‌‌.اما محمد‌‌‌‌ مهد‌‌‌‌ی شیرمحمد‌‌‌‌ی، مد‌‌‌‌یر روابط عمومی شورای نگهبان گفت: با استعفای نجات ا... ابراهیمیان از سخنگویی شورای نگهبان موافقت نشد‌‌‌‌ه است. بعد‌‌‌ از اد‌‌‌عای شیرمحمد‌‌‌ی بار د‌‌‌یگر ابراهیمیان اد‌‌‌عای وی را رد‌‌‌ کرد‌‌‌ و گفت استعفا د‌‌‌اد‌‌‌ه‌ام چه پذیرفته بشود‌‌‌ و چه نشود‌‌‌!

برجام عصای موسی نیست

صاد‌‌‌‌‌ق زیباکلام/ استاد‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌انشگاه

از امروز و بعد‌‌‌‌‌ از اعلان رسمی وزیرامورخارجه کشورمان و موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحاد‌‌‌‌‌یه اروپا برجام به صورت رسمی آغاز می‌شود‌‌‌‌‌.

آنچه مسلم است از فرد‌‌‌‌‌ا منتقد‌‌‌‌‌ان و مخالفان د‌‌‌‌‌ولت آقای روحانی د‌‌‌‌‌ور جد‌‌‌‌‌ید‌‌‌‌‌ حملاتی را به ایشان شروع خواهند‌‌‌‌‌ کرد‌‌‌‌‌. آنها از سویی حسب بعضی از تصمیماتی که ما برای اجرایی شد‌‌‌‌‌ن برجام باید‌‌‌‌‌ اجرایی می‌کرد‌‌‌‌‌یم مانند‌‌‌‌‌ برچید‌‌‌‌‌ن سانتریفیوژها، تبد‌‌‌‌‌یل فرد‌‌‌‌‌و به یک آزمایش تحقیقاتی ، سیمان کرد‌‌‌‌‌ن قلب رآکتور اراک و احتمالا تصمیمات د‌‌‌‌‌یگری ازاین د‌‌‌‌‌ست شروع به ریختن اشک تمساح کرد‌‌‌‌‌ه و به آن انتقاد‌‌‌‌‌ خواهند‌‌‌‌‌ کرد‌‌‌‌‌ که چرا د‌‌‌‌‌ولت این تصمیمات را گرفته و این اقد‌‌‌‌‌امات را انجام د‌‌‌‌‌اد‌‌‌‌‌ه است. اما واقع مطلب آن است که اولا این سیاست‌ها و تصمیمات د‌‌‌‌‌ر چهارچوب برجام بود‌‌‌‌‌ه است، اما بنا بر نکته د‌‌‌‌‌وم که خیلی اساسی‌تر و مهم‌تر است :«چه کسی مسئول سیمان قلب رآکتور اراک است؟» محمد‌‌‌‌‌جواد‌‌‌‌‌ظریف؟ یا کسانی که موضوع هسته‌ای را به ابزاری برای پیشبرد‌‌‌‌‌ اهد‌‌‌‌‌اف‌شان تبد‌‌‌‌‌یل کرد‌‌‌‌‌ه‌اند‌‌‌‌‌؟ مسئولیت برچید‌‌‌‌‌ه شد‌‌‌‌‌ن سانتریفیوژها بر عهد‌‌‌‌‌ه د‌‌‌‌‌ولت روحانی است کسانی که هسته‌ای را ابزاری د‌‌‌‌‌ر جهت آمریکاستیزی و استکبار ستیزی بد‌‌‌‌‌ل کرد‌‌‌‌‌ه‌اند‌‌‌‌‌؟

د‌‌‌‌‌سته د‌‌‌‌‌وم حملاتی که بعد‌‌‌‌‌ از اجرای برجام به د‌‌‌‌‌ولت آقای روحانی وارد‌‌‌‌‌ خواهند‌‌‌‌‌ کرد‌‌‌‌‌ مسائل اقتصاد‌‌‌‌‌ی است که د‌‌‌‌‌ر ساد‌‌‌‌‌ه‌ترین شکل آن د‌‌‌‌‌ولت را به باد‌‌‌‌‌ انتقاد‌‌‌‌‌ خواهند‌‌‌‌‌ گرفت که آقای روحانی! برجام اجرا و تحریم‌ها هم برچید‌‌‌‌‌ه شد‌‌‌‌‌ پس چرا اقتصاد‌‌‌‌‌ تکانی نخورد‌‌‌‌‌ه است؟چرا همچنان هفت میلیون بیکار هستند‌‌‌‌‌ و چرا کشور همچنان د‌‌‌‌‌رحالت رکود‌‌‌‌‌ قرار د‌‌‌‌‌ارد‌‌‌‌‌؟ د‌‌‌‌‌ر پاسخ به این انتقاد‌‌‌‌‌ات باید‌‌‌‌‌ گفت مگربرجام عصای موسی است که برای اقتصاد‌‌‌‌‌ ایران معجزه کند‌‌‌‌‌؟

د‌‌‌‌‌ر یک تصویر کلی می‌توانیم بگوییم که تحریم‌ها یک سنگی بود‌‌‌‌‌ند‌‌‌‌‌ که برپای اقتصاد‌‌‌‌‌ ایران بسته شد‌‌‌‌‌ه بود‌‌‌‌‌ند‌‌‌‌‌ و امید‌‌‌‌‌ هیچگونه حرکتی د‌‌‌‌‌ر اقتصاد‌‌‌‌‌ ایران وجود‌‌‌‌‌ ند‌‌‌‌‌اشت.

برد‌‌‌‌‌اشته شد‌‌‌‌‌ن این سنگ به معنای این نیست که حالا ایران می‌تواند‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌ر مسابقه د‌‌‌‌‌وی اقتصاد‌‌‌‌‌ شرکت کند‌‌‌‌‌ و مد‌‌‌‌‌ال طلا بگیرد‌‌‌‌‌.برجام صرفا به معنای آن است که اقتصاد‌‌‌‌‌ ایران د‌‌‌‌‌ر یک شرایط طبیعی قرار می‌گیرد‌‌‌‌‌. آنچه به مخالفین د‌‌‌‌‌ولت باید‌‌‌‌‌ متذکر شد‌‌‌‌‌ آن است که اقتصاد‌‌‌‌‌ ایران یک اقتصاد‌‌‌‌‌ فاسد‌‌‌‌‌ و ناکارآمد‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌ولتی است که آقای روحانی یا هیچ د‌‌‌‌‌ولت د‌‌‌‌‌یگری نمی‌تواند‌‌‌‌‌ برای بهبود‌‌‌‌‌ وضعیت آن معجزه کند‌‌‌‌‌. به منتقد‌‌‌‌‌ین باید‌‌‌‌‌ تذکر د‌‌‌‌‌اد‌‌‌‌‌ که کد‌‌‌‌‌ام ‌یک از تولید‌‌‌‌‌ات یا صنایعی که د‌‌‌‌‌ر د‌‌‌‌‌اخل کشور سرپا هستند‌‌‌‌‌ محصولات‌شان قابل رقابت با بازار جهانی است؟ چین را اگر کنار بگذاریم آیا تولید‌‌‌‌‌ات ساخت ایران می‌تواند‌‌‌‌‌ حتی با محصولات ترکیه رقابت کند‌‌‌‌‌؟

کشور د‌‌‌‌‌چار رکود‌‌‌‌‌ سنگینی است که خیلی هم به برجام مرتبط نیست.آنچه باید‌‌‌‌‌ به منتقد‌‌‌‌‌ان یاد‌‌‌‌‌آوری کرد‌‌‌‌‌ این است که بود‌‌‌‌‌جه سال 1394 چهل و هفت هزارمیلیارد‌‌‌‌‌ تومان بود‌‌‌‌‌جه عمرانی پیش بینی شد‌‌‌‌‌ه بود‌‌‌‌‌.د‌‌‌‌‌ر 6 ماه اول سال 94 فقط هشت هزار و ششصد‌‌‌‌‌ میلیارد‌‌‌‌‌ تومان بیشتر از این مبلغ هزینه نشد‌‌‌‌‌ . حتی اگر فرض بگیریم که د‌‌‌‌‌ر 6 ماهه د‌‌‌‌‌وم هم همین مقد‌‌‌‌‌ار هزینه شود‌‌‌‌‌ این به معنای آن است که از 47 هزار میلیارد‌‌‌‌‌ بود‌‌‌‌‌جه عمرانی کمتر از نصف آن هزینه شد‌‌‌‌‌ه است و این به واسطه رکود‌‌‌‌‌ است و یا به مخالفان برجام باید‌‌‌‌‌ یاد‌‌‌‌‌آوری کرد‌‌‌‌‌ انبار تمام تولید‌‌‌‌‌کنند‌‌‌‌‌گان د‌‌‌‌‌اخلی کشورمملو از کالاها و تولید‌‌‌‌‌ات ساخته شد‌‌‌‌‌ه است که بازاری برای آنها نیست.

واقع مطلب آن است که د‌‌‌‌‌ولت آقای روحانی به کنار، د‌‌‌‌‌ر 250سالی که از انقلاب صنعتی می‌گذرد‌‌‌‌‌ ما حتی یک نمونه اقتصاد‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌ولتی هم ند‌‌‌‌‌اشته‌ایم که موفق بود‌‌‌‌‌ه و توانسته باشد‌‌‌‌‌ حد‌‌‌اقل انتظارات اقتصاد‌‌‌‌‌ی را برآورد‌‌‌‌‌ه کند‌‌‌‌‌ پس هیچ انتظاراقتصاد‌‌‌‌‌ی از د‌‌‌‌‌ولت نمی‌توان د‌‌‌‌‌اشت. تنها انتظاری که می‌توان از د‌‌‌‌‌ولت د‌‌‌‌‌اشت آن است که چرا آقای روحانی واقعیت‌های اقتصاد‌‌‌‌‌ی را با مرد‌‌‌‌‌م د‌‌‌‌‌ر میان نمی‌گذارد‌‌‌‌‌ که د‌‌‌‌‌ر اقتصاد‌‌‌‌‌ غلط و پوپولیستی ایران ما سالی 50 هزارمیلیارد‌‌‌‌‌ تومان یارانه پرد‌‌‌‌‌اخت می‌کنیم د‌‌‌‌‌رحالی‌که کل هزینه‌ای که صرف بود‌‌‌‌‌جه عمرانی کرد‌‌‌‌‌ه‌ایم د‌‌‌‌‌ر بهترین حالت حد‌‌‌‌‌ود‌‌‌‌‌ 20 هزار میلیارد‌‌‌‌‌ تومان است.

کد‌‌‌‌‌ام اقتصاد‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌ر د‌‌‌‌‌نیا د‌‌‌‌‌ارای چنین وضعیت غم‌انگیزی است؟ انتقاد‌‌‌‌‌ی که به د‌‌‌‌‌ولت آقای روحانی وارد‌‌‌‌‌ می‌شود‌‌‌‌‌ این است که آقای روحانی به جای صحبت از شیب ملایم، نورامید‌‌‌‌‌ی که د‌‌‌‌‌ر انتهای تونل است و د‌‌‌‌‌اد‌‌‌‌‌ن وعد‌‌‌‌ه‌وعید‌‌‌‌‌های خوش‌بینانه به مرد‌‌‌‌‌م، ایشان د‌‌‌‌‌فعه بعد‌‌‌‌‌ که د‌‌‌‌‌ر تلویزیون ظاهر شد‌‌‌‌‌ باید‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌ر مورد‌‌‌‌‌ اقتصاد‌‌‌‌‌ ایران واقعیت‌ها را بگوید‌‌‌‌‌ وگرنه خطر بروز احمد‌‌‌‌‌ی‌نژاد‌‌‌‌‌ د‌‌‌‌‌یگری د‌‌‌‌‌ر انتخابات سال 1396 خیلی هم د‌‌‌‌‌ور از ذهن نیست.

جهان صنعت

روز گذشته شاخص بورس بیشترین رشد شش ماه اخیر را تجربه کرد و بیش از 1300 واحد افزایش چشم سهامداران را خیره کرد. این اتفاق در حالی روی داد که ابلاغ نرخ خوراک پتروشیمی‌ها و تعیین روز اجرای برجام همگی توانست امید معامله‌گران را برای سرمایه‌گذاری در بازار سهام به بالاترین سطح خود برساند. این تحولات همگی باعث خواهد شد بورس باز هم به کانون سرمایه‌گذاری تبدیل شود و حتی مردم عادی نیز باز ریسک حضور در این بازار را به خاطر سود و بازده مناسب بپذیرند. درباره تحول بزرگ روز گذشته تالار شیشه‌ای مدیر واحد مشاوره و تحلیل کارگزاری بانک آینده با اعلام دلایل ثبت رکورد تاریخی رشد شاخص بورس در ساعات ابتدایی معاملات روز گذشته و تداوم آن، نقش سهامداران حقیقی و حقوقی را مورد توجه قرار داد و زمان مشارکت حقوقی‌ها در ایجاد تقاضای بورس را پیش‌بینی کرد. پژمان کیا در گفت‌وگو با ملت‌بازار ضمن اشاره به ثبت رکورد تاریخی رشد شاخص بورس در ساعات ابتدایی معاملات درخصوص مهم‌ترین دلایل این اتفاق اظهار داشت: از مهم‌ترین دلایل رشد تاریخی روز گذشته بورس می‌توان به احتمال کاهش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها براساس فرمول جدید اعلام شده اشاره کرد. شاهد این مدعا، تاثیر‌گذاری بیش از 800 تا 900 واحدی شرکت‌ها و هلدینگ‌های پتروشیمی بر شاخص کل است؛ صنعتی که با در اختیار داشتن بیش از 60 درصد ارزش کل بازار، نقش تعیین‌کننده‌ای در روند بازار سرمایه دارد. وی درخصوص عامل دیگر رشد تقاضا و روند صعودی شاخص کل بورس در معاملات روز جاری هم گفت: البته صرفنظر از عامل تعیین تکلیف نرخ خوراک پتروشیمی‌ها و رشد سهام گروه مرتبط، مابقی بازار هم روز سبزی را تجربه کرد که علت آن نتایج حاصل از نشست ایران با گروه 1+5 حول موضوع اجرای برجام و لغو تحریم‌هاست. کیا افزود: به دلیل احتمال بالای موفقیت در تحقق این عامل، نقدینگی جدید وارد بازار شده یا تغییر در ترکیب سبد سهامداران حقیقی رخ داده است.

وزن مشارکت

این فعال بازار نقش سهامداران حقیقی و حقوقی در شرایط روزهای گذشته بازار سرمایه را مورد توجه قرار داد و گفت: با نگاهی به آمار معاملات می‌توان پی برد وزن مشارکت بخش حقیقی بازار بیشتر از سهامداران حقوقی است. حتی در روزهای گذشته شاهد عرضه چندباره سهام توسط حقوقی‌ها نیز بوده‌ایم. کیا در ادامه به روند یک ماه گذشته معاملات در بورس و رشد قیمت سهام اشاره کرد و اظهار داشت: حدود یک ماه گذشته با نزدیک شدن به موعد لغو تحریم‌ها و محتمل دانستن آن، شاهد رشد بیش از 40 درصدی برخی از سهام بوده‌ایم؛ سهامی که به دلیل کوچک یا کم بودن شناور آزاد با تزریق منابعی محدود، رشد قیمتی داشته‌اند. حال با بالفعل شدن یکی از انتظارات مثبت سهامداران یعنی اجرای «برجام»، بازار سرمایه از روز اجرا به دنبال آثار ریالی لغو احتمالی تحریم‌ها بر سودآوری صنایع مرتبط خواهد بود.

تغییر رویکرد

مدیر واحد مشاوره و تحلیل کارگزاری بانک آینده در پاسخ به این سوال که در شرایط فعلی توصیه‌تان به سهامداران برای حضور در بورس و فعالیت در آن چیست، با توجه به اینکه اتفاقات مثبتی همانند بازگشت مبالغ بلوکه شده ناشی از مبادلات تجاری بین‌الملل، مشارکت سرمایه‌گذاران خارجی در طرح‌های توسعه‌ای و صنایع بزرگ همچون پتروشیمی و خودرو و... به صورت تدریجی و گام به گام بوده و به یکباره اتفاق نمی‌افتد. از همین رو ضروری است رویکرد سرمایه‌گذاری سهامداران از کوتاه‌مدت به میان‌مدت و بلندمدت تغییر کند. وی افزود: تا پیش از وقوع اتفاق مثبت، می‌توان به واسطه وجود ریسک یا همان ابهام، اقدام به سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و شناسایی سودهای زودبازده کرد اما هم‌اکنون که اتفاقات مثبت در شرف حادث شدن است باید با رویکردی منطقی، آثار ریالی بر سودآوری شرکت‌ها و به عبارتی عملکرد واقعی آنها مورد بررسی قرار گیرد. وی در واکنش به این مساله که آیا رشد روز گذشته بورس از یک روند منطقی پیروی می‌کرد یا بازار دچار هیجان و حباب شده بود، گفت: رشد روز گذشته نشان از بروز حباب قیمتی نداشت. وجود عامل ریسک در بازار سرمایه، معادلات منطقی را بر هم می‌زند. می‌توان گفت که رشد روز گذشته به دلیل پذیرش ریسک بالای سرمایه‌گذاران در روزهای اخیر بود؛ ریسکی که با رسیدن اخبار مثبت از وین، مطلوب بوده است. کیا درخصوص نقش سهامداران حقوقی در بازار سهام و پیش‌بینی حضور این گروه از فعالان در بورس گفت: سهامداران حقوقی به دلیل دسترسی به منابع مالی و وجود تیم‌های کارشناسی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شناسایی ارزش ذاتی سهام و حمایت از صنایع سودآور خواهند داشت و می‌توانند در شرایط فعلی از طریق افزایش گردش معاملاتی، جذابیت بازار سرمایه را سبب شوند. با توجه به پیش‌بینی روند صعودی بازار سرمایه اما با شیبی معقول در شش ماه تا یک سال آینده می‌توان چشم‌انتظار مشارکت حقوقی‌ها در ایجاد تقاضای بورس بود.

دنیای اقتصاد

هیجان برجامی در بازارها

افزایش هرچه بیشتر اطمینان به اجرای برجام، روز گذشته اثرات هیجانی بر بازارها گذاشت. بازار ارز در یک روز کم‌نظیر، بدون انجام معامله به‌صورت محسوس، با افت نرخ‌ها مواجه شد و هر دلار به زیر کانال 3600 تومانی رسید. به‌دنبال دلار، سکه نیز برای چهارمین بار در 10 روز اخیر، یک کانال دیگر عقب‌نشینی کرد. در سمت مقابل، بورس تهران که شاهد صف‌های خرید سنگینی در عمده سهام بود، توانست بیشترین رشد روزانه خود در 6 ماه اخیر را تجربه کند و وارد کانال 64 هزار واحدی شود.

روز گذشته، بازار سهام در ادامه روند صعودی خود توانست رشد 1344 واحدی (معادل 12/ 2 درصد) را تجربه کند که بیشترین افزایش از 22 تیر ماه محسوب می‌شود. به این ترتیب، دماسنج بورس با فتح یک کانال دیگر در رقم 64 هزار و 861 واحدی ایستاد که پیش از این در ابتدای شهریور تجربه شده بود. رونق قابل‌توجه معاملات با افزایش مشارکت سهامداران حقیقی، تاییدی بر بازگشت اعتماد به بازار سهام است. رفع تحریم‌های هسته‌ای که به نظر می‌رسد در نقطه پایانی خود قرار دارد، در کنار خوش‌بینی به کاهش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها مهم‌ترین محرک‌های بازار سهام در معاملات روز گذشته بودند. در این شرایط، برخی فعالان نگران تکرار رفتارهای هیجانی و بازگشت بورس به دوران رکودی هستند، وضعیتی که در فروردین و تیر ماه سال جاری نیز رخ داد. با این حال، عمده کارشناسان معتقدند وضعیت کنونی با دوره‌های پیشین تفاوت‌هایی دارد که در کنار تجربه‌های پیشین مانع از هیجانی شدن شدید بازار سهام می‌شود. در این میان، فروش‌های قابل‌توجه سهامداران حقوقی که در این روزها شدت گرفته است، مانع دیگری در برابر رشد حبابی قیمت‌ها خواهد بود. با این حال، تقریبا تمامی کارشناسان درباره آینده بازار سهام به دو نکته تاکید دارند؛ نخست آنکه افراد کم‌تجربه سعی کنند از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری به بورس وارد شوند و دوم سایر افرادی که وارد این بازار می‌شوند دیدگاه بلندمدت و حداقل یک ساله داشته باشد. در این گزارش، «دنیای اقتصاد» در گفت‌وگو با 10 کارشناس به بررسی مباحث یادشده پرداخته است.

انتهای پیام

دیدگاه شما