سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه با اشاره به آخرین جلسه اجلاس شورای همکاری خلیج فارس، تصریح کرد: در جلسه اخیر، عربستان از یک بیانیه با لحن تند فراتر نرفت. درواقع این اجلاس برای عربستان بی حاصل بود و موفق نشد به خواسته هایش جامه عمل بپوشاند. علت عدم موفقیت عربستان هم این است که سایر کشورهای منطقه می دانند باید با جمهوری اسلامی به عنوان قدرتمندترین کشور منطقه روابط خود را حفظ کرده و کار کنند.
حمیدرضا آصفی در گفت و گو با خبرنگار جماران، ضمن محکوم کردن اتفاقات مقابل سفارت عربستان، اظهار کرد: براساس اطلاعاتی که مسئولان نیروی انتظامی گزارش های اعلام شده، به سرنخ های خوبی رسیده و افراد مربوط به این جریان دستگیر شدند.
وی افزود: اشتباه بودن حمله به سفارت تا حدی بود که تمام مسئولان نظام از رئیس جمهور تا دیگران آن را تقبیح کردند.
این دیپلمات برجسته کشورمان با اشاره به اینکه عربستان سعودی به دنبال بهانه برای قطع روابط دیپلماتیک با ایران بود، گفت: این تصور که عربستان به خاطر حمله به سفارت با ایران قطع رابطه کرد اشتباه است؛ بلکه عربستان تلاش کرد با ناامن خواندن ایران برای کشورهای عربی برخی از آن کشورها را با خود همراه کند و از هر راهی به دنبال منحرف کردن افکارعمومی و بهانه جویی برای قطع رابطه بودند.
آصفی علت قطع روابط را فشار در ابعاد داخلی و بین المللی دانست که عربستان مجبور به تحمل آن بود، خاطر نشان کرد: ابعاد بین المللی این فشارها شامل شکست متوالی در یمن، دخالت در بحرین و شکست در سوریه و عراق بود و در پی آن از جمله عوامل داخلی، سوء مدیریت در منا و اعدام ناجوانمردانه شیخ نمر باعث فشار بسیار بر سعودی ها شد و افکار عمومی جهان را علیه آن ها برانگیخت، تا جایی که عربستان در جهان اسلام و کشورهای غربی مورد انزجار قرار گرفت در نتیجه لازم بود بهانه ای به دست گیرند و در محور آن تبلیغ کنند.
سفیر سابق ایران در امارات متحده عربی همچنین افزود: با وجود اینکه حمله به سفارت اقدامی خلاف مواضع و عرف دیپلماتیک است، اما موارد بسیاری تحت عنوان حمله به سفارت اتفاق افتاده و طرفین برای حل آن، موضوع را از راه های مسالمت آمیز و گفتمان حل می کنند.
آصفی در خصوص حمله اخیر به سفارت ایران در لبنان، گفت: از سال های ابتدایی انقلاب به سفارت ما در کشور های مختلف حمله شده، اما به طور مشخص در حملات اخیر به سفارت ما در لبنان که مسئول حملات و گروه های تروریستی، سعودی ها و تحت حمایت مالی آنها بودند که موجب شهادت رایزن فرهنگی ما در لبنان شد و نهایتا جمهوری اسلامی ایران در برخورد با حمله به سفارت خانه هایش بسیار متمدنانه به حل مشکلات و مسائل پرداخته و گفت و گو کرد.
وی با اشاره به آخرین جلسه اجلاس شورای همکاری خلیج فارس، تصریح کرد: در جلسه اخیر، عربستان از یک بیانیه با لحن تند فراتر نرفت؛ درواقع این اجلاس برای عربستان بی حاصل بود و موفق نشد به خواسته هایش جامه عمل بپوشاند؛ علت عدم موفقیت عربستان هم این است که سایر کشورهای منطقه می دانند باید با جمهوری اسلامی به عنوان قدرتمندترین کشور منطقه روابط خود را حفظ کرده و کار کنند.
سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه یادآور شد: به هرترتیب، ممکن است عربستان برای رفع مشکلاتش به سراغ ایران بیایید و در نهایت این کشورهای کوچک هستند که از همه طرف بازنده خواهند بود؛ لذا آنها خیلی علاقه ای ندارند به درخواست های سعودی جواب مثبت دهند.
وی با اشاره به تلاش های وزیرخارجه عربستان برای همسو کردن برخی کشورها با خود، گفت: سفرهای وزیر امور خارجه ها راه حل مناسب و کارآمدی نبود و پول های سعودی در این زمینه کارساز نبود؛ لذا به لحاظ دیپلماتیک درعرصه جهان اسلام و کشورهای عربی، عربستان سعودی نتوانست طرفی ببندد و این هیاهو برای پاسخگو نبودن درمقابل خطاهای فاحش است.
آصفی اضافه کرد: معتقدم در این فرصت پیش آمده، جمهوری اسلامی باید مطالبات خود را بیان کند و از همه ظرفیت های خود برای تحت فشار قراردادن سعودی استفاده کند تا آنها ناچار به پاسخ گویی در این عرصه باشد.
وی به ریشه ها و زمینه های اختلافات عمیق بین ایران و عربستان اشاره کرد و گفت: عربستان سیاست مداخله جویانه در مسائل داخلی دیگر کشورهای منطقه دارد، مواضع ایران به طور مشخص حق رأی داشتن هر فرد در کشورش، حاکمیت اکثریت در آن کشور و عدم دخالت در امور داخلی کشورها است که با سیاست سعودی کاملا مخالف است؛ به طور مثال در بحرین اقلیت حکومت می کنند و اکثریت ناراضی هستند، عربستان به خود اجازه داده نیروی نظامی وارد بحرین کند و در کنار اقلیت، اکثریت را تحت فشارقرار دهد؛ این سیاست ها با مواضع جمهوری اسلامی ناهمخوانی دارد.
این کارشناس مسائل دیپلماتیک با اشاره به بحران سوریه و یمن تاکید کرد: بشاراسد با رای مردم و از طریق راه و روش دیپلماتیک انتخاب شده، اما حکام سعودی پافشاری دارند که دولت باید عوض شود؛ سیاست ایران در خصوص بحران سوریه اختیار را به مردم سوریه می دهد و معتقد است نه ایران، نه عربستان و نه آمریکا می توانند بگویند چه کسی در سوریه روی کار باشد. در بحث یمن، سعودی ها در امور داخلی این کشور دخالت کرده و دولت قانونی در یمن را تحت فشار قرار دادند؛ بنابراین عربستان در این سه حوزه سیاست مداخله جویانه را دنبال می کند.
وی در خصوص مواضع دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران نیز گفت: ایران علاقه دارد با همه کشورها روابط خوبی داشته باشد، اما قطع و محدود کردن روابط چند کشور کوچک، اثرات جدی در ابعاد روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران نخواهد داشت. از سوی دیگر، اختلاف و شکاف بین کشورهای اسلامی، بزرگترین خدمت به رژیم صهیونیستی است تا سیاست های توسعه طلبانه خود را ادامه دهد که به نظر من سعودی ها مسئول آن هستند. در نتیجه قطع روابط این کشورها قطعا تصمیم اشتباهی بوده و بی شک آن ها روزی به اشتباه خود پی خواهند برد.
آصفی با اشاره به روابط خوب ایران با ترکیه، گفت: ایران به صورت سنتی روابط بسیار خوبی با ترکیه داشته و ترکیه همسایه خوب ما بوده است، اما متاسفانه ترک ها در برخی از زمینه ها به طور مشخص در یمن و سوریه دچار اشتباه شدند و این امر موجب کمی فاصله افتادن بین ایران و ترکیه شد. این اواخر به خاطر مواضع نامناسب ترک ها در خصوص سعودی، ترک ها مواضع جانب دارانه و آشکاری نگرفته اند اگر چه گرایش ترک ها در این اواخر به سعودی ها آشکار است.
وی در پایان خاطر نشان کرد: ترک ها به عنوان یکی از کشورهای بزرگ منطقه باید خود را در جایگاه بالای خود حفظ کنند و دنبال رو سعودی نباشند؛ لذا اگر ترکیه از ظرفیت های خود برای نزدیک تر شدن به ایران و اصلاح مواضع غلط خودش استفاده کند، قطعا روابط ایران و ترکیه می تواند مجددا ارتقاع یابد. البته این مسئله منوط به تجدید نظر مواضع و عملکرد ترکیه در منطقه و بازسازی سیاست های خود منطبق با واقعیات است.