جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

جماران در گفت و گو با کارشناسان، سخنان آمانو در مورد PMD را بررسی کرد؛

گزارش مکتوب شورای حکام ملاک عمل است، نه سخنان آمانو

کد خبر: ۱۱۲۲۴۷
گزارش مکتوب شورای حکام ملاک عمل است، نه سخنان آمانو

بعد از پشت سر گذاشتن دوران نفس گیر توافق هسته ای و تلاش در مسیر رسیدن به برجام ، بسیاری از تحلیل گران بر این باور بودند که پس از پایان نشست های هتل کوبورگ و برداشته شدن تحریم ها علیه ایران، به شرایط عادی گذشته در برقراری ارتباطات اقتصادی با دنیا دست می یابیم، اما قطعا پیمایش این مسیر سختی های خاص خود را دارد و هر آنچه در گذشته بر اثر گزینش راه ناصحیح در برقراری تعامل با دنیا رفته است باید اصلاح شود؛ چراکه در صورت عدم توجه به آن ممکن است مسیر برجام عوض شود.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، لزوم دقت و توجه در پرونده PMD یکی از این نکات حساس است که گرچه جمهوری اسلامی ایران در مسیر اصلاح پروسه غلط پرونده PMD تمامی گام های مثبت را برداشته است، اما با توجه به گزارش اخیر یوکیا آمانو که البته از سوی مقامات ارشد وزارت امور خارجه نظیر عباس عراقچی و حمید بعیدی نژاد سفید و مثبت خوانده شد، باید منتظر نظر نهایی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی هسته ای در این خصوص ماند.

PMD مجموعه مطالعات اتحادیه ای در ارتباط با حرکت نظامی، تلاش های ایران برای رسیدن به انرژی هسته ای صلح آمیز را نشان می دهد که باید در ارتباط با آن از نگاه به تاریخ و گذشته تحرکات ایران در دستیابی به انرژی هسته ای، عدم صحیح بودن این ادعا به اثبات برسد.

از طرف دیگر بحث تحرکات منطقه و ناامن شدن خاورمیانه از جمله موضوعاتی است که بر بازی سیاست تاثیر چشمگیری می گذارد؛ نقش تحرکات منطقه و جریانات حاکم در جهان تا جایی پیشروی کرده که از نظر داخلی و روابط بین الملل بر نوع دیپلماسی تمام کشورها سایه افکنده اما آنچه اکنون برای ما در اولویت قرار دارد نتیجه پروندهPMD است.

از بعد داخلی نیز در برهه زمانی فعلی با توجه به نزدیکی انتخابات های پیش روی مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری نتیجه بخش بودن توافق بر سر حل مسئله PMD مسلما این امر را برای جبهه اعتدال به خصوص دولت روحانی از این جهت که بازی پرونده هسته ای را به نام خود تمام کند دارای اهمیت خواهد بود.

از این رو در گفت و گو با دو کارشناس امور بین الملل به بررسی عوامل تاثیر گذار و ایجاد راه حل برای عبور از این مقطع در مورد پرونده PMD پرداخته ایم.

علی بیگدلی استاد دانشگاه و پژوهشگر در گفت و گو با خبرنگار جماران، تاثیر ابعاد سیاسی برجام و جریانات حاکم بر خاورمیانه را بالا دانست و گفت: البته نفوذ رژیم صهیونیستی و مثلت قطر، ترکیه و عربستان سعودی که هم اکنون روابط مناسبی با ما ندارند،خیلی میتواند در نتیجه پرونده تاثیر گذار باشند.

بیگدلی همچنین ادامه داد: کارشناسان ما در حال بررسی و توضیح هستند و حتما قصد برگزاری نشست در این خصوص را دارند البته ممکن است تحریکاتی از خارج کشور که جنبه آزار رسانی دارد، وجود داشته باشد، اما همه این عوامل باعث بی اثر شدن برجام نخواهد بود و سخنان آمانو و گزارش آژانس در موردPMD نمیتواند برجام را بی اثر کند.

وی تأکید کرد: هم کارشناسان در ایران و هم آمریکایی ها از این جهت که در آستانه برگزاری انتخابات هستند نمیتوانند این مهم را حتی با وجود همه فراز و نشیب های پشت سرگذاشته شده و مخالفت های کنگره آمریکا نادیده گرفته و از آن بگذرند.

وی در خصوص اینکه اگر به هر دلیل شورا و آژانس تصمیمی برای مختومه اعلام کردن این پرونده نداشته باشند گفت: اگر برجام به هر دلیلی به هم بخورد تبعات بسیار سنگینی را برای ما و منطقه به بار خواهد آورد؛ بنابراین حتما این جریان به یک واکنش بین المللی تبدیل شده و خطرناک خواهد بود تا جایی که ممکن است زمینه های جنگ را فراهم آورد.

خبرنگار جماران برای بررسی هرچه دقیق تر این مسئله به سراغ مهدی مطهرنیا استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین الملل نیز رفت.

ملاک گزارش شورای حکام است، نه سخنان آمانو

مطهرنیا همانگونه که در مصاحبه های خود بارها به نقش منطقه و فلات ایران در تاثیر گذاری بر روی بازی های سیاسی اشاره دارد، معتقد است: ایران و کشور های 5+1 برای حصول یک توافق نامه به جای پرداختن به گذشته ی فعالیت های ایران در پرونده هسته ای تصمیم گرفتند تا برای رسیدن به انرژی هسته ای صلح آمیز در چارچوب مقررات پذیرفته شده در نشست وین و ژنو 3 دست پیدا کرده و لذا هدف، یک توافق معنا دار برای مدیریت آینده بود تا زمینه ساز ایجاد فضای مناسب در جهت بررسی مطالعات ادعایی در قالب گام های برجام باشد که هم اکنون در باب آن در حال مذاکره و در واقع مدیریت این مهم هستند.

به اعتقاد وی آنچه آمانو می گوید اصل گزارش شورای حکام نیست، بلکه «ملاک عمل» گزارشی است که شورای حکام در سایت رسمی خود به صورت مکتوب و رسمی منتشر می کند.

مطهرنیا با اشاره به اینکه اغلب کارشناسان PMD را قبل از اینکه یک اقدام عملی باشد پیش کشیدن یک بازی سیاسی میدانند تصریح کرد: کل پرونده هسته ای ایران یک بازی سیاسی است به طوری که پرونده هسته ای، یک بازی برای شکل دادن، مستحکم تر کردن و محتوا بخشیدن به نظم نوین جهانی آینده است و باید آن را در این مسیر مورد مطالعه قرار داد.

وی ادامه داد: از این جهت نمی توان خرده بازی های موجود در این تحرکات را نادیده گرفت لذا باید بگویم آنچه که هم اکنون در این منطق مورد توجه است، بازی بزرگ سیاسی به نام پرونده هسته ای ایران است که موجبات حضور بیشتر ایالات متحده آمریکا و بازیگران بین المللی در «نو هارتلند» یعنی خلیج فارس و فلات ایران را فراهم آورده و توانسته رأس دیگر مثلث بندی نظامی علیه چین را بعد از افغانستان در میانه خلیج فارس و خلیج عدن ادامه دهد.

این استاد دانشگاه افزود: می توان بر اساس منطق نظم بخشی در نظام آینده جهانی، این موضوع را در چارچوب نظریه ای که بارها بر آن تکیه کرده و به بیان آن پرداخته ام (نظریه هارتلند بزرگ) مورد لحاظ قرار داد؛ این قضیه یک بازی است و در چارچوب آن فشار های بیشتر بر ایران و سپس باز کردن مسیر امتیاز دهی های فراوانی را شاهد خواهیم بود که می تواند تاثیر گذاری به سزایی در آینده ارتباط ایران در منطقه با نظم نوین جهانی داشته باشیم.

مطهرنیا با اشاره به عملیات رسانه ای در جهت بازی سیاسی گفت: سابقه ی دوازده ساله گذشته به خوبی نشان میدهد پرونده هسته ای ایران در هر مقطعی یک عملیات رسانه ای پیچیده در جهت دیپلماسی رسانه ای ترتیب می دهد تا بتواند اثر گذاری های مرتبط با یک گزارش رسمی را عمق استراتژیک بخشد؛ به باور من آنچه که آمانو در گزارش قبل خود بیان کرد عملیات رسانه ای در جهت افزایش عمق استراتژیک اثرگذاری بیانیه رسمی آژانس در ارتباط با ایران بود.

وی سژس در ارزیابی آخرین اظهارات آمانو در خصوص پرونده PMD، اظهار داشت: آخرین گزارش آمانو مثل همیشه توانایی او را در ایجاد یک فضای در هم تنیده از گزاره های مثبت و گزاره های چالشگر در برابر حرکت ایران را نشان می دهد که ادبیات آن به ایجاد فضای مثبت گرایش بسیار دارد و این نشان دهنده آن است که گام های قابل اتکایی در جهت حل مسائل بین ایران و آژانس بین المللی انرژی هسته ای برداشته شده است، زیرا توقع نگرش مطلق از گزارشات تخصصی موجود در آژانس یک توقع فزاینده و خارج از عقلانیت سیاسی است.

این کارشناس امور بین الملل با مثبت ارزیابی کردن گزارش آمانو تصریح کرد: به هر ترتیب باید بپذیریم آژانس در چارچوب کارکرد های تعریف شده و قوانین و مقتضیات ناظر بر کنش های آژانس عمل می کند؛ آمانو به عنوان رئیس آژانس بین الملل انرژی هسته ای، در جایگاه ریاست خود یک رسالت سازمانی و یک محیط بازی غیر سازمانی دارد و ما باید مقتضیات ناشی از این دو محیط را به خوبی پذیرا باشیم.

مطهرنیا یادآور شد: از سوی دیگر باید بپذیریم ایران بر اساس پرونده هسته ای زیر بار اتهامات بسیاری بوده که باید برای رهایی از آن در بازه زمانی درازمدت زمینه های ایجاد فضای مطلوب را فراهم سازد. لذا می توان گفت آنچه آمانو با این مختصات بیان کرده جهت گیری مثبت داشته و باید از آن یک ارزیابی مثبت داشت

وی تأکید کرد: ارزیابی مثبت در این راستا نباید یک نگاه مطلق و غیر قابل انتقاد باشد بلکه باید بپذیریم این امر نسبی است و نشان می دهد که ایران و آژانس به سمت و سوی ایجاد یک تحرک معنا دار در جهت از بین بردن PMD و مطالعات ادعایی در ارتباط با عملکرد غیر صلح آمیز ایران در پرونده هسته ای گام برداشته اند وآنچه که در ارتباط با بازیگران اصلی، پیرامونی و فرا پیرامونی پرونده هسته ای دیده می شود اراده معطوف به آینده برنامه های هسته ای ایران است.

مطهرنیا در پیش بینی تصمیم شورای حکام در خصوص پرونده PMD نیز گفت: آنچه در ارتباط با بازیگران اصلی و پیرامونی مطرح می شود آن است که گذشته به کنار گذاشته شده و اکنون شاهد ایجاد فضای مثبت در دسترسی به آینده مطلوب هستیم؛ لذا خرد ورزی سیاسی ایجاب میکند پرونده PMD بسته شود اما پرونده بسته شده در پرونده کلی ایران مورد توجه بازیگران باقی بماند به این معنی که PMD بسته خواهد شد اما نظارت بر فعالیت های ایران در آینده بیش از گذشته مد نظر خواهد بود.

وی با اشاره به بازتاب تحلیل های متنوع از سوی کارشناسان دستگاه دیپلماسی ایران گفت: هر کدام از تفسیر کنندگان متن، آن را بر اساس دانایی و باورهای ناشی از آن می سنجند لذا هر کدام از قرائت کنندگان متن بر اساس برداشت ها و منافع خود به متن می نگرند و به تفسیر آن می نشینند؛ از طرفی دیگر این متن زمینه های ایجاد گرایش بیشتر به نظارت برعملکرد ایران را نیز در پرونده هسته ای مدنظر قرار داده است.

این استاد دانشگاه یادآور شد: ایران به گذر از PMD می نگرد و در مقابل، گروه های غربی به ایجاد زمینه ی مناسب تر در جهت نظارت و کنترل بیشتر در آینده تحرکات ایران در دستیابی به انرژی هسته ای صلح آمیز می نگرند.

وی با اشاره به دستیابی ایران به مطالبات خود در مورد پرونده هسته ای اظهار داشت: ایران به انرژی هسته ای صلح آمیز دست یافته و نظارت و کنترل بیشتر بر عملکرد خود را پذیرفته است و در این مسیر پیروز نهایی خواهد بود چرا که خواستار دستیابی به انرژی هسته ای صلح آمیز با کمترین قیمت بوده است؛ از طرف دیگر هرچه نظارت بیشتری انجام شود و تاییدات بیشتری در عملکرد ایران باشد ایران موفقیت بیشتری در دستیابی به انرژی صلح آمیز هسته ای به عنوان هدف خود پیدا کرده است.

وی گفت: اگر به هر دلیل شورای حکام و آژانس بین الملل تصمیمی مبنی بر مختومه اعلام کردن این پرونده نگیرد، مسلم است که چالش جدید و فراوان میان ایران و 5+1 پیش خواهد آمد ولی در انتهای این چالش هم بار دیگر توافقی بر انجام برجام خواهد بود. چرا که ایران مجبور و ایالات متحده آمریکا ملزم خواهند بود که برجام ادامه پیدا کند.

وی با بیان اینکه در صورت عدم ادامه برجام ، فاجعه ای برای رسیدن به یک فرجام بسیار هزینه آور در انتظار بازیگران منطقه ای و بین المللی خواهد بود، یادآور شد: در وضعیت کنونی تحمل هیچ یک از این هزینه ها برای هیچ کدام از طرفین وجود ندارد لذا PMD تنها در چارچوب یک بازی، جهت تحکیم امتیازات بدست آمده هر دو طرف در برجام مورد استفاده قرار می گیرد .

نباید فراموش کرد آمانو رییس شورای حکام است و به تبع آن نظر و گزارش او در میان کارشناسان شورای حکام از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و در تصمیم گیری نهایی اعضای شورا موثر خواهد بود، اما با توجه به تایید ضمنی اعضای شورا و ایجاد تعهد برای کشورهای متبوع آنها در جریان تصویب برجام و علی رغم جنبه های سیاسی این ماجرا، به نظر می رسد پیش بینی مثبت بودن روند پرونده PMD چندان دشوار نیست.

انتهای پیام

دیدگاه شما