جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

درسی از امام خمینی(س)/به مناسبت ایام حج تمتع؛

مناسک حج مناسک زندگی است

کد خبر: ۱۰۱۸۱۵
مناسک حج مناسک زندگی است

پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران_ اصغر میرشکاری: " یکى از وظایف بزرگ مسلمانان پى‏ بردن به این واقعیت است که حج چیست و چرا براى همیشه باید بخشى از امکانات مادى و معنوى خود را براى برپایى آن صرف کنند." (صحیفه امام،ج21،ص77)

دقت در این فراز از پیام راهبردی حضرت امام خمینی (س) در 29تیرماه 1367 مطابق 5ذی الحجة الحرام 1408 که به مناسبت سالگرد کشتار خونین زائران بیت الله الحرام در محل امن مکه توسط آل سعود و نیز قبول قطعنامه 598 صادر شده است، پاسخ دهی به این سؤال اساسی را که "حج چیست و چرا...؟ " به ضرورتی اساسی تبدیل می کند. این سؤال مبتلابه محدوده جغرافیائی و تاریخی خاصی نیست و همه مسلمانان از گذشته تا حال و تا آینده را در بر گرفته و می گیرد و خواهد گرفت. هرساله جمعیت انبوهی از سراسر دنیای اسلام در موسم حج با صرف هزینه ای قابل توجه از راههای دور و نزدیک به مکه روی می آورند و بر طبق مناسکی خاص و تعریف شده این مراسم را به جا می آورند. پذیرفتنی است اگر گفته شود که یک چنین موقعیتی بی نظیر است و چنین ظرفیتی استثنائی. همه ساله انبوهی خاطره و شرح سفر چه گفتاری و چه نوشتاری و سفرنامه رنگ جاودانگی این تجربه استثنائی را که بر هیچ مقطعی از زندگی قابل تطبیق نیست، جلای بیشتری می بخشد.

حج همانند قرآن کریم و دستورات آن همچون همه عبادات اسلامی هم در بعد فردی و هم در وجه اجتماعی در زندگی بشر تأثیر گذار است. یک ماه زندگی خدائی تو یا بهتر بگویم زندگی برای خدا بدون " خود" و "تو " و "من" به واقع حال و هوای هرفردی را می تواند عوض کند. در میقات و در اولین قدم احساس می کنی که " نه تنها کسی نیستی که به میعاد آمده ای"، که حتی: "خسی هم در میقات نیستی " ! در التهاب و جاذبه دیدار، هیچ اندر هیچی که همانند قطره ای بسیار ناچیز در حرارتی فوق تصور محو می شوی. هرچه هست همه خود اوست و یا از اوست و فرد به احرام رفته مواظب است تا در کار الزامات احرام و مراقبت بر پرهیز از محرمات هرچه بیشتر حفظ امانت کند تا شاید آن خود گم کرده را باز یابد در وجهی دیگر و جلوه ای متفاوت. شگفتا که گم شده خویش را در طواف در دریایی از " من و تو" های از خود رها شده و در وجهی دیگر باز یافته، می یابی که نه "خودی" و نه نمودی و تعینی از خودیت در خود سراغ می کنی که شاخص باشی و مدعی . نه اولی و نه آخر! هم اولی و هم آخر! وقتی خوب دقت کنی تو، همه هستی و همه تو . یکدست، هم رنگ، و هم شکل و با لباسی شبیه همه و بنا بر این لباس و حتی شاخصه جنسیت هم نمودی ندارد. تو همه ای و همه تو ، معنویت در اوج خود موج می زند و همه غواص این دریا و هرکس به قدر وسعت وجودی خود گوهر صید می کند. این عرضه بی دریغ و فراوان معنویت و خوبی و پاکی در این یکماهه تمام شدنی نیست و در تمام مواقف این مناسک به وفور تعبیه شده است و دم به دم عرضه می شود و هرفردی به فرض برداشت کاملش می شود یک حاجی خوب در بعد فردی، که اگر اسلام را در جامعیت خود در همه این یکماهه حاضر نبیند و مطابق آن برداشت نداشته باشد، نمی شود گفت که اعمال و مناسک را کامل انجام داده و حج مقبول به جای آورده است، زیرا اسلام عباداتش هم صبغه اجتماعی دارد و باید گوشه ای از دردهای اجتماعی و گرفتاریهای مسلمانان را بر طرف کند و ظرفیت حج واقعا در این عرصه بی نظیر و بی مثل و مثال است و چنانچه ظرفیت موجود در این فریضه عبادی سیاسی به درستی شناسائی شده و به طریق درستی به کار گرفته شود، قطعا عمر آخوندهای شکم چران و پول پرست درباری و نیز حکام سرسپرده به استکبار و دشمنان قسم خورده مسلمانان به سر آمده و پرده تزویر و ریای آنها در پرورش امثال داعش کنار خواهد رفت. داعشی که با وحشیگریهای خود، بزرگترین تبلیغ بر علیه اسلام و بزرگترین خطر برای دنیای اسلام است و اکنون و در شرایط پیش آمده موجود، این اسرائیل دشمن قسم خورده اسلام و مسلمین و نیز امریکای جهانخوار هستند که بزرگترین بهره را از آن می برند.

اکنون و اگر با این دید به سراغ سوال فوق برویم خواهیم دید که بهترین پاسخ در این زمینه سپردن گوش جان به سفارشات ارزنده مدافع راستین اسلام و دلسوز واقعی مسلمانان خمینی کبیر و عمل به آن است که با دستورالعمل ها و راهنمائیهای ارزنده خود درس حرکت بر مسیر رشد و تعالی را در پرتو دستورات اسلام به مسلمانان و جوامع اسلامی آموزش می دهد و چنانچه مثلا تعریف ایشان از حج و برداشتهای عملی وی از آن راهنمای عمل و برنامه زندگی ما باشد، یقینا به میزان زیادی گرفتاریهای مسلمانان رفع شده و راه غارت بیت المال مسلمین سد خواند شد و این همه ثروت دنیای اسلام صرف تیره بختی آنها نخواهد شد. آنچه ذیلا ارائه می شود گوشه ای از پیام مذکور است که از این دید به سؤال آورده شده در بالا پاسخ خواهد داد:

«بزرگترین درد جوامع اسلامى این است که هنوز فلسفه واقعى بسیارى از احکام الهى را درک نکرده‏ اند؛ و حج با آن همه راز و عظمتى که دارد هنوز به صورت یک عبادت خشک و یک حرکت بیحاصل و بى ‏ثمر باقى مانده است. یکى از وظایف بزرگ مسلمانان پى‏ بردن به این واقعیت است که حج چیست و چرا براى همیشه باید بخشى از امکانات مادى و معنوى خود را براى برپایى آن صرف کنند.

چیزى که تا به حال از ناحیه ناآگاهان و یا تحلیلگران مغرض و یا جیره‏ خواران به عنوان فلسفه حج ترسیم شده است این است که حج یک عبادت دسته جمعى و یک سفر زیارتى- سیاحتى است. به حج چه که چگونه باید زیست و چطور باید مبارزه کرد و با چه کیفیت در مقابل جهان سرمایه دارى و کمونیسم ایستاد! به حج چه که حقوق مسلمانان و محرومان را از ظالمین باید ستاند! به حج چه که باید براى فشارهاى روحى و جسمى مسلمانان چاره‏ اندیشى نمود! به حج چه که مسلمانان باید به عنوان یک نیروى بزرگ و قدرت سوم جهان خودنمایى کنند! به حج چه که مسلمانان را علیه حکومتهاى وابسته بشوراند. بلکه حج همان سفر تفریحى براى دیدار از قبله و مدینه است و بس! و حال آنکه حج براى نزدیک شدن و اتصال انسان به صاحب خانه است. و حج تنها حرکات و اعمال و لفظها نیست و با کلام و لفظ و حرکت خشک، انسان به خدا نمى ‏رسد. حج کانون معارف الهى است که از آن محتواى سیاست اسلام را در تمامى زوایاى زندگى باید جستجو نمود. حج پیام‏ آور و ایجاد و بناى جامعه ‏اى به دور از رذایل مادى و معنوى است. حج تجلى و تکرار همه صحنه‏ هاى عشق‏ آفرین زندگى یک انسان و یک جامعه متکامل در دنیاست. و مناسک حج مناسک زندگى است. و از آنجا که جامعه امت اسلامى، از هر نژاد و ملیتى، باید ابراهیمى شود تا به خیل امت محمد- صلى اللَّه علیه و آله و سلم- پیوند خورد و یکى گردد و یدِ واحده شود، حج تنظیم و تمرین و تشکل این زندگى توحیدى است. حج عرصه نمایش و آیینه سنجش استعدادها و توان مادى و معنوى مسلمانان است. حج بِسان قرآن است که همه از آن بهره‏مند مى‏ شوند، ولى اندیشمندان و غواصان و درد آشنایان امت اسلامى اگر دل به دریاى معارف آن بزنند و از نزدیک شدن و فرو رفتن در احکام و سیاستهاى اجتماعى آن نترسند، از صدف این دریا گوهرهاى هدایت و رشد و حکمت و آزادگى را بیشتر صید خواهند نمود و از زلال حکمت و معرفت آن تا ابد سیراب خواهند گشت. ولى چه باید کرد و این غم بزرگ را به‏ کجا باید برد که حج بسان قرآن مهجور گردیده است. و به همان اندازه‏ اى که آن کتابِ زندگى و کمال و جمال در حجابهاى خود ساخته ما پنهان شده است و این گنجینه اسرارِ آفرینش در دل خروارها خاک کج‏ فکریهاى ما دفن و پنهان گردیده است و زبان انس و هدایت و زندگى و فلسفه زندگى‏ ساز او به زبان وحشت و مرگ و قبر تنزل کرده است، حج نیز به همان سرنوشت گرفتار گشته است، سرنوشتى که میلیونها مسلمان هر سال به مکه مى‏ روند و پا جاى پاى پیامبر و ابراهیم و اسماعیل و هاجر مى‏ گذارند، ولى هیچ کس نیست که از خود بپرسد ابراهیم و محمد- علیهم السلام- که بودند و چه کردند؛ هدفشان چه بود؛ از ما چه خواسته ‏اند؟ گویى به تنها چیزى که فکر نمى‏ شود به همین است. مسلّم حجِ بى‏ روح و بى‏ تحرک و قیام، حج بى‏ برائت، حج بى‏ وحدت، و حجى که از آن هدم کفر و شرک بر نیاید، حج نیست. خلاصه، همه مسلمانان باید در تجدید حیات حج و قرآن کریم و بازگرداندن این دو به صحنه‏ هاى زندگى‏شان کوشش کنند؛ و محققان متعهد اسلام با ارائه تفسیرهاى صحیح و واقعى از فلسفه حج همه بافته‏ ها و تافته‏ هاى خرافاتى علماى دربارى را به دریا بریزند. » (صحیفه امام، ج‏21، ص: 77و78)

بدان امید که این تمرین یکماهه زندگی دقیق و درست بر سرتاسر زندگی همه مسلمانان پرتو افکند و در اثر تجدید حیات قرآن و نیز حج ابراهیمی - محمدی سعادت و سرافرازی فردی و اجتماعی همه تأمین گردد و زندگی همه، رنگ و بوئی از مناسک حج به خود گیرد. ان شاءالله. والسلام.



انتهای پیام

دیدگاه شما