اگر نخواهیم اغراق کنیم و با احتیاط سخن بگوییم، 70 درصد تیتر و عکس روزنامه ها و سایت های خبری در سه روز گذشته را باز موضوع توافق هسته ای از آن خود کرد، اما این بار نه در ایران بلکه بمب خبری هسته ای این بار در آمریکا و دو مجلسش ترکید. اوباما توانست بعد از روزها تلاش تعداد حامیان توافق هسته ای را به حد نصاب برساند تا بدون حق وتو بتواند پیروزی خود را مسجل کند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، این همه اتفاقات این روزهای آمریکا نبود. بعد از اینکه جمهوری خواهان و مخالفان توافق هسته ای در سنا شکست خوردند، توان خود را به روی مجلس نمایندگان گذاشتند تا رای مخالف این مجلس را برای توافق هسته ای بگیرند و موفق شدند، اما به صورت نمادین.
اوباما برای تایید این طرح چه کرد؟
بعد از مذاکرات وین و امضای برنامه جامع اقدام مشترک از سوی طرفین توافق، بیشترین دغدغه دولت مردان آمریکایی گذراندن توافق هسته ای از سد مجلس سنا بود. موافقان و مخالفان این توافق در آمریکا در رسانه های خود به دلایل موافقت و مخالفت خود می پرداختند و اوباما که آبرویش را به این توافق گره زده بود صحبت از وتوی هرگونه رای مخالف با این توافق می کرد. اما وتو به راحتی میسر نبود. بر اساس قانون آمریکا، رییس جمهور آمریکا برای داشتن حق وتو احتیاج به حد اقل 34 رای در مجلس سنا دارد. از همان روزهای اول تلاش های اوباما برای قانع کردن سناتور های آمریکا شروع شد تا سر انجام هفته پیش با اعلام حمایت سناتور باربارا میکولسکی، سناتور دموکرات ایالت مریلند، شمار حامیان توافق هستهای در سنای آمریکا به عدد 34 رسید. به این ترتیب باراک اوباما، رئیسجمهوری ایالاتمتحده که پیشتر هشدار داده بود اگر کنگره ایالاتمتحده توافق هستهای با ایران را رد کند، مصوبه کنگره را وتو خواهد کرد، به قدرت وتو دست یافت تا درصورت رد توافق این هشدار را عملی کند. اما کار به وتو نکشید و در جلسه عصر روز پنج شنبه اوباما توانست با 42 رای، مخالفان برجام را از
اکثریت بندازد و پیروز رجز خوانی بین سنا و دولت آمریکا شد.
در مجلس سنا چه گذشت؟
در ساعات پایانی روز پنج شنبه درخواست بررسی توافق هسته ای به رای نمایندگان مجلس سنای آمریکا گذاشته شد و ۵۸ رأی مخالفان توافق در برابر ۴۲ رای موافقان توافق باعث شد با به حدنصاب نرسیدن حداقل دوسوم کل آرا، ابن طرح در سنا بدون نیاز به وتو رد شود. بر اساس قوانین داخلی مجلس سنا اگرچه مباحث نمایندگان درمورد یک موضوع، زمانی خاص و محدودیتی ندارد اما اگر 60 نماینده از مجموع 100 نماینده رای بدهند که هدفش پایان مباحثات درموردیک موضوع است مباحثات همان موقع پایان یافته و رای گیری آغاز میشود. اما رای گیری برسر این درخواست شوک و عصبانیت را برای جمهوریخواهان در پی داشت چرا که شکست آنان و نرسیدن تعداد رای ها به 60 باعث شد که جمهوریخواهان نتوانند این طرح را اجرا کنند. به این ترتیب شرایط برای دموکراتها همچنان مساعد خواهد بود. در واقع دموکرات ها در روزهای باقیمانده تا پایان مهلت میتوانند روند مباحثات در سنا را به نفع خود مدیریت کنند. باتوجه به اینکه 42 نماینده از توافق هستهای و عملکرد دولت اوباما دراین زمینه دفاع کرده اند در روزهای آینده شاهد شکست اصلی
جمهوریخواهان خواهیم بود. در واقع نمایندگان دموکرات میخواهند در طول روزهای آینده از یک تاکتیک قدیمی در قوانین آمریکا که به اصطلاح فیلی باستر یا اطاله کلام خوانده میشود استفاده کنند. برای رد یک قانون در سنا سه مرحله وجود دارد. اول در کمیته یا کمیسیون مربوطه که ۱۵ نفر از سناتور ها عضو آن هستند صحبت می شود. بعد از آن طرح به صحن علنی می رود. اما برای اینکه کفایت مذاکرات اعلام بشود باید ۶۰ رای داده بشود که بتوانند برای رای دادن اقدام کنند. اقلیت با داشتن قدرت فیلاباستر (یعنی تا مهلت مقرر آنقدر در مورد طرح مناظره کنند تا زمان رای گیری آن طرح نرسد). این 58 رای که خیلی هم به پرتگاه نزدیک بود جلوی فیلاباستر را گرفت و به این معنا خواهد بود که طرح مخالفت با برنامه هسته ای ایران به رای گیری گذاشته نخواهد شد. اگرچه تمام رای دهندگان این طرح دموکرات ها نبودند اما پیروزی دموکرات ها در این طرح رقم خورد.
جدال سناتورها در توییتر:
جدال لفظی دموکرات ها و جمهوری خواه ها بعد از رای گیری اغاز شد و این جدال به توییتر کشید. پایان رای گیری مجلس سنا، شروع بحث ها در توییتر بود. هر یک از سناتور های موافق و مخالف احساس خود را از جلسه سنا در توییتر منتشر کردند. تام کاتن جز اولین نفر هایی بود که ناراحتی خود را از این رای در توییترش بیان کرد که یکی از کاربران توییتر در پاسخ به پیام توییتری کاتن برایش نوشت:چرا از آمریکا متنفر هستی؟ بعد از سناتور ترامپ هم نظر مخالف خود را بیان کرد. از سویی دیگر میچ مک کانل هم جز کسانی بود که بسیار از این شکست ناراحت بود. میچ مک کانل رهبر جمهوری خواهان با حالتی عصبانی اکنون و پس از شکست جمهوری خواهان در جلوگیری از توافق هسته ای گفت : اوباما با توافق با ایران متحدان ما را تنها گذاشت. سناتور کورکر از جمهوری خواهان نیز نوشت : ما زنجیری را که دور گردن ایران محکم بود باز می کنیم. با این توافق رفتار ایران عوض نمی شود و پول هایش را به دست می اورد. از سویی بر اساس برخی اخبار، جان بینر، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا از حزب جمهوریخواه پس از شکست طرح ضد برجام در رای گیری سنای این کشور اعلام کرد از باراک اوباما
به دلیل تخطی از قانون کورکر شکایت میکند.
وتو همچنان گزینه اوباما
باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا هم این رای را «پیروزی برای دموکراسی وامنیت جهان »خواند. با این حال جانبینر، رئیس جمهوریخواه مجلس نمایندگان گفت این طرح هنوز نیاز به بررسی های بیشتر دارد و در اصل این شروع کار است. او به اوباما هشدار داد که درباره توافق هسته ای از او به دادگاه شکایت می کند و گفت: نمایندگان جمهوریخواه از تمام ابزارهای خود برای مخالفت با این توافق استفاده خواهند کرد. میچ مک کانل که رهبر جمهوریخواهان در کنگره و از اصلی ترین مخالفان توافق است گفته هفته آینده باردیگر این طرح را ارائه میدهد. او گفت اوباما اگر واقعا نسبت به این توافق احساس غرور می کند باید با افتخار قلم بچرخاند و مصوبه سنا و کنگره را وتو کند. هری رید، رهبر اقلیت دموکرات در سنا هم پاسخ داده که آنها بار دیگر راه جمهوریخواهان را سد میکنند. او گفت: این موضوع تمام شده است، وقت آن رسیده که سراغ موضوعی دیگر برویم. شما می توانید باز هم طرح بدهید ولی نتیجه همان خواهد بود. کاخ سفید گفته مخالفان توافق هستهای با ایران یک هفته دیگر برای تخریب این توافق و اخلال در اجرای آن فرصت دارند، نه
بیشتر. همزمان از محافل حامی اسرائیل خبر می رسد که به رغم سکوت نتانیاهو و شکستی که صهیونیستها در این رای گیری متحمل شدند، تشکیلات حامی اسرائیل 30 میلیون دلار برای آگهی های ضد ایرانی و لابی با سناتورها تخصیص داده تا از فرصت باقی مانده برای رد این توافق حداکثر استفاده را بکند. هری رید بعید می داند که سناتورها از رای خود بازگردند، ولی به نظر می رسد باید تا هفته دیگر صبر کرد و دید در این آوردگاه، حامیان اوباما و صلح پیروز می شوند یا آنها که بر طبل جنگ و تحریم می کوبند.
مجلس نمایندگان، مخالف برجام
این همه اتفاقات سه روز اخیر نیست. بر اساس آنچه که واحد مرکزی خبر گزارش می دهد مجلس نمایندگان آمریکا با برجام مخالفت کرد. بر اساس این خبر با پیوستن بیست و پنج نماینده دموکرات به جمع مخالفان جمع بندی مذاکرات هسته ای، مجلس نمایندگان آمریکا با دویست و شصت و نه رای مخالف در برابر صد و شصت و دو رای موافق، با توافق هسته ای مخالفت کرد. یکی از نمایندگان نیز رای ممتنع داده است. در این رای گیری که اختلاف حزبی را در چارچوب تلاشهای جمهوری خواهان در کنگره به منظور تاکید مخالفت خود با این توافق نشان می دهد ، 269 نماینده با این پیش نویس مخالفت کردند و 162 نماینده نیز به آن رای دادند.
رای مجلس نمایندگان اما تاثیری در اجرای برجام نخواهد گذاشت چرا که با توجه به رای نیاوردن طرح کفایت مذاکرت در مجلس سنا که در روز پنجشنبه انجام شد، رای منفی مجلس نمایندگان مانع از اجرای توافق هسته ای از سوی دولت باراک اوباما نخواهد شد.
اوباما در حالی در سنا به پیروزی دست یافت که همه مخالفان این توافق از رژیم صهیونیستی تا لابی جمهوری خواهان و حامیان آنها بی نتیجه ماندند و به گفته کارشناسان بین المللی تصویب برجام در میان مخالفت شدید جمهوری خواهان و حامیان رژیم صهیونیستی یک پیروزی بزرگ برای اوباما و هم فکرانش در آمریکاست. حالا همه نگاه ها به ایران و کمیسیون برجام و هیات های تصمیم گیرنده درمورد برجام است تا ببینند این بار به منزل می رسد و تحریم های یک طرفه هسته ای به پایان می رسد یا تندرو ها در دو سوی میدان پیروز خواهند شد و جلوی این برنامه جامع مشترک را خواهند گرفت.
..................................................
گزارش از:سینا رحیم پور