جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

اندازه‌گیری فلزات سنگین در نمونه‌ها‌ی غذایی کودک

پژوهشگران ایرانی، نانوجاذبی ساخته‌اند که قادر است مقادیر ناچیز فلزات سنگین را در نمونه‌های غذایی کودک جذب و اندازه‌گیری کند.

کد خبر: ۳۸۳۹۰۵
اندازه‌گیری فلزات سنگین در نمونه‌ها‌ی غذایی کودک
به گزارش جی پلاس، ابراهیم قربانی کلهر یکی از مجریان این طرح گفت: در میان فلزات مختلف، آشکارسازی و اندازه‌گیری «کادمیم» به واسطه بیماری‌های مرتبط با آن، از جمله سرطان پانکراس و پروستات و «سرب» به دلیل سمی و سرطان زا بودن بسیار حائز اهمیت است.

وی با بیان اینکه گرچه فلز روی در مقادیر بسیار کم برای بدن ضروری است، افزود: ولی مقادیر زیاد آن به دلیل ایجاد اختلالات گوارشی و سایر بیماری‌های مربوطه دارای اثرات سمی است، لذا تعیین این فلزات به خصوص در مواد غذایی که محیط‌هایی بسیار پیچیده برای اندازه‌گیری هستند، مد نظر بوده است.

قربانی در ادامه عنوان کرد: به منظور جداسازی انتخابی این فلزات از مواد غذایی و پیش تغلیظ آن‌ها، از نانوکامپوزیت چهارچوب آلی فلزی مغناطیسی (MOF) استفاده شده است.

وی اظهار داشت: چهارچوب آلی فلزی مغناطیسی، فازهای جامد متخلخلی هستند که حاوی حفره بوده و می‌توانند برخی گونه‌ها، از جمله یون‌های فلزات را در خود جای دهند. البته شکل و اندازه‌ این حفره‌ها در جذب گزینش پذیر یون‌ها بسیار مؤثر است.

وی خاطرنشان کرد: بر اساس نتایج مثبت حاصل شده، این نانوجاذب جهت ردیابی و اندازه‌گیری فلزات سنگین در صنایع مختلف نظیر صنایع غذایی، صنعت نفت و ... قابل کاربرد خواهد بود.

قربانی نحوه‌ ساخت و بررسی این نانوجاذب را توضیح داد و گفت: در این راستا یک چهارچوب فلز-آلی (MOF) مغناطیسی سنتز شد و سپس در استخراج، پیش تغلیظ و اندازه گیری یون‌های روی، کادمیم و سرب به کار برده شد که در این راستا از ترکیب مواد متخلخل و نانوذرات مغناطیسی استفاده شد تا هم قابلیت جذب بالایی داشته باشند و هم به آسانی و بر اساس خاصیت مغناطیسی، قابل بازیابی باشند.

وی بیان کرد: اندازه‌ حفره‌های موجود در جاذب سنتز شده، به گونه‌ای طراحی شده که برای یون‌های مربوطه به صورت گزینش‌پذیر عمل کند. یون‌های مزبور بعد از جذب توسط عامل شوینده، در کمترین حجم، استخراج شده و نهایتا مقادیر آن‌ها در مواد غذایی توسط دستگاه جذب اتمی شعله‌ای اندازه‌گیری شده است. سپس جاذب مغناطیسی سنتز شده با روش‌هایی نظیر طیف سنجی مادون قرمز، آنالیز عنصری، میکروسکوپی روبش الکترونی و پراش اشعه ایکس شناسایی و تعیین ساختار شده اند.

بر اساس اعلام ستاد توسعه فناوری نانو، کاهش قیمت بررسی نمونه‌های غذایی و کاهش آلودگی ناشی از عدم مصرف حجم بالای حلال‌های سمی، به دلیل مساحت سطح زیاد و ظرفیت جذب بالای نانوکامپوزیت سنتز شده، از مهم‌ترین نتایج استفاده از این نانوجاذب خواهد بود.سادگی ساخت، سرعت بالا و میزان مصرف کم نانوجاذب‌های به کار رفته از دیگر مزیت‌های نتایج این طرح است. همچنین بدلیل وجود خاصیت مغناطیسی جاذب سنتز شده، جداسازی آسان و سریع یون‌های فلزی براحتی امکان پذیر است.

فلزات سنگین آلوده‌کننده‌های سمی هستند که به طور وسیع در فاضلاب‌های صنایع و حتی نمونه‌های محیطی و بیولوژیکی وجود دارند. بسیاری از این فلزات شدیدا سمی و خطرناک بوده و برای سلامتی انسان مضر هستند. در نتیجه اندازه‌گیری آن‌ها در مقادیر بسیار کم، برای شیمیدانان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

هدف این محققان پیدا کردن راه‌هایی برای جداسازی و اندازه‌گیری آسان و سریع فلزات سنگین در مواد غذایی و نمونه‌های محیطی بوده تا بتوان به کمک آن در راستای بررسی و حذف آسیب‌های شیمیایی ناشی از مواجهه با فلزات گام برداشت.

این طرح از تلاش‌های دکتر ابراهیم قربانی کلهر- عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز و با یاری دکتر علی اکبر اصغری نژاد و دکتر محمد بهبهانی و همکارانشان حاصل شده و نتایج آن در مجله‌ Canadian Journal of Chemistry(جلد ۹۳، شماره ۵، سال ۲۰۱۵، صفحات ۵۱۸ تا ۵۲۵) به چاپ رسیده است.

منبع: خبرگزاری مهر

انتهای پیام

دیدگاه شما