نوروز امسال مصادف با نخستین سالگرد درگذشت دکتر علینقی زند، استاد بازنشسته ریاضیات دانشگاه تهران بود.
به گزارش جی پلاس، استاد زند که اوایل فروردین ماه سال گذشته پس از یک سال بیماری درگذشت از ریاضیدانان پیشگام و شاخص کشور در معرفی جبر مدرن بود. وی سالها طیف وسیعی از دروس کارشناسی و کارشناسی ارشد ریاضی خصوصا دروس جبر، جبر خطی، نظریه گالوا، آنالیز و توپولوژی را در دانشگاه تهران تدریس کرده و پس از بازنشستگی در سال ۱۳۷۳ کار تدریس و راهنمایی دانشجویان را در دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز ادامه داده بود.
علینقی زند در سال ۱۳۱۴ در شهر خوی متولد شد. تحصیلات خود را تا سال قبل از دیپلم در خوی گذراند و در ۱۳۳۳ برای سال آخر به دبیرستان مروی تهران رفت. در سال ۱۳۳۴ در دوره لیسانس ریاضی دانشکده علوم دانشگاه تهران پذیرفته شد و در ۱۳۳۷ با احراز رتبه اول دانش آموخته شد و بلافاصله به عنوان دبیر دکتر اسداله آلبویه، استاد این دانشکده استخدام شد.
زنده یاد زند در سال ۱۳۴۱ برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و در دانشگاه سوربن پاریس، تحت نظر پروفسور شارل ارسمن کار کرد. هر چند ارسمن که از شاگردان سابق الی کارتان بود، به دلیل کارهای ارزندهاش در هندسه دیفرانسیل شهرت داشت ولی در آن زمان به نظریه رستهها روی آورده بود. زند هم رساله خود را در همین زمینه نوشت و در سال ۱۹۶۶ از آن دفاع کرد. موضوع رساله وی «رستههای پیش جمعی» بود.
دکتر زند در سال ۱۳۴۶ به کشور بازگشت و کار خود را در گروه ریاضی دانشکده علوم دانشگاه تهران ادامه داد. وی فرد پیشرو در میان چند نفری بود که پس از بازنشستگی نسل اول استادان وارد هیئت علمی گروه ریاضی شدند و تلاشهای ارزندهای برای تغییر برنامه درسی دوره لیسانس ریاضی دانشگاه تهران و تنظیم آن برنامه مطابق با دانشگاههای پیشرفته دنیا انجام دادند.
از فعالیتهای ارزشمند وی و همکارانش در این زمینه، ترجمه کتابهایی از ژاک دیکسمیه برای دوره لیسانس ریاضی بود که با عناوین کتاب اول جبر، جلد اول و دوم (۱۳۵۰)، کتاب دوم آنالیز، جلد اول (۱۳۴۹) و توپولوژی عمومی (۱۳۷۶) توسط انتشارات دانشگاه تهران منتشر شد. دکتر زند همچنین با تیمی از ریاضیدانان کشور برای تجدید نظر در برنامه ریاضی دوره دبیرستان همکاری کرد. او در سال ۱۳۵۶ برای گذراندن فرصت مطالعاتی به دانشگاه ادینوروی انگلستان رفت و تحقیقاتی روی near rings انجام داد.
دکتر زند طیف وسیعی از درسهای دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد ریاضی را در دانشگاه تهران تدریس کر که دروس جبر، جبر خطی، نظریه گالوا، آنالیز، و توپولوژی از آن جملهاند. او در ایجاد جو علمی و پویا در گروه ریاضی دانشگاه تهران نقش بسزایی داشت و فرد شاخص دانشگاه تهران در معرفی جبر مدرن به شمار میآمد.
دکتر رحیم زارع نهندی، استاد ریاضیات دانشگاه تهران که از شاگردان و بعدا از همکاران دکتر زند بود درباره استاد و همکارش چنین میگوید: «دکتر زند به مفاهیم اصلی طیف وسیعی از د روس مسلط بود و با تدریس همزمان دروسی در جبر، آنالیز، و توپولوژی وحدت ریاضیات را به نمایش میگذاشت. همواره علاقهمند به مباحث پیشرفته روز بود، تنوع و عمق مطالب درسی برایش بیشتر اهمیت داشت تا شیوه تدریس و از لحاظ خصوصیات شخصی نیز، فردی صریحالهجه و با شهامت بود و بارها چوب این ویژگی را خورد.»
دکتر زند در سال ۱۳۷۳ بازنشسته شد، ولی کار تدریس و راهنمایی دانشجویان را در دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز ادامه داد و در کارهای فرهنگی نیز فعال بود.
منبع: ایسنا