شاید شما جز آن دسته افرادی باشید که که به فلسفه علاقه دارند اما کار، تحصیل و یا دیگر مشغله های زندگی این فرصت را در اختیار شان قرار نمی دهد تا بتوانند علاقه خود را دنبال کنند. پیشنهاد ما به شما این است که در آستانه بهار، تنبلی را کنار بگذارید و در فرصت تعطیلات نوروز ۹۴ وارد دنیای فلسفه شوید.
به گزارش خبرنگار جی پلاس، فلسفه مطالعه مسائلی کلی و اساسی، پیرامون موضوعاتی همچون هستی، واقعیت، آگاهی، ارزش، خرد، ذهن و زبان است. تفاوت فلسفه با دیگر راههای پرداختن به چنین مسائلی، رویکرد نقّادانه و معمولاً سازمان یافته فلسفه و تکیه آن بر استدلالهای عقلانی و منطقی است.در تعابیر غیرتخصصی به طور گستردهتر فلسفه به بنیادی ترین عقاید، مفاهیم و رویکردهای یک فرد یا گروه اشاره دارد.
چرا فلسفه می خوانیم؟
اگرچه فلسفه پژوهشی تخصصی است؛ اما ریشه اش در نیازهای مشترک مردمی است که هرچند فیلسوف نیستند، به این نیازها آگاهند. افرادی که فلسفه را به عنوان یک مطالعه جنبی پیگری می کنند دلایل متفاوتی برای مطالعات خود دارند. این علاقه می تواند صرفا برای مطالعه ای برای سرگرمی باشد و یا علاقه ای برای کسب دانش فردی. پس در ابتدای راه بهتر است هدف خود از مطالعه را مشخص کنید.
از کجا شروع کنیم؟
در مطالعه فلسفه دو راه پیش پا دارید. نخست اینکه می توانید با تاریخ فلسفه و آشنایی با شکلگیری اندیشه فلسفی آغاز کنید. البته برخی از کارشناسان معتقدند خواندن تاریخ فلسفه به صورت داستانوار، نتیجهای جز انباشتن ذهن فرد از داستانها، مفاهیم و جملات فلسفی ندارد.
روش دوم بیشتر مسئله محور است. در این دیدگاه شما مطالعه فلسفه را از جایی آغاز می کنید که به دغدغه و مسئله ذهنی شما مربوط است. دکتر محمد مهدی اردبیلی، پژوهشگر و مدرس فلسفه معتقد است برای مطالعه فلسفه، باید یک راست به سراغ فیلسوفی رفت که به این زخم پرداخته و سپس به صورت پیشنگرانه و برای فهم موضوعات و مفاهیم به عقب بازگشت و باز هم به عقب و باز هم به عقب. در یک کلام، خود همین فرآیند «به عقب بازگشتن»، فلسفه است. فلسفه را باید از «کمر» و از میانه آن، آغاز کرد. روشن است فردی که مساله ندارد، فردی که زخم ندارد همان بهتر که وقت خود را در وادی فلسفه تلف نکند و چه برای لذت بردن و چه برای باسوادتر شدن به سراغ کارها و حوزههایی رود که هم لذیذترند و هم مفیدتر.
نکته دیگری که در مطالعه فلسفه باید در نظر بگیرید این است که فسلفه طیف وسیعی از مباحث را در بر می گیرد که از جهتی با هم مرتبط اند اما در شروع می توان آنها را جداگانه مطالعه کرد. هستی شناسی (وجود) ، معرفت شناسی(شناخت) ، فلسفه اخلاق ، فلسفه علم ، فلسفه سیاست و ... حوزه های مختلف فلسفی هستند که شما باید با آنها شوید.
با منطق آشنا شوید
از آنجا که فن منطق نقش مهمی در فراگیری فلسفه دارد ، لذا لازم است قبل از ورود در فلسفه با این فن نیز آشنا شوید. برای یادگیری منطق می توانید کتاب منطق و فلسفه شهید مطهری و کتاب آموزش منطق ، تالیف محسن غرویان را که به زبان فارسی و کم حجم است را مطالعه کنید.
در ادامه لیستی از کتابهایی که برای شروع مطالعه فلسفه آن هم در فرصت محدود تعطیلات مناسب هستند؛ به شما معرفی می شود:
| عنوان | نویسنده و مترجم | توضیحات | |
| ۱ | دنیای سوفی | نویسنده: یوستین گوردر ترجمه: مهرداد بازیاری ناشر: هرمس تعداد صفحات: ۶۴۶ صفحه | این رمان پرفروش ترین کتاب فلسفی بوده و به بیش از ۵۰ زبان دنیا ترجمه شده است. در ایران تاحالا ۳ ترجمه از آن موجود است. در واقع این کتاب آموزش فلسفه در قالب رمان بسیار جذابی است. |
| ۲ | الفبای فلسفه | نویسنده: نایجل واربرتون ترجمه: مسعود علیا ناشر: ققنوس تعداد صفحات: ۲۴۸ صفحه | این کتاب که در شمار پرفروش ترین کتاب های فلسفه قرار گرفته است و از بهترین منابع برای آموزش اولیه و عمیق فلسفه است، نویسنده خواننده را با ظرافت و قدم به قدم ، با وادی فلسفه آشنا می سازد. او در هر فصل به یکی از حوزه های مهم فلسفه می پردازد ،و از محاسن بزرگش پدید آوردن فرهنگ نقد و تفکر نقّاد در ذهن خواننده است. |
| ۳ | فلسفه در ۳۰ روز | نویسنده: دونیکو ژانیکو ترجمه:علیرضا حسنپور، نرگس سردابی ناشر: موسسه انتشارات فلسفه تعداد صفحات: ۱۳۳ صفحه | در پیشگفتار این کتاب آمده است: کتابی که در دست دارید، معجزهای است کوچک. مقدمهای است آموزنده و جذاب بر فلسفه در سی فصل کوتاه و تقریبا هرکدام برای یک روز از ماه. دومینیک ژانیکو آن را با این امید نوشت که خوانندگان تازهکار در فلسفه به این معماگونهترین و در عین حال معمولیترین رشتهی دانشگاهی علاقهمند شوند و جرات بررسی بیشتر پیدا کنند. |
| ۴ | تاریخچه کوتاهی از فلسفه | نویسنده: نایجل واربرتون ترجمه: مریم تقدیسی ناشر: ققنوس تعداد صفحات: ۲۷۹ صفحه | این تاریخچه جذاب به معرفی متفکران بزرگ فلسفه غرب میپردازد و مهمترین نظریات آنها را درباره دنیا و روش بهتر زیستن بررسی میکند. نایجل واربرتون در فصلهای چهلگانه این کتاب کوتاه ما را به گشت و گذار در عمدهترین نظریات تاریخ فلسفه میبرد. او داستانهای جالب توجه و اغلب عجیب و غریبی درباره مرگ و زندگی فلاسفهای بازگو میکند که ما را به تامل وامیدارند |
| ۵ | سیر فلسفه در ایران | نویسنده: محمد اقبال لاهوری انتشارات امیر کبیر مترجم: امیر حسین آریان پور تعداد صفحه: ۱۴۴ | اقبال در این کتاب با روش تشریحی زمینههای تاریخی ظهور و تحولات فلسفه در ایران را بررسی کرده است .اقبال، علاوه بر آن مفاهیم فلسفی قدیم را به زبان فلسفی امروزی بیان کرده و مضافا این که ریشههای تصوف ایرانی و اسلامی را مرور نموده است. |