دانشمندان بر اساس مطالعات جدید تخمین میزنند که جو سیاراتی که نزدیک ستارگان کم جرم میگردند بیش از آنچه قبلا پنداشته میشد، شبیه جو زمین است. این امر احتمال یافتن حیات در سیستمهای ستارهای نزدیک به خورشید ما را خیلی بیش از پیش خواهد کرد.
به گزارش جی پلاس، وقتی به آسمان شب مینگریم، بیشتر ستارگانی که به چشممان میآیند پر جرمتر و درخشانتر از خورشید ما هستند، که البته اگر بخواهیم تمام ستارگان آسمان را در نظر بگیریم، آن چشمانداز درخشان صرفا انتخابی گلچین شده از ستارگان است. بیشتر ستارگان کهکشان، کوتولهها و ستارگان کم جرماند.
تنها در محدودهی ۱۵ سال نوری از خورشید ما ۹ ستاره به نصف جرم خورشید و ۴۳ کوتولهی قرمز کلاس M وجود دارند. در چند سال گذشته مشخص شد که وجود سیارات در منظومههایی با ستارگان کوتولهی قرمز نه تنها چیزی عادی است، بلکه این سیارات در فواصل معینی، میانگین دمایی دارند که خبر از وجود آب مایع بر سطح آنها میدهد. این یافته باب جدل بر سر میزبانی حیات بر روی این سیارات را باز کرده است.
مسئله دیگر طول روز سیارهای است. اکثر ماههای منظومهی ما، ماههایی هستند که در جاذبهی سیارهی میزبان خود مثل زمین خودمان قفل شدهاند. این یعنی با همان نرخ سرعتی به دور خود میچرخند که در مدار در حال حرکتاند و این باعث میشود که همیشه یک نیمکره از آنان به سمت سیارهشان باشد.
حالا هر چه سیارهای هم به ستارهاش نزدیکتر باشد، احتمال قفل شدن یک روی آن به سمت ستاره بیشتر خواهد بود و این امر باعث میشود تا یک نیمکرهی آن سیاره داغ و تفته شده و نیمکرهی دیگر آن زمهریر سرما. در میان این دو نیمکره ممکن است پهنهی بسیار باریکی از دمای مناسب وجود داشته باشد، اما جو سیاره برای حیات نامناسب خواهد بود.
از طرفی سیارات نزدیک به ستارگان کمنور که میانگین دمایشان بالای صفر درجهی سانتیگراد است، سرنوشت مشابهی دارند. اما دکتر جِرِمی لِکونته از موسسهی کانادایی مطالعات نظری اخترشناسی میگوید: "مدلهایی نظر ماه زمین مدلهای نامناسبی برای مقایسه هستند، چرا که این ماهها اصلا جوی ندارند که بشود شرایط مشابه برایشان در نظر گرفت. جو یک سیاره عاملی کلیدی در گردش آن سیاره است، عاملی آنقدر مهم که توانایی تغییر همزمانیِ گردش مداری و گردش به دور خود را داشته، طوری که سیاره را در وضعیت چرخهی شب و روز قرار دهد. بادهای زمین از اختلاف دمای ایجاد شده توسط تابش خورشید به یک نیمکره و سرمای ایجاد شده از شب نیمکرهی دیگر و سرمای مناطق ابری و سرمای عرضهای جغرافیایی بالا به وجود میآیند. توزیع مجدد جرم ماده که از طریق تغییرات آب و هوا و باد ایجاد شده آنقدر مؤثر است که میتواند بر کشش قفل کنندهی ستارهای بر آن سیاره فائق آید و مدار جدید قابل سکونتی ایجاد کند." این استنتاج در صورتی قابل رخ دادن است که جو سیارهی مورد نظر حداقل به زخامت جو زمین باشد.
مدل لکونته که در Science Express به چاپ رسیده، بر روی ستارههایی با جرمی ۵/۰ تا ۷/۰ برابر خورشید کار شده است، بنابراین منظومهی ستارگان کوچکتر از این را هنوز میتوان غیر قابل سکونت پنداشت. البته لکونته تأکید میکند که روزِ بعضی از این سیارات میتواند به طولانی هفتهها یا ماههای زمین باشد؛ این پدیده کار حیات را سخت خواهد کرد اما نه آنقدر که از شکل گرفتن و تکامل آن کاملا جلوگیری کند. طول روز بر روی این سیارات فقط میتواند یکی از دشواریهای حیات باشد. فورانها و طوفانهای شدید ستارهای میتواند جو این سیارات نزدیک به ستارهشان را از هم بدرد، مگر آنکه سیاره میدان مغناطیسی بسیار بسیار قویای داشته باشد.
منبع: IFLSCIENCE.COM