جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

پدر، تمثیل دانایی بود

دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، دیروز میزبان اساتید، شاگردان، خویشاوندان و همه علاقه مندان به پدر علم ارتباطات بود. پدر و استادی که سال گذشته حوالی همین روزها بدرود حیات گفت و جامعه علوم ارتباطات را در اندوه و مات فراوان فروبرد .

کد خبر: ۳۷۸۳۴۲

به گزارش خبرنگار جی پلاس، در این مراسم بزرگداشت استادی چون دکتر سلیمی، سرپرست دانشگاه علامه طباطبایی، دکتر باقر ساروخانی، دکتر هادی خانیکی و دکتر محمد مهدی فرقانی یاد و خاطره فرزانه فروتن، دکتر معتمد نژاد را گرامی داشتند و پیشنهاد هایی برای ارتقای کمی و کیفی رشته علوم ارتباطات ارائه داشتند . آنچه که در زیر می خوانید، گزیده ای از آن چیزی است که سخنرانان در سوگ دکتر معتمد نژاد بیان داشتند. استاد معتمدنژاد، الگوی اخلاق علمی است دکتر محمد حسین پناهی رئیس دانشکده علوم اجتماعی علامه طباطبایی با اشاره به اینکه دکتر معتمد نژاد الگوی اخلاق مداری علمی بود، گفت: استاد معتمدنژاد همواره دغدغه توسعه و ارتباطات داشتند و در این راه از هیچ چیز فروگذار نکردند. او همواره بدون چشم داشت در توسعه علمی این رشته کوشش کرد. پناهی در همین رابطه افزود: ما باید از زندگی استاد معتمدنژاد درس بگیریم و ادامه دهنده راه او باشیم. استاد، سمبل اخلاق مداری علمی بود. اتفاقا یکی از مشکلات امروز ما بداخلاقی علمی و توسعه آن در همه سطوح مختلف جامعه است. متاسفانه بسیاری از ملاک های علمی رعایت نمی شود و نتیجه آن وضع اسفناک پایان نامه ها و مقاله های علمی است. به همین جهت باید استاد معتمد نژاد را به عنوان الگوی اخلاق علمی، سرلوحه تولیدات علمی خود قرار دهیم. عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با پیشنهاد ایجاد جایزه علمی دکتر معتمد نژاد گفت: بسیار شایسته است که جایزه علمی با عنوان دکتر معتمدنژاد راه اندازی شود تا هم خانواده ارتباطات ایران بیش از پیش دور هم جمع شوند و هم تشویقی برای محققان و پژوهشگران باشد. برای پیشرفت علوم ارتباطات باید نقاط ضعف آن را بشناسیم در ادامه این مراسم دکتر سلیمی رییس دانشگاه علامه طباطبایی پشت تریبون رفت، و با بیان اینکه باید آروزی دکتر معتمد نژاد را در حوزه علوم ارتباطات برآورده کنیم، گفت: نگاه استاد معتمد نژاد به ارتباطات صرفا تاسیس یک دانش جدید نبود، بلکه او علوم ارتباطات را حوزه ای میان رشته ای می دانست که بر سایر حوزه های علوم اجتماعی تاثیرگذار است. در فرهنگ، ارتباطات بین الملل و دیگر حوزه ها بی نیاز از علوم ارتباطات نیستیم بنابراین نمی توان به این حوزه نگاه محدود داشت. او در ادامه افزود: باید زمینه را برای فعالیت اساتید ارتباطات گسترده کنیم و این نیاز مند آسیب شناسی در این حوزه است. دکتر سلیمی با اظهار اینکه کلی گویی در زمینه علومی انسانی مطلوب نیست اظهار داشت: دانشگاه علامه طباطبایی قطب علوم ارتباطات و روزنامه نگاری در کشور است و بسیاری از دانش آموختگان این حوزه در رسانه های مختلف فعال و تاثیر گذارند. اگر به پیشرفت این علم می اندیشیم باید نقاط ضعف آن را نیز برطرف کنیم. به عنوان مثال زیبنده نیست که تنها ۱۲ یا ۱۳ استاد ارتباطات داشته باشیم. همچنین ما به تنوع در تخصص و ارائه دیگاه های مختلف احتیاج داریم. بنابراین نیاز به تقویت هیئت علمی در حوزه اساتید هستیم. او همچنین تاکید کرد: مشکل دوم در این حوزه، ضعف روش و متد است. روش های تحقیقی مانند تکنیک های تحلیل محتوا از ارتباطات برخواسته است و زیبنده نیست با مشکل متدولوژی مواجه باشیم. مسئله دیگر فقدان ارتباطات بین المللی است. سالیانه صدها سمینار در عرصه بین المللی برگزار می شود و ما پتانسیل دعوت از چهره های بزرگ را داریم و این اتفاق باید صورت بگیرد. همچنین، فرصت مطالعاتی برای دانشجویان دکترا محیا است که این دانشجویان باید از آن استفاده کنند. در غیر این صورت در حلقه بسته خود خواهیم ماند. ضعف دیگر در این رابطه به حوزه آموزش مربوط است. بسیاری از دانشجویان از سطح علمی کلاس راضی نیستند. این اصلا قابل قبول نیست و باید در کوتاهتری زمان ممکن این آسیب ها را بر طرف کنیم. رییس دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به لزوم ایجاد دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی گفت: امیدواریم تا سال آینده ساختمان مستقلی برای دانشکده اختصاص ایجاد کنیم. همچنین اگر گروه ارتباطات علاقه به راه اندازه یک خبرگزاری دارد، ما همکاری های لازم را در این زمینه انجام خواهیم داد. ۱۴۱۷۴۳۰۳۰۵۲۲۳_hamid forootan-5 معتمد نژاد دغدغه حقوق انسانی را داشت در ادامه این مراسم دکتر باقرساروخانی استاد دانشگاه تهران ضمن مهم دانستن گرامی داشت بزرگان دانش اظهار کرد: این گرامی داشت بزرگان علم و دانش از یک طرف دانش را استوار می کند و از طرف دیگر اصحاب علم را به هم می پیوندد و به آنها هویت می دهد. او افزود: دکتر معتمدنژاد جنبه های شخصیتی متفاوتی داشت و به زمینه ها مختف علم احاطه داشتند که مانند او کمتر پیدا می شود. او تمثیل دانایی بود و عمری را در خدمت رشد و بالندگی علم ارتباطات صرف کردند. او هیچ وقت از کسی بدگویی نکرد و همواره دغدغه حقوق انسان ها و توسعه را داشتند و معتقد بودند تنها راه توسعه آزادی مطبوعات و آزادی بیان است. ساروخانی در پایان سخنانش پیشنهادی برای ایجاد یک نشریه جهانی با نام Internaional of Communication را مطرح کرد. ۱۴۱۷۴۳۰۳۱۲۹۴۵_hamid forootan-11 در ادامه این مراسم میزگردی با عنوان «معتمدنژاد و مسئله ارتباطات در ایران» با حضور استادی چون دکتر هادی خانیکی، دکتر محمد مهدی فرقانی، دکتر یونس شکرخواه، دکتر باقر انصاری و دکتر محمد تقی روغنی ها برگزار شد. میراث استاد را بارورتر کنیم دکتر فرقانی با اشاره به اینکه پروفسور معتمدنژاد علاقه ای به تولید انبوه کتاب نداشت، گفت: آنچه که او به عنوان کتاب تالیف کرد؛ سالها در کلاس های درسشان تدریس و به محک اصلاح گذاشته شد و به همین جهت است که بیشتر کتابهای او در سالهای آخر عمر ایشان تالیف شد. وی افزود: صاحت روزنامه نگاری حرفه ای و دنبال کردن وجوه مختلف روزنامه نگاری حرفه ای چه در عرصه تجربی و چه در عرصه آکادمیک، ایشان را تبدیل به پدر و بنیانگذار این علم در ایران کرده است. همچنین او در عرصه حقوق هم در طرح مباحث حقوق مطبوعات به مناسبتهای مختلف پیش دستی دارد. عرصه دیگری که او در کشور ما گشود، عرصه مطالعات انتقادی بود. این های میراث جاودان دکتر معتمدنژاد است و باید توسط رهروان و یاوران او باروتر شود این گونه نشستها می تواند خطوط اصلی این میراث را برجسته کند. دکتر معتمدنژاد فردی کم نظیر در حقوق ارتباطات بود دکتر باقر انصاری در ادامه این میزگرد با اشاره به اینکه پروفسور معتمد نژاد بنیانگذار ارتباطات و حقوق ارتباطات در ایران است گفت: تحقیقات ایشان در حوزه های حقوق تبلیغات و حقوق ارتباطات بسیار برجسته است. او در پژوهش های حقوق، نگاهی کلان و همه جانبه دارد و سطح نگاهشان بین المللی و تطبیقی است. استاد از همان بدو فعالیت، برنامه تحقیقاتی برای حقوق ارتباطات طراحی کردند و به آنها جنبه عملی دادند. ایشان جزء بی نظر افرادی است که هم دانش ارتباطات دارند و هم به بحث های حقوقی مسلط اند و این دوجانبه باعث شد که او در این حوزه میان رشته ای، کم نظیر باشند. همچنین طراحی و ایجاد رشته حقوق ارتباطات از دیگر ابتکارات ایشان بوده است و من در صدد ایجاد رشته در دانشگاه شهید بهشتی هستم. او در بخش دیگری از سخنانش افزود: در کشور ما علارقم تحقیقات و بحث های فراوان، حقوق آزادی های رسانه ای جایگاه خود را پیدا نکرده و نیاز به اصلاح دارد. به عنوان مثال یک قاضی خیلی راحت یک نشریه را توقیف می کند در صورتی که در کشورهای دیگر تنها اخطار داده می شود یا نشریه برای یک شماره از انتشار باز می ماند. به عقیده من مسئله مقرارت گذاری در حوزه رسانه الگو های متفاوتی دارد که نمی توان به یک الگو اتکا کرد و باید مدلهای دیگر را بررسی کرد. در نهایت امیدواریم رشته ارتباطات، مسئولیت ها و حقوق مدنی را که به فراموشی سپرده شده است، احیا کند. انصاری، در انتهای سخنان خود گفت: کتاب حقوق مطبوعات استاد معتمدنژاد بسیار با ارزش است؛ منتهی ممکن است مانند بسیاری از کتابهای حقوقی به لحاظ تصویب قوانین جدید، رنگ کهنگی بگیرد بنابراین نیاز به بازنگری دارد. ۱۴۱۷۴۳۰۳۱۴۸۴۸_hamid forootan-13 پروفسور معتمدنژاد سرمایه نمادین علوم ارتباطات است دکتر خانیکی، سخنران بعدی این میزگرد با اشاره به این که ۲۳ آذر سال گذشته قرار بر برگزاری همایشی در نکوداشت استاد معتمدنژاد بود گفت: فوت ایشان این مراسم را نا تمام گذاشت و جلسه نکوداشت تبدیل به مجلس ختم شد. او همچنین اظهار داشت: خانواده علوم ارتباطات ایران باید بعد از دکتر معتمدنژاد زنده نگه داشته شود. یک سال از فوت دکترمعتمدنژاد گذشته است و باید بگوییم کوتاهی های زیادی در پاسداشت راه او کرده ایم. قرار بود بنیاد معتمد نژاد تاسیس شود اما گام های عملی برای تحقق آن صورت نگرفت. قرار بود جایزه علمی معتمدنژاد طراحی شود که به اعتبار آن افراد مختلف به میدان بیایند. قرار بود دانشکده تاسیس شود. قرار بود پیوند میان دانشکده های مختلف ارتباطات برقرار شود. قرار بود بین گروه های آموزشی قرابت بوجود ببیاید . اما هیچ کدام از اینها محقق نشد. او در انتها افزود: هرچه از مراسم رسمی دور می شویم باید به سطح علمی نزدیک تر شویم. بدین معنی که زمینه ناگشوده فراوانی در علوم ارتباطات داریم و باید در آن گام بداریم. دکتر معتمد نژاد از سرمایه های نمادین علوم ارتباطات ایران هستند و به نوعی می توان ایشان را گرانیگاه ارتباطات دانست . علاوه بر او اساتید برجسته دیگری چون مرحوم دکتر مجید تهرانیان و مرحوم علی اسدی از دیگر سرمایه نمادین ما هستند. ما به عنوان شاگردان دکتر معتمد نژاد وظیفه داریم اندیشه های او را به نسل بعد منتقل کنیم و باید نقش فن، دانش و نهاد های علمی را در این امر جدی بگیریم. وسایل ارتباط جمعی از ظرفیت های خود استفاده نمی کنند در بخش دیگری از این میز گرد، دکتر محمد تقی روغنی ها با اشاره به اینکه در مطالعات باید منتقد داشته باشیم تا بتوانیم به اهداف برسیم، اظهار داشت:. امروزه وسایل ارتباط جمعی از ظرفیت های خود استفاده نمی کنند. بحث ارتباطات بحث مجموعه یک دانشگاه نیست یا موضوع رسانه نیست بلکه جز زندگی آحاد مردم است. همه مردم در دو دهه اخیر وجه اشتراکی در حوزه ارتباطات دارند. بحث فضای مجازی مانند وایبر، واتس اپ جزیی از زندگی مردم شده است و مسائل مربوط به آن تماما با زندگی ما مطرح است. او در این رابطه تاکید کرد: بحث آزادی اطلاعات و روزنامه ها بحثی بسیار مهم در زندگی ما است. بنابراین شناخت این رسانه ها و نحوه بهره برداری و بومی کردن آنها از جمله موضوعاتی است که حتما باید در دستور کار مدرسین این حوزه قرار گیرد . ما باید نحوه استفاده از امکانات، فرهنگسازی و زدودن آسیب ها از این مقوله ها را در دستور کار قرار دهیم تا بتوانیم آنچه که لازم است از این حوزه بهره مند شویم و اگر حوزه علمی به این مسائل نپردازید حوزه سیاسی و قضایی وارد می شوند که مشکلاتی را ایجاد می کند. استاد به آماتورها باور داشت دکتر یونس شکر خواه در انتهای این مراسم با بیان اینکه نوابغ تیراندازهایی هستند که به هدفی شلیک می کنند که دیگران نمی بینند گفت: استاد معتمد نژاد هم در حیطه ارتباطات و هم در حیطه تکنولوژی بر تاریخ تاکید داشتند به عنوان مثال وب را در حوزه سرمایه داری دیجیتال می دیدند. چیزی که پیش از آن اساتید ما از آن بهره مند نبودند. او افزود: استاد به آماتورها باور داشت. شانس اساتید امروز ما این بود که شاگرد استاد بودند. ما زیر چکش فهم استاد شکل گرفتیم. پیشرفت آسانسوری نیست بلکه از پله های تشکیل شده باید آن را طی کرد. اخلاق و احترام به آماتوریسم ویژگی است که همه از آن برخوردار نیستند اما استاد معتمد نژاد به آماتورها اهمیت می داد و این عادت را در خود پرورانده بود. ما نمی توانیم مانند او وارد زندگی شویم. زندگی او نشان می دهد که نمی توان یک شبه پیشرفت کرد. همچنین من پیشنهاد می کنم برای گسترش اندیشه ها او یک مدرسه فکری راه بیندازیم. ۱۴۱۷۴۳۰۳۱۹۶۶۹_hamid forootan-17

انتهای پیام

دیدگاه شما