در کشوری زندگی میکنیم که نعمتهای الهی از شمالیترین منطقه تا جنوبیترین روستا به وفور در آن یافت میشود. یکی از این نعمات انرژی خورشید است که با توجه به روند رو به کاهش سوختهای فسیلی میتواند جایگزین مناسبی در خصوص تامین انرژی مورد نیاز کشور باشد. انرژی پاک، ارزان و تجدید پذیر. آشنایی با انرژی خورشیدی مجتبی اژئیان، مخترع و کارشناس ارشد انرژیها نو و تجدید پذیر در تعریف انرژی خورشید، در گفتگو با خبرنگار جی پلاس میگوید: خورشید مادر بخش عمدهای از انرژیها است. باد، سوختهای فسیلی و سوختهایی که منشا گیاهی دارند همه به نوعی بر اثر انرژی خورشیدی تشکیل شدند. انرژی خورشیدی عامل حیات در کره زمین و مایه تداوم آن در کره خاکی محسوب می شود. ما در سالیان اخیر با بحثهای متعددی رو به رو بودیم که منجر به پیگیری جدیتر این امر شده است. شروع بازگشت بشر به استفاده بیشتر از انرژیهای نو و پیدا کردن جایگزینی برای سوختهای فسیلی به دهه ۷۰ میلادی و شوک نفتی که به جامعه صنعتی وارد شد بر میگردد. در اینجا بود که وابستگی به نفت به چالش کشیده شد و دنیا به سمت استفاده از انرژی خورشیدی رفت. در سالیان اخیر نیز بحث گرم شدن کره زمین و مشکلات زیست محیطی ناشی از آن موجب شد دنیا به سمت استفاده از انرژی پاک سوق پیدا کند. انرژی خورشیدی یکی از آنها است که در بسیاری از نقاط کره زمین قابل درسترسی است و میتواند برای بسیاری از جوامع حتی در مناطق دور افتاده به راحتی قبل استفاده باشد. انرژی خورشیدی آلودگی ایجاد نمیکند و درانتشار گازهای گلخانهای در جو زمین تاثیری ندارد بنابراین میتواند امنیت انرژی را برای سالیان طولانی تامین کندو جوامع را در مسیر توسعه پایدار قرار دهد. کاربرد انرژی خورشیدی به طورکلی انرژی خورشیدی به دو بخش عمده تقسیم میشود: یکی بحث کاربرد گرمایی انرژی خورشیدی هست و بخش دوم کاربرد «فوتو ولتاییکـ» یا تولید برق مستقیم از انرژی خورشیدی است. بیشتر مردم با کاربرد فتو ولتاییک آشنا هستند. در این زمینه سلولهای خورشیدی وجود دارد که از دولایه «ویفر سیلیکون» تشکیل شده است که به طور مستقیم تولید برق میکند و میتواند در قسمتهای مختلف با تصب تجهیزاتی کاربرد داشته باشد. کاربرد دیگر این انرژی در بخش گرمایی است. یعنی ما میتوانیم از گرمای خورشید استفاده کنیم و به نوعی جذب انرژی خورشیدی را به صورت جذب گرمای ناشی از خورشید داشته باشیم. نمونهای که بیشتر استفاده شده است در زمینه آبگرمکنها خورشیدی است که در مکانهای مختلف نصب شده و قابل استفاده است و خود می تواند حلقه واسطی برای کاربردهای دیگر نظیر گرمایش منازل باشد. از دیگر کاربرد گرمایشی انرژی خورشیدی نیروگاههای بزرگ خورشیدی است که با تمرکز دادن سطح وسیعی از تابش انرژی خورشیدی بر روی یک سطح کوچک و یا در امتداد یک لوله، دمایی تا ۶۰۰ سانتی گراد ایجاد میکند که با یک سیکل ترمو دینامیکی و با استفاده از توربینهای بخار میتوان آن را به برق تبدیل کرد. تبدیل انرژی گرمایی خورشید به برق در مقیاس کوچکتر و با استفاده از دیش های خورشیدی و موتورهای استرلینگ نیز امکان پذیر است. کاربر دیگر آن بحث سرمایش خورشیدی است یعنی استفاده از گرمای خورشید برای تولید برودت که از طریق سیکلهای جذبی ، جذب سطحی و دسی کانت امکان پذیر است. در صنایع مختلف مثل کشاورزی نیز می توان از انرژی خورشیدی بهره گرفت. خشک کنهای خورشیدی می توانند محصولات کشاورزی که نیاز به خشک شدن دارد سریعتر و بهداشتیتر خشک کنند. و یا آب شیرین مورد نیاز گلخانه ها و حتی آب شرب خوانوار به وسیله آب شیرین کن های خورشیدی تامین شود. موهبتی در زمینه انرژی تجدید پذیر ایران با داشتن حدود ۳۰۰ روز آفتابی در سال جزو بهترین کشورهای دنیا در زمینه پتانسیل انرژی خورشیدی در جهان میباشد. مهندس اژئیان با اشاره به اینکه ایران در روی کمربند خورشیدی زمین قرار گرفته است گفت: در عمده مناطق ایران ما تابش مناسب خورشیدی را داریم. خصوصاً در مناطق جنوبی ایران شرایط برای استفاده از سلول خورشیدی کاملا محیا است. میزان تابش خورشید در ایران۱۸۰۰ تا ۲۲۰۰ کیلووات ساعت بر مترمربع در سال است و طبق پژوهشهای انجام شده ایران پتانسیل خوبی برای استفاده از انرژی خورشیدی چه در بخش نیروگاههای خورشیدی و چه استفاده خانگی دارد. به عنوان مثال، کشوری مثل آلمان که بیشترین مقدار تابشش از کمترین مقدار تابش در ایران کمتر است توانسته در حدود ۱۲ درصد از برق مود نیاز خود را از انرژی خورشیدی بدست آورد. در حالی که این عدد در ایران کمتر از یک درصد است. همین امر نشان دهنده این است که ایران با یک سرمایه گذاری بلند مدت میتواند از این موهبت خدادادی به نحو احسن استفاده کند. چنانچه به طور مثال نشان داده شده است که استفاده از آبگرمکنهای خورشیدی در بسیاری از مناطق ایران نه تنها امکان پذیر بلکه به صرفهتر است و در منطقی مانند کرمان از این وسیله به طور گسترده استفاده میشود. مزایا و معایب انرژی خورشیدی این کارشناس انرژیهای تجدید پذیر با اشاره به پاک بودن انرژی خورشید در اشاره به مزایا و معایب این انرژی افزود: بزرگترین مزیت انرژی خورشیدی این است که آلودگی در محیط زیست ایجاد نمیکند. علاوه بر این میتوان به مسائلی چون عدم نیاز به شبکههای انتقال اشاره کرد. یعنی وقتی شما از انرژی خورشیدی استفاده میکنید نیازی به شبکه بزرگ انتقال برق ندارید و میتوانید انرژی خورشید را به صورت کاملا رایگان از سقف خانه در یافت کنید. علاوه براین طول عمر سیستمهای خورشیدی بسیار بالاست و با توجه به قابل پیش بینی بود وضعیت تابش خورشید میتوان با یک برنامه بلند مدت سالانه از آن استفاده کرد. در کنار این مزیتها باید به بزرگترین محدودیت انرژی خورشیدی یعنی سرمایه گذاری اشاره کنیم. علی رغم اینکه انرژی خورشیدی بسیار ارزان است نیاز به سرمایه گذاری اولیه بالایی دارد. خصوصا در بخش «فتوولتاییک» که به لحاظ انرژی بر بودن سلولها از قیمت بالایی بر خور دار است. دیگر محدودیتها، محدودیت ظرفیت انرژی خورشیدی است که مستلزم استفاده بهینه و کارآمد از انرژی دریافت شده است. همچنین تجهیزات انرژی خورشیدی با تیراژ بالا تولید نمیشود که بتوانند با تجهیزات سایر انرژیها به لحاظ اقتصادی رقابت بکنند. از دیگر محدودیت مهم آن است که هنوز فرهنگ استفاده از انرژی خورشیدی رایج نشده به عبارت دقیقتر به دلیل محدودیت ظرفیت باید از آن به صورت بهینه استفاده شود و اگر الگوی مصرف رعایت نگردد هزینه بالاتری به دنبال خواهد داشت. از این رو با توجه به تنوع بالای دریافت کننده ها و سیستم های خورشیدی، بسیار مهم است که در هر کاربرد، انرژی خورشیدی با تجهیزات و دستگاه های متناسب با آن کاربرد استفاده شود تا یک سرمایه گذاری بهینه و سودمند حاصل شود. آینده از آن انرژی پاک به طور کلی جامعه بشری ناچار به استفاده از انرژی خورشیدی است. چرا که مضرات انرژیهای فسیلی را درک کرده است. در ایران هرچه به سمت قیمت واقعی حاملهای سوختی پیش میرویم استفاده از انرژی نو توجیه پذیرتر میشود بنابراین این انرژی به زودی به جایگاه واقعی خود در ایران خواهد رسید و این مسیر ناگزیری است که باید طی شود. ایران این پتانسیل را دارد که با اتمام غریب الوقوع انرژی فسیلی همچنان در بازار انرژی دنیا حضور فعال داشته باشد و از صادر کنندگان مطرح در این صنعت باشد.
جی پلاس: ایران، سرزمین آفتابهای همیشه
کد خبر:
۳۷۶۷۱۷