نگارگری در یک دوراهی قرار دارد. از یک طرف به گفته رئیس انجمن نگارگران حدود ١٠ سال است که در زیرمجموعه سازمان میراث فرهنگی قرار گرفته و از سوی دیگر دوسالانههای نگارگری از سوی وزارت ارشاد اجرا میشوند و همین موضوع واکنشهایی را به دنبال داشته است.
جی پلاس، محمدباقر آقامیری، رئیس انجمن نگارگری، درباره وضعیت نگارگران گفت: «نگاهها سلیقهای است. متأسفانه نسبت به هنرهای ملی و اصیل ایرانی مثل نقاشی و کتابآرایی تفکر غلط و ناشیانهای وجود دارد و میخواهند آنها را از گردونه خارج کنند. شورای عالی انقلاب فرهنگی نگارگری را زیرمجموعه سازمان میراث فرهنگی قرار داده؛ درحالیکه ما جزء صنایع دستی نیستیم». او افزود: «ما اصلا واژهها را معنا نمیکنیم. فقط میگوییم صنایع دستی و هنرهای دستی، اما وقتی میگوییم صنایع دستی با صنعتی روبهرو هستیم که تولید انبوه دارد؛ حال آنکه من نقاشم، آن هم به سبک ایرانی. حمل بر خودستایی نباشد؛ اما چهار سال قبل مدرکی در شهر سئول به من دادند که در متن آن نوشته شده بود استاد نقاشی و اصلا اشارهای به صنایع دستی نشده بود؛ اما جالب است که در کشور خودم این هنر را در مجموعه صنایع دستی قرار دادهاند». به گفته او بیش از ١٠ سال و در زمان ریاستجمهوری محمود احمدینژاد این طرح صورت گرفته و او سال گذشته نامهای به معاونت هنری وزارت ارشاد نوشته است تا اعتراض خود را نسبت به این موضوع ابراز کند: «در این نامه گفتم که ما نقاش هستیم و
کارمان فرهنگی است. سازمان میراث فرهنگی به دنبال مرمت و حفظ آثار تاریخی و میراث فرهنگی است؛ درحالیکه وزارت ارشاد متولی هنر است. سازمان میراث فرهنگی در این ١٠ سال هیچ کاری برای ما انجام نداده و فقط نامش آمده است بالای سر نگارگری». او درباره پاسخ معاونت هنری به نامه انجمن نگارگران گفت: «نظر آقای مرادخانی مثبت بود و اتفاقا ایشان هم موضع ما را قبول داشتند. وزارت ارشاد باید از حقوق ما دفاع کند. حتی به آقای مرادخانی گفتم که درباره ارزشیابی هنری هم سازمان میراث فرهنگی نمیتواند کاری کند و خود انجمن از طریق استادانی که دارد، باید این کار را انجام دهد. نظر معاون هنری هم همین بود که با همه اینها متاع ما تاکنون خریدار نداشته است». مجید ملانوروزی، مدیر کل دفتر هنرهای تجسمی، نیز درباره واگذاری انجمن نگارگری به سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، به مهر گفت: «یکسری از هنرها از جمله هنرهای سنتی و دستی طبق مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی زیرمجموعه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری محسوب میشوند که در این تقسیمبندی نگارگری هم در میان هنرهای سنتی جا گرفته است. حتی ارزشیابی هنرمندان نگارگر و ارزیابی هنرشان هم
در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری انجام میشود؛ اما ما معتقدیم فعالیت هنرمندان نگارگر باید زیرمجموعه وزارت ارشاد باشد؛ چون کارهای نوآورانه زیادی در این عرصه رخ میدهد و این هنر از حالت سنتی خارج شده است. حتی برای اینکه این هنر زیرمجموعه ارشاد باشد، پیگیری و نامهنگاری هم کردهایم؛ اما تحقق این امر به تصویب قانون در شورایعالی انقلاب فرهنگی نیازمند است». او با اشاره به اینکه حتی هنرهایی مثل خوشنویسی و سفال و سرامیک هم تقریبا همین وضعیت را دارند، بیان کرد: «ما معتقدیم این هنرها با خلاقیتهایی که این روزها از هنرمندانش شاهد هستیم، دیگر نمیتوانند به عنوان هنر سنتی صرف شناخته شوند؛ بههمیندلیل مثلا در سفال و سرامیک بخش هنری آن را جدا کردیم که در شاخه چیدمان و هنرهای معاصر قرار گرفته و زیرمجموعه ارشاد است». حجت شکیبا هم معتقد است نگارگر نیست و نگارگری نوعی از هنر مانند نقاشی است و چنین دستهبندیهایی را قبول ندارد. او گفت: «خاصیت نقاشی یا نگارگری این است که قواعد تصویری را بکشند. حالا ممکن است کسانی که این کار را میکنند، از هنر یا نقاشی قدیمی ایرانی استفاده کنند». او ادامه داد: «صنایع دستی چارچوب و
قواعدی دارد؛ یعنی وقتی یک اسلیمی طراحی میکنیم، باید پیچشها و چرخشها را رعایت کنیم و رشتههایی که چنین خصوصیتی دارند، میتوانند در دل سازمان میراث فرهنگی قرار بگیرند؛ اما هرآنچه خلاقیت دارد، در وزارت ارشاد که هنرهای تجسمی را حمایت میکند، قرار میگیرد که با توجه به این رویکرد ما با دو دسته نگارگر روبهرو هستیم». شکیبا در توضیح این دو دسته عنوان کرد: «دستهای که صنعتگر هستند و با سنتهایی که از گذشته میشناسند و کپی از نقاشان قبلی روی سطوح مختلف کاری مانند صنعتگران انجام می دهند؛ اما دسته دوم هنرمندانی هستند که هر روز با نگارگری، خلاقیت خود را نشان میدهند که کار این گروه نمیتواند در زمره صنایع دستی قرار بگیرد و بههمیندلیل نمیتوان آثار آنها را در زیرمجموعه سازمان میراث فرهنگی گنجاند». همچنین محمداسماعیل سعیدی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، با اشاره به حواشی ایجادشده درباره واگذاری امور هنر نگارگری به سازمان میراث فرهنگی به «خانه ملت» گفت: «متأسفانه به دلیل وجود دوگانگی وظایف در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، هنرمندان رشتههای مختلف، ازجمله رشته نگارگری با مشکلاتی
روبهرو هستند. نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه بخشی از هنرمندان زیر نظر وزارت فرهنگ فعالیت میکنند و بخشی دیگر با سازمان میراث فرهنگی روبهرو هستند، اظهار کرد: «این بلاتکلیفی و مواجهنبودن با یک سازمان منسجم و تخصصی حتی در حوزه هنرمندان فرش نیز وجود دارد؛ زیرا با وزارت صنعت، معدن و تجارت سروکار دارند. جابهجایی رشتههای هنری مانند نگارگری از یک وزارتخانه به یک سازمان و برعکس نمیتواند مشکلات مربوط به این عرصه را حل کند و باید در این حوزه فکر اساسی شود. هماکنون سه مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و وزارت صنعت، معدن و تجارت متولی امور هنرمندان در حوزههای مختلف هستند؛ ازاینرو با سیاستهای یک بام و دو هوا مواجه هستیم». خشایار قاضیزاده، نگارگر و از اعضای هیأت داوران دوسالانه نگارگری نیز با بیان اینکه از این واگذاری مطلع نبوده است، گفت: «مهم نیست که نگارگری زیرمجموعه کدام سازمان یا نهاد قرار بگیرد؛ بلکه هر سازمانی که متولی آن است، باید فضاسازی مثبتی ایجاد کند و نگارگری را با جریانات روز به پیش ببرد. وزارت ارشاد به عنوان متولی که
مجموعه فعالیتهای هنری مثل هنرهای تجسمی، موسیقی و نمایشی را زیر نظر دارد، میتواند به نگارگری هم به عنوان زیرمجموعه هنرهای تجسمی توجه کند». او ادامه داد: «من از روند واگذاری نگارگری به سازمان میراث فرهنگی خبر ندارم؛ اما اگر این نگاه وجود داشته که این هنر جزئی از تاریخ ماست، ارزش دارد؛ اما رویکرد دیگری هم وجود دارد که میگوید نگارگری، قدیمی و مربوط به گذشته است که اگر چنین نگاهی وجود داشته، درست نیست». منبع: روزنامه شرق نگارگری در رفتوآمد میان ٢ سازمان
کد خبر:
۵۴۵۸۹۱