جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

جشنواره تجسمی امسال ۲۲ برگزیده در هر رشته دارد

حقیقت شناس درگفت وگوبا جی پلاس: دوست نداریم صداوسیما جشنواره تجسمی را تبلیغ کند!

کد خبر: ۵۴۰۹۴۷
حقیقت شناس درگفت وگوبا جی پلاس: دوست نداریم صداوسیما جشنواره تجسمی را تبلیغ کند!

رویکردهای متفاوت مدیران اجرایی در عرصه هنر موجب گردیده تا شاهد نوعی پراکندگی طی چند سال اخیر در میان هنرمندان تجسمی باشیم. ظرفیت هنرهای تجسمی به عنوان هنری که ارتباطی سریع و موثر دارد قابل بیان نیست. به گزارش خبرنگار فرهنگ و هنر جی پلاس؛ امسال در هشتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر گویی اتفاق خوشایندی افتاده و آن همگامی هنرمندان تجسمی در پیدا کردن شیوه های نوین هنری برای ارایه بهتر آثار تجسمی است. در کنار هم قرار گرفتن هنرمندانی با رویکردهای متفاوت از هنر انقلابی، مکتب های هنری مدرن، هنر دانشگاهی و تجربه گرا که همگی در جهت غنی ساختن کیفیت جشنواره امسال گام برداشته اند. نکته حایز اهمیت این است که با وجود ظرفیت بالای جشنواره تجسمی فجر، بخش بین الملل آن نادیده گرفته شده و تنها به روز هنر مکزیک اکتفا کرد. همچنین از توسعه روابط فرهنگی و هنری با کشورهای پیشرو در هنر تجسمی جا مانده است. با دیدن نقاط روشن و مثبت در هنرهای تجسمی نمی توان کمبودها را نادیده گرفت به همین منظور ترتیب دادن مصاحبه ای با دبیر هنری جشنواره یعنی جمشید حقیقت شناس می تواند مبین سمت و سوی حقیقی جشنواره هشتم باشد. متن گفتگو ایشان با خبرنگار جی پلاس در زیر می آید: جی پلاس: با توجه به اینکه به عنوان یک مدرس و صاحب ایده در هنرهای تجسمی شناخته می شوید و امسال دبیر هنری هشتمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر هم هستید، جشنواره امسال چه تفاوتی با سال های گذشته دارد؟ از جشنواره های تجسمی سال های پیش اطلاع دقیقی ندارم اما ظاهرا در حوزه ها و رشته های مختلفی برگزار می شده و هر حوزه برای خود دبیر، هیات انتخاب و هیات داوران جداگانه داشته و یک جمع بسیار بزرگی این برنامه را تدارک می دیدند. این جمع بزرگی از هم جدا بوده و در کار هم دخالت نمی کردند و به این ترتیب حوزه ها تخصصی بودند؛ امسال اما روش جدیدی را در پیش گرفته و تفکیک رشته ها را حذف کردیم و به جای آن یک شورا تشکیل دادیم. در واقع تمام آثار ارسالی از رشته های مختلف تجسمی به دبیرخانه، توسط تمام اعضای این شورا دیده شده و همه این اساتید نظر داده اند. کسی که تخصص گرافیک داشت در شورا در مورد نقاشی، خوشنویسی و کلیه آثار نظر دادند که در واقع کار سختی بود. امسال همچنین ما هنرمند مدعو نداشتیم. سال های قبل با توجه به اینکه جمعیت زیادی شرکت می کردند و باز کمی و کاستی هایی وجود داشت، از طریق هنرمندان مدعو پوشش داده می شد. امسال به جای مدعو، ما پروژه هایی داشتیم که این پروژه ها را دبیران پیشنهاد کردند ودر حوزه های مختلف با رویکرد جشنواره انجام شد. پروژه ها شامل چندین اثر یا پروژه های چیدمانی یا چندین عکس و نقاشی و... هستند. امسال کلمه پیشرو را به جشنوراره اضافه کردیم. امسال آثاری به نمایش گذاشته شده که دیده نشده و تجربه جدیدی در آن وجود دارد. جی پلاس: به نظر می آید با تمام تلاشی که هنرمندان تجسمی و مدیران اجرایی برای جشنواره امسال انجام داده اند، استقبال چندانی از سوی عموم انجام نشده و علت این اتفاق را کجا باید جستجو کرد؟ باید بر اساس یک آمار این موضوع را بیان کنیم؛ ابتدا در نظر بگیرید ما از بین ۹۰۰۰ اثری که وارد جشنواره شدند ۲۰۰ اثر دارای کیفیت و ویژگی های منحصر به فرد، انتخاب شد. از طرف دیگر جشنواره فجر معمولا خلاصه می شده به یک افتتاحیه و یک اختتامیه که بین این دو مراسم، از نمایشگاه ها بازدید زیادی صورت نمی گرفت. امسال اما هر روز بازدید کننده داریم. با توجه به اینکه جشنواره تجسمی فجر پیشینه خوش نامی نداشته و همه با اکراه در این جشنواره حاضر می شدند، امسال استقبال بسیار خوب بوده است. جی پلاس: فکر نمی کنید این استقبال بیشتر از سوی دانشجویان هنر و علاقه مندان هنرهای تجسمی بوده و قاطبه مردم حتی اطلاعی هم پیدا نمی کنند که چنین جشنواره ای هم برگزار می شود؟ برای اینکه این روند به سمت بهتر شدن حرکت کند، نیاز به یک پروسه چندین ساله داریم. اینکه هم آثار خوبی ارایه شود و هم بازدیدکننده افزایش یابد. برای بازدید مدارس به عنوان مراکز آموزش، دعوت هایی انجام شده است. استقبال خریدارها هم بسیار خوب بود و معتقدم اگر براساس آمار بررسی کنیم امسال بر خلاف سال های قبل، تعداد بازدید کننده ها افزایش یافته است. حتی ظاهرا هر کسی که از نمایشگاه دیدن کرده، دیگران را هم برای ترغیب کرده است. فکر می کنم این سالم ترین شکل از تبلیغات محیطی است. جی پلاس: از رسانه های گروهی و تریبون هایی موجود توقعی برای تبلیغ جشنواره، ندارید؟ احتیاج به تبلیغ از این جنس نداریم چون وقتی تبلیغات زیاد باشد و چیز خوبی برای ارایه نباشد، خوشایند نیست. تمایل جشنواره و دوستان شورا بر این است که خود جشنوراه و انرژی ای که در آن هست بتواند مردم و مخاطب اکثریتی را جذب کند. جشنوراه های هنری فجر با یک رویکرد برابر برگزار می شود اما صدا و سیما بیشتر روی جشنواره فیلم فجر تاکید دارد، حال آنکه پتانسیل زیادی در جشنواره های دیگر از جمله تجسمی، وجود دارد. بخشی از این موضوع هم به کارکرد و گرایش رسانه های گروهی به فیلم و سریال مربوط است و متاسفانه هنرهای تجسمی اهمیتی برایشان ندارد و این بهتر! جی پلاس: چرا بهتر؟! به این خاطر که اگر بدانند هنرهای تجسمی چه نقش مهم و تعیین کننده ای در ساماندهی فضای شهرها و کل کشور دارد، وارد این فضا می شوند و آرامش این هنر را به هم می زنند و ما هنرمندان تجسمی علاقه ای به این اتفاق نداریم و نمی خواهیم چنین اتفاقی بیافتد؛ بنابراین تلاش داریم این هنر در همین آرامش، تاثیر گذاری خودش را داشته باشد. جی پلاس: سال های گذشته اساتید و هنرمندان مطرحی از جمله خودتان در جشنواره شرکت نمی کردند و گویا جشنواره را بنا به دلایلی تحریم کرده بودید! هرچند به شاگردان و هنرجویان تان توصیه به حضور داشتید. با تغییر دولت و البته امسال که شاهد حضور شمار زیادی از دانشجویان و هنرجویان هستیم باز هم آن اساتید شرکت نکردند! علت چیست؟ این برمی گرده به سیاست کلانی که طی این سال ها در جشنواره فجر وجود داشته و همچنین به گرایش های مختلف فکری بر می گردد. امسال تمایل داشتیم جشنواره به صورت ملی برگزار شود. جشنواره ملی یعنی کیفی ترین شکل برگزاری یک جشنواره؛ جشنواره تخصصی به یک رشته خاص می پردازد. امسال موضوع اصلی مردم بودند و دیدار آنها و جذابیت آثار برای بازدید کننده ها. اگر ما این مخاطبین را در سال های بعد هم بتوانیم به همین شکل جذب کنیم، فکر می کنم مشکل اساتید حل خواهد شد. معمولا اساتید به دلیل رویکردهای اشتباهی که در سال های گذشته وجود داشته، خیلی با اکراه هزینه می کنند و این صدماتی داشته و تمایل ندارند ریسک کنند. اما اگر جشنواره فجر به یک برند تاثیر گذار تبدیل شود، متقاضی خواهند شد. امسال چندین نفر به من زنگ زدند و تمایل به شرکت داشتند و آثارشان هم پذیرفته شد اما از کسی دعوت نکردیم چون تمایل داشتیم شکل کیفی نمایشگاه، خودش باعث تبلیغ و حضور شود. جی پلاس: ممکن است شرکت نکردن اساتید، باعث دیده شدن آثار هنرمندان نوظهور شود. شما این ارزیابی را دارید؟ نه! در همین نمایشگاه اساتیدی هستند که سابقه خیلی زیادی دارند. دانشجویانی هم هستند که دو یا سومین کارشان است. امسال بر خلاف سال های قبل به دنبال اسم هنرمند نبوده و به دنبال آثار با کیفیت بودیم. جی پلاس: هنر های تجسمی در کشور ما در حال رشد و پیدا کردن راه های تازه است. استقبال مجموعه دارها و گالری دارها از هنر های تجسمی رو به فزونی گذاشته که سرمایه قابل توجهی را در این بخش به گردش درآورده است. شما برای فروش آثار جشنواره تمهیداتی اندیشیده اید؟ بله همینطور است! تمام آثاری که از هنرمندان به نمایش درآمده دارای قیمت است و در حال تلاش هستیم تا آثار فروخته شود. جی پلاس: این ظرفیت وجود دارد؟ یعنی تا به حال این اتفاق افتاده است؟ بله فروش داشتیم. جی پلاس: یعنی برای خرید آثار مراجعه شده و به چه میزان بوده است؟ بله مراجعه داشتیم و فروش هم رفته اما بهتر است تعدادش مطرح نشود. جی پلاس: چه تمایزی غیر از یکی شدن رشته ها و به نمایش درآمدن آن ها کنار هم، در جشنواره امسال نسبت به ادوار قبل وجود دارد؟ امسال سعی کردیم جشنواره فجر یک جشنواره ای در حد و اندازه یک وزارتخانه باشد. با یک بررسی آماری و تحلیلی متوجه شدیم که ۳درصد از پتانسیل هنرهای تجسمی در جشنواره وجود دارد. این ۳ درصد تا این حد تاثیرگذار است بنابراین این پتانسیل هرچقدر افزایش پیدا کند، تاثیر بیشتری خواهد داشت. امسال که رویکرد رشته ای را برداشتیم، از ظرفیت رشته های جدید مثل ویدیوآرت، و هنرهای چند رشته ای و تلفیقی که نمود بهتری داشت نیز استفاده کردیم. ایده پردازی های خوبی را هم شاهد هستیم که شکل گرفته اند. البته بعد از برگزاری هشت دوره جشنواره هنوز مکان مناسبی برای برپایی وجود ندارد. دنبال راه هایی برای به دست آوردن امکانات برای جشنواره های بعدی هستیم. فکر می کنم جشنواره فجر را می توانیم به یک جشنواره مهم تجسمی در کشور تبدیل کنیم. جی پلاس: با توجه به اینکه هنرهای تجسمی شامل نقاشی، عکاسی، مجسمه سازی، هنرهای تلفیقی و مدرن می شود، چرا نقش هنر عکاسی در این نمایشگاه کم رنگ تر و نقاشی بسیار پررنگ تر ظاهر شده است؟ باز هم قضیه به شرکت کنندگان آن رشته برمی گردد. ما هیچ ممنوعیتی برای عکس، خوشنویسی، نگارگری و کاریکتور نداشتیم. همه کارهایی که به جشنواره آمدند، بررسی و سپس ارایه شدند. حالا اگر فکر می کنید عکاسی یا مجسمه سازی کمتر هستند، این به رویکرد جامعه تجسمی این رشته ها مربوط است. یعنی ما تصمیم نگرفتیم نقاشی بیشتر باشد و عکاسی کمتر. جشنواره فجر اگر یک آیینه تمام قدی باشد از هنر، به ما حقیقت هنر از آن دوره و زمانی که برگزار می شود را منتقل می کند. شاید در یک دوره اصلا نقاشی نداشته باشیم و همه تبدیل شود به فضای کاریکاتور یا عکس٫ بنابراین ما تعریفی نکردیم به تعداد مساوری آثار ارایه شوند. روحی که در فضای تجسمی حکم فرماست را الا می بینید. هنر مدرن دستمایه کار هنری بسیاری از هنرمندان قرار گرفته و می شود گفت در واقع نوعی ابزار مناسب برای برقراری بهتر ارتباط با مخاطب است. به هر حال می بینیم یک رجعتی هم توسط قاطبه هنرمندان به سنت و مفاهیم سنتی صورت گرفته است. ارزیابی شما چطور است؟ در بستری که هنرهای تجسمی فعالیت می کند، شامه تیزی آنها سیاست های کلان را تعیین می کند. سیاست های کلان در وزارت خانه ها تعیین نمی شود که اتفاقا بین هنرمندان و گرایش آنها شکل می گیرد. اگر چنین چیزهایی را در موضوع و رویکردهای اجرایی آنها می بینید، این مربوط به هنرمندان است. جی پلاس: یعنی فکر می کنید هنرمندان خودشان انتخاب می کنند؟ بله انتخاب کردند. ما تصمیم نگرفتیم گرایشی را حذف کنیم. هر چیزی که قابلیت نمایش و تاثیر گذاری داشته، ارایه شده است. این ایده ها قبلا وجود داشته، ادامه پیدا کرده و بازتاب آن شده نمایشگاه تجسمی فجر. این اتفاق در موضوع، عقبه ۱۰ ساله دارد. جی پلاس: اساتید یا منتقدین هنر که مخالف جشنواره ای به این شکل هستند، با دیدن این نمایشگاه دیدگاه هایشان عوض می شود؟ طول خواهد کشید. دوستانی که با نظر مثبت و نظر منفی آمدند تاثیر گرفتند و این تاثیر مربوط به دست اندرکاران نیست و مربوط به فضای نمایشگاه است. فکر می کنم اگر امکانات بیشتری داشتیم آثار دیگری هم می توانستیم به نمایش بگذاریم. جی پلاس: داوری آثار اکنون که رشته های مجزایی وجود ندارد، به چه صورت خواهد بود؟ همه رشته ها با یک داوری انتخاب می شوند. ۲۲ منتخب داریم که نفرات اول تا سوم نخواهیم داشت. ۲۲ انتخاب که می تواند در حوزه های مختلف باشد. جی پلاس: جامعه هنری بسیار ایده آل گراست. توانسته اید این فضای ایده آل را فراهم کنید؟ خیلی راه داریم. یعنی این باید تبدیل به مهمترین واقعه هنری شود اگر سیاست از آن حذف و کیفیت به آن اضافه شود. به بهانه جشن های انقلاب ما کیفیت را به ان اضافه کنیم و از سیاست زدگی فاصله بگیریم. جی پلاس: از نظر شما بخش داخلی جشنواره مهتر است یا بین المللی؟ هر دو! جی پلاس: نقش کدام پر رنگ تره؟ حدود ۴۰ کشور شرکت کردند اما به قابلیت نمایش آثار نگاه کردیم. مثلا از امریکا هم کار داشتیم اما قبول نکردیم چون به کیفیت و قابلیت نمایش نگاه کردیم. جی پلاس: یعنی این آثار رد شده اند؟ بله. بخش دیگری به جشنواره اضافه کردیم که روز کشورها نام دارد. امسال مکزیک استقبال کرد و یک روز را اختصاص دادیم به هنر مکزیک که برگزار هم شد. تمایل داریم همه کشورها در این روز خاص یک روز یا یک هفته داشته باشند. جی پلاس: البته ظاهرا این روز هنر فقط به هنر تجسمی مکزیک اختصاص داشت؟! بله بنا به دلایلی فقط در هنرهای تجسمی حضور داشتند.

انتهای پیام

دیدگاه شما