جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشت جماران/

"آب و محیط زیست" باید محور اصلی برنامه ششم توسعه باشد

کد خبر: ۹۵۷۶۱
"آب و محیط زیست" باید محور اصلی برنامه ششم توسعه باشد

پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران - حسن مخترع: چند روز پیش محمد درویش در همایش بحران آب با انتقاد آتشین از عدم توجه به مقوله محیط زیست و آب در سیاست های کلی برنامه ششم توسعه که در مجمع تشخیص مصلحت نظام تدوین شده است گفت: حتی اگر با ذره بین هم بگردیم در 80 بند ابلاغی این سیاست ها کلمه ای از محیط زیست نیامده است.

در روزهای آخر سال 93 مقام معظم رهبری با حمایت تمام قد از محیط زیست به مقوله هایی چون کوه خواری و زمین خواری و تخریب منابع طبیعی از جمله جنگل ها اشاره کردند و خواستار حرکت های عملی دراین راستا شدند.

در همان روزها محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در جلسه ارائه گزارش سالانه کمیته خاص محیط زیست مجمع گفت: با توجه به بیانات اخیر رهبر انقلاب در دیدار با مدیران و فعالان منابع طبیعی و محیط زیست ، به دلیل تاکید مقام معظم رهبری در تصویب سیاست های محیط زیست این موضوع در دستور کار صحن علنی مجمع قرار گرفته و در اولین فرصت مطرح خواهد شد

با وجود وضعیت اسفناکی که محیط زیست و طبیعت کشور با آن مواجه است و هر روز خبری ناگوار از مرگ دریاچه ای و تالابی در کشور منتشر می شود و همه مردم و مسئولان سخن از بحران پیش روی آب می گویند. به نظر نمی رسد مساله محیط زیست و آب حداقل در سیاست های کلی برنامه توسعه ششم از جایگاه درخوری برخوردار باشد.

عیسی کلانتری که مدتی است با انتقاد از وضعیت مدیریت آب و منبع خبرهای تلخ در ارتباط با تخریب منابع آب در روزنامه ها، خبرگزاری ها و سایت های خبری ابراز نظر می کند، در گفت و گوی مشروح پیشین خود با جماران ، تنظیم سیاست های برنامه توسعه با وضعیت آب کشور را ضروری دانسته و پیشنهاد اتخاذ ساست های ریاضتی در مورد آب را مطرح می کند. او دراین گفت و گو که با محوریت برنامه ها توسعه و جایگاه مدیریت آب در کشور انجام شده است، می گوید: ادامه روندی که در برنامه های توسعه سوم، چهارم و پنجم جاری بوده، ممکن نیست و باید در برنامه ششم رفتاری متفاوت با مقوله آب اتخاذ شود.

پرویز کردوانی کویر شناس هم در گفت و گویی با جماران حول محور برنامه ربزی کلان بر اساس مساله کمبود آب، عنوان کرده بود که آب مهمترین مساله ماست، آن هم در شرایطی که کشور ما در آن قرار دارد. همه برنامه ها باید بر اساس وضعیت موجود آب ریخته شود. برنامه ریزی کشاورزی مان باید بر اساس وضعیت کمبود آبی که داریم ریخته شود.

امیر مهاجری طهرانی، رییس مرکز برنامه ریزی، بودجه و تحول اداری سازمان حفاظت محیط زیست در اوایل تابستان امسال اعلام کرد: این سازمان در تیرماه سال جاری با ارسال نامه ای به ریاست محترم جمهور اعلام کرده که با توجه به اینکه در حال حاضر چالش هایی نظیر خشکسالی، فرسایش خاک، خشک شدن دریاچه ها و تالاب ها، بروز تنش آبی در مدیریت منابع آبهای داخلی و سرزمینی کشور از مهمترین چالش های کشور است، پیشنهاد می شود که رویکرد اصلی برنامه ششم توسعه " آب و محیط زیست " تعیین شود.

با این همه، در سیاست های کلی برنامه توسعه ششم خبری از محیط زیست و آب و چالش های پیش روی آن نیست. سوالی که مطرح می شود، این است که آیا تدوین کنندگان سیاست های کلی این برنامه در مجمع تشخیص مصلحت نظام آن هم در کمیته ای که بنام کمیته خاص محیط زیست نامگذاری شده است، تحرکی برای ورود مساله محیط زیست به این 80 بند نداشته اند؟ دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام اهمیتی که به محیط زیست قائل است را چگونه در سیاست های تدوین شده به دولت تقدیم کرده و رییس جمهور حامی محیط زیستی که در شعارهای انتخاباتی و بعد از آن از رویکرد محیط زیستی سخن می گوید چطور جای خالی محیط زیست در این سیاست ها را ندیده است؟

با وجود این خلأ بزرگ که صدای محیط زیستی ها را هرچند با آهنگی ضعیف درآورده است در هنگام تنظیم این گزارش با خبری مواجه می شویم که در آن رئیس کمیته خاص محیط زیست دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام که مسئولیت بخش محیط زیست مجمع جهانی شهرهای اسلامی را نیز بر عهده دارد، در نشست اخیر اجلاس جهانی شهرداران در مقر سازمان ملل با اشاره به تجربه ارزشمند ایران در سیاستگذاری در زمینه محیط زیست در مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: این سیاست ها می تواند به عنوان الگوی سیاست گذاری زیست محیطی در کشورهای اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.

حال این سوال مطرح می شود که کدام سیاست ها و کدام تجربه ارزشمند ما قابل استفاده برای سایر کشورهاست. ما کشوری هستیم که به گفته محمد درویش _ مدیر کل آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان محیط زیست_ بعد از تاسیس سازمان حفاظت از محیط زیست در سال50 تا امروز بیشتر از 90 درصد اندوخته جانوری مان را از دست داده ایم. سیاست های توسعه ای ما منجر به تخریب وحشتناک جنگل های شمال و غرب کشور شده است، سیاستگذاری های ما در کنار مشکلات عدیده اجرایی و سوء مدیریت باعث نابودی ذخایر آبی کشور شده است و با جستجوی ساده کلید واژه دریاچه و تالاب می توان خبر خشک شدن گاه و بیگاه یک تالاب یا دریاچه را در گوشه گوشه کشور مشاهده کرد. روند سدسازی موجب شده که حقآبه طبیعی اکثر تالاب‌هایی که در پایین دست سدها بودند، نادیده گرفته شود و شاهد خشکی بی سابقه در تالاب ها و دریاچه های داخلی از جمله ارومیه، مهارلو، بختگان و تالاب گاوخونی باشیم.

در 70 دشت ایران بیش از 2 متر افت ارتفاع آب‌های زیرزمینی رخ داد و در جنوب تهران نیزبیش از 36 سانتی‌متر نشست زمین رخ داده است، قابل ذکر است که نشست 4 میلی متری، بحران تلقی می شود! همه این موارد پایداری اکولوژیکی سرزمین ایران را کاهش داده و موجب شده است که ریزگردها 22 استان ایران را تحت تاثیر قرار دهند.

اگر پاسخی برای این سوال نداریم لااقل الگوی تجربه شنده در غربت برای دیگران ارائه ندهیم و این تجربیات به اصطلاح ارزشمند و در واقع تراژیک را به سایر کشورها صادر نکنیم. بر اساس گزارش دانشگاه بیل درسال 2014 عملکرد زیست محیطی "EPI" ایران در سال های 1390 الی 1392 از بین 178 کشور جهان رتبه 83 را به خود اختصاص داده است، این در حالی است که رتبه ایران در سال 2012 که نشانگر عملکرد زیست محیطی سال های 2010 و 2011 بود، 114 از بین 132 کشور بوده است . با این وضعیت تنها کمکی که می توانیم به دیگران کنیم این است که بگوییم از وضعیت اسفناک محیط زیستی ما عبرت بگیرند و مواظب آب و خاکشان باشند.

انتهای پیام

دیدگاه شما