«تولیدکنندگانی که ترسی از نظارت بر کیفیت مواد غذایی ندارند» بهترین نامگذاری برای توصیف عدم سلامت برخی مواد غذایی بواسطه استفاده از بعضی افزودنی های غیر استاندارد و غیر مجاز توسط این تولیدکنندگان در کشور است. این موضوعات گاه و بیگاه مانند استفاده از روغن پالم، استفاده از خمیر مرغ، استفاده از گوشت بوفالو و مصادیق زیادی از این دست در صنایع غذایی، لبنی و ... مشاهده می شود که می توان ادعا کرد که عمده آنها به دلیل عدم سخت گیری و نظارت دائمی بر محصولات تولید شده روی می دهد. این روزها هم یکی دیگر از همین دعم نظارت و سخت گیری های کافی باعث شده تا شایعات و اخبار درهمی از استفاده از این ماده خطرناک در در نانوایی های کشور به گوش برسد. برخی می گویند برخی نانواها این جرات و جسارت را پیدا کرده اند تا علاوه بر استفاده از جوش شیرین جوهر قند را به ترکیبات خمیر و نان خود اضافه کنند. موضوعی که حتما سلامت جان مردم را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، برخی سفید و ترد بودن نان را نشان و ملاک کیفیت این محصول می دانند، غافل از اینکه ترد بودن نان به یک ساعت هم نکشیده به اصطلاح بیات می شود؛ چرا که جوش شیرین دارد و سفید بودن نان هم مدیون افزودنی غیر مجاز جدیدی به نام جوهر قند است.
جوهر قند چیست
جوهر قند یک سفید کننده با نام علمی "سدیم دیتیونیت یا بلانکت" است که خوردن آن مشکلات گوارشی ایجاد می کند.گویا این ماده، پودری سفید رنگ با ترکیب گوگردی و کاربرد صنعتی است که در صنایع رنگرزی برای از بین بردن رنگ و بازیافت کاغذ باطله و در موارد معدودی برای زیست شناسی، زمین شناسی و عکاسی مورد استفاده قرار می گیرد و برای سلامت انسان مضر است و در هیچ جای دنیا، یک افزودنی غذایی محسوب نمی شود.
پایین بودن کیفیت آردی که از سوی برخی نانوایی ها تهیه می شود باعث شده تا برای دادن نان سفید به دست مردم که مقبولیت بیشتری نزد آنها دارد، از جوهر قند در تولید نان استفاده کنند. این در حالی است که این ماده نه تنها هیچ ارزش غذایی ندارد که حتی از جوش شیرین بسیار مضر تر است.
در یک سال گذشته از سوی برخی مسئولان و کارشناسان اخبار متعددی مبنی بر وجود جوهر قند در نان های کشور منتشر شده است، که استفاده آن را در این ماده غذایی تایید می کنند و عوارض آن را نیز شرح می دهند. بیشترین میزان استفاده از جوهر قند در آرد نان هایی مانند لواش و تافتون است که طیف سفید دارند اما این روزها در برخی نانوایی ها نان سنگک سفید هم پرطرفدار شده است و خیلی ها دیگر مشتری آن سنگک های خوش عطر با رنگ قهوه ای نیستند.
نه جریمه و نه اخطار
آنچه راجع به جوهر قند مشخص شده است، استفاده از این ماده در نان ها و همچنین ضررهای آن برای سلامتی انسان است، اما نکته مبهم و نامشخص درباره جوهر قند مجازات استفاده از آن و برنامه مسئولان برای حذف سریعش از نان ها است. چرا که تا کنون نه اولتیماتوم و نه اخطاری از سوی مسئولان برای رسیدگی به وضعیت نان ها منتشر نشده است.
علی میلانی، استاد دانشگاه و متخصص سیاستهای غذا و تغذیه در گفتوگویی درباره این ماده غذایی گفته است که از لحظه استفاده و افزودن جوهر قند به نان، عوارض چشمی، گوارشی و پوستیاش در بدن نانوایی که آن را به نان میافزاید، آغاز میشود، اما فاجعه اصلی وقتی ظاهر میشود که مردم نان آلوده به این ماده را میخورند.
به گفته او، سدیم دیتیونیت با از بین بردن پرزهای داخل روده مانع جذب مواد غذایی مفید در بدن میشود. برخی پژوهشها ثابت کرده است که تنظیم انسولین را در بدن به هم میزند و باعث دیابت زودرس میشود و از همه مهمتر اینکه مانع عملکرد آنتیاکسیدانها میشود. آنتیاکسیدانها مواد غذایی مفیدی هستند که فعالیت رادیکالهای آزاد بهعنوان عناصر سرطانزا را در بدن خنثی میکنند و بنابراین در نبودشان، بدن در برابر عوامل سرطانزا بیدفاع میشود که همه اینها یعنی سدیم دیتیونیت احتمال ابتلا به سرطان بهویژه سرطانهای دستگاه گوارش را بهشدت بالا میبرد. تنها خوراکی که جوهر قند به آن اضافه میشود نان نیست و این ماده برای سفیدتر کردن رنگ کله قند و درستکردن آبنباتهای سفید نیز بهکار میرود و احتمالا نامش نیز از همین کاربرد گرفته شده است.
بیات شدن و از دست رفتن سریع کیفیت نان، نشان دهنده عدم حذف جوش شیرین از این ماده غذایی با وجود تکرار چندین ساله این موضوع است. این طور که به نظر می رسد باید این نوید و مژده را به نانوایان متخلف داد که با خیال راحت از جوهر قند هم در کنار جوش شیرین در نان ها استفاده کنند؛ چرا که هیچ اتفاقی نخواهد افتاد و مسئولان قصد رسیدگی مداوم و جدی را نسبت به این ماجرا ندارند.
هر چند اینها تنها مشکلات حوزه نان و نانوایی نیستند، ولی مهم ترین مشکلات این حوزه هستند؛ چرا که مستقیماً بر روی سلامت مردم تاثیر می گذارند، وگرنه مردم با قیمت نان ها، با کیفیت نان و یا کم بودن نانوایی ها کنار آمده اند، و این بی انصافی بزرگی است که قوت غالب مردم نیز سالم نباشد.
دیناروند: به طور جد با تخلفات برخورد می شود
در همین راستا، خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران با رسول دیناروند رئیس سازمان غذا و دارو، درباره اقدامات وزارت بهداشت برای جلوگیری از افزودن غیر مجاز ها به نان، گفت و گو کرد. وی در اینباره توضح داد: اینکه تخلف در جایی صورت می گیرد، دلیل بر استفاده همه نانوایی ها از این افزودنی ها نیست.
دیناروند ادامه داد: کارشناسان وزارت بهداشت به طور مرتب و دائم از نانوایی های کشور نمونه برداری و آزمایش می کنند، تا هر جایی که از ماده غیر مجازی مثل جوهر قند و حتی جوهر نمک، استفاده شود، برخورد شود. در صورت شناسایی این نانواها به تعزیرات و سایر ارگان های مربوطه معرفی می شوند و حتی ممکن است تعطیل شوند.
معاون وزارت بهداشت درباره اینکه افزودنی های غیر مجاز به مواد غذایی و خوراکی اعتماد مردم را از بین می برد، توضیح داد: راهکار نگهداشت اعتماد مردم تقویت بازرسی هاست، ما در صنعت غذایی کنترل زیادی داریم. اما در جاهایی که غذا و خوراک به طرز سنتی درست می شود، نظارت ها تا حدی کمتر است، اما در بخش صنایع نظارت ها جدی است و به طور جد با تخلفات برخورد می شود.
وی همین طور به نقش فضای مجازی در تشکیل شایعات اشاره کرده و گفت: بسیاری از اطلاع رسانی هایی که در فضای مجازی در ایران و حتی در همه دنیا صورت می گیرد، شایعه و نادرست هستند و این مشکل به وجود می آورد.
راهکار جلب اعتماد مردم، شفاف سازی رسانه ای است
آنچه مهم است این است که، چنین تخلفاتی هرچند کم و محدود باشند از طرفی سلامت مردم را به خطر می اندازند و از طرف دیگر اعتماد مردم به سلامت مواد غذایی را از بین می برند. همچنین آنچه می تواند اعتماد مردم به سلامت مواد خوراکی را ایجاد کند، رسیدگی و سرکشی مداوم، اعلام نام متخلفان و رسانه ای کردن مجازات و نام آنها است؛ چرا که شفاف سازی رسانه ای مانعی از دامن گرفتن شایعات در این باره است و باعث می شود مردم این اعتماد را به عملکرد مسئولان در جهت اهمیت به سلامت مواد غذایی پیدا کنند.
این نکته نیز نباید از ذهن مسئولان محترم نظارت بر تولید مواد غذایی دور باشد که آنچه در این صنعت تولید و به دست مشتریان داده می شود، قطعا با سلامت مردم ارتباط گسترده و تنگاتنگی دارد، لذا حتی مطرح شدن شایعات در این حوزه نیازمند عزم و پیگیری های جدی است تا مبادا خدایی ناکرده سلامت و جان مردم به خطر بیفتد؛ حال چه برسد به اینکه در برخی موضوعاتی که درباره عدم سلامت مواد تولید شده غذایی مطرح می شود، موارد اثبات شده ای ارائه می گردد که اینگونه موضوعات راهی برای جلوگیری ندارد جز اینکه با متخلفان برخورد قانونی و جدی صورت گیرد و علاوه بر تعطیلی آن واحد صنعتی و تولیدی موضوعاتی که مورد برخورد قرار گرفته اند به صورت شفاف اعلام شود تا اعتماد مردم به صنایع غذایی تولیدی در کشور حفظ شود.
..............................................
گزارش: زهره علی حسینی
