پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران- واقعه مهاباد و نحوه مدیریت اذهان عمومی درسی داد که بعد از این میتواند الگوی سایر نهادهای اجرایی باشد و آن ورود رسانه های شناسنامه دار از یک سو و همکاری نهادها و دستگاه های مسوول با رسانه ها از سوی دیگر بود.
در طول یک هفته اخیر، کم خبرهای ضد و نقیض درباره واقعه مهاباد و چند و چون آن نشنیدیم. در این میان می رفت تا بازار شایعه پراکنی در شبکههای اجتماعی و برخی رسانه ها داغ شود که پس از تجمع مردم در مقابل هتل تارای شهر مهاباد و اضافه شدنِ لفظ «مشکوک» به هر خبری که درباره این رویداد نوشته میشد، این پرسش جدی را در اذهان عمومی به وجود آورد که واقعیت ماجرا چیست؟
در چنین فضای ملتهبی، یک اقدامِ منحصر به فرد و هوشمندانه از سوی رسانه ای شناسنامه دار آن هم در شرایطی که تنها پنج روز از وقوع حادثه گذشته بود، فرصت سرگردانی و افتادن در هزارتوی تردید افکار عمومی درباره اصل ماجرا را گرفت. رسانه های در اقدامی درخور اقدام به نشر گسترده توضیحات علیرضا رادفر، معاون سیاسی امنیتی و اجتماعی استاندار آذربایجان غربی که در یک روز تعطیل (18 اردیبهشت) در جمع خبرنگاران حاضر شد تا نقاط تاریک و کورِ واقعه رخ داده در شهر مهاباد را روشن نماید پرداختند و از سوی دیگر به پرسشهایی اقدام کردند که در واقع همان پرسشهای اساسی مردم بود.
این البته تنها اقدامِ رسانه ها نبود بلکه در ادامه و تا روشن شدند سایر موارد ابهامی مردم و افکار عمومی اقدام به پیگیری و انتشار واقعات پرداختند از گفت وگو با مسولان محلی تا گفت وگو با مسولان ملی و یا دادن اخبار دقیق تر از پیگیری های مسولان امر برای اطمینان بخشی به افکا رعمومی. واقعیت اینست که رویکرد مسولانه رسانه ها در کنار تلاش و همکاری مسولان دستگاه ها توانست به اغنای افکار عمومی درباره مسئله رخ داده منجر شود.
در همین راستا انتشار گفتوگوی فرماندار مهاباد که برای اطمینان بخشی به مردمی که احساسات آنها جریحه دار شده بود، بسیار مهم بود. فرماندار گفت: «متهم دستگیر شده تا روشن شدن موضوع به هیچ وجه آزاد نمی شود.»
گفتوگوی رسانههای شناسنامه دار با دادستان مهاباد و همچنین معاون اول قضائیه در طول هفته اخیر این اطمینان را به افکار عمومی شهر مهاباد و کل کشور داد که مرگ همشهری و هم وطن آنها در حال پیگیری است و مسئولان بیکار ننشستهاند. اینکه امروز افکار عمومی به مسئولان سیاسی و امنیتی باور دارند و در شرایطی که برخی رسانه ها تمام تلاش خود را برای بر هم زدن آرامش افکار عمومی به کار بستهاند، بی شک بدون حضور رسانه های شناسنامه دار از یک سو و اعتماد مسولان به این رسانه ها و مهم تر نگرش مسولان به جایگاه و نقش آفرینی رسانه های شناسنامه دار در این مسائل مهم امکان پذیر نمیشد.
واقعیت آن است که که در رخدادهای این چنینی که پیشتر اتفاق می افتاد، رسانههای عمومیِ و شناسنامه دار کشور به دلیل وظیفهای که بر دوش خود احساس کردهاند، وارد گود شده و تلاش خود را برای شفاف سازی مسائل با رعایت منافع ملی کردهاند. این در حالی است که در بسیاری از موارد اهالی رسانه در یافتن پاسخی قانع کننده از مسئولان به در بسته خوردهاند. این خود یک پرسش مهم است که چرا خبرنگاران در نشستهای مطبوعاتی مسئولان قوه قضائیه و همچنین متولیان امور سیاسی و امنیتی اسم از رویدادهایی میآورند که بیش از یک سال از رخ دادن آنها گذشته و هنوز نتیجه رسیدگیهای نهایی اعلام نشده است.
مسئولان باید بدانند نه تنها رسانهها که افکار عمومی نیز وقایع و رویدادهایی این چنین را با گذشت زمانی هر چند طولانی از یاد نخواهند برد، آنها حتی اگر آن واقعه را فراموش کنند به مرور و با مواجهه مکرر با چنین رویدادهایی، عدم پاسخگویی مسئولان در ذهنشان نقش می بندد و آنگاه است که باید از بی تفاوتی مردم و عدم مشارکت و پیگیری آنها از امور واقعا نگران شویم.
لازم به ذکر است که اطمینان یافتن افکار عمومی تنها نتیجه مثبت حضور مسولانه رسانه های شناسنامه دار و اعتماد به آنها و دخیل کردن آنها در جزئیات رویدادهای کشور نیست، که از قبل دور یک میز نشستنِ مسئولان کشور و اهالی رسانه، افراد درگیر در یک رویداد نیز از تازیانه شایعاتی که آبروی آنها را نشانه میگیرند، رها میشوند و چه بیگناه باشند چه متهم، از قضاوتهای ناحق در امان میمانند. این در حالی است که با به تأخیر انداختن شفاف سازی درباره یک رویداد، اگر در بهترین شرایط و با هزار زحمت موفق به آرام کردن افکار عمومی شویم، از عهده بازگرداندن آبروی رفته افراد بر نخواهیم آمد.
امروز میتوانیم رویکرد رسانه ها و حضور مسولانه آنها در تنویر افکار عمومی و نیز نگرش مسئولان در روشن سازی مسایل و پیگیری ها در خصوص حادثه مهاباد را به فال نیک بگیریم و امیدوار باشیم «پیگیری میکنیم» مسئولان تبدیل به کلیشه نشود. امروز میتوانیم این انتظار را داشته باشیم این تجربه موفق در آینده نیز تکرار شود تا روشن شدن به موقع، درست و صحیح افکار عمومی آنهم توسط رسانه های شناسنامه دار صورت پذیرد تا جای شایعات و برخی اقدامات هدفمند علیه مردم، نظام و کشور تنگ تر و تنگ تر شود و اعتماد مردم به رسانه های شناسنامه دار و مسولان بیشتر و روز افزون شود.