دبیر ستاد هماهنگی خدمات سفر سازمان گردشگری گفت: استانهایی که تا چند سال گذشته مقصد سفر نبودند، امروز به لیست 10 استان پرمسافر کشور پیوستهاند.
محمد ابراهیم لاریجانی، دبیر ستاد هماهنگی خدمات سفر سازمان گردشگری، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی جماران درباره مشکلات توزیع سفر در طول سال اظهار کرد: ما در کشور مناطق مختلفی را با ویژگیهای مختلف تاریخی، فرهنگی و زیارتی داریم که هر کدام از آنها قشر خاصی را به خود جذب میکنند، اما آنچه که در نظر گرفته نشده، توزیع زمانی سفر به این مناطق است.
وی ادامه داد: ما در زمانهای مختلف مثل نوروز که شامل چند روز تعطیلی میشوند، با پیک سفر مواجه میشویم، اما حجم بالای سفرهای نوروزی به دلیل عدم پراکندگی جاذبهها یا کمبود سایر استانها نیست، بلکه مشکل اساسی برنامهریزی برای توزیع سفر در طول سال است.
لاریجانی توزیع سفر را به لحاظ زمانی مشروط به مدیریت تعطیلات نوروز دانست و افزود: ما تعطیلات زیاد داریم اما تعطیلات روزانه و پراکنده در طول سال که نمیتوان برنامه سفری برای آنها چید. تنها تعطیلات فشرده در طول سال در ایام عید نوروز اتفاق میافتد و طبیعی است که با ازدحام جمعیت مواجه شویم. بنابراین ما در زمینه برنامهریزی برای توزیع سفر نمیتوانیم کاری جز مدیریت تعطیلات نوروز انجام دهیم.
وی در پاسخ به این پرسش که سازمان گردشگری برای توزیع سفر در طول سال چه کرده است، گفت: سازمان گردشگری لایحهای در زمینه توزیع تعطیلات برای دولت فرستاده است و در حال کار کارشناسی در این زمینه است.
دبیر ستاد هماهنگی خدمات سفر عدم آگاهی مردم از جاذبهها را یکی از عوامل مؤثر در توزیع سفر دانست و گفت: در مورد آگاهیبخشی به مردم چند کار در دستور کار سازمان قرار گرفته است؛ ما برای رسیدن به این منظور در حال تدارک دیدنِ نمایشگاههایی در شهرهای مختلف کشور با هدف آشنایی مردم با استانها و شهرهای کمتر شناختهشده هستیم. همچنین برای شناساندن جاذبههای گردشگری، در استانهای مختلف جشنوارههای فرهنگی برگزار میکنیم؛ مثل شب فرهنگی برای همه استانها که در حال حاضر در کلانشهرهایی مثل تهران برگزار میگردد.
لاریجانی اضافه کرد: در ستاد هماهنگی خدمات سفر نیز که 18 سازمان در آن عضویت دارند، اعضا موظف به معرفی استانهای کمترشناخته شده شدند. یکی از الزامات ستاد برای تمام استانها به ویژه استانهای کمترشناختهشده این است که امکانات اقامتی، رفاهی، راهنمای گردشگر، بروشور و تبلیغات خود را با هدف جذب گردشگر از سایر نقاط کشور در اختیار ما قرار دهند.
وی افزود: ما در اغلب ابلاغیههایی که به ستادهای اجرایی 31 استان کشور ابلاغ کردهایم، یک بند مشترک در نظر گرفتهایم که مطابق آن ستاد ها موظف به معرفی جاذبههایی هستند که مردم از آن بیخبرند. این نشان میدهد که ما در توزیع مقصد یا معرفی مقصدهای جدید به دنبال چند استان جدید نیستیم و حتی معرفی مقصدهای شناخته نشده در استانهای شناخته شده را مد نظر قرار دادهایم.
دبیر ستاد هماهنگی خدمات سفر به برگزاری تورهای داخل استانی اشاره کرد و گفت: یکی از اقدامات مؤثری که ستادهای استانی در تابستان و نوروز گذشته انجام دادهاند و در نوروز امسال نیز مد نظر قرار خواهند داد، برگزاری تورهای استانگردی است؛ به طوری که آژانسهای خدمات مسافرتی، تورهای یک روزه تعریف کردهاند که مردم را از مرکز استان به شهرهای اطراف همان استان ببرند.
وی درباره نقش صداوسیما در این زمینه اظهار کرد: صداوسیما معمولا بخشی از مسئولیت معرفی جاذبههای گردشگری استانهای مختلف را برعهده میگیرد، که این کار براساس تولیدات مراکز استانی صداوسیما صورت میگیرد. ما همچنین متولی تولید برنامههای فرهنگی با همکاری سازمان صداوسیما شدهایم که برنامه «سفر سبز» که در 30 قسمت 20 دقیقهای از شبکه دو سیما پخش خواهد شد، نمونهای از آن است.
لاریجانی با تأکید بر اینکه بودجه لازم برای تولید برنامههای متنوع در اختیار ما نیست، گفت: با این حال واقعیت این است که حجم جاذبههای گردشگری و تنوع استانهای ما بسیار بالاست و همچنین اعتبارات ما محدود است و نمیتوانیم هر روز و هر شب برای معرفی اماکن برنامهسازی کنیم. بنابراین میتوانم بگویم در این زمینه جای کار بسیار است و هم ما باید بیشتر به همکاری با صداوسیما بپردازیم، هم صداوسیما باید درهای خود را به سوی سازمان گردشگری باز کند. رسانه ملی باید در این زمینه عزم ملی داشتهباشد.
وی درباره امکان کاهش دادنِ هزینه سفر در استانهای کمتر شناخته شده گفت: ما در تمام استانهای کشور امکانات اقامتی داریم، حتی در ایام نوروز که پیک سفر است و بسیاری از هتلهای استانها تخفیف دارند. برای مثال تهران یکی از ارزانترین مقاصد برای سفر در ایام نوروز است که جاذبههای تاریخی و تفریحی بسیاری دارد. بنابراین مقصد سفر ارزان حتی در نوروز هم وجود دارد، استانهایی مثل زنجان و قزوین.
دبیر ستاد هماهنگی خدمات سفر درباره استانهای ارزان برای سفر اظهار کرد: مردم ما فقط از قزوین عبور میکنند در حالی که نمیدانند این شهر از نظر تعداد آثار تاریخیاش با بزرگترین استانهای میراثی کشور برابری میکند. ما باید از طریق رسانهها اطلاعرسانی کنیم که مردم ایران بدانند برای نوروز 94 به استانهایی بروند که تا به حال نرفتهاند. به استانهایی بروند که سفر به آنها برایشان ارزان تمام میشود، مثل تهران، زنجان، قزوین، ایلام، چهار محال و بختیاری و سیستان و بلوچستان.
وی تأکید کرد: مردم ما چند استان را بیشتر نمیشناسند و به طور معمول به استانهای مازندران، گیلان، اصفهان، شیراز و خراسان رضوی سفر میکنند. چه اشکال دارد که رسانهها به مردم اعلام کنند ارزانترین مقصد برای سفرهای نوروزی تهران است.
لاریجانی با بیان این نکته که مردم تهران را به عنوان مقصدی برای سفر نمیشناسند، تصریح کرد: مردم به تهران به چشم محلی برای انجام کارهای اداری نگاه میکنند، نه محلی دارای جاذبههای دیدنی. آیا نمیتوانیم حداقل به مردم استانهای همجوار مثل اصفهان، گیلان و مازندران بگوییم ما تهران را برای شما در نظر گرفتهایم؟
وی ادامه داد: برخی استانها جاذبههایی دارند که برای آنها تعریفِ علاقه نکردهایم، برای مثال ممکن است مردم ما به طور طبیعی به یک استان کویری سفر نمیکنند، اما این مشکل ماست که کویر را به عنوان یک جاذبه معرفی نکردهایم. به همین دلیل سازمان گردشگری در طول سالهای اخیر برای هر استان مزیت نسبی تعریف کرده یعنی برای یک استان جاذبه دریایی و برای دیگران جاذبههای دیگری چون اکوتوریستی، کویری، زیارتی و میراث فرهنگی در نظر گرفته است. این یعنی اگر استانی جاذبه میراث فرهنگی نداشتهباشد، بیاییم روی جاذبه طبیعتگردی آن کار کنیم. مجوزهایی که در حوزه سرمایهگذاری صادر میشود نیز در همین راستاست و به همین دلیل نوع سرمایهگذاری ما بر روی پتانسیلهای گردشگری استانهای مختلف، متفاوت است.
لاریجانی درباره اقدامات سازمان گردشگری در خصوص ایجاد توازن سفر در همه استانهای کشور، گفت: سازمان گردشگری در حال حاضر در زمینه طبیعتگردی ورود پیدا کرده و بر اساس طبیعت هر استان به تعریف جاذبههایش میپردازد. شک نداشتهباشید استانی که آثار باستانی برجستهای مثل اصفهان نداشتهباشد، جاذبه دیگری دارد که مردم نمیدانند و این وظیفه سازمان گردشگری این است که مزیت نسبی آن استان را شناسایی و به مردم معرفی کند.
وی ادامه داد: وظیفه ماست که بر اساس ظرفیتهای هر استان، سرمایهگذاران را به سمت تنوع در سرمایهگذاری پیش ببریم تا بتوانیم توازن را در همه استانها برقرار کنیم. اگر امروز کویر نوردی و غار نوردی رشد پیدا کرده، نتیجه همین فعالیتهاست.
مسئول ستاد هماهنگی خدمات سفر درباره دستاوردهای سازمان گردشگری در زمینه توزیع مقاصد سفر گفت: سازمان گردشگری در معرفی استانهای مختلف موفق بوده است. زمانی که به لیست 10 استان پر اقامت نوروز سال گذشته نگاه میکنید، میبینید علاوه بر استانهای شناختهشده، استانهایی مثل کرمانشاه، چهار محال بختیاری، کردستان و هرمزگان به لیست 10 استان پرمسافر پیوستهاند و این نشان دهنده پیشرو بودن سیاستهای رو به جلوی سازمان گردشگری است.
وی افزود: البته هنوز به آن نقطه نرسیدهایم که 30 استان ما به طور متوازن مسافر داشتهباشند، اما روند حرکت به سوی برقراری این توازن روندی صعودی است. ما هر سال شاهد درخشش یک استان در جذب مسافر هستیم. حتی سیستان و بلوچستان نسبت به 5 سال پیش مسافر بیشتری نسبت به گذشته دارد. هرمزگان رتبه چهارم جذب مسافر را دارد و از اصفهان پیشی گرفته است.
لاریجانی در پایان اظهار کرد: ما با نقطه ایدهآل فاصله داریم اما متوقف نشدهایم. بر اساس آمار پلیس میبینیم که محور مواصلاتی برخی استانها به لحاظ تردد رشد پیدا کردهاست.