عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز با اشاره به آیه «إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِیتَاء ذِی الْقُرْبَى وَیَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنکَرِ وَالْبَغْیِ یَعِظُکُمْ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ» درباره جایگاه عدالت اجتماعی در سیره پیامبر(ص) گفت: در قرآن مجید آیه ای داریم که بسیار جامع و کامل است به طوری که اگر هیچ آیه دیگری فرستاده نمیشد، مفهوم این آیه کافی بود. در این آیه خدا به عدل و احسان و بخشش به خویشاوندان فرمان میدهد و از فحشا و زشتکاری و ستم نهی میکند، شما را پند میدهد، باشد که پذیرای پند شوید.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران ، حجت الاسلام سیدرضا اکرمی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا بیان کرد: خدای متعال در این آیه 3 مورد امر و 3 مورد نهی فرموده است. دستور اول عدالت، دستور دوم احسان و دستور سوم رسیدگی به خویشاوندان و عترت پیامبر اسلام(ص) است. 3 نهی در این آیه، خودداری و اجتناب از زشتیها و ناهنجاریها و ظلم به دیگران است.
او با بیان اینکه در فرهنگ محمدی به امر پروردگار متعال مبحث عدالت در همه ابعاد فکر، فرهنگ، سیاست و اقتصاد مورد توجه است گفت: علاوه بر این آیه، آیات مکرر دیگری در مبحث عدالت فردی و اجتماعی موجود است. این نشان از جایگاه والای عدالت در فرهنگ اسلام دارد.
اکرمی درباره تاکیدات پیامبر(ص) بر عدالت مداری کارگزاران اظهار کرد: رسول اکرم(ص) شخصیتی بود که اولا آنچه به دیگران امر میکرد ابتدا خود به آن عمل می کرد و از آنچه نهی می کرد، خود نیز اجتناب میکرد. او فردی خودساخته بود و فقط هدفش آموزش دادن نبود بلکه به آموزشهایش عمل میکرد.
او گفت: پیامبر(ص) وقتی وارد مدینه شد، یک سیستم و نظام اسلامی و حکومت اسلامی را تدوین کرد. سپس این سیستم را عملیاتی و به شدت از آن مراقبت کرد. اگر نماز جماعت برگزار میشد به نماز جماعت نظم و ترتیب میداد. در مورد نماز جمعه نیز این نظم و ترتیب برقرار بود. پیامبر اکرم(ص) در عملیاتهای دفاعی مثل جنگ بدر و احد مشورت میگرفت سپس براساس نظر و آرای دیگران عمل و فرماندهی میکرد. پیغمبر وقتی وارد مدینه شد بین قبایل پیمان به وجود آورد. بین مهاجرین و انصار پیمان اخوت به وجود آورد و این شیوه را در پیش گرفت. او سپس نتیجه گرفت باید برای حکمرانان کشورهای پیرامونی نامه نگاری کند و آنها را به اسلام دعوت کند.
او بیان کرد: در حال حاضر به شعارهای اسلامی بیشتر اهمیت داده می شود تا نظام مند کردن شعائر اسلامی. کشورها از لحاظ عمل به شعائر متفاوت هستند. در جمهوری اسلامی که امام خمینی(س) معمار انقلاب اسلامی بود؛ ابتدا بعد از انقلاب کوشید تا ظرف یکسال همه مسایل کشور را قانونمند کند. ابتدا رفراندوم و بعد قانون اساسی را عملی کرد. سپس ریاست جمهوری و بعد مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان را تشکیل داد.
او افزود: همه این اعمال بیانگر این هستند که اندیشه امام خمینی (ره)بر عمل به شعائر و قانونمندی آنها استوار بود. این عملگرایی در برخی کشورها دیده میشود و در برخی دیگر که در حال انقلاب هستند هنوز به مرحله عملیاتی نرسیدهاند. یعنی در شعار و ظواهر هستند. نماز و قرآن میخوانند اما در عمل به آن موفق نیستند. در مسایل اقتصادی و آموزشی آن طور که باید و شاید به عمل به آموزههای پیامبر(ص) بهایی نمی دهند؛ امیدواریم اندیشه های ناب اسلام محمدی در همه کشورهای اسلامی عملی شود.
او درباره رفتار پیامبر(ص) در مواجهه با تبعیض ها و نابرابری ها اظهار کرد: پیامبر(ص) به دو شیوه با شکافها و فاصلههای طبقاتی مبارزه کردند. ابتدا روش خودشان مبنی بر وحدت و اجتماع همگان براساس اصل برابری را در پیش گرفتند. یعنی همه در جایی جمع می شدند هیچ صدر و ذیل و بالا و پایینی مطرح نبود. یا همه در صف واحد میایستادند و به پیامبر(ص) اقتدا میکردند، پیامبر(ص) خطابههایی بعد از نماز جماعت راجع به احکام اسلام مانند زکات، خمس، حج و خانواده ایراد مینمودند. کلاسهای آموزشی کوتاه برگزار میکردند و هر آیهای نازل میشد به اطلاع مردم میرساندند و توضیح عملیاتی پیرامون مفهوم آیه میدادند. یعنی پیامبر(ص) اعمال خود را به گونهای معرفی میکرد که آموزش عملی بود.
او تصریح کرد: عدالت را گاهی براساس مبانی علمی تعریف میکنیم. عدالت به معنای مساوی بودن نیست. فرمانده و فرمانبر براساس مسئولیت و اختیاراتی که دارند، تفاوت دارند اما از نظر انسانی تفاوت ندارند؛ هر دو بنده خدا هستند و در پیشگاه پروردگار مسئول هستند.
او در پایان گفت: وقتی که افراد مسئولیت دارند یعنی وظایفی دارند و از این نظر با دیگران متفاوت هستند. باید بین انسان و انسانیت، شخصیت و فرد تفاوت قائل شد. کسی که مومن، متقی و مسئولیت پذیر است با کسی که به هیچ یک از این ارزشها بها نمیدهد قطعا متفاوت است. رسول اکرم(ص) کوشید؛ ابتدا معانی عدالت را توضیح دهد، سپس مسئولان اجرای عدالت را معین کند و بعد بر اجرای عدالت نظارت کند و تمام این موارد را در بحث اخلاق توضیح دهد. نباید پنداشت امام جماعت حالت برتری و بالاتری دارد بلکه در اینجا مسئولیت او مطرح است.