در میان سبکها، شیوههای مختلف طرح و نقش و بافت فرش تبریز از جایگاه ویژهیی برخوردار است. در این مجموعه هریس و ورزقان هم قرار دارند که که نوع ویژه گره آن موجب تفاوتی در کار میشود. هریس گرانقیمتترین و متفاوتترین فرش روستایی را تولید میکرد که در موزههای معتبر نمونههای معتبری از آن وجود دارد. فرش هریس پای ثابت بسیاری از حراجهای دنیاست. بافندگان فرش جزو هنرمندترین هنرمندان ایران هستند. نام ایران با فرش پیوندی ناگسستنی در همه جا دارد. فرشبافی در ایران از سنین پایین آغاز میشود. بسیاری از کودکان در پای دار قالی بزرگ میشوند و همچنان به لالایی و آواهایی تلخ و شیرین مادرانشان میبالند و به زودی در کنار آنان مینشینند و کارشان را آغاز میکنند. وقتی مدرسهها تعطیل میشود، آنها برای کمک به خانوادههایشان و اجرای یک سنت همیشگی، روستاییان و عشایر بیشتر وقتها پای دارهای قالی هستند و با انگشتان کوچک خود به شیوهیی گرهها را جمع میکنند که به زیبایی و شکوه اثر بینجامد.
گاهی انگشتان ظریفشان بر اثر برش دادن نخهای نازک ابریشم قرمز و متورم و خونآلود میشود. این زلزله وقتی روی داد که زنان، کودکان و بچههای زیادی در کنار دارهای قالی کار میکردند. الگوی زمانی زلزله در کشورمان نیمهشب یا آغاز صبح است که همگان در خانهها در حال استراحت هستند اما این بار وقتی زلزله روی داد که مردان روستایی و شهری در مزرعهها و کوچهها و خیابانها بودند، گلهها برای چرا به ارتفاع رفته بودند و تنها دختران و پسران کوچک در کنار مادرشان در خانهها یا پای دارهای قالی کار میکردند. خانهها و کارگاههای جمعی توان مقاومت چندانی ندارند. این است که تاب حرکتهای زمین را نیاوردند و بر سر هنرمندان کوچک خراب شدند. میگویند دهها روستا به کلی ویران شده است.
نمیدانم ماجرای کودکان کار کجا پایان مییابد. آیا کسی آنها را بیمه کرده بود؟ آیا نظارتی بر محل کار آنها وجود داشت؟ آیا برای خانوادهها و عزیزان از دست رفته پیشبینیهای جدی برای نحوه مواجهه با این پیشامدهای تلخ شده بود؟ نمیدانم آیا بیمه بافندگان و کودکان کار که کمک کار مادرانشان بودند، کجا پایان مییابد.
زمانی در تبریز و پیرامون آن زلزلهیی آمد که قطران تبریزی درباره آن قصیدهیی سرود.
زمانی در همان جا زلزلهیی آمد که ساختمان رفیع ارگ علیشاه را ویران کرد و این نخستین تخریب ارگ بود. آیا دوباره در همان حوالی باید زلزلهیی بیاید و در حد همان روزگاران تخریب داشته باشد؟ زلزله حادثهیی طبیعی است که در همه جا پیش میآید به ویژه در کشورهایی مثل ژاپن، ایتالیا، ترکیه و ایران که روی گسل قرار دارند. اما آیا در همه جای دنیا با این اندازه خسارت انسانی روبهرو هستند و حرکت رسانههای رسمی آنها مبنی بر ندیدن واقعیت است یا همراه با نوعی پرسشگری که منجر به آمادگی بیشتر مردم و مجریان برای جلوگیری از هر چه بیشتر تلفات این قبیل حوادث و موارد مشابه شود برای آنکه یک نفر کمتر بمیرد.
برای آنکه یک نفر کمتر بمیرد
احمد مسجدجامعی
کد خبر:
۲۲۸۸۷