پیشگفتار:
اذا زلزلت الارض زلزالها
نگاه به گذشته:
قصیده قطران تبریزی به مناسبت زلزلهای که در سال 434 ه.ق. در تبریز رخ داد و طی آن 100000 نفر کشته شدند:
خدا به مردم تبریز بر فکند فنا
فلک به نعمت تبریز بر گماشت زوال
فراز گشت نشیب و نشیب گشت فراز
رمال گشت جبال و جبال گشت رمال
دریده گشت زمین و خمیده گشت نبات
دمنده گشت بحار و رونده گشت جبال
بسا سرای که بامش همی بسود فلک
بسا درخت که شاخش همی بسود هلال
کز آن درخت نمانده کنون مگر آثار
وزآن سرای نمانده کنون مگر اطلال
کسی که رسته شداز مویه گشته بود چو موی
کسی که جسته شد ، از ناله گشته بود چو نال
یکی نبود که گوید به دیگری که مموی
یکی نبود که گوید به دیگری که منال
برداشت اول:
کامتان تلخ شد از حادثهای ناگهان، خشکید خندهها بر لبهایتان بی امان، شاید مثل این روزهای عادی ما روز شما هم عادی بود، با نور خورشید بیدار میشدید و با لبخند ماه به خواب میرفتید، چه میدانستید که یک روز روزتان زودتر شب میشود، لبخندهایتان توی قاب میشکند، دستهای کودکانتان از زیر خاک نمایان می شود. در بیداری؛ خواب مطلق سراغتان میآید، زمین امیدهای شما را میبلعد و آسمانتان انگار تا مدتها ابریست در شبهای تبریز. شب قدر بود و فرشتهها روی زمین. تبریز بگو چند فرشته را در خاک خود اسیر کردی و چند فرشته را از روی زمین آزاد ... ؟
برداشت دوم:
این روزها سرپوش گذاشتن روی هر خبر تلخی هم کار صحیح و پسندیده ای نیست. هر چقدر که برنامههای رسانه ملی ویژه باشد اتفاق تبریز از هر برنامهای واجبتر است نه کمدی مضحک و بیمحتوای «خنده بازار» آن هم در شبهایی که یک چشم فرزندان اهر اشک است و یک چشم خون! حال این کودک با کدامین کمدی رسانه ملیاش شاد شود؟ امروز دیگر روزی نیست که رسانه ملی با توجیه کنترل اذهان عمومی دست به سرپوش گذاشتن بر اخبار بزند چون اساسا ما در عصر ارتباطات زندگی می کنیم و رسانه ملی امروز یکی از رسانههای روبه روی ماست که بعضأ در انتشار اخبار نسبت به دیگر رسانههای تلویزیونی و اینترنتی از سرعت و حتی بعضا تاثیر پایینتری برخوردار است. اما پخش کمدی بیمایه و مضحک «خنده بازار» آن هم در این شبهایی که تبریز در عزا به سر میبرد هیچ توجیهی برای رسانه ملی ندارد و قطعأ این رسانه وجههی خبری خود را در پرداخت به مسائل مهم کشور از دست میدهد. وقتی تمامی مسئولین مملکتی از رهبری معظم و فرزانه انقلاب تا ریاست جمهوری و وزرا و معاونین درگیر این حادثهی تلخ هستند رسانه ملی با چه استدلال و توجیهی حوادث تلخ این روزهای مردم مصیبت زده آذربایجان عزیز را آنچنان که باید پوشش نمیدهد و در عوض نقش یک تلخک بیمزه را با نمایش کمدیهای بیمحتوا در این شبها بازی میکند؟
برداشت آزاد:
حادثهی تلخ زلزلهی آذربایجان مایهی اندوه عمیق گردید. رحمت خداوند بر درگذشتگان و شفای عاجل برای مصدومان، صبر و اجر برای بازماندگان و خسارت دیدگان را از خداوند متعال مسئلت میکنم.
لازم است مسئولان محترم و عموم ملت عزیز مساعی خود را برای کاهش آلام این عزیزان به کار برند.
والسلام علیکم و رحمه الله
سیّدعلی خامنهای
برداشت نهایی:
اکنون که برادران ما در کشتار سراسر ایران و مناطق زلزله زده بیخانمان و بیسرپرست شدهاند، اکنون که شهر از گِل ساخته شده طبس بر سر برادران ما خراب شده است، اکنون که مجروحین تظاهرات سراسرى ایران از بیدارویى و بیغذایى در رنجند، بر برادران ایمانى لازم است هر چه بیشتر به سرپرستى بازماندگان و تهیه وسایل آسایش براى آنان بشتابند، و به جار و جنجال دولت اکتفا نکنند و به صندوق اعانه آنان کمک نکنند که جز زراندوزى براى مجریان امور هیچ حاصلى نمىتواند داشته باشد. و پیام تأثربار اینجانب را در تسلیت مصیبت بزرگ، به بازماندگان آنان برسانند. از خداوند تعالى آزادى و استقلال کشور و صلاح حال مسلمین را خواستار است. والسلام علیکم و رحمة اللَّه و برکاته. (صحیفه امام، ج 3 ،ص 475) {توضیح: فسمتی از پیام حضرت امام (س) در 27 شهریور 1357 به مناسبت وقوع زلزله طبس}
تریبون آزاد:
ترانه با مناسبت عبدالجبار کاکایی به مناسبت ...
کاشکی یه بارونی بیاد دنیا رو خیس آب کنه
سقفای بی کبوترُ رو سرمون خراب کنه
کاشکی زمین بلرزه و تن منُ بلرزونه
زندگی سخته این روزا مرگه که خیلی آسونه
آی آدما که مثل غصهی نامُ ندارین
طاقا شکسته طاقت خشتای خامُ ندارین
زمونه با من و شما حرف حسابی نداره
وگرنه این زندگیا خونه خرابی نداره
آی آدما کی گفته که سهم شما مصیبته
مرگا قضا و قدره خونه خرابی قسمته
کسی که بارون میاره چشمه رو غرق آب کنه
دلش میاد کوزهها رو بشکنه و خراب کنه