محمد شکری
تیر ماه 1365، حضرت امام خمینی(س) در پاسخ به نامه ای از طرف هیأت مدیره آسایشگاه معلولین کهریزک، اجازه بهره مندی از سهم مبارک امام را صادر نمود. گزارش حاضر بر آن است تا به همین بهانه نگاهی به این موسسه و فعالیت ها و مسائل آن داشته باشد:
سرآغاز موسسه
آسایشگاه معلولین و سالمندان کهریزک با هدف ارائه خدمات رایگان به نیازمندان معلول و سالمند به گونه خیریه توسط انسانی خیراندیش و نیکوکار زنده یاد "دکتر محمدرضا حکیم زاده"، ریاست وقت بیمارستان فیروز آبادی، بنیان گذارده شد. حکیم زاده قصد خود را برای برپایی چنین مکانی اینگونه بیان کرده است:
«در سال 1350 و 1351 رئیس بیمارستان فیروزآبادی بودم بخوبی به خاطر دارم که موقع خروج از بیمارستان نزدیکی های درب خروجی اغلب چند بیمار مفلوک، معلول یا پیر و فرسوده در حال خوابیده نزدیک در بیمارستان می دیدم و با آنکه رئیس بیمارستان بودم قادر نبودم به طریقی اعمال نفوذ کنم و دستور بستری شدن آنان را بدهم، و اگر هم دستور می دادم پزشکان به دلایل قانع کننده از پذیرفتن آنان خودداری می کردند و حق هم داشتند زیرا آن افراد نه قابل درمان بودند، نه بیمارستان قادر بود برای زمان طولانی آنها را بستری نموده و تخت بیمارستان را اشغال نماید.!P3!
من از دیدن این وضع و بدبختی معلولان یا بیماران غیر قابل درمان زجر می کشیدم تا به خواست ایزد توانا بدون توجه به جوانب کار درمانگاه متروکه مرحوم امین الدوله واقع در کهریزک که با هزینه مرحومه بانو فخرالدوله که از بانوان نیکوکار بوده، دایر گردیده بود و به دلایلی سال ها درب آن بسته مانده بود مورد استفاده قرار دادم و دو سه نفر معلول که پناهی نداشتند در آن جا بستری کردم و هدفم این بود که به لطف ایزد توانا و کمک نیکوکاران، این بیچارگان در آن جا بخوابند و تا زمانی که زنده هستند تا حدّ امکان از آن ها پذیرایی گردد. این کار را هم کردم. از آن جایی که پشتیبان کارهای نیک در مرحله اول خدای بزرگ است او کمک کرد. نمی دانم چگونه افرادی را به یاری فرستاد و هسته اولیه هیأت مؤسس تشکیل شد به خواست خداوند متعال و همت بانیان خیراندیش فعالیت آغاز شد.»
آسایشگاه معلولین و سالمندان کهریزک در اواخر سال 1351 به همت زنده یاد دکتر محمد رضا حکیم زاده، در دو اتاق محقر در روستای کهریزک پایه گذاری شد و سرانجام با پیوستن خیرین دیگر و تهیه اساسنامه از تاریخ 1352/1/19 به مدت نامحدود رسماً تاسیس و تحت شماره 1494 مورخ 1353/2/5 به نام آسایشگاه معلولین کهریزک (امین الدوله) به عنوان موسسه ای غیرتجاری در اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی به ثبت رسید.
سرانجام در تاریخ 1352/5/2، در روز ولادت حضرت فاطمه زهرا(س)، کار ساخت و ساز آسایشگاه سالمندان در زمینی با مساحت 28000 مترمربع -اهدائی مرحوم حاج حسن محمدی-شروع شد.
امروزه این محل با وسعت حدود 420,000 مترمربع زمین و احداث بناهایی با کاربری های مختلف آسایشگاه های مردان و زنان برای معلولین و سالمندان، کارگاه ها، فیزیوتراپی، ساختمان بیماران ام.اس، سالن ورزشی، فضای سبز مطلوب و آب نما، و... در خدمت مددجویان میباشد.
موسسین و هیات امنای اولیه این موسسه عبارت بودند از: دکتر علی امینی، فرج اله موحدی، دکتر محمدرضا حکیم زاده، لوئی جمائیل، مرتضی محمدیان، میرزا عباسعلی اسلامی، حبیب اله مفید، ابراهیم چهاردهی، دکتر منصور مسگرا، فرج اله نصر، کمندعلی شعبانی، حسین فرد، محمد حسن زارع، جمال علائی، قاسم مرتضوی، حسین شیخ زاده، سیدعلی حکاک، محمد فیروزآبادی رضازاده و بانو مریم انشاء.
منابع انسانی و مالی
همه روزه زنان و مردان خیر بسیاری در این موسسه به خدمت رسانی و تسهیل امری از امور روزمره سالمندان و معلولان مشغول اند و در اداره این موسسه از هیچ هزینه عاطفی و زمانی دریغ نمی کنند. امروزه بیش از 2،000 نفر بانوی نیکوکار و حدود 250نفر آقای نیکوکار به طور مستمر و مستقیم در طول ماه در داخل و خارج از کشور حامی آسایشگاه خیریه کهریزک می باشند.
!P1!
ولی گذشته از این خیرین بی توقع، مساله مهم دیگری نیز پیش پای موسسه خیریه کهریزک و سایر موسسات از این دست وجود دارد و آن مساله تامین مالی است. منابع مالی موسسه از منابع زیر تامین می شود:
-کمک های نقدی و غیرنقدی افراد خیر و نیکوکار به صورت مستمر ماهیانه ویا مقطعی.
-درآمد حاصل از واگذاری املاک و اشیاء قیمتی توسط افراد خیر و نیکوکار.
-پرداخت مبالغی جزئی از طرف تعداد معدودی خانواده های مددجویان در حد توانشان به عنوان کمک هزینه نگهداری.
-درآمد حاصل از فروش تولیدات کارگاه های توانبخشی آسایشگاه که توسط مددجویان تولید می شود.
-عواید حاصل از فعالیت های گروه بانوان نیکوکار در داخل و خارج از کشوربصورت هدایای نقدی و غیرنقدی.
-عواید حاصل از فروش لوازم دست دوم اهدایی.
-کمک های ارگان ها و سازمان های خصوصی و دولتی که شامل: سازمان بهزیستی، کمیته امداد امام خمینی (س) و... می باشد.
گفتنی است بخش عمده هزینه های آسایشگاه از محل هدایای انساندوستانه مردم و نیکوکاران ایرانی داخل و خارج از کشور تأمین می شود. برای مثال در سال 1389 که هزینه های جاری و پروژه های این موسسه بالغ بر 9/ 23 میلیاردتومان بود تنها 8/14 درصد هزینه از محل کمک های سازمانهای دولتی (مانند سازمان بهزیستی، هلال احمر، کمیته امداد امام خمینی (س)، نهاد ریاست جمهوری و سازمانهای بیمه گر و...) تامین شد.
در این میان گاه شاهد گله گزاری های مسئولین این موسسه نیز می باشیم، چنانکه در اسفند ماه سال 1390، مدیرعامل آسایشگاه کهریزک در مصاحبه با خبرگزاری فارس اظهار داشت:«در حال حاضر بیش از یک هزار و ۷۵۰ سالمند، معلول در این مرکز نگهداری میشوند که هزینه نگهداری هر یک از این افراد میانگین حدود یک میلیون تومان است.»
صوفینژاد ادامه داد: «یکی از مشکلاتی که مجموعه آسایشگاه کهریزک با آن روبرو است عدم پرداخت یارانه نقدی افراد حاضر در این مجموعه است به طوری که پس از گذشت ۱۱ ماه از سال جاری ریالی بابت یارانه نقدی افراد پرداخت نشده است.»
خدمات و فعالیت های موسسه
آسایشگاه خیریه کهریزک، تلاش می کند تا با راه اندازی و توسعه بخش هایی چون واحدهای حوزه توانبخشی و سلامت(درمانگاه، مراقبتهای ویژه، توانبخشی، فیزیوتراپی و..)، واحد فرهنگی (کتابخانه، سرای فرهنگی و سالن اجتماعات ، مهد کودک ، مسجد و مدارس دخترانه و پسرانه ، ساختمان آفتاب و گنجینه یادمان یاران)، مجتمع ورزشی (پوریای ولی)، خوابگاه های مددجویان (21 بخش) و دیگر بخش ها و ادارات مرتبط، به اهداف زیر نائل آید:
!P2!
- نگهداری درمان و توانبخشی از معلولان ،سالمندان و بیماران مبتلا به ام.اس بی بضاعت و تلاش برای پیشگیری از پیشرفت ضایعه ها و تسکین درد آنها
- تأسیس و راه اندازی و تجهیز کلینیک، درمانگاه و بیمارستان به منظور ارائه خدمات پزشکی و درمانی به بیماران نیازمند
-کمک به نیازمندان و آسیب دیدگان حوادث ناشی از سیل و زلزله، آتش سوزی ،جنگ و حوادث غیرمترقبه در حد امکان
- برنامه ریزی و تشکیل گروه های نیکوکاری برای خدمت به مددجویان و جلب کمک های نقدی و غیرنقدی
- جمع آوری اطلاعات علمی، تحقیقی از سایر مراکز خیریه مشابه داخل و خارج کشور به منظور ارتقاء سطح علمی و خدماتی
- تشکیل کلاس و دوره های آموزشی(ضمن خدمت)کارکنان در سطوح مختلف به منظور ارتقای سطح علمی آنان و خدمت به مددجویان
- ایجاد محیط امن برای زندگی معلولان و سالمندان
- معرفی موسسه در سطح ملی و بین المللی برای جلب کمک های مادی و معنوی
- ارتقاء سطح سلامت معلولان از نظر جسمانی و روانی
عبادت بجز خدمت خلق نیست
قال الصادق - علیه السّلام - : قال الله عزّوجل: ألخَلقُ عِیالیفَأَحبُّهُمْ إِلیَّ أَلْطَفُهمْ بِهمِ وَ أَشعاهُمْ فی حَوائِجِهِمْ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمود: خدای متعال میفرماید: مردم خانواده من هستند، پس محبوبترین آنان نزد من کسانی هستند که با مردم مهربانتر و در راه برآوردن نیازهای آنان کوشاتر باشند.
«اصول کافی، ج 2، ص 199»
وفور روایات و دستورات دینی که در برآوردن نیاز محرومین و داشتن دغدغه آرامش و آسایش دیگر انسان ها به یادگار مانده است از هیچ مومنی پوشیده نیست. در این میان، به جز آحاد مومنان که اهم وظیفه وجدانی و دینی خود را تلاش برای برآوردن نیاز انسان ها می دانند، مسئولین و سیاست گذاران فرهنگی و اجرایی جمهوری اسلامی نیز از پرداختن به این مسئولیت شرعی و انسانی برکنار نمی باشند. نمی توان نقش تبلیغات عرفی و تشویقات شرعی را در تمایل یک جامعه دینی به چنین مسائلی نادیده گرفت. اجازه نامه های شرعی و تخصیص منابع مشخص دولتی به این مهم، بیش از هر نظامی با نظان دینی و اسلامی همخوانی و سازگاری دارد و حضرت امام راحل در این کار نه تنها به عنوان الگویی مردمی، بلکه به عنوان شاخصی حکومتی این راه را نشان داده است.
