پایگاه اطلاع رسانی جماران- حضرت امام خمینی(س)، معمار بزرگ انقلاب اسلامی درباره ی اهمیت آموزش و پروش می گوید:« مسامحه و سهل انگارى در تعلیم و تربیت «خیانت به اسلام و جمهورى اسلامى و استقلال فرهنگى یک ملت و کشور» مى باشد و باید از آن احتراز کرد. (صحیفه امام، ج17، ص: 4). از نظر این عارف و فقیه و فیلسوف بزرگ:«مسئله فرهنگ و آموزش و پرورش در رأس مسائل کشور است» (صحیفه امام، جلد 15،ص 309). به همین علت است که وی جایگاه مدارس را برتر از دانشکاه بر می شمارد و توصیه می کند که: «باید توجه کنید که دوره مدارس مهمتر از دانشگاه است، چرا که رشد عقلى بچه ها در این دوره شکل مى گیرد.» (صحیفه امام، ج19، ص: 189). توجه وی ویژه وی به جوانان و نفش مهم آنان است که وی را به توصیه وا می دارد که:«من به همه مسئولین و دست اندرکاران سفارش مى کنم که به هر شکل ممکن وسایل ارتقاى اخلاقى و اعتقادى و علمى و هنرى جوانان را فراهم سازید؛ و آنان را تا مرز رسیدن به بهترین ارزش ها و نوآوری ها همراهى کنید؛ و روح استقلال و خودکفایى را در آنان زنده نگه دارید.»(صحیفه امام، ج21، ص: 96)
به رغم وجود این گزاره های صریح از سوی معمار انقلاب، به عیان می توان دید که آموزش و پرورش کنونی، ربط و نسبت چندانی با آموزه های پیر جماران ندارد و تاسف بارتر این که، گویی عزم و اراده ای هم در مسئولان کشور، برای به ثمر نشاندن گزاره های امام خمینی(س) و اندیشه های مقام معظم رهبری، پیرامون آموزش و پرورش، وجود ندارد.
فاجعه عظیم آن نیست که گاه با سیاست هایی که پیرجماران برای ما تصویر کرد، فاصله هایی نجومی داریم؛ فاجعه آن است که در جهلی مرکب، تصویر آن عارف مهربان را بر بالای سر می نهیم و گزاره های سیاستی او را در زیر پا و آن گاه، خود را مقلد خمینی عزیز می دانیم و امروزِ خود را محصول و همسو با آرمان های انقلابی که او رهبری کرد وانمود می کنیم. اگر امام عزیز با تأکید فراوان می گفت «مسئله فرهنگ و آموزش و پرورش در رأس مسائل کشور است» (صحیفه امام، جلد 15،ص 309) امروز باید مسوولان و کارسناسان سیاست گذاری عمومی تحلیل کنند؛ که آیا این وزارت خانه در «رأس» است یا در «کف»؟ و در این صورت فرآیند سیاست گذاری عمومی (Public Policy) در کشور ما به معنای عالمانه و متدولوژیک آن چه نسبتی با آرمان های خمینی کبیر دارد؟
در راستای تحقق اندیشه های حضرت امام درباره آموزش و پروش، جماران به گفت و گو با صاحب نظران و مسئولان نظام تعلیم و تربیت خواهد پرداخت؛ به امید آن که نظام تعلیم و تربیت کشور، به جایگاه اصلی خود برسد.در این نوبت با مهدی بهلولی، کارشناس مسائل آموزش و پروش، و از فعالان رسانه ای که در روزنامه های کشور قلم می زند، به گفت و گو پرداختیم.
یک کارشناس آموزش و پرورش به جماران گفت:«متاسفانه، امروز در ایران، شاهد شکاف آموزشی بزرگی هستیم.»
مدارس خشت و گلی در کشور
مهدی بهلولی، کارشناس مسائل آموزش و پرورش، با اشاره به عکس های منتشر شده از مناطق محروم کشور و وضعیت آموزشی اسفناک این مناطق، به خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران گفت: «چندی پیش یکی از خبرگزاری های داخل کشور،عکسی منتشر کرد که دانش آموزان یکی از مدرسه های چابهار، بر روی زمین نشسته و به سخنان آموزگار خود گوش می دهند، در حالی که سقف بالای سرشان، با حصیر پوشیده شده بود.»
وی اضافه کرد: «البته، این تنها عکس منتشر شده از این دست مدرسه های مناطق محروم ایران نیست؛ هم اکنون سال هاست که ما شاهد انتشار چنین عکس ها و فیلم هایی هستیم. در ایران متاسفانه، ما با شکاف آموزشی بزرگی رو به رویم.»
سه میلیون، کودک بازمانده از تحصیل در کشور
بهلولی با اشاره به وجود هزاران کلاس خشت و گلی در کشور، خاطر نشان کرد: «هم اکنون، صحبت از هزار کلاس خشت و گلی است، صحبت از دو سه میلیون کودک بازمانده از آموزش است،صحبت از معلمان آزاد و خرید خدمتی است که دارند با حقوق 450 هزار تومان در ماه درس می دهند؛ آن هم ماه ها حقوق نمی گیرند و برخی از آن ها هم، در نقاط صفر مرزی و در دورافتاده ترین مناطق کشور کار می کنند.»
وی افزود: «از طرفی، در برخی مناطق بالای تهران و برخی مراکز استان ها،صحبت از مدرسه های پولی با شهریه های 10 تا 20 میلیونی می شود. همچنین فیش های حقوقی ده ها میلیون تومانی از بیمه مرکزی و وزارت بهداشت و ... پخش می شود. این شکاف های آموزشی و درآمدی،و تبعیض ها و دیدن و شنیدن آن ها،بر کار هر انسانی اثرگذار است و به نوعی، انگیزه ی کار جدی را از میان می برد.»
تبعیض در پرداخت ها و نارضایتی معلمان
بهلولی با اشاره به تاثیر این تبعیض ها بر معلمان، گفت: « این، واقعا اتفاقی دردناک در کشور است که معلمان ما، در مدارس دولتی، با کمترین امکانات درس می دهند و هر گاه طالب شرایط بهتر برای مدرسه و نظام تعلیم و تربیت می شوند، مسئولان کشور، از نبود بودجه و پول، سخن به میان آورند، اما در همین حال که از پرداخت حقوق حق التدریس ها و پاداش بازنشستگان ابراز ناتوانی می کنند،،افرادی دیگر در کشور، وام های کلان چند صد میلیونی و دستمزدهای عجیب و غریب، دریافت می کنند.»
بی عدالتی، نارضایتی و بی انگیزگی به بار می آورد
وی اضافه کرد: « این گونه وقایع، قطعا بر روی معلمان و سایر اقشار کشور، که صادقانه و با کمترین دستمزد و حقوق، در حال خدمت هستند، تاثیر نامطلوب می گذارد. مثلا یک معلم، ممکن است با شنیدن این گونه پرداخت ها و حقوق های غیر عادلانه، نتواند در سر کلاس درس، آن گونه که شایسته است، به تدریس بپردازد.»
اصل 78 قانون مالیاتی و عدالت آموزشی
بهلولی با اشاره به برخی اقدامات خوب مسئولان کشور در زمینه گسترش عدالت آموزشی، ابراز کرد:« البته در این فضا، برخی خبرهای خوب هم شنیده می شود. مثلا اصل 78 قانون مالیاتی که در سال 94 تصویب و به دولت ابلاغ شده است و قرار است از برخی نهادها،برای آموزش مناطق محروم،مالیات گرفته شود.»
وی اضافه کرد: « این قانون آمده است که، به منظور برقراری عدالت آموزشی و اجرای اصل سیام (30) قانون اساسی و تجهیز کلیه آموزشگاه های آموزش و پرورش، با اولویت مناطق محروم و روستاها، آستان قدس رضوی و آن دسته از مؤسسات و بنگاههای اقتصادی زیرمجموعه نیروهای مسلح و ستاد اجرائی فرمان امام و سایر دستگاه های اجرائی، که تا زمان تصویب این قانون مالیات پرداخت نکردهاند،به استثنای مواردی که اذن ولیفقیه وجود دارد،موظف به پرداخت مالیات مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده میباشند،منابع حاصله صرفاًجهت توسعه عدالت آموزشی در اختیار وزارت آموزش و پرورش قرار میگیرد تا براساس آییننامهای که به این منظور تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسد، هزینه نماید.»
نگرانی هایی از عدم اجرای درست قانون
بهلولی با بیان این که، درباره ی این قانون، برخی نگرانی ها وجود دارد، افزود:« یکی از نگرانی ها این است که، از تصویب و ابلاغ این قانون به دولت، بیش از یک سال می گذرد، ولی تا جایی که من می دانم، هنوز اجرایی نشده است و ظاهرا در هیات دولت ،هنوز همه ی بندهای آیین نامه ی اجرایی آن، به تصویب نرسیده است.»
وی اضافه کرد:« دومین نگرانی این است که، گویا در دولت، برخی بر این نظرند که همه ی این مالیات، نباید به آموزش و پرورش داده شود و به همین خاطر هم هست که هنوز آیین نامه داخلی آن کاملا تصویب نشده است. اگر این خبرها درست باشد، این نگرانی هست که در آمد ناشی از این مالیات، به دست آموزش و پرورش نرسد و یا کامل نرسد.»
مالیاتی که وصول نمی شود/وزیر آموزش و پرورش پیگیر باشد
بهلولی با بیان این که گویا در گرفتن این مالیات، مشکلاتی وجود دارد، گفت:« به هر صورت و به هر دلیل که باشد، پس از گذشت یک سال، هنوز از این ماده ی مالیاتی، چیزی نصیب آموزش و پرورش مناطق محروم نشده است. هم اکنون از دولت و آموزش و پرورش انتظار قاطعیت بیشتری می رود که این ماده ی مالیاتی، به سود مناطق محروم کشور را به درستی به اجرا درآورد و در انجام آن فرصت سوزی نکند. از وزیر آموزش و پرورش انتظار موضع گیری صریح می رود. این درنگ پرسش برانگیز در اجرای این قانون،می تواند اجرای کل آن را به خطر اندازد. تا جایی هم که من می دانم گویا در بودجه ی سال 95 آموزش و پرورش هم این ماده دیده نشده است.»