حال که بارقه های امید رفع تحریم ها در بخش های مختلف کشور مشاهده می شود، ضمن تکیه بر توان داخلی و کمک گرفتن از توان علمی و فنی کشورهای توسعه یافته در زمینه های مختلف کنترل و پایش آلودگی های هوا، مهار ریزگردها، نجات دریاچه ارومیه، نجات تالاب های در آستانه خشکی و صدها معضل دیگر، می توان با بهره گیری از جدیدترین متدهای محیط زیستی دنیا، عقب ماندگی های محیط زیستی کشور در چند سال گذشته را جبران کرد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، به دنبال اجرایی شدن توافق هستهای در دوران پسا برجام، رفت و آمد هیئت های ایرانی به اروپا و هیئت های دیگر کشورها به ایران شدت گرفته است. روابط متقابل ایران و کشورهای توسعه یافته در بیشتر زمینه های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی حائز اهمیت فراوان و منافع مشترک زیادی است. در سفر اخیر رئیس جمهور به کشورهای ایتالیا و فرانسه قراردادهایی در مجموع به ارزش حدود 40 میلیارد یورو در سفر 4 روزه هیئت ایرانی به اروپا به امضا رسیده است. معصومه ابتکار رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست کشورمان نیز در اواسط سفر رئیس جمهور به هیئت ایرانی پیوست و با حضور در فرانسه را تفاهمنامه های زیست محیطی را با دولت فرانسه امضاء کرد. در این گزارش به دستاوردهای زیست محیط این سفر می پردازیم:
همزمان با سفر رییس جمهور کشورمان به پاریس، جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فرانسه 20 سند و یادداشت تفاهم همکاری امضا کردند که یادداشت تفاهم همکاریهای زیستمحیطی میان ایران و فرانسه یکی از آنها بود.
در بین استاد و تفاهمنامه های امضاء شده بیدن دو کشور ایران و فرانسه، عصر پنجشنبه به وقت محلی در کاخ الیزه، با حضور حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی و "فرانسوا اولاند" روسای جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فرانسه امضا شد، یادداشت تفاهم همکاری در زمینه محیط زیست و آب و هوا نیز به امضاء رسید..
این یادداشت تفاهم که توسط معصومه ابتکار معاون رییس جمهور و رییس سازمان محیط زیست ایران و وزیر امور خارجه فرانسه امضا شد از ماهها قبل مورد بررسی و کارشناسی لازم قرار داشت تا به عنوان تفاهم نامه ای موثر و عملیاتی بتواند همکاری های مفید دو کشور را برای بهبود وضعیت محیط زیست در بر داشته باشد.
آمادگی ایران برای تعامل زیست محیطی با فرانسه
رئیس جمهور در سخنانی که پیرامون زمینه های همکاری با فرانسه ایراد کرد، توجه ویژه دولت یازدهم را به موضوع محیط زیست مورد تاکید قرار داده و گفت: مسئله محیط زیست برای ما بسیار اهمیت دارد؛ نقشی که فرانسه در این زمینه دارد آنچه در «کاپ بیست و یک» انجام گرفت و نقشی که ایران در کنار فرانسه در این مذاکرات داشت. ما همچنین مسئله محیط زیست را به عنوان یک مسئله مهم برای همه انسان ها و برای همه کشور ها مد نظر قرار می دهیم و در این زمینه آماده و مایل هستیم با طرف فرانسوی همکاری بکنیم.
در حاشیه دومین روز از سفر رییس جمهور اسلامی ایران به فرانسه، معصومه ابتکار معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست ضمن شرکت در جلساتی مانند ملاقات رییس جمهور با نخست وزیر فرانسه، مدیرکل یونسکو و اعضای کنفدراسیون صنایع بزرگ فرانسه مدف، به طور مستقل از کارخانه تولید برق از زباله در پاریس بازدید کرد.
این کارخانه با ظرفیت روزانه 600 تن زباله در سه خط تولید حدود 75 مگاوات برق تولید می کند و به علاوه تولید آب گرم برای بهره گیری در سیستم های گرمایش شهرک های مسکونی را انجام می دهد.
مجید شفیع پور،رییس مرکز امور بین الملل و کنوانسیون های سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به فناوری به کار رفته در این کارخانه برای کنترل آلودگی هوا ناشی از سوختن زباله ها گفت: این فناوری بسیار پیشرفته بوده، به طوری که آلاینده هایی مانند اکسیدهای ازت، منواکسید کربن و ذرات معلق زیر یک پنجم حد استانداردهای روز دنیا و درسطح بسیار پاک ارزیابی می شود.
همچنین میزان آلاینده های مهمی مثل دی اوکسین ها و فورال ها که آلاینده های اصلی زباله سوزها هستند با توجه به نمونه گیری های مستمر در سطح مطلوبی قرار دارد.
شفیع پور افزود: به نظر می رسد این نوع نیروگاهها گزینه مطلوبی برای استقرار در نقاطی از کشور به ویژه برای استان های ساحلی باشد و این شرکت طراح و سازنده تولید برق از زباله علاقمند به سرمایه گذاری کامل برای ایجاد تاسیسات مشابه به هزینه خودشان و بازگشت سرمایه از طریق فروش برق است.
دکتر ابتکار امروز نیز در حاشیه همایش پایش آلودگی در این باره اظهار کرد: در ایران با این فناوری ناآشنا نیستیم اما آنچه مهم است این است که مشخصات فنی این فناوری مخصوصا در بحث آلودگی هوا، دی اکسین ها و فوران ها باید با استاندارد جهانی همخوانی داشته باشد، مساله بعدی این فناوری قیمت برق است و اینکه برق را از این واحدهای تولیدی به قیمتی خریداری کنیم که برای آنها مقرون به صرفه باشد.
ابتکار ادامه داد: مساله دیگر در این فناوری، نوع پسماندها است، مثلا در استان های شمالی چون مواد آلی و رطوبت بسیار بالا است میزان کارایی و فناوری این واحدها اهمیت بسیار زیادی دارد که در بازدیدی که انجام دادم، تمامی این بحث ها مطرح شد.
معاون رئیس جمهوری افزود: امروز سرمایه گذاری خارجی در این زمینه فراهم است و همینطور در داخل هم طی سال های اخیر فناوری های خوبی در زمینه مدیریت پسماند شکل گرفته است، اراده دولت این است که با مشارکت بخش خصوصی و سرمایه گذاری در این زمینه بتوانیم مشکلات پسماند را با همکاری شهرداری به عنوان متولی اصلی این امر مدیریت کنیم
استفاده از تجربه فرانسوی ها برای حل معضل زباله
وی گفت: با توجه به استانداردهای مطلوب، این کارخانه پس از ارایه گزارش ارزیابی زیست محیطی ممکن است بتواند راه حلی مناسبی برای مدیریت معضل پسماند در کشور باشد.
معصومه ابتکار در اولین ساعات پیوستن به هیات جمهوری اسلامی ایران در پاریس با وزیر امور خارجه فرانسه دیدار و گفت و گو کرد.
در ابتدای این دیدار مروری بر توفیق های به دست آمده از توافق پاریس در دسامبر ۲۰۱۵ برای نیل به مقابله با پدیده گرمایش جهانی که ایران از آن آسیب های فراوانی دیده صورت گرفت و موضوع در ابعاد گسترده اقتصادی، اجتماعی، محیط زیستی، بهداشتی و همچنین انرژی بررسی شد.
لوران فابیوس وزیر امور خارجه فرانسه و رییس نشست متعاهدین کنوانسیون تغییرات آب و هوایی (COP21) ضمن قدردانی مجدد از نقش موثر ایران در ارایه مشورت ها به ریاست نشست مذکور در فرآیند شکل گیری مذاکرات و اقداماتی که نمایندگان ایران برای به ثمر نشستن ابعاد گسترده توافق پاریس انجام داد، بر مبادله تجربه و سرمایه گذاری در بهینه سازی مصرف انرژی و استفاده از انرژی های جایگزین خورشیدی و بادی در ایران اعلام آمادگی کرد.
وی با اشاره به شرایط مساعد ایران برای بهره وری از نیروگاههای خورشیدی و بادی تاکید کرد: زمینه های بسیار مساعدی برای همکاری های فنی و سرمایه گذاری شرکت های فرانسوی، چه برای تولید و چه احداث این نیروگاهها وجود دارد.
فابیوس همچنین همکاری در زمینه کاهش آلودگی هوا با ارتقای استانداردهای گازهای خروجی به یورو ۵ و یورو ۶ را مورد تاکید قرار داد.
معصومه ابتکار نیز در این دیدار رسمی با اشاره به پیروزی چند جانبه گرایی، چه در مسیر مذاکرات هسته ای و چه در توافق نامه پاریس به عنوان مدلی موفق و کارآمد با قابلیت تعمیم به معضلات تنش زا در ابعاد جهانی، بر ضرورت گفتگو و بسط این روش و الگوی کاری در شرایط کنونی تاکید کرد.
ابتکار با اشاره به تجربه گذشته همکاری بین ایران و فرانسه در زمینه آلودگی هوا که حدود یک دهه پیش برای شهر شیراز با طراحی شبکه سنجش و پایش کیفیت هوا و توسعه مدل ریاضی شبیه سازی پخش و پراکنش غلظت انواع آلاینده ها صورت گرفت، افزود: ایجاد نوعی همکاری که بتواند علاوه بر مخاطب قرار دادن مباحث آلودگی هوا در مقیاس شهری و محلی، زمینه ساز اقدامات عملی در مقابله با گرمایش جهانی و اجرای توافق نامه پاریس باشد، ضروری به نظر می رسد.
معاون رییس جمهوری اسلامی ایران گفت: توافقنامه پاریس در قالب برنامه مشارکت ملی داوطلبانه ایران به تصویب هیات وزیران رسیده و در پیش نویس سند برنامه ششم توسعه کشور نیز به نحوی گنجانده شده که متضمن گام های مهمی در این زمینه باشد. چرا که ایران براساس محتاطانه ترین برآوردها بین نه دهم تا یک و نیم درجه سلیسیون افزایش دما را نسبت به صد و پنجاه سال گذشته داشته و با توجه به تغییر الگوهای بارشی و تهدید منابع آب شرب می بایست اقدام نماید.
همکاری های دوجانبه در زمینه آلودگی هوا و مقابله با پدیده گرمایش جهانی
ابتکار گفت: انتظار می رود با مبادله سند تفاهم نامه همکاری زیست محیطی میان دو کشور در این سفر، تلاش های عملیاتی و ملموس برای همکاری های دوجانبه در زمینه آلودگی هوا، مقابله با پدیده گرمایش جهانی و تقلیل انتشار گازهای گلخانه ای، همچنین آماده سازی بخش کشاورزی و جنگل برای سازگاری با افزایش میانگین دما، تالاب ها و حفاظت اکوسیستم های زنده و مدیریت بر پسماندهای الکترونیک در چارچوب کنوانسیون بازل که مرکز منطقه ای آن در ایران فعال است، صورت گیرد ومنافع این همکاری به تمام کشورهای هم مرز ایران به ویژه کشورهای عضو اکو تعمیم یابد.
توسعه همکاری های بین المللی محیط زیستی ایران
به نظر می رسد با توجه به امضای تفاهم نامه های بین المللی بین سازمان محیط زیست و فرانسه و ایتالیا سازمان محیط زیست درصدد توسعه همکاری های بین المللی است تا بر آن اساس نسبت به موضوعاتی مطرح شده در تفاهم نامه فرانسه و ایتالیا و نیز در زمینه پایش، سنجش و صلاحیت آزمایشگاه های معتمد اقدام کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست صبح جمعه و پس از بازگشت از فرانسه ضمن تاکید بر نگاه مثبت فرانسوا اولاند رئیس جمهور و مانوئل والس نخست وزیر فرانسه به توسعه همکاری با ایران، تصریح کرد: نقش رئیس جمهوری ایران در نتیجه بخشی به مذاکرات 1+5، همچنین راهکارهای ارائه شده از سوی آقای روحانی برای پیشبرد صلح در جهان و حرکت به سمت جهان عاری از خشونت که از جمله مصوبات سازمان ملل نیز هست، از نکات مورد توجه مقام های فرانسوی بود.
وی یکی از موارد مهم در این سفر را تقدیر از نقش رئیس جمهوری ایران در پیشبرد همگرایی منطقه ای و جهانی و مقابله با افراط گرایی و پیشبرد اعتدال دانست و افزود: رئیس جمهوری ایران در انستیتوی روابط بین الملل فرانسه (ایفری) طی سخنانی روشن و صریح، ضمن تشریح وضعیت موجود جهان، نقشه راه جهانی برای دستیابی به صلح و امنیت را تعریف کردند.
فرصتی نوین برای توسعه پایدار ایران
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه سفر رئیس جمهوری به ایتالیا و فرانسه فصلی نوین از همکاری های دو جانبه در زمینه های مختلف همچون اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و محیط زیست ایران را رقم زد، گفت: فرصت ایجاد شده به لحاظ رفع بسیاری از نواقص و چالش های موجود در زمینه اقتصادی، فن آوری های نوین، تبادل دانش و تجربیات با جهان، امیدی جدید برای قرار گرفتن ایران در مسیر توسعه پایدار است.
ابتکار اهمیت سفر رئیس دولت یازدهم به ایتالیا و فرانسه را در استقبال دو جانبه طرفین از گسترش روابط دانست و اظهار کرد: اشتیاق طرف ایتالیایی و فرانسوی برای همکاری با ایران، مایه مباهات است.
پیشبرد مناسبات تجاری، صلح و محیط زیست برای ایران
معاون رئیس جمهور افزود: این همکاری ها فرصت های زیادی در زمینه های مختلف همچون پیشبرد مناسبات تجاری، صلح و محیط زیست برای ایران ایجاد می کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ضمن یادآوری سفرها و دیدارهای خود با مقامات کشورهای مختلف به ویژه فرانسه و ایتالیا، خاطرنشان کرد: استقبال و اشتیاق این کشورها برای گسترش روابط و سطح همکاری ها با ایران از سال ها قبل و حتی پیش از برداشتن تحریم ها قابل مشاهده بود.
آب و محیط زیست موضوعات مورد علاقه ایتالیا و فرانسه برای همکاری با ایران
وی خاطرنشان کرد: آب و محیط زیست همواره از جمله عرصه های مورد علاقه فرانسه و ایتالیا برای گسترش همکاری های دو جانبه با ایران بوده است.
ابتکار اشاره ای هم به تعهدات و تلاش های جهانی موضوع محیط زیست داشت و اضافه کرد: با توجه به این تعهدات، مشخصاً در خصوص فرانسه و ایتالیا زمینه های بسیار خوبی برای همکاری وجود دارد و در همین راستا طی سفر اخیر، تفاهم نامه زیست محیطی ایران و فرانسه به امضاء رسید.
معاون رئیس جمهور آب، پسماند، حفاظت از تالاب ها، آلودگی هوا، حفظ تنوع زیستی، محیط زیست دریایی، همکاری های فنی و تحقیقاتی و مشارکت در اجرای معاهدات بین المللی همچون معاهده پاریس را از جمله مهم ترین بندهای تفاهم نامه زیست محیطی ایران و رفانسه برشمرد و ادامه داد: مضاف بر این تفاهم نامه، روز گذشته در دیدار و مذاکره با لوران فابیوس وزیر امورخارجه فرانسه و رئیس کاپ 21 (تغییرات آب و هوا)، نقشه راه و زمینه های گسترش همکاری های دو جانبه در این زمینه نیز ترسیم شد.
تقدیر فرانسه از نقش مهم و موثر ایران در مذاکرات تغییرات اقلیم
وی اشاره ای هم به نشست مطبوعاتی روسای جمهور ایران و فرانسه داشت و افزود: مقام فرانسوی در این نشست، ضمن تقدیر و تشکر از نقش ایران در مذاکرات کاپ 21 و سهم مهم کشورمان در به ثمر رسیدن این مذاکرات، خواستار ادامه همکاری ها در این زمینه و موضوعات دیگر محیط زیستی شدند.
ابتکار خاطرنشان کرد: بخش خصوصی فرانسه بسیار علاقمند به سرمایه گذاری و فعالیت در ایران در موضوعاتی همچون آب، تصفیه فاضلاب، قراردادهای مرتبط با صرفه جویی و مصرف بهینه آب و انرژی به ویژه با محوریت کشاورزی پایدار، بهبود فرآیند پالایشگاه ها، تعهد برای اجرای استانداردهای روزآمد خودروسازی در ایران است.
معاون رئیس جمهور افزود: مضاف بر تفاهم نامه منعقد شده میان دو کشور، بخش مهمی از مذاکرات دو جانبه به موضوع محیط زیست، آب و انرژی اختصاص داشت.
به نظر می رسد باید مسئولان محیط زیست کشور نیز مثل مسئولان و دست اندکاران سایر حوزه ها از فرصت فراهم شده شرایط پسابرجام و بهبود روابط کشورمان با سایر کشورهای جهان بهره جسته و ضمن استفاده از تجربیات جهانی از امکانات و تکنولوژی های آنها در بهبود وضعیت حفاظت از محیط زیست ایران نهایت تلاش را بکنند. حال که بارقه های امید رفع تحریم ها در بخش های مختلف کشور مشاهده می شود، ضمن تکیه بر توان داخلی و کمک گرفتن از توان علمی و فنی کشورهای توسعه یافته در زمینه های مختلف کنترل و پایش آلودگی های هوا، مهار ریزگردها، نجات دریاچه ارومیه، نجات تالابهای در آستانه خشکی و صدها معضل دیگر عقب ماندگی های محیط زیستی کشور در چند سال گذشته را جبران کنند.