پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران: امروز اکثر روزنامه ها نگاه ویژه ای به سخنان نوبخت درمورد حقوق و بودجه، شوک افزایش جریمه، سیاست تنش زای عربستان، گفت و گو های آیت الله هاشمی رفسنجانی، تنش زایی تندروها و مساله اجتهاد یادگار امام و از همه مهمتر مساله رفع تحریم ها و اجرای برجام با توجه به اختلافان داخلی ایران و غربی ها داشتند. کیهان نیز همچنان انگشت اتهام به سمت دولت و حضور یادگار امام در انتخابات، دراز کرده است.
روزنامه اطلاعات
سال آینده حقوق کمدرآمدها بیشتر افزایش مییابد
سخنگوی دولت گفت: لایحه بودجه سال ۹۵ کل کشور و برنامه ششم توسعه آماده است، اما به دلایلی تصمیم گرفته شد هفته آینده تقدیم مجلس شود.
به گزارش خبرنگار ما، دکترمحمد باقر نوبخت، دیروز در نشست خبری هفتگی خود، با بیان این که تمامیفرآیند تهیه و تنظیم لوایح بودجه سال آینده و برنامه ششم توسعه انجام شده است، افزود: آخرین ویرایش لایحه برنامه ششم توسعه هم تمام شده است که پس از تقدیم به مجلس برای انتشار به رسانهها ارائه خواهد شد.
وی با اشاره به در نظر گرفتن دو رویکرد رشد و عدالت در لایحه بودجه ۹۵، خاطرنشان کرد: در بحث رشد بودجه با توجه به اقتصاد مقاومتی هم باید سرمایه گذاری مالی انجام دهیم و هم اقتصاد کشور باید دانش بنیان باشد. وی تصریح کرد: در لایحه بودجه سال آینده، دولت مستقیما ۲۰۱هزار میلیارد تومان برای طرحهای عمرانی و تملک داراییهای سرمایهای سرمایهگذاری خواهد کرد که در طول تاریخ سرمایه گذاری کشور در این بخش بی سابقه است.
نوبخت افزود: از آنجا که این رشد باید دانشبنیان باشد، در سال ۹۵برای نخستین بار یک درصد از تولید ناخالص داخلی را برای تحقیقات در نظر گرفتهایم بر این اساس،سهم تحقیقات برای رشد دانشبنیان یک درصد تولید ناخالص داخلی است که نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده است و این امر با استقبال بسیار گسترده از سوی دانشگاهها و واحدهای تحقیقاتی روبرو شده است.
سخنگوی دولت با اشاره به رویکرد عدالت محور بودجه ۹۵،گفت: اکنون تعادلی در پرداختهای کارکنان دولت وجود ندارد و مناسبترین زمانی که میتوانیم این نبود تعادل در پرداختیها را جبران کنیم.
سال ۹۵به عنوان نخستین سال برنامه ششم است وما هم برای شاغلان و هم بازنشستگان، مقادیر قابل توجهی منابع قائل شدیم تا نبود این توازن جبران شود. نوبخت توضیح داد: بیش از یک میلیون نفر از بازنشستگان زیر ۱.۵میلیون تومان دریافتی دارند، ضمن این که برای تمامیکارمندان دولت ۱۲درصد افزایش حقوق و به میزان تورم در نظر گرفتهایم و برای کسانی که زیر ۱.۵میلیون دریافتی دارند، بیش از ۲۰درصد افزایش حقوق در نظر گرفتهایم.
سخنگوی دولت گفت: این میزان افزایش برای سال نخست برنامه ششم است و تا پایان برنامه،حقوق بازنشستگان را هم به بیش از دو برابر افزایش خواهیم داد.
وی با اشاره به برنامه دولت برای افزایش حقوق شاغلان، تصریح کرد: حقوق شاغلان از دو بخش تشکیل شده است. یک بخش حقوق ثابت و پایه که بر اساس سابقه کار و مدرک تحصیلی است و یک بخش دیگر فوقالعاده شغل است.
نوبخت افزود: در بند ۱۰ماده ۶۸قانون فوقالعاده شغل به دولت اجازه داده میشود فوقالعاده شغل کارکنان دولت را تا ۵۰درصد حقوق ثابتشان افزایش دهد. وی افزود: در بودجه ۹۵برای تمامیدستگاههایی که از بند ۱۰ماده ۶۸استفاده نمیکردند و نابرابری در پرداختیها به وجود آمده بود، منابع کافی در نظر گرفتهایم که این نابرابری در پرداختها را جبران کنیم.
سخنگوی دولت همچنین گفت: برای ایجاد توازن منطقهای هم در بودجه سال آینده،۱۲۰۰ میلیارد تومان علاوه بر بودجه همیشگی به سواحل جنوبی و مکران برای توسعه این مناطق اختصاص داده شده است.
نوبخت در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به نزدیک شدن به روز اجرای برجام، تاکید کرد: این موفقیت،متعلق به هیچ یک از جناحهای سیاسی و هیچ یک از قوا نیست بلکه همکاری تمامیقوا تحت رهبری مقام معظم رهبری و یک افتخار ملی مربوط به تمامیمردم است.
نیازی به ارائه بودجه چند دوازدهم نیست
نوبخت با اشاره به پیشنهاد مجلس در باره این که دولت بودجه سه دوازدهم به مجلس ارائه دهد، گفت: اگر دولت به هر دلیلی بودجه را آماده نکرده باشد، ماده ۱۸۸آییننامه داخلی پیشبینی کرده است که چند دوازدهم بودجه را بر پایه بودجه سال گذشته ادامه دهد، اما با توجه به شرایط، چنین کاری ضرورتی ندارد.
سخنگوی دولت گفت: بودجه با شفافیت تمام کامل شده و کار برای بررسی بودجه در مجلس مهیاست و نمایندگان به راحتی میتوانند بودجه را بررسی کنند و نیازی به ارائه بودجه چند دوازدهم نیست. نوبخت در باره پیگیری پرونده حمله کنندگان به سفارت عربستان،گفت: اقدام عربستان در اعدام شیخ نمر قابل نکوهش و محکومیت بود و دولت رسما آن را محکوم کرد.دولت درباره پرونده حمله کنندگان به سفارت عربستان هم به هیچ عنوان این نوع رفتارهای غیر قانونی را تایید نکرده و نخواهد کرد.
وی اظهارداشت: از آنجا که این اتفاق در جهان چهره غیر واقعی از ملت بزرگ و با تمدن ایرانی نشان داد باید در باره کسانی که این کار را کردند و مسیر را به سمت بهرهبرداری کشورهای دیگر از جمله عربستان عوض کردند، تشکیک کنیم. سخنگوی دولت تصریح کرد: کدام ایرانی غیرتمند حاضر است کشورش را این چنین معرفی کند؟ سفارتخانهها خاک کشورها محسوب میشوند، همان گونه که ما هم در خارج کشور دیپلمات و سفارتخانه داریم.
نوبخت ادامه داد: این که تردید شود کسانی که این کار را انجام دادند حسابشده و نفوذی باشند و عده ای هم تحت تاثیر احساسات باشند نفی نمیکنیم و طبیعی بود رئیس جمهوری از رئیس قوه قضائیه بخواهد به این مساله رسیدگی کند و به وزیر کشور هم دستور رسیدگی داد.
سخنگوی دولت افزود: این که پس از این حادثه برخی کشورها قطع را بطه کنند و تاثیر سویی داشته باشد،مردود است، ولی باید از نظر حیثیتی، خسارتی که دیدیم و عده ای خواستند چنین چهره ای را از کشور ترسیم کنند مساله را محکوم کنیم و از قوه قضائیه انتظار داریم با قاطعیت با آن برخورد کند. وی در پاسخ به این که آیا دولت قصد شکایت از حمله کنندگان به سفارت عربستان رادارد، اظهار داشت: حتما انجام خواهد شد چرا که خسارت بزرگ به حیثیت ملی غیر از مباحث اقتصادی وارد شده است و دولت شکایت خواهد کرد و درخواست پیگیری شده است.
سخنگوی دولت در باره پیگیری موضوع ممنوع التصویری سید محمد خاتمیاز طریق دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: در باره مستنداتی که از قوه قضائیه و از محلهایی داشتند که مورد مذاکره قرار گرفت.
سخنگوی دولت همچنین درباره اظهارات غیر قانونی برخی افراد درزمینه پرونده کرسنت، گفت: این پرونده مربوط به ۱۵سال قبل است و در قوهقضائیه و شورای عالی امنیت ملی مطرح بوده، بنابراین قوهقضائیه با اظهار نظر کنندگان در باره این پرونده برخورد خواهد کرد. وی گفت: حتما مصالح کشور در این دیده شد که تا وضع این پرونده که در دادگاه لاهه بررسی میشود نهایی نشده، این موضوع در داخل کشور خیلی باز نشود که مورد سوءاستفاده قرار بگیرد و قطعا قوهقضائیه با هر شخصی که در این پرونده دخالت داشته، برخورد خواهد کرد. نوبخت در باره واکنش دولت به طرح کنگره آمریکا برای دریافت غرامت از ایران، گفت: ما اقدام متقابل و متناسب که از سوی مجلس تعیین شود را اجرا خواهیم کرد. هر اقدامیکه کنگره آمریکا علیه ایران انجام داد، ما هم از حقوق خود به نحو مناسب استفاده میکنیم. وی در پاسخ به این سئوال که گفته شده است هیاتهای اجرایی به خوبی بررسی صلاحیتهای نامزدهای انتخابات را انجام ندادهاند یا در بررسی صلاحیتها نگاه جناحی و حزبی داشتهاند، گفت: هیاتهای اجرایی از مراجع چهارگانه استعلام میکنند و اگر گزارشها مثبت باشد هیات اجرایی از خودش نمیتواند در مورد رد صلاحیت کاندیدایی تصمیمگیری کند.
*** اوباما: «طرح ممانعت از رفع تحریمهای ایران» را وتو میکنم
کاخ سفید رسما به کنگره اعلام کرد که باراک اوباما طرح تازه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا درباره دشوار کردن رفع تحریمهای ایران را که به زودی در صحن این مجلس و همچنین سنا به رای گذاشته شود، وتو میکند.
به گزارش فارس،در نامه رسمی کاخ سفید به کنگره آمده است که طرح مذکور فراتر از مفاد توافق هستهای ایران و گروه ۱+۵ است و محتوای آن را نقض میکند. در بخشی از این نامه، طرح اخیر و تازه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان «ضربه ویرانگر به اعتبار آمریکا به عنوان رهبر دیپلماسی بینالمللی» توصیف شده است.
ایران به آمریکا آب سنگین میفروشد
دراین حال،معاون سازمان انرژی اتمیگفت: ایران مازاد تولید آب سنگین را از طریق یک کشور واسط به آمریکاییها میفروشد.
به گزارش صدا و سیما، اصغر زارعان با بیان این که ۶ تن از آب سنگین صادراتی ایران در مراکز اتمیو بقیه در مراکز تحقیقاتی آمریکا استفاده میشود، اظهار داشت: با توجه به راهبرد این سازمان مبنی بر تجاری سازی در حوزه تولیدات و نتایج کیفیت سنجی که اخیرا در آزمایشگاه بینالمللی ساوانا در امریکا بر روی آب سنگین ایران صورت گرفت، خلوص آن ۹۹ر۷۵ درصد مورد تائید قرار گرفت.
معاون سازمان انرژی اتمیگفت: این موضوع نشاندهنده استاندارد سازی و کیفیتی است که در ایران درباره صنعت هستهای شکل گرفته است.
وی ادامه داد: حدود ۲۰ تن آب سنگین در سال تولید میکنیم و مازاد آن را به مشتریان خارجی میفروشیم. زارعان افزود: درکنسرسیومیکه در این حوزه درکشورهای غربی تشکیل شده است، ایران به طور رسمیعضو این کنسرسیوم قرار میگیرد و این موضوع دستاوردی ملی و پیروزی محسوب میشود. زارعان درباره اجرای برجام هم گفت: همه تحریمهایی که در حوزه هستهای ایران ایجاد شده است، لغو میشود و آیین نامه اجرایی برای شرایط اقتصادی و مالی را اروپاییها به طور رسمیروز اول اجرای برنامه اعلام میکنند و جمهوری اسلامیبه تعهدات خود پایبند خواهد بود.
تغییر اساسی در رآکتور اراک را شروع کردهایم
سخنگوی سازمان انرژی اتمیبا بیان اینکه تا قبل از روز اجرا باید کلندریای رآکتور اراک بیرون بیاید، گفت: این کار باید ظرف روزهای آینده انجام شود و بخشی از کار را شروع کردهایم.
بهروز کمالوندی در حاشیه مراسم بزرگداشت شهید علیمحمدی که عصر دیروز در دانشکده حقوق و علوم سیاسی تهران برگزار شد، در جمع خبرنگاران و در پاسخ به سئوال خبرنگار مهر مبنی بر اینکه در روزهای اخیر شاهد تلاش ایران برای انجام تعهدات خود در برجام بوده ایم و از طرف دیگر طرف غربی گویا به تعهدات خود در برجام به طور کامل پایبند نیست و آیا ضرورتی دارد که ما با این سرعت تعهدات خود را انجام دهیم، اظهار داشت: در باره مسائل فنی و آن چیزی که لازم بوده است دو طرف انجام دهند، در حال تحقق است و اینطور نبوده که یک طرف انجام دهد و طرف دیگر انجام ندهد.
وی افزود: هم در حوزه تحریمها و هم در حوزههای حقوقی کارهایی که طرف مقابل باید انجام دهد، شروع شده و بخشی از آن نیز انجام شده است؛ به طور مثال اعلامیه، بیانیه و نامه رئیس جمهوری آمریکا و اتحادیه اروپا که برای برداشتن تحریمها است، مربوط به این میشود که آژانس اعلام کند ایران کارهای خود را انجام داده است. این کارها، کارهای سنگین و زیادی است و تلاش کردیم در صورت امکان این زمان را کوتاه تر کنیم.
سخنگوی سازمان انرژی اتمیبا بیان اینکه باید کار خود را انجام دهیم و زمانی که این کارها به پایان برسد به طور اتوماتیک روز اجرای برجام را خواهیم داشت، تصریح کرد: قرار نیست برای روز اجرا طرف مقابل تصمیم گیری کند.
کمالوندی با اشاره به اینکه از نظر ما کار به صورت اتوماتیک در مسیر خود پیش میرود، اظهارنظر کرد: البته بحثهایی در کنگره آمریکا در ارتباط با ویزا وجود داشت و همکاران ما در وزارت خارجه کارهای خوبی را انجام دادند و اکنون اطلاعات خوبی در این مورد وجود دارد.
وی ادامه داد: کشور ما، کشوری بزرگ است و تعهداتی دارد که باید آن را انجام دهد و اگر تخلفی از طرف مقابل صورت بگیرد و ما بخواهیم به عقب بازگشت کنیم، بازگشت ما با ماشینهای نسل قدیم نیست ، بلکه با ماشینهای نسل جدید که بهره وری بالاتری دارد، بازگشت خواهیم کرد.
سخنگوی سازمان انرژی اتمیافزود: امیدواریم بتوانیم با طرف مقابل کار را پیش ببریم و معتقد به این نیستم که باید به نکات منفی توجه کرد. اگرچه نباید به طرف مقابل اعتماد داشته باشیم.
کمالوندی اضافه کرد: به همین دلیل در زمان مبادله مواد ما سه محموله را تحویل گرفتیم و پس از آزمایش آن و اعتماد نسبت به آن محموله خود را تحویل دادیم. وی خاطرنشان کرد: بین ما و غرب اعتماد و اطمینان وجود ندارد و با احتیاط رفتار میکنیم. بخشی از کندی کار در ارتباط با همین عدم اعتماد و اطمینان بوده است؛ چه بسا ما میتوانستیم محموله خود را زودتر بفرستیم.
سخنگوی سازمان انرژی اتمیبا بیان اینکه در روزهای آینده خبرهای خوبی خواهیم داشت، گفت: چشم انداز صنعت هسته ای ایران بدون تردید روشن است.
کمالوندی در ادامه در باره اینکه آیا قلب رآکتور خارج شده است یا خیر؟ توضیح داد: یک کار اساسی دیگر در ارتباط با رآکتور آب سنگین اراک وجود دارد که بخشی از آن انجام شده است و در چند روز آینده آن را جلو خواهیم برد.
وی ادامه داد: آنچه که تعهد داریم و باید تا قبل از روز اجرا انجام دهیم این است که کلندریای رآکتور بیرون بیاید و در حفرههایی که کلندریا دارد، سیمان تزریق شود؛ نه در مخزن اصلی و قلب رآکتور. سخنگوی سازمان انرژی اتمیتصریح کرد: این کار باید ظرف روزهای آینده انجام شود و بخشی از کار را شروع کردهایم، اما زمانی آن را به انتها میرسانیم که کارهای دیگر همزمان انجام شود.
کمالوندی در ادامه افزود: خیلی سریع و شدید در حال کار کردن هستیم و بازرسهای آژانس وارد شدند که گروههای مختلفی نیز هستند. امیدواریم ظرف روزهای آینده بتوانیم کار را به نهایت برسانیم.
سخنگوی سازمان انرژی اتمیدر پاسخ به سئوال دیگری مبنی بر اینکه آقای بروجردی گفته است که سانتریفیوژها به ۱۰۴۴ دستگاه کاهش پیدا کرده و ۶ زنجیره از سانتریفیوژها در سایت اراک باقی مانده و همچنین قلب رآکتور خارج نشده است. آیا شما این صحبتها را تائید میکنید؟ گفت: ما ۵۰۶۰ سانتریفیوژ خواهیم داشت و قرار است این تعداد در نطنز باشد. ۱۰۴۴ دستگاه سانتریفیوژ نیز در فردو وجود خواهد داشت و همچنین قرار است دو آبشار از این سانتریفیوژها به ایزوتوپهای پایدار تبدیل شود و مذاکرات خوبی در این زمینه با روسها انجام گرفته است.
وی با بیان اینکه در ارتباط با نطنز باید گفت تمام آن ۵۰۶۰ سانتریفیوژ، کار غنیسازی را انجام خواهد داد، افزود: تعداد این سانتریفیوژها مشخص است و اکنون هم به این مقدار رسیدهایم. کمالوندی تصریح کرد: بین بازرسین آژانس اختلاف نظر وجود داشت و فکر میکردند که این مقدار ۵۰۷۰ عدد است و پس از بررسی، متوجه شدند که این فرضیه واقعیت ندارد. سخنگوی سازمان انرژی اتمیدر باره زمان انتشار گزارش آژانس گفت: آژانس طبق روال معمول خود دنبال این بود که برای راستیآزمایی، یک تعداد روز بازرسی انجام دهد و ما در این ارتباط صحبتهایی کردیم و این زمان را کاهش دادند. وی افزود: پس از مذاکرات تلفنی آقای صالحی و آمانو، تغییر محسوسی در روزها داشتیم. به نظر میرسد بر اساس برنامهای که پیشبینی کردهایم، بتوانیم کار را جلو ببریم.
کمالوندی در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه گفته میشود یکی از قراردادها هنوز اجرا نشده است و منتظر اجرای آن برای خارج کردن قلب رآکتور اراک هستید؟ گفت: کارهای نرمافزاری پیشرفت بسیار خوبی دارد و قراردادهای اصلی انجام شده است. قراردادهای فرعی باید با کشورهای مختلف انجام شود و تمرکز ما بر متخصصین خودمان است؛ بنابراین کار نوشتن قرارداد به ویژه قراردادهای فنی و تجاری در حوزه هستهای بسیار زمانبر و همزمان در حال پیش رفتن است.
سخنگوی سازمان انرژی اتمیبا بیان اینکه تضمینهای قوی بینالمللی پیشبینی شده است، ادامه داد: این تضمینها در قالب سند رسمیو یادداشت تفاهمیکه امضا شده، صورت گرفته است. سازمان انرژی اتمیهم در اطلاعیهای اعلام کرد: برخی کارهای مقدماتی در باره تاسیسات اراک انجام شده اما هیچ اقدامیبرای خارج کردن قلب راکتور اراک تکمیل نشده است.
روز دوشنبه برخی رسانهها خبری را مبنی بر خارج کردن قلب راکتور اراک از جای خود، منتشر و اعلام کردند که در جای قلب راکتور بتن ریخته شده است.
بنا بر اطلاعیه سازمان انرژی اتمی«سازمان مطابق برنامه و مفاد نامه مقام معظم رهبری، اقدامات توافق شده را باید تا روز اجرای برجام به اتمام برساند. در این رابطه برخی کارهای مقدماتی آغاز شده ولی هیچ اقدامیدر این باره (خارج کردن قلب راکتور اراک) تکمیل نشده است.»
آسوشیتدپرس: «برجام» یک هفته آینده اجرا میشود
دیپلماتهای غربی هم بامداد سهشنبه در گفتگو با رسانه آمریکایی آسوشیتدپرس، درباره اجرایی شدن «برجام» در یک هفته آینده خبر دادند.
یک منبع مطلع هم روز دوشنبه در گفتگو با فارس اظهارداشت که آژانس بینالمللی انرژی اتمیاین هفته گزارش تأیید نهایی اجرای تعهدات ایران در برجام را منتشر میکند. آژانس بینالمللی انرژی اتمیبراساس توافقات پیشتر صورت گرفته، به ارائه این گزارش موظف شده است.
*** پوتین: مسکو آماده میانجیگری بین تهران و ریاض است
رئیس جمهوری روسیه از آمادگی روسیه برای میانجیگری میان ایران و عربستان برای حل مسائل به وجود آمده میان این دو کشور خبر داد.
«ولادیمیر پوتین» در گفتگو با نشریه آلمانی «بیلد» با اشاره به تعرض گروهی خودسر به نمایندگی های دیپلماتیک عربستان در تهران و مشهد گفت: تا آنجا که اطلاع دارم نهادهای امنیتی ایران عاملان این تعرض ها را دستگیر کردند. وی تاکید کرد، اگر نیازی به میانجیگری روسیه در حل و فصل مساله وجود داشته باشد، آمادهایم تا تمامی اقدام های لازم را برای این که رویارویی و اختلافات بین ایران و عربستان سعودی حل و فصل شود، انجام دهیم. پوتین نسبت به عواقب سیاسی قطع روابط ایران و عربستان سعودی هشدار داد و گفت: این واقعه تلاشهای ما را برای حل مسایل سوریه و مبارزه با تروریسم و حل مسایل مربوط به سرازیر شدن سیل پناهجوبان به اروپا دشوارتر میکند و این امر کاملا بدیهی است. وی ادامه داد، ما روابط بسیار خوبی با ایران داریم و شراکتمان با عربستان سعودی هم باثبات است. پوتین همچنین با انتقاد از اعدام روحانی برجسته عربستانی، اظهار کرد، از اعدام شیخ نمر متاسفم به ویژه این که هیچ اقدام مسلحانهای علیه دولت عربستان سعودی انجام نداده بود. رئیسجمهوری روسیه ادامه داد، ادعایی درباره ابرقدرت بودن نداریم این نقش پر هزینه و بی معنی است. در همین راستا، وزرای خارجه آمریکا و روسیه درباره تشدید تنشها میان ایران و عربستان درپی اعدام آیتالله شیخ نمر گفتگو کردند.
از سویی، «ابراهیم جعفری»، وزیر خارجه عراق تاکید کرد، بغداد از اتحادیه عرب خواست در راستای کاهش تنشها میان ایران و عربستان اقداماتی عملی انجام دهد. وی اظهار داشت، اتحادیه عرب موظف است برای کاهش تنشهای به وجود آمده میان ایران و عربستان اقدامی انجام دهد. جعفری تاکید کرد، ما تعرض برخی عناصر به سفارت عربستان در ایران را محکوم و تاکید میکنیم که مجرمان و خاطیان این حمله باید مشخص شوند اما منصفانه نیست که این مجرمان و دولت ایران که برخی از نیروهای پلیسش در جریان دفاع از سفارتخانه و کنسولگری عربستان زخمی شدند یکسان دانسته شوند.
در این میان،«شیخ اکرم الکعبی»، دبیر کل جنبش «النجبا» عراق با اشاره به پاسخ این جنبش به جنایت عربستان در اعدام شیخ نمر اظهار داشت: پاسخ به این جنایت در خاک عربستان خواهد بود و ما به آنچه میگوییم عمل میکنیم. از سویی، دبیر کل مجمع علمای شیعه ترکیه با محکوم کردن اقدامات تفرقه آمیز آل سعود گفت: رژیم عربستان شکل دیگر گروه تروریستی داعش است و سیاستهای استکبار جهانی و صهیونیسم را در منطقه اجرا می کند.
در خبری دیگر، دیدبان حقوقبشر در گزارش خود از یک سال حکومت ملک سلمان اعلام کرد، دادگاههای رژیم سعودی، طرفداران اصلاح، فعالان سیاسی و نویسندگان را به حبسهای طولانی و حتی مرگ محکوم میکند. در این گزارش همچنین آمده است، شاه جدید سعودیها علاوه بر حمله به مردم فقیر یمن و بمباران بیمارستانها و محل نگهداری از کودکان نابینا، در داخل کشور خود هم اقدامات شاخصی همچون بریدن سر شیخ نمر، روحانی سرشناس شیعه کرده است. از سویی، به گفته موسسه حقوق بشر Leigh Day که از دولت انگلیس خواسته است صادرات موشک و دیگر تسلیحات را به عربستان متوقف کند، شواهد بسیار زیادی از نقض قوانین بین المللی توسط عربستان در یمن به دست آمده است.
در خبری دیگر، اندیشکده «واشنگتن» با اشاره به افزایش شایعاتی درباره زوال عقلی پادشاه کنونی عربستان، به تلاش پسرش برای رسیدن به قدرت اشاره کرد و نوشت که تلاشهای پسر سلمان تقریباً غیرقابل توقف است، اما با مخالفان زیادی در داخل و خارج روبرو است. این اندیشکده افزود، عربستان از پاکستان برای مقابله با ایران موشک میخواهد، ولی پاکستان، ایران را دشمن نمیداند
در این میان، روزنامه فرانسوی اکو در گزارشی از خالی شدن خزانه عربستان به دلیل سقوط قیمت نفت خبر داد و اعلام کرد، ریاض در حال دست و پنجه نرم کردن با نیازهای نظامی و اجتماعی خود است. در خبری دیگر، گاردین گزارش داد، رشوه میلیاردی سعودیها به سودان، علت قطع رابطه خارطوم با تهران است. این روزنامه انگلیسی افزود، سودان فهمیده بود که حتی در میان جهان عرب هم به انزوا کشیده شده است بنابراین تصمیم گرفت تغییر رویه دهد. از سویی، روزنامه «کامرسانت» روسیه با یادآوری اهداف عربستان از اعدام آیت الله نمر باقر النمر نوشت: عربستان سعودی با اعدام روحانی برجسته شیعه، آرامش جامعه جهانی را برهم زد. «آسیا تایمز» شبکه خبری هنگ کنگ نیز اعلام کرد، عربستان سعودی با قطع روابط دیپلماتیک با ایران و تشویق برخی از کشورها به انجام این کار، بازی خطرناکی را در منطقه خاورمیانه شروع کرده است. روزنامه ال موندو هم در گزارشی نوشت، اعضای خانواده سلطنتی سعودی میان الکل و کوکایین در حال غرق شدن هستند. از دیگر سو، بر اساس نظرسنجی روزنامه ایندیپندنت، مردم انگلیس نظر مساعدی بر ائتلاف کشورشان با عربستان ندارند و ۳۷ درصد از انگلیسیها این کشور را غیردوست میدنند.
سایر تحولات
مردم «عوامیه» در شرق عربستان همچنان در اعتراض به اعدام روحانی بارز این کشور تظاهرات شبانه را ادامه میدهند. معترضان در این تظاهرات، با شعار علیه دولت، خواستار کنارهگیری آل سعود از قدرت شدند. از سویی، «محمد النمر»، برادر شیخ نمر و پدر علی النمر اعلام کرد، پسرش از زندان حایر در ریاض به زندان دمام در الشرقیه عربستان منتقل شده است.از طرفی، یک پزشک و صاحب یک داروخانه در نجران عربستان به دلیل انتقاد از عملکرد وزارت بهداشت عربستان در این منطقه به زندان و شلاق محکوم شدند.
*** پایان نشست چهارجانبه صلح افغانستان با تاکید بر آغاز مذاکرات مستقیم میان کابل- طالبان
نشست چهارجانبه با هدف دستیابی به نقشه راهی برای تحقق صلح در افغانستان با تاکید بر مذاکرات مستقیم صلح میان نمایندگان حکومت افغانستان و گروه طالبان خاتمه یافت. نمایندگان چهار کشور افغانستان، پاکستان، چین و آمریکا در این نشست بر اهمیت خاتمه دادن به جنگ در افغانستان که منجر به ادامه خشونتهای بیهوده در افغانستان و همچنان تشدید ناامنی درسراسر منطقه می شود، تاکید کردند. دور بعدی این نشست در تاریخ ۲۸ دی در کابل برگزار خواهد شد.
در همین حال، طالبان افغانستان با انتشار بیانیهای به نقل از «ملااختر منصور» اعلام کرد، این گروه شرایط خود برای مذاکره با دولت کابل را تغییر نداده و خروج نیروهای آمریکایی شرط غیرقابل تغییر برای ادامه مذاکرات صلح است. بر اساس این بیانیه، طالبان مخالف مذاکره نیست و علاقمند به گفتمان سیاسی است اما تهدید آمریکا و ارتش افغانستان را نمیپذیرد. طبق این بیانیه، طالبان خواهان روابط دوستانه با تمامی کشورهای همسایه افغانستان به ویژه کشورهای اسلامی است.
خبر دیگر اینکه، یک شهروند کانادایی پس از پنج سال از اسارت طالبان رها شد. وزیر خارجه کانادا اعلام کرد، «کولن فورد» ۲۶ ساله پنج سال پیش هنگام یک سفر سیاحتی به استان غزنی، به اسارات طالبان درآمده بود.
*** اسد: ایران و روسیه نقش مهمی در ایستادگی مردم سوریه مقابل تروریسم دارند
رئیس جمهوری سوریه در دیدار وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر نقش مهم و کلیدی ایران در ایستادگی ملت سوریه در برابر تروریسم، از مواضع حمایتی تهران قدردانی کرد. «عبدالرضا رحمانی فضلی» وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران دیروز با بشار اسد در دمشق دیدار کرد.
در این دیدار روابط راهبردی مستحکم ایران و سوریه و همکاری موجود میان دو کشور در همه زمینهها به ویژه مبارزه با تروریسم بررسی شد؛ تروریسمی که منطقه و جهان را در شرایطی تهدید می کند که برخی از کشورهای منطقهای و بینالمللی به کارشکنی در برابر تلاشهای مبارزه با تروریسم و یافتن راه حل سیاسی برای بحران سوریه ادامه می دهند.اسد در این دیدار از مواضع حمایتی ایران از سوریه در مقابله این کشور با تروریسم قدردانی کرد. وی تأکید کرد که کشورهای دوست به ویژه ایران و روسیه در ایستادگی پنج ساله مردم سوریه و تحقق پیروزی در جنگ سرنوشتساز علیه تروریسم تکفیری نقش مهمی ایفا کردند؛ پیروزیهایی که تا حدود زیادی میتواند نقشه جدیدی از جهان را ترسیم کند.رحمانی فضلی نیز تأکید کرد، حمایت مردم و دولت ایران از سوریه ثابت و برآیند ایمان به این مسئله است که ملت سوریه وارد جنگ جهانی وحشیانهای شده است که تروریسم گمراه و تفکرات تکفیری و افراطی ابزار آن است.
در این حال ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه در مصاحبه با روزنامه بیلد آلمان با بیان اینکه تدوین قانون اساسی جدید در سوریه ضروری است، گفت: تدوین قانون اساسی جدید در سوریه راه ورود به حل سیاسی برای بحران این کشور است که از سال ۲۰۱۱ آغاز شده است. به اعتقاد من گام برداشتن در مسیر اصلاح قانون اساسی در سوریه ضروری است اما این مساله طبیعتا پیچیده است. بعد از آن نیز باید انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی جدید براساس قانون اساسی جدید برگزار شود. وی بار دیگر تاکید کرد که فقط مردم سوریه باید درباره سرنوشت خود تصمیم گیری کنند، خواه اسد بر سر قدرت باقی بماند یا خیر. رییس جمهوری روسیه در پاسخ به این سوال که اگر اسد مجبور شود سوریه را ترک کند آیا مسکو به وی پناهندگی میدهد، گفت: برای تصمیم گیری درباره این مساله هنوز زود است. ما به ادوارد اسنودن، مقاطعه کار سابق آژانس امنیت ملی آمریکا پناهندگی دادیم و اعطای پناهندگی به اسد آسان تر خواهد بود.
در چنین شرایطی «ریاض حجاب» نماینده مخالفان در گفتگو با دولت سوریه گفت: تا زمانی که طرفهای خارجی، سوریه را بمباران میکنند مخالفان نخواهند توانست وارد مذاکرات شوند. وی در سخنانی پس از دیدار با فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری فرانسه در کاخ الیزه گفت: نمیتوان با نظام مذاکره کرد در حالی که طرفهای خارجی مردم سوریه را بمباران میکنند. ریاض حجاب که خود نخستوزیر دولت سوریه بود و اوت ۲۰۱۲ از نظام جدا شد و به خارج فرار کرد افزود: در این چارچوب، قطعنامه ۲۲۵۴ شورای امنیت پیرامون سوریه را که به ویژه در مورد توقف حملات با جنگندهها و هدف قرار دادن مناطق مسکونی و همچنین آزادسازی زندانیان و ارسال کمکها است، یادآور میشوم. از سویی رئیس اداره عملیات ستاد کل نیروهای مسلح روسیه با بیان این که مرزهای ترکیه برای رسیدن کمکهای تسلیحاتی به دست تروریستها باز است، گفت: ترکیه همچنان به حمایت تسلیحاتی از تروریستهای فعال در سوریه ادامه میدهد.در تحولی دیگر «ولید معلم» وزیر امور خارجه سوریه درنخستین دیدارش با «سوشما سواراج » همتای هندی خود در خصوص اوضاع منطقه، روابط دوجانبه و مذاکرات صلح سوریه بحث و تبادل نظر کرد. وزیر خارجه سوریه در سفر خود به هند با مشاور امنیت ملی این کشور نیز دیدار و با وی درباره اوضاع منطقه به ویژه بحران سوریه بحث و گفتگو کرد.
آزادسازی «البلالیه»
نیروهای ارتش سوریه و حزبالله لبنان توانستند شهرک البلالیه در غوطه شرقی دمشق را به طور کامل آزاد کنند. ارتش سوریه در ادامه پیشروی در منطقه غوطه شرقی در حومه استان دمشق، توانست پس از درگیری با تروریستها، شهرک البلالیه را به طور کامل آزاد کند. ارتش سوریه و نیروهای مقاومت همچنین توانستند در ادامه پاکسازی حومه فرودگاه «کویرس» واقع در ریف شرقی حلب، روستای «عیشه» و زمینهای کشاورزی اطراف آن را از تروریستها پس بگیرند.
از طرفی ارتش سوریه کنترل تمامی مناطق حومه شهرک استراتژیک «سلمی» را در دست گرفت و وارد این شهرک شد. نیروهای دولتی سوریه همچنین کنترل شهرک جرجیسه و شمال دریاچه الرستن در حومه جنوبی حما را در دست گرفتند.در این حال نماینده دائم سوریه در سازمان ملل با اشاره به سرقت مواد غذایی و دارویی توسط تروریستها در شهرک «مضایا» تأکید کرد که هیچ بحرانی در این شهرک وجود ندارد و آنچه میبینیم فضاسازی رسانهای است.
روزنامه جمهوری اسلامی
فصل جدید همکاری های آلمان و ایران
صدراعظم پیشین آلمان با هیاتی 27 نفره وارد کشور شد و با برخی مقامهای کشور دیدار و گفتگو کرد.
گرهارد شرودر در سفر به ایران اظهار داشت: پس از برداشته شدن تحریمها فصل جدیدی از همکاری میان دو کشور باز میشود. وی با بیان این که سیاست و جامعه آلمان برای همکاری با شرکتهای ایرانی آمادگی کامل دارد، تصریح کرد: ما ایران را تنها به عنوان یک بازار قدیم و جدید نمیبینیم. به گفته وی، آلمان آمادگی سرمایهگذاری در ایران و همچنین آموزش و انتقال تکنولوژی را دارد.
وزیر نفت در دیدار با صدراعظم پیشین آلمان، از ابراز علاقه شرکتهای آلمانی برای حضور در ایران خبر داد و گفت: ایران از سرمایه گذاریهای خارجی بخصوص شرکتهای آلمانی استقبال میکند.
به گزارش شانا، بیژن زنگنه، با بیان این که شرکتهای آلمانی در مذاکرات امروز توانایی خود را بیان کردند و طرف ایرانی نیز زمینه و فرصتهای همکاری را برای آنها تشریح کرد، گفت: شرکتهای آلمانی میتوانند در بخش بالادستی نفت، پتروشیمی، پالایش و پخش و بهینه سازی مصرف انرژی حضور پیدا کنند.
وزیر نفت به سابقه همکاری ایران و آلمان در گذشته اشاره کرد و با بیان این که این کشور دارای شرکتهای توانمندی در بخشهای پتروشیمی و پالایش و پخش است، یادآور شد: شرکتهای آلمانی پیش از این در بخش بالادستی نفت حضورنداشتند، ولی به تازگی یکی از آنها برای حضور در توسعه میدانهای نفتی ایران ابراز تمایل کرده که ایران استقبال میکند.
وی با بیان این که میزان حضور آلمانیها در ایران تابع فاینانس و پوشش بیمهای است که ارائه میدهند، درباره سرمایهگذاری آلمان در ایران، اظهارکرد: نمیتوان هم اکنون رقم دقیقی عنوان کرد چون کشورها در مرحله ارزیابی قراردارند؛ البته گفتنی است که آلمان برای حضور در ایران بسیار راغب است.
زنگنه با بیان این که حضور سرمایه گذاران خارجی در ایران به معنای کاهش اتکا به نیروهای توانمند داخلی نیست، گفت: با تکیه بر منابع داخلی و تعامل با شرکتهای خارجی میتوان چند برابر از ظرفیتهای داخلی استفاده کرد که همه در چارچوب سیاست درونزایی و برونگرایی است که در اقتصاد مقاومتی آمده است.
گسترش سرمایهگذاری مشترک بین ایران و آلمان
همچنین وزیر صنعت در دیدار با صدراعظم سابق آلمان ضمن ابراز خرسندی از این دیدار و تاکید بر توسعه روابط اقتصادی دو کشور، کفت: کشور، ملت و دولت ما همیشه خواهان صلح و دوستی در منطقه و جهان است و حضور شما و هیات همراه نیز موید همین مطلب است.
محمدرضا نعمت زاده در این دیدار از توسعه همکاری ایران و آلمان برای سرمایه گذاریهای مشترک در زمینه توسعه بازارها در داخل و خارج خبر داد و گفت: سهم بخش خصوصی در صنعت ایران افزایش یافته است.
وزیر صنعت، معدن و تجارت در ادامه ایجاد روابط عادی بین بانکی دو کشور و برقراری بیمههای صادراتی را مورد تاکید قرار داد و افزود: ایران با کشورهای همسایه اطراف بازار 400 میلیونی به وجود آورده است که بازار بزرگی محسوب میشود ضمن اینکه از لحاظ امنیت و قانونمندی از شرایط به مراتب بهتری نسبت به سایر کشورهای منطقه برخوردار است.وی همچنین از اعلام آمادگی وزارت صنعت، معدن و تجارت در صنایع خودروسازی، فلزات اساسی، صنایع پتروشیمی، انرژی، برق، دارو، تجهیزات پیشرفته بیمارستانی، مصالح ساختمانی و بالاخص مصالح جدید با آلمان خبر داد.
حضور شرکتها و موسسات مالی آلمان در ایران
عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی نیز در دیدار با صدر اعظم پیشین آلمان با بیان اینکه برجام فقط یک موافقت نامه نیست بلکه ایران پس از اجرای آن میخواهد با یک آرایش جدید به مناسبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در عرصه بین الملل وارد شود، گفت: خودمان را برای ایفای نقش در فضایی فعالتر از گذشته آماده کردهایم. در این دوره جدید از مناسبات سیاسی ایران با دیگر کشورها، قطعا علاوه بر مناسبات رسمی و مستقیم سیاسی، ارتباطات غیر رسمی مانند دیدار جنابعالی از ایران نیز بسیار اثرگذار بود.
وی با اشاره به سفر اخیر وزیر راه آلمان به تهران و دیداری که از وزارت راه وشهرسازی داشت، افزود: وی در این سفر بر اهمیت شرکتهای تولیدی کوچک و متوسط آلمان در زمینه ارتقای کیفیت کالا و خدمات آلمان تاکید کرده بود. ما در پی آن هستیم تا فضای جدیدی در روابط اقتصادی ایران و آلمان بگشاییم و در این فضای جدید، به کمک این شرکتها نیاز داریم. وی افزود: روابط ایران با آلمان در حوزه ریلی، جادهای، صنعت ساختمان، صنعت نفت، انرژی و سایر صنایع گسترش مییابد.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به استقرار بانکهای آلمانی در منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی، گفت: درصدد هستیم تعداد هواپیماهایمان را از 150 فروند فعلی به 500 فروند افزایش دهیم.
وی درباره بازسازی ساختار حمل و نقل جادهای، بیان کرد: در این بخش با اینکه وضع خوبی در زمینه ساخت و تولید جادههای جدید داریم و پروژههای عمرانی راهسازی گستردهای طراحی شده، اما از آن مهمتر نوسازی ناوگان جادهای است. بیش از 125 هزار کامیون بالای 25 سال در جادههای ایران تردد میکنند که باید نوسازی شوند.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به نقش سازنده آلمان در دنیا تاکید کرد: ایران و آلمان باید علاوه بر توسعه فعالیتها و پروژههای عمرانی، به توسعه مناسبات تجاری نیز بپردازند. به همین دلیل وزارت راه و شهرسازی ایران در پی آن است تا شرکتهای بزرگ حمل و نقل بینالمللی از جمله شرکتهای آلمانی در ایران فعال شوند.
همچنین در این دیدارها شرودر نیز ضمن ابراز تمایل از بسط و تعمیق روابط دو کشور با بیان اینکه آلمان و ملت آن علاقهمند به برقراری روابطی که قبلاً وجود داشته تصریح کرد: زمانی، همکاریهای دو کشور تحت تاثیر روابط بینالمللی و قدرتهای برتر وجود داشت که این موانع در حال برطرف شدن است.
شرودر، طرحهای زیربنایی، تولید کالا و خودروسازی را از جمله حوزههایی دانست که میتواند مورد سرمایهگذاری و همکاریهای مشترک قرار گیرد و گفت: این تنها شرکتهای بزرگ نیستند که اهمیت دارند بلکه شرکتهای متوسط و کوچکی هم که کیفیت و توانایی بسیار بالایی دارند، میتوانند در این همکاریها مدنظر قرار گیرند.
*** تهران و برلین راه گسترش روابط همه جانبه را گشوده اند
رئیس جمهور بر استفاده حداکثری از ظرفیتها و پتانسیلهای موجود و فضای بوجود آمده پس از توافق هستهای در راستای ارتقاء سطح همکاریهای ایران و آلمان تاکید کرد و افزود: تهران و برلین راه گسترش روابط همه جانبه را گشودهاند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی دیروز در دیدار «گرهارد شرودر» صدراعظم سابق آلمان، روابط مثبت تاریخی میان ایران و آلمان را زیربنای توسعه مناسبات و همکاریها برشمرد و با اشاره به نقش سازنده و مثبت آلمان در جریان مذاکرات هستهای ایران با 1+5، اظهار داشت: امروز در آستانه اجرای برجام شرایط برای ارتقاء بیشتر سطح روابط با ایران فراهم شده است و باید به گونهای عمل کنیم تا همه طرفهای مذاکره از این توافق احساس رضایت کنند.
دکتر روحانی با بیان این که همکاریهای گسترده اقتصادی، منطقهای و سیاسی باید ثمره تلاش هفت کشور پس از مذاکرات و توافق باشد، گفت: باید همزمان با اجرای این توافق پایههای آن را مستحکم کنیم و به دنیا نشان دهیم که مذاکره و گفتگو میتواند ما را به یک نقطه مثبت همه جانبه برساند.
وی افزود: اگر طرفهای مقابل در مذاکرات به تعهدات خود پایبند باشند، جمهوری اسلامی ایران نیز در اجرای توافق هستهای جدی ومصمم است.
رئیس جمهور با اشاره به این که زمینههای فراوانی برای توسعه همکاریهای اقتصادی میان ایران و آلمان در بخشهای مختلف از جمله خودروسازی، تاسیسات بندری، راه آهن، بخشهای مربوط به انرژی و صنایع وجود دارد، خاطرنشان کرد: ایران با دارا بودن امکانات حمل و نقل ریلی و دریایی و بزرگترین منابع انرژی در منطقه، نیروی انسانی تحصیلکرده و امنیت بالا و نیز داشتن مرکزیت جغرافیایی برای صادرات کالا به کشورهای اطراف پتانسیلهای مطلوبی دارد که میتوان از این ظرفیتها به سرعت در جهت ساماندهی پروژههای مشترک میان دوکشور تلاش کنیم.
دکتر روحانی با تاکید بر توسعه مناسبات همه جانبه ایران و آلمان در دیگر بخشها از جمله گردشگری، ارتباطات پارلمانی و مسائل علمی و فرهنگی اظهار داشت: دو کشور میتوانند در زمینه حل و فصل مشکلات سیاسی و منطقهای همکاری و رایزنیهای خوبی داشته باشند.
رئیس جمهور با بیان این که هیچ مانعی برای توسعه روابط اقتصادی و فرهنگی با آلمان نداریم اظهار امیدواری کرد که با تلاش مسئولان، شرایط برای گسترش هرچه بیشتر روابط و مناسبات میان بخشهای خصوصی و دولتی دو کشور فراهم شود.
دکتر روحانی معضل تروریسم را مشکلی همگانی برشمرد و خاطرنشان کرد: امروز تروریسم کشورهای منطقه را با مشکل ثبات و امنیت مواجه کرده و دیگر کشورها از جمله آلمان نیز با تبعات این ناامنی از جمله موضوع پناهجویان روبرو هستند.
رئیس جمهور ضرورت کمکهای انسان دوستانه به آوارگان و پناهجویان را مورد اشاره قرار داد وگفت: جمهوری اسلامی ایران آماده گفتگو، رایزنی و همکاری با دیگر کشورها در جهت مبارزه با تروریسم در منطقه و مقابله با آثار و تبعات آن است.
دکتر روحانی افزود: صلح و ثبات منطقه برای ما حائز اهمیت است و حاضریم از همه توان خود برای مبارزه با تروریسم به عنوان معضل جهانی استفاده کنیم.
«گرهارد شرودر» صدراعظم سابق آلمان نیز در این دیدار با اشاره به توافق ایران و 1+5، اجرای برجام و رفع تحریمها را فصل نوینی در روابط و همکاریهای ایران و آلمان برشمرد و گفت: توافق هستهای نشان داد که میتوان مشکلات و مسائل بینالمللی را با مذاکره و گفتگو حل و فصل کرد و از آن میتوانیم به عنوان الگویی برای حل مسایل بینالمللی از جمله موضوع سوریه استفاده کنیم.
صدراعظم سابق آلمان با اشاره به ظرفیتها و استعدادهای موجود در اقتصاد آلمان بر ضرورت توسعه همکاریهای دو کشور در بخشهای مختلف تاکید کرد و افزود: ایران و آلمان که دارای فرهنگ دیرینهای هستند باید در زمینه تقویت مناسبات فرهنگی، علمی و ارتباطات مردمی هم تلاش کنند.
شرودر با اشاره به آمادگی آلمان برای مشارکت در اقدامهای بشر دوستانه و کمک به پناهجویان گفت: نقش ایران در توسعه ثبات و صلح منطقهای غیرقابل انکار است.
*** رئیس کل بانک مرکزی: 30 میلیارد دلار پول بلوکه شده هفته آینده آزاد میشود
رئیس کل بانک مرکزی از آزاد شدن 30 میلیارد دلار از پولهای بلوکه شده در هفته آینده (به محض اجرای برجام) خبر داد.
به گزارش خبرگزاری فارس، ولیالله سیف در حاشیه پنجمین همایش بانکداری الکترونیک در جمع خبرنگاران با اشاره به نوسان نرخ ارز در بازار و کاهش آن در چند روز اخیر اظهار داشت: برخی تصور میکنند، به دلیل اینکه دولت نیاز به منابع دارد نرخ ارز را بالا میبرد که این تصور بسیار غلط و نادرست است. وی گفت: دولت هیچ گاه چنین کاری نکرده و در حال حاضر هم چنین برنامهای ندارد، بازار تحت شرایط هیجانی نوسان داشته است و با انتشار اخبار مثبت در دو روز اخیر قیمت ارز کاهش پیدا کرده است.رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: با اجرای برجام و آزاد شدن منابع ارزی بانک مرکزی و ایجاد ارتباطات بانکی مناسب با سایر کشورها وضعیت بسیار مناسبتری در بازار ارز خواهیم داشت.وی در پاسخ به این سوال که با اجرای برجام پولهای بلوکه شده آزاد خواهد شد، گفت: حتما پولهای بلوکه شده آزاد میشود. کل پولهای بلوکه شده 30 میلیارد دلار است که آزاد خواهد شد و بانک مرکزی میتواند به راحتی از آن استفاده کند.رئیس کل بانک مرکزی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه بارها بانک مرکزی نسبت به تنگنای مالی بانکها اعلام نظر کرده است، آیا برنامه مشخصی برای رفع تنگنای مالی سیستم بانکی اجرایی خواهد شد، گفت: اقدامات بانک مرکزی در این زمینه کاملا قابل رویت است و آثار آن نمایان شده است. یکی از آثار اقدامات بانک مرکزی کاهش نرخ سود در بازار بین بانکی از29-28 درصد به 20 تا 19.5 درصد بوده است.
وی ادامه داد: نباید انتظار داشت به یکباره دستوری داده شود و نرخ سود در بازار آن چیزی باشد که شما اراده میکنید. نرخ سود تابع شرایط و مکانیزمهای خاص خود است و بانک مرکزی با اعمال سیاستهای خود توانسته به سمت کاهش نرخ سود گام بردارد. نتایج سیاستهای بانک مرکزی خیلی بهتر است آن چیزی بود که در ابتدا تصور میکردیم. رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه دامنه قابل قبول برای نرخ سود عددی نزدیک به نرخ تورم است افزود: هنوز این فاصله خیلی زیاد است و بانک مرکزی سیاستهای خود را برای کاهش نرخ سود بازار بین بانکی تا رسیدن به آن نقطه ادامه میدهد و حتما این نرخ باید به نرخ تورم نزدیک شود.
سیف ادامه داد: یکی از سیاستهایی که ما در پیش گرفتیم، ورود بانک مرکزی به عنوان یک عضو فعال در بازار بین بانکی بود و این کار بازار را تعدیل کرده و امیدواریم این فرهنگ ادامه داشته باشد. یکی از تفاوتهایی که نتایج حاصل از این روش با روشهای دستوری دارد این است که وقتی نتایج این سیاست نمایان میشود ماندگار خواهد شد، ولی آن روشهای دستوری به محض ورود اتفاق جدید شوک مجددی به نرخهای سوی وارد میشود.وی ادامه داد: از طرف دیگر این ستاد بانک مرکزی برای کاهش نرخ سود باعث میشود سایر بازارها آثار منفی از اقدام بانک مرکزی احساس نکنند. بیشترین چیزی که در اقتصاد باید جستجو کنیم ایجاد آرامش در فضای اقتصادی است تا فعال اقتصادی بتواند تصمیمات درست بگیرد.رئیس کل بانک مرکزی در پاسخ به این سوال که آیا تحریم بانک مرکزی هم در راستای اجرای برجام لغو میشود گفت: با توجه به اینکه پیشبینی قطعی از اجرای برجام تا چند روز آینده است صد درصد تحریم بانک مرکزی هم لغو خواهد شد.
وی در خصوص برخی انتقادها به بانکها برای نحوه وصول مطالبات معوق گفت: من سوالم از این رسانهها این است که نظام بانکی چه کار باید بکند. تا یک سال پیش به بانکها انتقاد میشد که انگیزهای برای پیگیری وصول مطالبات معوق ندارند و به این دلیل مطالبات وصول نمیشود اما هم اکنون انتقادها برعکس شده و میگویند بانکها در نحوه وصول مطالبات معوق انصاف را رعایت نمیکنند.
رئیس کل بانک مرکزی افزود: بانکها بدون پشتوانه قانونی هیچ کاری نمیتوانند بکند بانکها براساس مطالباتی که دارند به نهاد قضایی شکایت میکنند و رایی که مرجع قضایی صادر میکند، ملاک عمل برای وصول مطالبات معوق است.رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: مطالباتی که وصول میشود پول خود بانک نیست، بلکه این پول مردم است و دو مرتبه به درون شبکه بانکی بازمیگردد. تا منابع بانکها به صورت کامل در خدمت اقتصاد کشور قرار گیرد.
سیف اضافه کرد: آن تنگنای مالی که اشاره کردیم به دلیل انجماد منابع بانکها است و این کار داراییهای منجمد را به حرکت درمیآورد و با این منابع اقتصاد مورد حمایت قرار میگیرد.
*** ستاری: ایران به جمع دارندگان فناوری «پرندههای دریایی دوزیست» پیوست
نخستین هواپیمای دوزیست طراحی و ساخته شده در کشور با حضور معاون علمی و فناوری رئیسجمهور در بندرعباس رونمایی شد.
به گزارش ایسنا، دکتر سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیسجمهور درباره طرح کلان ملی فناوری پرنده دریایی شش نفره دوزیست که صبح امروز 22 دی ماه رونمایی شد، گفت: با ساخت این پرنده دریایی، جمهوری اسلامی ایران پس از آمریکا، روسیه، آلمان و محصولات مشابه تولیدی در کشورهای دیگری مانند چین به فناوری طراحی و ساخت این پرندههای دریایی دست یافت.
ستاری با اشاره به این که در واقع با ساخته شدن پرنده دریایی شش نفره دوزیست در این طرح، ایران به جمع کشورهایی مانند آمریکا، روسیه و آلمان که دارای فناوری ساخت هواپیماهایی در این رده هستند پیوست، ادامه داد: البته کشورهایی مانند چین که محصولات مشابه تولید میکنند نیز در این جمع حضور دارند.
معاون علمی وفناوری رئیسجمهور با تاکید بر ضرورت داشتن هواپیمای دوزیست در ایران گفت: همین بس که ایران اسلامی کشوری است با دو هزار کیلومتر مرز آبی در جنوب، 600 کیلومتر مرز آبی در جزایر جنوبی و 700 کیلومتر مرز آبی در شمال کشور و دریای مازندران که چنین جغرافیایی برای انجام عملیات مختلف مانند مرزبانی، گشت دریایی، تصویربرداری از مرزها و... نیازمند محصولاتی مختلف است که یکی از آنها پرندهای دارای قابلیت نشست و برخاست از سطح آب است.
وی اظهار کرد: ایده استفاده از چنین محصولی در تمام دنیا مسبوق به سابقه است و دهها سال است که پرندههای این چنینی در نقاط مختلف دنیا مورد استفاده قرار میگیرند.
رئیس هیات امنای صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران افزود: اگر چه فناوری طراحی، تولید و ساخت این محصولات در اختیار کشورهای معدودی است؛ اما در سالهای اخیر تجربه موفق استفاده از هواپیماهای خشکینشین در اطراف مرزهای آبی کشور و روند رو به رشد هوانوردی عمومی در کشور، این ایده را به ذهن سازندگان متبادر کرد که ایجاد چنین محصولی برای اولین بار در کشور میتواند بسیاری از نیازهای موجود را پاسخ دهد.
بر اساس این گزارش، این هواپیما در حضور جمعی از مسوولان شرکتکننده در مراسم رونمایی عملیات نشست و برخاست بر آب و خشکی را با موفقیت انجام داد.
در این مراسم دکتر سورنا ستاری، معاون علمی وفناوری رئیس جمهور، سردار دریادار پاسدار علی فدوی فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دکتر محمود شیخ زین الدین معاون نوآوری و تجاری سازی فناوری، دکتر منوچهر منطقی رئیس مرکز ملی فضایی، پرویز کرمی دبیر ستاد توسعه فرهنگ علم، فناوری و اقتصاد دانش بنیان و دکتر پیمان صالحی رئیس مرکز طرحهای کلان ملی فناوری معاونت علمی و جمعی از مسوولان محلی حضور داشتند.
*** اظهارات رئیس سازمان غذا و دارو درباره یک داروی خاص آرژانتینی
رئیس سازمان غذا و دارو، توضیحاتی در خصوص یک داروی خاص وارداتی از آرژانتین که طی ماه جاری مورد اعتراض برخی افراد قرار گرفته بود، ارائه کرد.
«رئیس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات بیوتکنولوژی پزشکی ایران اخیرا با اشاره به فعالیت شرکتهای دارویی تولیدنما که میراث دولت قبل هستند، هشدار داد: با وجود تولید بعضی از داروهای ضد سرطان در داخل کشور و رضایت پزشکان، شاهد واردات همان دارو از آرژانتین تحت عنوان انجام مطالعات بالینی هستیم، درحالی که این دارو هنوز مجوز تجویز و استفاده در کشور مبدا (آرژانتین) را ندارد.»
رئیس سازمان غذا و دارو به ایرنا گفت: داروهایی که اکنون وارد کشور میشود، مجوز داشته و بدون مجوز وارد نشده است.
وی افزود: بحث این داروی وارداتی یک بحث قدیمی بوده و مربوط به حدود هفت تا هشت سال پیش است که برخی از داروهای بیماران خاص مجوز گرفتند تا وارد کشور شوند؛ این داروها در آن زمان به شرط انجام مطالعه بالینی، مجوز را گرفتند و این مطالعات در طول این سالها انجام شده است.
وی خاطرنشان کرد: شرط دوم واردات این داروهای خاص آن انتقال تکنولوژی بوده که این انتقال تکنولوژی انجام نشده است. به هر حال اشکال این کار این است که هنوز متاسفانه از آن منبع دارد واردات آن دارو صورت میگیرد در حالیکه قرار بوده انتقال تکنولوژی انجام شود.
رئیس سازمان غذا و دارو گفت: اکنون هم تا جایی که اطلاع دارم شرکت مربوط دارد کارهایش را انجام میدهد که تولید آن دارو را داخل کشور انجام دهد چون اعتقاد داریم دیگر نمیتوانیم واردات را از منبعی که ارجحیتی نسبت به تولید داخل ما ندارد، ادامه دهیم؛ اکنون خودمان تولید داخل این داروها را داریم.
دیناروند افزود: در حقیقت کمیسیون قانونی ساخت دارو، مجوز واردات دارو را صادر میکند که اکنون چندماه واردات این دارو را تمدید نکرده زیرا شرکت مربوطه باید دارو را داخل کشور تولید کند و آنها اقدامات و زیرساختهای مورد نیاز برای تولید داخلی را تا حدود زیادی فراهم کردند.
وی تصریح کرد: به هرحال به خاطر به تاخیر نیفتادن مصوبه انتقال تکنولوژی این دارو به داخل کشور درباره واردات آن سختگیری میکنیم؛ باید به این مصوبه احترام بگذاریم چون الان هم دیر شده است و شرکت مربوطه هم قول داده این کار را انجام دهد. آنگونه که به ما گفته شده تا پایان سال، این کار انجام میشود.
روزنامه ایران
توریست های آلمانی و نروژی قربانیان اصلی حمله: حمله تروریستی به گردشگران در قلب اقتصادی ترکیه
انفجار دیروز در محوطه مسجد مشهور و تاریخی سلطان احمد در شهر استانبول 10 کشته و 15 زخمی بر جای گذاشت. نخستوزیر ترکیه در پی این انفجار یک نشست امنیتی فوقالعاده برگزار کرد و دادستانی ترکیه انتشار هرگونه خبری از سوی رسانه های این کشور درباره انفجارهای روز گذشته را ممنوع کرد.
انفجار در قلب استانبول، مرکز اقتصادی ترکیه، لرزه شدید دیگری بر تن این کشور و رهبرانش انداخت. سلسله انفجارهایی که از شهر سوروچ در جنوب ترکیه آغاز شد و به آنکارا، پایتخت سیاسی این کشور رسید دیروز استانبول را هم هدف گرفت. انفجار دیروز در محوطه مسجد مشهور و تاریخی سلطان احمد در شهر استانبول رخ داد و 10 کشته و 15 زخمی بر جای گذاشت که ظاهراً شماری از آنها گردشگر خارجی شامل توریستهای آلمانی و نروژی هستند. حال دو نفر از زخمی ها وخیم است. احمد داووداوغلو، نخستوزیر ترکیه در پی انفجار دیروز یک نشست امنیتی فوقالعاده برگزار کرد. دادستانی ترکیه انتشار هرگونه خبری از سوی رسانه های این کشور در باره انفجارهای دیروز را ممنوع کرد. بنا به گفته شاهدان عینی و ساکنان استانبول انفجار بسیار شدید بود و صدای آن تا چند کیلومتری شنیده شد. در محل حادثه اجساد تکه تکه شده مشاهده شد. بلافاصله پس از انفجار، دهها دستگاه آمبولانس و خودروی امدادی به همراه صدها نیروی پلیس به محوطه مسجد سلطان احمد که در نزدیکی مسجد کبود و ایاصوفیه قرار دارد اعزام شدند.
مسجد سلطان احمد یکی از مهمترین اماکن گردشگری در شهر استانبول و مقصد مهمی برای گردشگران است. گفته میشود یک زن مواد منفجره همراه با خود را در این مکان منفجر کرده و در یکی از هتلهای اطراف مسجد نیز آتشسوزی به وقوع پیوست. رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه گفته یک بمبگذار انتحاری سوری 72ساله عامل این حمله بوده است. برخی منابع در استانبول نیز گفتند که انفجار ممکن است ناشی از کپسول گاز یا ابزار دیگری مشابه آن بوده و یک اقدام تروریستی نبوده باشد. ساعاتی بعد داعش مسئولیت این حادثه را بر عهده گرفت.
در ماه اکتبر در تظاهرات صلح معترضانی که خواهان پایان درگیری پ. ک. ک و ارتش ترکیه در جنوب کشور بودند یک حمله انتحاری رخ داد که بیش از 95 کشته برجای گذاشت. اغلب معترضان از هواداران حزب کردی دموکراتیک خلق بودند که در انتخابات ماه نوامبر برای نخستین بار در قالب یک حزب به پارلمان راه یافت. در ژوئیه 2015 نیز انفجار یک عامل انتحاری در شهر مرزی سوروچ در استان جنوبی شانلیاورفا ترکیه 32 کشته و 102زخمی بر جای گذاشت. این انفجار در مقابل یک مرکز فرهنگی و در جمع جوانانی رخ داد که برای ورود به سوریه و بازسازی شهر کوبانی آماده میشدند. در اغلب موارد داعش به عنوان مسبب اصلی این حملات معرفی شده است. ناآرامیها در ترکیه در حالی است که ترکیه به حمایت از داعش و سایر گروههای تروریستی سوریه متهم است. همچنین درگیریهای ارتش ترکیه و پ. ک. ک در مناطق جنوب شرقی کشور شدت گرفته است. این حملات در داخل شهرهایی مانند سیلوپی و ماردین ادامه دارد و وضعیت زندگی مردم مختل شده است.
درخواست اندیشمندان بینالمللی برای صلح با کردها
1128 کارشناس و محقق برجسته از 89 کشور در بیانیهای با اشاره به تعداد فراوان غیرنظامیان کشته شده در نتیجه درگیریها میان نیروهای امنیتی و پ. ک. ک در جنوب شرق ترکیه از دولت آنکارا تقاضا کردند تا فرآیند صلح با کردها را که در ماه ژوئیه کنار گذاشته شد، مجدداً از سر بگیرد. به گزارش ایسنا، به نوشته روزنامه تودیز زمان، این بیانیه از جانب دانشمندان برجستهای نظیر دیوید هاروی، امانوئل والراشتاین و نوام چامسکی امضا شده و در جریان کنفرانسهای خبری در دو شهر استانبول و آنکارا به دو زبان ترکی و کردی قرائت شد. براساس گزارش انجمن حقوق بشر ترکیه که در ماه اکتبر منتشر شد از اواخر ژوئیه 2015 تاکنون بیش از 100 غیرنظامی در این منطقه کشته شدند.
ایشیل اونال، یکی از محققان امضاکننده که بیانیه را در کنفرانسی در آنکارا قرائت کرد، گفت: حکومت نظامی که در شهرهای جنوب شرق ترکیه نظیر سیلوان، نوسیبین، جزیره و سیلوپی به مدت چندین هفته اعمال شده ناقض حقوق بشر است. در ادامه این بیانیه آمده است: ما از دولت ترکیه میخواهیم سیاست آواره کردن عمدی کردها و دیگر مردم منطقه را متوقف کند و دست از نسلکشی علیه آنها بردارد. در این کنفرانس خبری همچنین زینب کیویل جین، استاد دانشگاه استانبول اظهار کرد که دانشمندان ترکیه قصد دارند به هدف نظارت بر وضعیت منطقه از استانهای جنوب شرقی ترکیه بازدید کنند.
*** سخنگوی دولت در جمع خبرنگاران تشریح کرد: بودجه 95 با سرمایه گذاری201 هزار میلیاردی در اقتصاد
نوبخت: برای بازنشستگانی که زیر یک و نیم میلیون دریافتی دارند، به طور متوسط بیش از 20 درصد اضافه کردهایم حتماً از عاملان حمله به سفارت عربستان شکایت میکنیم
سخنگوی دولت ضمن محکوم کردن اعدام شیخ نمر از سوی عربستان سعودی، حمله به سفارت را نیز اقدامی غیرقانونی و غیرمدنی دانست که دولت آن را تأیید نمیکند و گفت: دولت به خاطر خسارت بزرگی که عدهای در حمله به سفارت عربستان به کشور وارد کردند، حتماً از عاملان این اتفاق شکایت خواهد کرد.
محمدباقر نوبخت دیروز در نشست خبری هفتگی خود، با بیان اینکه حمله به سفارت عربستان، یک چهره غیرواقعی از ملت بزرگ، فهیم و با تمدن ایرانی در جهان ترسیم کرد، اظهار کرد: از این رو باید در ماهیت کسانی که این کار را انجام دادند و مسیر را به نفع بهرهبرداری عربستان عوض کردند، تردید کنیم.
وی با بیان اینکه عقل ایجاب میکند انسان تردید کند کسانی حساب شده یا نفوذی این کار را انجام دادهاند، خاطرنشان کرد: هیچ ایرانی غیرتمندی سفارتی را که در پناه کشور ماست و خاک آن کشور محسوب میشود، مورد حمله قرار نمیدهد البته ممکن است بعضیها هم تحت تأثیر قرار گرفته و احساسی شده باشند. نوبخت براساس این مقدمات، درخواست رئیس جمهوری از رئیس قوه قضائیه برای پیگیری ویژه این موضوع را طبیعی خواند و گفت: زیرا در این حادثه، خسارت حیثیتی بزرگی به کشور ما وارد شد، چهرهای از ملت ما ترسیم شد که درست نیست و کشوری که باید محکوم میشد، ما را محکوم کرد.
نوبخت خواستار برخورد جدی و قانونی با این حادثه شد و افزود: برخی عوامل دستگیر و تحویل مراجع قضایی شدهاند و انتظار داریم قوه قضائیه با قاطعیت با این موضوع برخورد کند.
وی در پاسخ به سؤالی درباره عملکرد هیأتهای اجرایی در بررسی صلاحیتها، با اشاره به اینکه همواره اعلام کردهایم دولت در انتخابات قانون را اجرا میکند، اظهار کرد: قانون برای تأیید صلاحیت افراد به هیأتهای اجرایی اجازه اجتهاد شخصی نداده است و مشخصاً براساس اطلاعات مراجع چهارگانه عمل میکند. این نقطه قوت دولت به حساب میآید که براساس سلایق شخصی خود عمل نکرده است. به گفته نوبخت، براساس گزارش وزیر کشور به هیأت دولت، هیأتهای اجرایی فارغ از گرایشهای سیاسی و جناحی عمل کردند و امیدوارم در فضای بی تنشی انتخابات آینده را برگزار کنیم.
سخنگوی دولت همچنین در پاسخ به سؤالی درباره احتمال امنیتی شدن انتخابات یا رد صلاحیتهای گسترده از سوی هیأتهای نظارت تصریح کرد: با تبیینی که رهبر معظم انقلاب درباره حقالناس انجام دادند، قطعاً شورای نگهبان نیز فضای قانونی را پیش خواهد برد و انتخابات قانونی خواهیم داشت.
وی درباره احتمال محدودیت رئیس جمهوری و اعضای دیگر دولت که در انتخابات خبرگان نامزد شدهاند با اشاره به اینکه این امر در گذشته نیز مرسوم بوده است، گفت: این عزیزان در وظایفشان منع قانونی خاصی ندارند و تبلیغات نیز باید در چارچوب قانون عمل شود.
نوبخت تشکیل کارگروهی در دولت برای ارتباط با مراجع در قم را تکذیب کرد و گفت: همه دستگاهها ارتباطات خود را با مراجع بزرگوار دارند، زیرا ما وظیفه داریم هراز چند گاهی به مراجع عالی مقام گزارشهای کشور را بدهیم و از آنها راهنمایی می گیریم.
سخنگوی دولت در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به اینکه بنابه دلایلی، لوایح بودجه سال آینده و برنامه ششم، امروز [سهشنبه] تقدیم مجلس شورای اسلامی نشده است، اظهار کرد: اما لوایح بودجه و برنامه چاپ شده و همراه پیوستهایش، آماده است و طبق تدبیری که داریم، متناسب با آن عمل خواهیم کرد. وی با طرح این احتمال که این لوایح بعد از اجرایی شدن برجام به مجلس ارائه شود، تصریح کرد: در سال 95 بیشترین رقم سرمایهگذاری از سوی دولت در تاریخ اقتصاد کشور انجام خواهد شد. 201 هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری از سوی دولت پیشبینی شده که از این مقدار 142 هزار میلیارد تومان آن توسط شرکتهای دولتی و 59 هزار و 400 میلیارد تومان آن مستقیماً توسط دولت انجام خواهد شد.
وی با بیان اینکه برای دانش بنیان بودن اقتصاد و بودجه، برای نخستین بار در کشور موفق شدیم یک درصد تولید ناخالص داخلی را به تحقیقات اختصاص دهیم، خاطرنشان کرد: این میزان در قیاس با سال گذشته که 47/. درصد بوده است، بیش از دو برابر رشد خواهد داشت.
سخنگوی دولت توجه به «پرداختهای پرسنلی» و «توازن منطقهای» در بودجه سال آینده را بخشی از تلاش دولت برای توجه به «عدالت» برشمرد.
وی با بیان اینکه بیش از یک میلیون نفر از بازنشستگان زیر یک و نیم میلیون تومان دریافتی دارند، اضافه کرد: برای بازنشستگانی که زیر یک و نیم میلیون دریافتی دارند، متوسط بیش از 20 درصد اضافه کردهایم و تصمیم داریم هر سال به همین ترتیب افزایش دهیم تا پایان برنامه ششم، دریافتی آنان به دو برابر افزایش یابد.
نوبخت همچنین از اختصاص 4 هزار و 500 میلیارد تومان در بودجه 95 برای پرداخت پاداش بازنشستگی به فرهنگیان و همچنین کسانی که از دولت طلب دارند، خبر داد.
***یک روز در جمع الکلیهای گمنام: دیگر زندانی این بطری نیستیم
«بهبودی امکان پذیراست و این جریان وقتی شروع میشود که یک الکلی با الکلی دیگر صحبت میکند و تجربه، نیرو و امید خود را با او در میان میگذارد.» این گفتهای است که در جلسه الکلیهای گمنام بارها میشنوم. امروز الکلیهای گمنام در یک اتاق سفید و صورتی دور هم جمع شدهاند، درسالن همایش یکی از سراهای محلات تهران. جلسه امروز باز است به این معنی که غیرالکلیها هم میتوانند در جمع حضور داشته باشند. در جلسه از هر گروه سنی میبینی اما بیشتر شرکت کنندهها جوانند. آنها همه در یک نکته باهم اشتراک دارند و آن هم تمایل به قطع ارادی مصرف الکل است. همان مایعی که قبلاً اگر یک روز نمینوشیدنش حال و روزشان دیدنی بود، همان نوشیدنی که این روزها درد خیلی از خانوادهها شده و هر روز خبر افتتاح کمپ جدیدی برای ترکش اعلام میشود، همین امروز شنیدم به 150 مرکز کمپ ترک الکل در کشور نیاز است. انجمن گمنامها از جمله الکلیها و معتادان گمنام سابقهای طولانی در سراسر دنیا دارد و در برخی ایالتهای امریکا و کشورهای اروپایی اگر فردی به دلیل مصرف یا داشتن مواد مخدر یا جرم ناشی از مصرف الکل و مواد مخدر دادگاهی شود، از سوی قاضی ملزم به شرکت در یکی از گروههای الکلیهای گمنام یا معتادان گمنام میشود، در ایران هنوز هیچ اجباری برای شرکت در این کلاسها وجود ندارد و حضور در این انجمنها کاملاً داوطلبانه است. این انجمنها با قدمهای دوازدهگانه و کمکهای داوطلبانه اعضا اداره میشوند و به بسیاری از افراد در تقویت اراده و دوری از مواد، سیگار و الکل کمک میکنند.
بعد از خواندن دعای شروع جلسه الکلیها از تجربهها، دردها و وسوسههایشان میگویند. به رسم این جلسات هرکس خود را با عنوان «من یک الکلی هستم» معرفی میکند. سلام جمع را میشنود و حرفهایش را میگوید و در جواب یک ماشالله بلندوجمعی نصیبش میشود.
بوی الکل حالم را بد میکند
«ایمان هستم یک الکلی؛ از خدا سپاسگزارم که این روزها وسوسه مصرف الکل و مواد ندارم. این روزها وقتی بوی الکل بهم میخوره، حالم بد میشه. هر وقت مشکلی دارم به بچهها زنگ میزنم و راهنماییشون رو میشنوم. اینکه ما فهمیدیم با کمک و شنیدن تجربههای همدیگر زندگیمان عوض میشود سرنوشتمان را هم تغییر داد. من اینجا فهمیدم الکل ممکن است در خانه هرکسی را بزند. فهمیدم فقیرها، پولدارها، تحصیلکردهها از ایران تا امریکا، هرکسی ممکن است گرفتار مصرف الکل شود و الکل در خانه من را هم زد، اما شانس این را داشتم که در 23 سالگی تمیز شوم.»
ایمان، آهی میکشد: «روزهایی بود که از درد اعتیاد به خودم میپیچیدم و فقط آرزوی مرگ میکردم. اصلاً آن روزها حتی تصور هم نمیکردم که روزی حال من هم خوب شود. فکر میکردم سهم من از زندگی فقط درد و رنج است اما این حلقه محبت من را از تاریکی زندگیم بیرون کشید.»
صدای خرد شدن قلبم را شنیدم
اکنون در ایران 212 گروه الکلی گمنام وجود دارد که هر هفته 600 جلسه برگزار میکنند. انجمن به گفته شرکت کنندگان بهترین جا برای کسانی است که مصرفشان را قطع کردهاند، اعضا در اینجا به کمک «گروه درمانی» و استفاده از تجربههای یکدیگر در این قطع مصرف باقی میمانند.
اعضای انجمن میگویند 80 درصد مراجعان به انجمن 15 تا 25 ساله هستند. الکلیها معمولاً به نقطهای میرسند که دیگر الکل فقط در جسمشان نیست و روح و روانشان را هم درگیر کرده و اینجا همان نقطهای است که الکلی از خداوند آرزوی مرگ میکند. روزهایی که الکلی از درون خرد میشود و دلش میخواهد کسی صدای خرد شدن قلبش را بشنود و اینجا یعنی انجمن الکلیهای گمنام جایی است که صدای قلبشان شنیده میشود:
«سعید هستم یک الکلی. یک مدت ترک کردم و جسمم پاک بود، اما روحم درگیر بود آنقدر درگیر شدم که <اور دوز> کردم یکی از اقوامم من را به بیمارستان برد همان جا به من گفت میتوانم کمکت کنم تا واقعاً رها شوی. من به جلسه آمدم و واقعاً زندگیم عوض شد. یاد گرفتم که میتوانم الکل مصرف نکنم، یاد گرفتم با وسوسه الکل و مواد مبارزه کنم. این روزها زندگی من،خانواده ومحلهام عوض شده است.»
او یاد آن روزهایی میکند که الکلی بود و همیشه مدهوش. روزهایی که همه به حال او و جوانیش افسوس میخوردند، اینکه چطور ممکن است جوانی مثل او که یک روز بهترین نفر در دانشکده بود به این روز افتاده باشد.
احمد دیگر الکلی گمنامی است که از تجربههایش میگوید: «وقتی از الکل استفاده میکردم. هیچ چیز برایم مهم نبود. دروغ میگفتم، بدی میکردم، سر همسایهام کلاه میگذاشتم. میدانید فقط آنچه برایم مهم بود مصرفم بود، اما الان وقتی دروغ میگویم شب خوابم نمیبرد. بعد اینجا میآیم و به همین نقصم اعتراف میکنم اینها موجب شده یک تحول اساسی هم در روح و روانم به وجود بیاید.»
خیلی از شرکت کنندهها تأکید میکنند که اینجا در انجمن، نوری روشن میشود که کسی نمیتواند خاموشش کند و آن زمانی است که یکی تجربههایش را به دیگری انتقال میدهد و روند بهبودی آغاز میشود.
الکل زمینم زد
«دقیقاً دو ماه و پنج روز پیش بود که دو نفر آمدند، دم خانهمان. دو دوست خوب. آن روزها نه تنها از نظر ظاهری یک الکلی تمام عیار و آشفته بودم که وضع روحیام هم به همان آشفتگی بود. دلم میخواست خودکشی کنم. اما جرأتش را نداشتم. الکل من را زمین زده بود.
آنها به من گفتند تو را به کمپ میبریم و ترک میدهیم و بعدش هم باید به حرف ما گوش بدهی. فقط یک کلمه گفتم، چشم. چون خسته بودم. دوستانم میگویند آن روز که گفتی چشم، ما را متعجب کردی. از همان موقع فهمیدیم که خدا به کمکت خواهد آمد. از همان زمان هم با این انجمن آشنا شدم.» اینها را محمد یکی از الکلیهای گمنام جمع میگوید.
او با صدایی بلندتر از قبل رو به جمع ادامه میدهد: «برایتان از اتفاقی میگویم که بیش از همه روحیهام را در این مدت خراب کرد؛ وقتی الکلی بودم و به خانه میرفتم نفرت را در نگاه همه افراد خانوادهام میدیدم. آن روزها خانوادهام دستشان به آسمان دراز بود تا بلکه من به خانه نیایم. اما این روزها وقتی به خانه میروم مادرم اول در آغوشم میگیرد به من خوشامد میگوید. این روزها قبل از سرایدار اینجا درست قبل از ساعت هفت صبح، پشت در هستم تا در جلسهها شرکت کنم. این تجربه و این نیروها حالم را خوب میکند.»
فرشید الکلی هم از نخستین روزی میگوید که در جمع الکلیهای گمنام قرار گرفت. باورش نمیشد در دنیا جایی باشد که آدمها دور هم بنشینند و از نواقصشان بگویند: «عادت کرده بودم همیشه ببینم آدمها از تواناییها و خوبیهایشان بگویند. اما اینجا دیدم آدمها از عیبها، وسوسهها و رنجهایشان میگویند. دیگر لازم نیست همه چیز را خودم تجربه کنم اینجا میتوانم از تجربه دیگران استفاده کنم. وقتی یک الکلی با من صحبت کرد و گفت میتوان پاک ماند، من این را پذیرفتم. عزیزترین اعضای خانوادهام هم من را نمیفهمیدند. اما اینجا آدمها من را میفهمند. من اینجا فهمیدم میتوانم ماسکم را از روی صورتم بردارم و راحت حرف بزنم.»
حمید الکلی هم از احساساتش حرف میزند: «الکل را که ترک میکردم باز کلهام با من حرف میزد و میگفت فقط یه بار دیگه بزن. یه بار مصرف که چیزی نیست. وقتی به آدمهای عادی این را میگفتم فقط میگفتند، اراده داشته باش اما وقتی با یک الکلی حرف میزدم من را درک میکرد، میگفت میفهمم چه میگویی راهنمایی میکرد، میگفت من خوب شدم تو هم خوب میشوی.»
در ادامه جلسه برای دو نفر از بچهها جشن تولد میگیرند، اما این جشن تولد با جشنهای معمولی تولد فرق دارد و روز جشن تولد هشیاری دو نفر از معتادان به الکل است. دو نفر با دو کیک تولد که شمعهای 4 سال و 2 سال رویشان روشن است. شرکتکنندگان دست میزنند و با صدای بلند «تولدت مبارک» میخوانند. بعد میفهمم کسانی که کیک در دست دارند راهنماهای بچهها هستند.
بعد از مراسم تولد هم هر یک از بچهها بلند میشوند و روزهایی را که تجربه پاکی داشتهاند اعلام میکنند، چند روز تا چند ماه و چند سال. به تازه واردها هم خوشامد گفته میشود و جلسه الکلیهای گمنام هم مانند دیگر جلسات گمنامان در حالی که اعضا دست در دست هم دارند و دعا میخوانند به پایانش نزدیک میشود. آنها دسته جمعی میگویند: «خدایا تمام خوب و بد وجودم را به تو میسپارم و از تو میخواهم تمام نقصهای وجودم را که مانع خدمت به تو و همنوعانم است از میان برداری.»
همه اعضای گروه میایستند و با چند لحظه سکوت برای همه الکلیهایی که هنوز در عذابند جلسه را به پایان میرسانند.
*** کارنامه دولت اعتدال در مهار تورم و رکود
در میزگرد «ایران» مهدی تقوی و جمشید پژویان برنامهها و سیاستهای اقتصادی دولت را طی دو سال گذشته نقد و بررسی کردند
برنامهها و سیاستهای اقتصادی دولت طی دو سال گذشته صف بندیهای تازهای در میان اقتصاددانان به وجود آورد. اینکه برنامههای کلی دولت در حوزه اقتصاد چه تحولاتی را ایجاد کرده یا میکند، بعضاً باعث شده است اقتصاددانی مانند مهدی تقوی به حمایت از مشی دولت برآید و اقتصاددانی چون جمشید پژویان به کل مخالف سیاستهای اقتصادی دولت باشد. این دو در زمره اقتصاددانان مطرح کشور هستند و شاگردان آنها همگی در بخشهای مختلف اقتصادی یا صنعتی همواره مناصب مهمی داشتهاند.
با مهدی تقوی و جمشید پژویان برنامههای اقتصادی دولت را به بحث و گفتوگو گذاشتهایم. اینکه ارزیابیها در زمینه بهبود شاخصهای اقتصادی حاصل چه سیاستهایی است و در ادامه باید چه روندی از سوی دولت دنبال شود.
دولت یازدهم از بدو شروع به فعالیت در عرصه اقتصادی اقدام به تدوین و اجرای برنامههای اقتصادی مختلفی کرد. برنامههای مهار تورم و خروج از رکود عمدهترین این برنامهها محسوب میشوند. کارشناسان معتقدند که دولت توانسته به نحو موفقیتآمیزی تورم را مهار کند و در زمینه خروج از رکود نیز با توجه به اینکه به تازگی برنامههای دولت اجرا شده است، هنوز نمیتوان ارزیابی دقیقی از نتایج آن داشت. رویه کلی دولت در زمینه اقتصادی را چگونه ارزیابی میکنید؟
پژویان: به عقیده من دولت آقای روحانی بدون هیچ برنامه اقتصادی روی کار آمد و آنها همه تخم مرغ هایشان را در سبد مسائل سیاسی و هستهای قرار دادند. البته این کار مثبتی بود و دولت با در پیش گرفتن مذاکرات با قدرتهای بزرگ برای رفع تحریمها، قدم در راه مثبتی گذاشت. همین که ما در این راستا برای توقف تحریمها گام برداشتیم و موفق شدیم جلو اعمال تحریم جدید را بگیریم فی نفسه اقدام مهمی محسوب میشود.
یعنی مهار تورم خود به خود انجام شد؟
پژویان: بگذارید مقایسه کنم. ما در دولت قبل شاهد این بودیم که با آغاز اعمال تحریمها علیه ایران از سوی غرب و تشدید دوباره این تحریمها زمینه برای وارد آمدن شوک اقتصادی فراهم شد. این شوک اقتصادی قیمت دلار را بالا برد و ارزش ریال را بسیار کاهش داد و زمینه برای تضعیف تولید و بخش صنعت را فراهم کرد. در دولت یازدهم شوک جدیدی به اقتصاد وارد نشد و در اثر ایجاد نشدن شوک، افزایش روند تورم متوقف شد و خود به خود زمینه برای حفظ میانگین قبلی تورم به وجود آمد. بنابراین به عقیده من هیچ برنامه ضد تورمی از سوی دولت در این راستا تأثیرگذار نبود و مهار تورم خود به خود اتفاق افتاد.
در رابطه با مشکل رکود چه نظری دارید؟ رکود از گذشته به ارث رسید، دولت فعلی چه برنامهای برای حل آن دارد؟
پژویان: مشکل رکود نیز در پی همان شوک اولیه به اقتصاد در دولت قبل به وجود آمد و البته به این دلیل که ما در زمینه سیستم اقتصادی و بویژه در بخش عرضه دچار مشکل جدی هستیم، هیچ سیاستی در هیچ دولتی نتوانسته است این مشکل را به صورت بنیادین حل کند. مشکل اقتصاد ما مشکل کلان نیست. مثال اقتصاد ما مانند وضعیت خودرویی مناسب و کارآمد است که در جادهای بشدت پر از چاله و موانع در حال حرکت است. این خودرو نیازی به بنزین ندارد که ما با اضافه کردن سوخت به آن توقع حرکت مناسب از آن داشته باشیم. مشکل زیربنا و جاده است که باید تعمیر شود.
آقای تقوی شما چه فکر میکنید؟ برنامههای کلان اقتصادی دولت در زمینه مهار تورم و مبارزه با رکود را چگونه ارزیابی میکنید؟
تقوی: من فکر میکنم وقتی دولت روحانی سر کار آمد از سیاستهای غلط دوره قبل که آسیبهای زیادی به اقتصاد ما وارد کرده بود، کاملاً فاصله گرفت. دوم اینکه دولت یازدهم با مذاکرات سیاسی و گشایشهایی که در عرصه بینالمللی به وجود آورد شوکهای مثبتی به اقتصاد وارد کرد. این شوکهای مثبت و اقدامهای اساسی دولت روحانی موجب شد امید برای رونق اقتصادی بیشتر شود و جامعه اقتصادی با این تفکر که گشایشهایی در زمینه اقتصاد و صنعت به وجود خواهد آمد، فعالیتهای خود را در این راستا ادامه دهد و همین موجب شد تورم مهار شده و رشدهای منفی اقتصادی که در دوره قبل به صورت مداوم تکرار میشد متوقف شود و به نرخ رشد مثبت تبدیل شود.
اقدامها و برنامههای دولت چه تأثیری در این روند داشت؟
تقوی: در مسأله مهار تورم باید گفت توقف اجرای سیاستهای غلط دولت قبل از سوی دولت روحانی، برنامهریزیهای اقتصادی دولت جدید و همچنین مسائل سیاسی و مذاکرات با غرب، همگی در این مسأله مؤثر بودهاند. بررسی ادبیات برنامهای و کلامی احمدینژاد و روحانی نیز نشان میدهد که حسن روحانی تأثیرگذاری مثبتتر با برنامهریزی بهتر بر فضای اقتصادی کشور داشت.
آقای پژویان برنامه خروج از رکود توسط دولت در دو مقطع ارائه شد که اخیراً شکل جامعتر آن در قالب مجموعه سیاستهایی با «هدف تحریک تقاضا» و «برون رفت از تنگنای اعتباری» در سه حوزه «سیاستهای پولی»، «سیاستهای مالی» و «سیاستهای اعتباری» ارائه شد. ارزیابی شما از این برنامه به عنوان یکی از برنامههای کلان اقتصادی دولت یازدهم چیست؟
پژویان: آن چیزی که توسط دولت از همان اوایل فعالیت تحت عنوان برنامههای خروج از رکود تدوین و ارائه شد، بیشتر میتواند تحت عنوان چارچوب و مقدمهای برای برنامه ششم توسعه در نظر گرفته شود. این برنامهها فی نفسه مهم و مثبت بوده است و تأثیرات خود را خواهد داشت اما به صورت یک سیاست کلان زمانی تأثیرگذار است که بتواند کل اقتصاد را تحت تأثیر قرار دهد نه یک بعد خاص را. مثلاً در برنامه اخیر تلاش برای تحریک تقاضا جهت حل مشکلات تولید تنها یک بعد از مشکلات اقتصادی را شامل میشود نه همه مشکلات را.
آقای تقوی آیا رونق اقتصادی در دوران فعلی وجود دارد؟ شرایط برای خروج از رکود در قالب برنامههای اقتصادی دولت یازدهم را چگونه ارزیابی میکنید؟
تقوی: به نظر من دولت یازدهم حرکتهای خوبی برای رفتن به سمت رونق اقتصادی آغاز کرد و موفق شد رشدهای منفی دوره احمدینژاد را به رشد مثبت تولید کند. همین که شرایط بازار و فضای اقتصادی برای رونق و فعالیت اقتصادی مفید فراهم شد، تحول بسیار مثبتی محسوب میشود. در اکثر بخشهای اقتصادی این شرایط رونق فراهم شد و همین هم موجب ارتقای شاخصههای مهم اقتصادی شد. در نظریه ادوار تجاری نیز این مسأله را داریم. نظریه ادوار تجاری میگوید وقتی شما در سراشیبی اقتصادی هستید در شرایط رکود به سر میبرید ولی وقتی در شرایط سربالایی اقتصادی و رشدهای مثبت اقتصادی هستید در شرایط رونق به سر میبرید.
علامت و نشانههای این رونق نسبی چیست؟
تقوی: مثبت بودن شاخصههای اقتصادی در دولت یازدهم از جمله در زمینه رشد اقتصادی نشان دهنده این شرایط رونق است، هر چند در بعضی از بخشها شما شاهد شوکهای منفی خیلی شدید باشید که به منزله رکود در آن بخشها محسوب میشود. وقتی 4 سال تورم به میزان هر ساله 40 درصد باشد، تصور کنید که هر سال 40 درصد قدرت خرید مردم کاهش پیدا میکند. در پی این رشد تورم تقاضا برای کالاهای اساسی و اولیه کاهش پیدا نمیکند، بلکه برای کالاهای مصرفی غیر اساسی، کالاهای تجملاتی و تشریفاتی تقاضا کمتر میشود. مردم در اثر کاهش درآمد و کاهش قدرت خرید خود ممکن است خودرو و مبلمان خود را عوض نکنند و... این باعث میشود که در بعضی از بخشها با رکود مواجه شویم که شدیم.
چه چشماندازی برای کاهش رکود وجود دارد؟
تقوی: شوکهای مثبتی که در اثر اقدامها و سیاستهای دولت یازدهم به اقتصاد وارد شد تا حدود زیادی باعث ارتقای شاخصههای رشد اقتصادی شد. این رشدهای مداوم 3 درصدی که به عقیده من در آینده نزدیک به 4 درصد هم خواهد رسید میتواند در بازه زمانی کوتاه و میان مدت باعث رونق هر چه بیشتر اقتصادی شود که قطعاً باعث کاهش نرخ رکود خواهد شد. برخی شوکهای مثبتی که هم در آینده قرار است اتفاق بیفتد مانند 22 میلیارد دلاری که از اموال و پولهای بلوکه شده به اقتصاد داده میشود باعث رونق اقتصادی خواهد شد، چرا که با کاهش ارزش دلار زمینه برای تقویت پول ملی و واردات کالاهای واسطهای برای بخش تولید فراهم میشود.
اشکالهای ساختاری اقتصاد ایران را به صورت اولویت دار و درجه اهمیت لطفاً ذکر کنید. این اولویتها باید شامل چه مواردی شوند؟ در مقام مقایسه دولت قبل و این دولت چه اقدامهایی را برای رفع این اولویتها انجام دادهاند؟
پژویان: اشکالات ساختاری اقتصاد ایران بسیار واضح است. نخستین مسألهای که باید گفت این است که ساختار اقتصاد کاملاً در چارچوب اقتصاد خرد است که هم دیده میشود و هم قابل حل است. از زمانی که «آدام اسمیت» کتابش را نوشت تا پس از جنگ دوم جهانی هیچ گاه صحبت از اقتصاد کلان و سیاستهای کلان اقتصادی در میان نبوده است. حالا من ورود به برخی موارد چون شوکهای اقتصادی و مباحث مربوط به ادوار تجاری و... که در چارچوب سیاستهای کلان اقتصادی آن هم سیاستهای مالی و نه سیاستهای پولی اجرا میشود و اثر چندانی ندارد، ندارم. اگر هم در کشورهای پیشرفته دنیا این سیاستها استفاده میشود به سیستم اقتصادی پیشرفته آنها برمیگردد.
می توانید بیشتر توضیح دهید؟ غرب چه تجربهای در این زمینه دارد؟
پژویان: در این زمینه یک مثال میزنم. غرب با استفاده از تجارب کارشناسی و نیروی متخصص از دهه 60 میلادی به این نتیجه رسید که قیمت انرژی ظرف مدتی کوتاه دو برابر خواهد شد و به اقتصاد آنها آسیب وارد خواهد کرد.
به همین دلیل بود که آنها به دنبال تشکیل اوپک رفتند و خودشان علامت دادند برای تشکیل آن. غرب به دلیل مشکلات داخلی نمیتوانست رأساً مالیاتها را بالا ببرد و به اوپک علامت داد که قیمتها را بالا ببــــــرد و با افزایش قیمت انرژی نیز توجیهی برای دولتهای غربی برای افزایش مالیات فراهم آمد. با افزایش مالیاتها هـــــم اختراعهای جدیدی برای کاهش مصرف انرژی پدیدار شد و هم مصرف انرژی در مـــــیان مردم کنترل شد. بنابراین غرب توانست یک مشکل خیلی مهم ساختاری را حل کند.
نسخه اقتصاد ما چیست؟ اصلاً اشکالها چه هستند؟
پژویان: ما اقتصادی داریم که بخش صنعت و بخش تولید ما کاملاً ناکارآمد است. یعنی تولیداتی داریم که هم بیکیفیتند و هم قیمت بالایی دارند. به صورتی که با وجود دیوار بلند گمرک هم ما نمیتوانیم با کالاهای کشورهای حتی همسایه نیز رقابت کنیم، چه برسد به اینکه بخواهیم دهها کالای دیگر تولید داخلی و صنعتی را به بازارهای بینالمللی برای فروش بفرستیم. اگر این بخش تولید و صنعت ما کارآمد شود، حتی میتوان گفت غرب به ما وابسته میشود و نمیتواند ما را به سادگی تحریم کند چون با بخش خصوصی خود که مشتری ما هستند طرف میشود. ما هماکنون مجموعه کالاهایی که در تولید آن مزیت داریم، تولید میکنیم ولی شرط بینالمللی شدن این کالاها این است که هم کیفیت خوب و هم قیمت خوبی داشته باشند.
خوب این پایین بودن بهرهوری صنعت ما چه ریشهای دارد؟
پژویان: بخش صنعت ما چرا باید بازده 5 یا 6 درصدی داشته باشد؟ چون بهرهوری عوامل کار پایین است و بهرهوری سرمایه هم پایین است. کارآفرینان ما در ایالات متحده در بهترین شرایط بهرهوری عوامل تولید و بهرهوری سرمایه هستند و فرمانداران ایالتها به آنان جایزه میدهند. اینها همان کارآفرینان ایرانی هستند که در یک سیستم خوب اقتصادی فعالیت میکنند. چرا بهرهوری عوامل کار ما پایین است؟ چون قانون کار ما غلط است و همانند یک پتک فقط روی سر کارفرماست. بهرهوری پایین سرمایه تا حد زیادی به این برمیگردد که ماشینآلات قدیمی داریم که استفاده از آنها خیلی صرفه ندارد. از این ماشینآلات هیچ کارآیی و کیفیتی باقی نمانده است و فقط اسمی از آنها باقی است.
چه اقدامهایی برای این اصلاحات ساختاری تاکنون صورت گرفته است؟
پژویان: در دولت قبل ابتدا حجم نقدینگی را بسیار بالا بردند و این سیاست اشتباهی بود که بعداً هم به این نتیجه رسیدند که اشتباه کردند ولی در دوره دوم سیاست اصلاح قیمتهای نسبی اقدام خوبی بود که انجام گرفت.
تمام اقتصاد به اصلاح قیمتهای نسبی برمیگردد. اگر این مسأله حل شود و سامان یابد تا حدود زیادی باقی بخشهای اقتصادی سامان مییابند و اقتصاد پویا میشود. در دولت قبل البته اشتباههایی انجام شد و هدف را که اصلاح ساختار تولید بود گم کردند. یعنی اینکه بخش تولید باید تقویت شود که سرمایهگذاری مجدد انجام دهد. نه اینکه مثلاً یارانه انرژی را به بخش تولید بدهند. این سیاست درستی نبود و باید از طریق اصلاح نظام مالیاتی و نرخ نزولی استهلاک بخش تولید تقویت میشد. در این دولت این سیاست دنبال نشده است. این سیاستها اگر اعمال شوند تا حدود زیادی اشکالهای ساختاری اقتصاد ما حل خواهد شد.
آقای تقوی شما اشکالهای ساختاری اقتصاد ایران را در چه میبینید؟ این اشکالها در سطح کلان هستند یا خرد؟
تقوی: بعد از وقوع انقلاب همه چیز از سیاست گرفته تا اقتصاد تغییر کرد. شوک اول در اقتصاد در همان ابتدای انقلاب رخ داد. بخش خصوصی به بخش دولتی واگذار شد و آفت هم همین بود که دولت سکاندار اقتصاد شد. بسیاری از واحدهای تولیدی و صنعتی و بسیاری از کارخانههای موفق کشور که صادرکننده هم بودند و حرف برای گفتن داشتند به بخش دولتی واگذار شد. برای مثال کفش ملی یکی از نمونههای موفق بخش خصوصی قوی بود که صادرکننده بسیار موفقی هم محسوب میشود. در اروپا کفش ملی معروف بود و شما تولیدهای مشابه غربی را در کارخانههای کفش ملی و در تولیدهای آنها مشاهده میکردید. این صنعت نمونه و بسیاری از صنایع دیگر دولتی شدند و این تبدیل به یکی از آفات اقتصاد شد.
در سطح مدیریتهای صنعتی و اقتصادی هم قاعدتاً مشکل وجود داشت!
تقوی: مدیرانی هم که در صنعت و تولید به کار گماشته شدند مدیران صلاحیتداری نبودند. مثلاً به یاد میآورم که یکی از کارمندان آموزش دانشکده ما به ریاست سازمان صنایع ملی گماشته شد یا انتصابهای دیگری که اصلاً بر اساس تخصص نبودند. این انتصابها و دولتی شدن این صنایع آفت اقتصاد بود و موجب شد صنایع و کارخانهها نابود شوند. مسأله بعد بهرهوری عوامل و نیروهای تولید است. در حالی که شاهد هستیم به طور مداوم قیمتها و هزینهها، بالا میرود ولی دستمزد نیروی کار بسیار کم است و در بسیاری از موارد قدرت خرید کاهش هم پیدا میکند. وقتی دستمزد نیروی کار پایین باشد انگیزه کار و تولید بیشتر نیز از بین میرود. اینها تنها نمونههایی از مشکلات اقتصاد است که وضعیت کنونی را موجب شده است. اما به لحاظ تئوری و در کل ما هم شاخصهها و کیفیتهای خوبی در وضعیت آموزش و دانشگاهها داریم و هم اقتصادمان را میتوانیم به وضعیت آماده بهرهوری خوب برسانیم. از نیروی کار متخصص خوبی که وجود دارد اگر درست استفاده کنیم اقتصادمان میتواند در شرایط بسیار خوبی قرار گیرد ولی مشکل این است که با توجه به اشکالات متعدد ساختاری که در حوزههای دیگر وجود دارد نمیتوان از این نیروی کار حرفهای و متخصص استفاده درست کرد.
آقای پژویان از اصلاح قیمتهای نسبی و همچنین هدفمندسازی یارانهها به عنوان نمونه موفقی از اصلاحات ساختاری اقتصادی خوب مربوط به دوران قبل نام برد. نظر شما در این رابطه چیست؟ آیا تأیید میکنید؟
تقوی: من از همان اول هم با هدفمندسازی یارانهها کاملاً مخالف بودم. اول اینکه باید پرسید آقای احمدینژاد چگونه هدفمندسازی یارانهها را انجام داد؟ گفت من قیمت انرژی را بالا میبرم وقتی شما قیمت نهاده تولید را بالا میبرید منحنی عرضه بنگاهها به سمت چپ و بالا سوق پیدا میکند. هر دانشجوی اقتصاد میداند که وقتی شما منحنی عرضه بنگاه هایتان به چپ و بالا سوق پیدا کرد هم تولیدتان کاهش پیدا میکند و هم قیمتهایتان افزایش مییابد. دقیقاً عین آن چیزی که اتفاق افتاد؛ نرخهای تورم بالا و نرخهای رشد منفی. بنابراین سیاست غلطی بود. من اعتقاد دارم هدفمندسازی یارانهها یعنی اینکه از ثروتمندان یارانه دریافت کنیم و به نیازمندان و بخشهای تولیدی یارانه بدهیم. این نوع هدفمندی که اجرا شد به جای اینکه وضع مردم را بهتر کند تورمهای 40 درصدی ایجاد کرد و وضع مردم را بشدت بدتر کرد.
پژویان: از زمانی که هدفمندی یارانهها اجرا شد، بخشی از افزایش قیمت که مربوط به هدفمندی یارانهها بود 12 درصد بود. 40 درصدی در کار نیست. افزایش تورم فقط یک سال تا مرز 40 درصد بود و آن هم به دلیل شوکی بود که به بخش تولید وارد شد.
همه دلایلش را من توجیه کردم. صادرات نفت یک سوم شد، درآمدها یک سوم شد، ارزش ریال یک سوم شد و 100 میلیارد دلار واردات کالا که البته 70 درصد آن کالاهای واسطهای برای مصارف صنعتی بودهاند را دارید. اینها همه تأثیر دارند در نرخ تورم. یارانه در بخش انرژی اشتباه بوده ولی اصلاح قیمتهای نسبی بهترین سیاست بود. اما دولت برای آینده اقتصاد و در این شرایط سخت اقتصادی که قیمت نفت و درآمدهای ارزی هم بشدت کم شده است باید اصلاح نظام مالیاتی و اصلاح ساختارهای مالیاتی را برای افزایش درآمدهای مالیاتی و در نتیجه تکیه کشور و منابع درآمدی به مالیات را مد نظر خود قرار دهد.
مهدی تقوی:
دولت روحانی از سیاستهای غلط دوره قبل که آسیبهای زیادی را به اقتصاد ما وارد کرده بود، کاملاً فاصله گرفت
دولت با مذاکرات سیاسی و گشایشها در عرصه بینالمللی شوکهای مثبتی به اقتصاد وارد کرد
دولت یازدهم به سمت رونق اقتصادی رفت و موفق شد رشدهای منفی دوره احمدینژاد را به رشد مثبت تولید کند
وقتی در دوران پیش 4 سال تورم به میزان هر ساله 40 درصد بود، تقاضا بشدت کاهش یافت و تولید کم شد و رکود به وجود آمد
شوک اول در اقتصاد در همان ابتدای انقلاب رخ داد. بخش خصوصی به بخش دولتی واگذار شد و آفت هم همین بود که دولت سکاندار اقتصاد شد
از نیروی کار متخصص خوبی که وجود دارد اگر درست استفاده کنیم اقتصادمان میتواند در شرایط بسیار خوبی قرار گیرد
من از همان اول هم با هدفمندسازی یارانهها کاملاً مخالف بوده ام
هدفمندسازی یارانهها یعنی اینکه از ثروتمندان یارانه دریافت کنیم و به نیازمندان و بخشهای تولیدی یارانه بدهیم. این نوع هدفمندی که اجرا شد به جای اینکه وضع مردم را بهتر کند تورمهای 40 درصدی را ایجاد کرد و وضع مردم را بشدت بدتر کرد
جمشید پژویان:
در دولت یازدهـــــم شوک جدیدی به اقتصاد وارد نشد و در اثر عدم ایجاد شوک، افـــزایش روند تورم متوقف شد
مشکل اقتصاد ما مشکل کلان نیست
برنامههای خروج از رکود بیشتر چارچوب و مقدمه برنامه ششم توسعه است
ساختار اقتصاد کاملاً در چارچوب اقتصاد خرد است که هم دیده میشود و هم قابل حل است
ما اقتصادی داریم که بخش صنعت و بخش تولید کاملاً ناکارآمد است
چرا بهره وری عوامل کار ما پایین است؟ چون قانون کار ما غلط است و همانند یـــــک پتک فقط روی سر کارفرماست
در دولت قبل ابتدا حجم نقدینگی را بسیار بالا بردند و این سیاست اشتباهی بود که بعداً هم به این نتیجه رسیدند که اشتباه کردند ولی در دوره دوم سیاست اصلاح قیمتهای نسبی اقدام خوبی بود که انجام گرفت
در دولت قبل در زمینه هدفمندی اشتباهاتی انجام شد و هدف را که اصلاح ساختار تولید بود گم کردند
روزنامه همشهری
امان از این ۴۰۰ هزارخودرو
چهارمین همایش مدیریت آلودگی هوا و صدا با تأکید بر پرهیز از نگاه سیاسی به معضلات شهری برگزار شد.
این همایش از سال91 به میزبانی دانشگاه صنعتی شریف در مرکز همایشهای صدا و سیما برگزار شده و تا امروز بسیاری از نگاههای بینالمللی را بهخود جلب کرده است. در همایش چهارم، با 80مقاله علمی و 6 کارگاه تخصصی قرار است نگاه کارشناسانه جایگزین نگاههای سیاسی موجود به آلودگی هوا شود.
چرخش آلودگی هوا در دولت ها
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در چهارمین همایش ملی آلودگی هوا و صدا اعلام کرد که اگر کار را به سیاسیون نمیدادند و دانشگاهیان و منابع علمی راهکارهای کاهش آلودگی هوا را در دست میگرفتند، شرایط بهبود مییافت. به گفته حسن قاضیزاده هاشمی، کاهش آلودگی هوا و رسیدن به هدف دور از دسترس نیست.
وی با تأکید بر اینکه در 1600شهر در بیش از 90کشور بسیاری از مردم جهان درمعرض بیماری و آسیب هستند، گفت: سالانه چند میلیارد دلار خسارت از طریق آسیب به بخشهای مختلف ازجمله سلامت و کسب و کار بر مردم تحمیل میشود. وزیر بهداشت آلودگی هوا را خودساخته دانست و گفت:
مدام میگوییم شهر تهران به لحاظ اقلیمی آلودگیپذیر است اما در زمان پایتخت شدن، زیباترین نقطه ایران بود و بهدست سیاستمداران سپرده شد که بخشی از آن را در آن زمان تخریب و آلوده کردند و بخشی را اکنون. تقصیر را هر روز گردن یکدیگر انداختیم و دولت به دولت مقصر آلودگی هوا را چرخاندیم. هاشمی تصریح کرد: آنجا که میخواهیم کار کنیم کارکردن سخت است اما آنجایی که میخواهیم حرف بزنیم به راحتی حرف میزنیم و اینطور میشود که آلودگی هوا در دولتها میچرخد. وزیر بهداشت با تأکید بر اینکه معتقدم حکومتی هستیم جدانشدنی و سالها بعد مدعی میشوند که نظام 50ساله چه دستاوردهایی داشته است، پیشنهاد داد: محیطزیست اولویت برنامه ششم توسعه باشد تا رد پایی از اقدامات اجرایی را درسالهای بعد ببینیم.
اقدامات مؤثر در توسعه حمل ونقل
35میلیون شهروند ایرانی تحتتأثیر آلودگی هوا قرار دارند و سالانه هزینههای سنگینی به اقتصاد شهروندان و شهر تحمیل میشود. این جمله را معصومه ابتکار معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در همایش مدیریت آلودگی هوا و صدا اعلام کرد. ابتکار با ارائه آماری از برنامههای مرتبط با آلودگی هوا گفت: معتقدم کار باید علمی باشد. سیاهه کاهش آلودگی هوا باید در دسترس باشد و به روزرسانی شود که در این زمینه نقش دانشگاهها بسیار پررنگ است.
وی تصریح کرد: دولت در سال79 خیلی جدی به موضوع آلودگی هوا ورود کرد. حذف سرب و خودروهای کاربراتوری و ایجاد نظام مستمر بازرسی خودرو در آن زمان شکل گرفت. پیکان از رده خارج شد اما متأسفانه در وقفه 8ساله، هر آنچه کاشته شده بود نیمهکاره رها شد.
به گفته وی، گرچه در 8سال اخیر در توسعه حملونقل عمومی از سوی شهرداری تهران اقدامات بسیار مؤثری صورت گرفته اما وقتی سایر محورها از اولویت خارج و روی زمین مانده است کاهش آلودگی هوا هم به ثمر نمیرسد. بدینترتیب دولت یازدهم دوباره با بازنگری برنامه و کارگروه ملی آلودگی هوا، موضوع آلودگی هوا را از سال92 آغاز کرد تاکنون 22جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا برگزار شده است. ابتکار در ادامه به ضرورت یکپارچهسازی معاینه فنی در کشور اشاره کرد. اما 2محور از سخنان ابتکار موجب شد در ادامه واکنشهایی پدید آید. نکته نخست ارائه آمار منابع آلودهکننده هوا بود که ابتکار گفت: 40درصد آلودگی هوا از سوی منابع ثابت و موتورخانه منازل ایجاد میشود و نکته دوم آنکه وی زمان توقف تولید موتورسیکلتهای کاربراتوری را مهر95 اعلام کرد.
شهرداری راهحل مدون و روشنی دارد
سخنان شهردار تهران در چهارمین همایش ملی مدیریت آلودگی هوا و صدا علاوه بر پاسخ به برخی شبهههای مطرح شده، با ارائه اسلایدهایی به اشراف علمی مدیریت شهری بر آلودگی هوا، راهکارها و پیشنهادهای برنامه کاهش اختصاص داشت. «گاهی اوقات با اطلاعات درست، آدرس غلط میدهیم و افکار عمومی را گمراه میکنیم، غافل از اینکه افکارعمومی دیر یا زود متوجه واقعیت میشوند.»
محمدباقر قالیباف در اینباره گفت: آلودگی هوا تنها مختص کشور ما نیست و یک چالش برای سایر کشورهای دنیا و شهرها محسوب میشود. مسئله آلودگی هوا در تهران بهدلیل اینکه این شهر پایتخت سیاسی کشور است مورد توجه قرار میگیرد اما این موضوع در سایر شهرها گاهی فراموش میشود. وی با تأکید بر اینکه امروز منابع و عوامل خطرساز آلودگی هوا بر ما مسلط شدهاند و خود را تثبیت میکنند، گفت: متأسفانه بخشی از این موضوع تبدیل به فرهنگ مردم و مسئولان ما شده است. درواقع به نوعی با این موضوع کنار آمدهایم و از امروز به فردا محول میکنیم که این خطر بزرگی است.
شهردار تهران ادامه داد: گاهی در بحث آلودگی هوا صحبت از ساخت بزرگراه، پل، خودرو، بلندمرتبهسازی و باد میشود. بعضی اطلاعات درست میدهند اما نتیجه غلط از آن میگیرند که این امر کاملا اشتباه است. در واقع آیا میتوانیم بگوییم بزرگراه باعث آلودگی هوا میشود؟ این مثل آن است که بگوییم ساخت چاقو باعث کشتن انسانها میشود. دراین بحث، مهم استفاده درست از ظرفیتهاست. قالیباف با بیان اینکه مشکل آلودگی هوا محصول دو دهه است، تصریح کرد: به جرأت میگویم در کمتر از دو دهه میتوانیم بر آن مسلط شویم و در 5 تا 6 سال میتوانیم به شرایط قابلقبول برسیم.
وی همچنین با بیان اینکه در مطالعات دقیق شهرداری و با همکاری دانشگاهها به یک جمعبندی قطعی رسیدهایم، گفت: براساس مطالعات انجامشده، 80 درصد آلایندگیها از وسیلههای متحرک و 20درصد آلایندگیها، در سایر موارد است، از 800 هزار تن آلاینده در سال تقریباً روزی 2 هزار تن، معادل 80درصد از وسایل متحرک و 20 درصد از سایر وسایل است.
بنده در برنامهای اعلام کردم وسایل خانگی زیر 4 درصد در آلودگی شهر مؤثر است، اما اینجا بهطور دقیق اعلام میکنم که وسایل خانگی 2.2درصد در آلودگی تأثیر دارد. وی افزود: مصرف سوخت خانگی گاز سهم کمی در آلودگی دارد. ما باید در این بخش متمرکز شویم، جالب است که اگر این 80درصد را بهعنوان منبع آلودگی محسوب کنیم، 50 درصد آن فقط برای 400هزار خودرو است، یعنی اگر 4 میلیون وسیله محرکه در شهر تهران داشته باشیم، 50درصد آلودگی را فقط 400 هزار خودرو تولید میکنند و این اطلاعات کار را برای ما بسیار روان میکند، اگر قصد حل مشکل داشته باشیم.
بستن کمربند را برای راننده با فرهنگسازی جا انداختیم
شهردار تهران در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به موضوع کاهش CO در تهران اظهار کرد: زمانی که من رئیس پلیس بودم و سرکار خانم ابتکار رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، موضوع CO یکی از بحثهای اصلی شهر ما بود. البته با همکاری و توافق توانستیم در کمتر از چندسال این موضوع را حل کنیم. درست در همان زمان درخصوص بحث فرهنگسازی هم برخی میگفتند مردم ما به فرهنگ ترافیک بها نمیدهند. در آن دوره طرح مدونی را به دولت برای موضوع ترافیک ارائه دادم.
دولت درآن زمان گفت اگر بتوانید یک بند از این طرح که شامل بستن کمربند برای رانندههاست را اجرا کنید، پای کار میایستیم. در این خصوص دولت به من مهلت شش ماهه داد و من در جلسه دولت با این شرط که هیچیک از اعضا در این خصوص مصاحبه نکنند، شرط را پذیرفتم و در کمتر از دوماه شاهد فرهنگسازی درخصوص بستن کمربند ایمنی در کشور بودیم، بهطوری که امروز حتی بدون حضور پلیس هم بالغ بر 75درصد از مردم از کمربند ایمنی استفاده میکنند.
شهردار تهران گفت: واقعیت این است که ما نیازمند بحث کارشناسی و اطلاعرسانی دقیق هستیم. شهرداری امکانات علمی خوبی دارد و بهطور مرتب به مردم اطلاعرسانی میکند، چرا که مردم باید واقعیت را بدانند. قالیباف با تأکید بر اینکه موضوع کاهش آلودگی هوا نباید گفتوگوی سیاسی بین مدیران باشد، خاطرنشان کرد: ما و دولت باید با هم موضوع را حل کنیم. به گفته وی، امروز شناخت لازم نسبت به موضوع آلودگی هوا در کشور وجود دارد و تنها نیاز به اقدامات اجرایی است. هم اکنون سالانه 800هزار تن آلاینده تولید میشود که این بهمعنای تولید تقریبا دوهزار تن آلاینده در روز است.
قالیباف با بیان اینکه سهم مصرف خانگی از آلودگی هوا تنها 2.2درصد است، تصریح کرد: سؤال اینجاست که چطور میگوییم 40درصد از آلایندگی مربوط به وسایل خانگی است؟ البته ما قبول داریم که صرفهجویی در مصرف گاز شرط عقل است اما باید بپذیریم که مصرف گاز خانگی تأثیر چندانی در آلودگی هوا ندارد. شهردار تهران در ادامه با انتقاد از انتقال اتوبوسها و مینیبوسهای فرسوده به پایتخت گفت:
استفاده از اتوبوسها و مینیبوسهای فرسوده در شهر را ممنوع میکنیم، اما بهدلیل ضعف مدیریت در اجرا از همین وسایل در تهران بهعنوان سرویس نهادهای دولتی و غیردولتی استفاده میشود. قالیباف با اشاره به تصمیم دولت مبنی بر تولید موتور انژکتوری از شهریور سال95 عنوان کرد: چطور ما میتوانیم 100هزار خودرو به مردم بدهیم اما نمیتوانیم برای 6هزار پیکانی که در تهران بهعنوان تاکسی فعالیت میکنند، کاری کنیم؟
وی تصریح کرد: واقعیت این است که ما تجهیزات لازم برای شناسایی منابع کمتر از 2.5میکرون آلاینده داخل شهر را نداشتیم و بر این اساس با همکاری دانشگاه شریف، دانشگاه تهران و دانشگاههای خارجی توانستیم اطلاعات موجود را به درستی تحلیل کنیم. شهردار تهران بنزین و گازوئیل را یکی از مهمترین عوامل شکلگیری آلودگی هوا عنوان کرد و گفت: ما برای حل مشکل طرح مدون و روشن داریم. در واقع این طرح باید دقیق و با یک پیوست اجتماعی و فرهنگی محکم انجام شود. قالیباف با تأکید بر سهم توسعه حمل ونقل عمومی در کاهش آلودگی هوا در تهران گفت:
زمانی که شهرداری را تحویل گرفتیم سالانه 2.5کیلومتر خط مترو در تهران کشیده میشد، اما امروز این آمار به 30کیلومتر در سال رسیده و تا چندی دیگر 100 ایستگاه مترو خواهیم داشت اما دولت دراین زمینه با ما همراهی نمیکند. شهردار تهران با اشاره به مسئولیت دولت مبنی بر تولید و توزیع اتوبوسهای دارای استاندارد یورو4 گفت: مطالعات ما نشان میدهد هر موتورسیکلت در هر کیلومتر 15گرم آلاینده تولید میکند. این در حالی است که یک خودروی یورو4 در هر کیلومتر تنها 1.18گرم آلاینده تولید میکند. وی ادامه داد: تحت این شرایط باید کاری انجام دهیم و تصمیم بگیریم، نه آنکه 6هزارو 500خودروی پیکان کاربراتوری بهعنوان تاکسی در تهران داشته باشیم. این خودروها که وزن آنها هزار و 200کیلوگرم است در سال بیش از 1200کیلوگرم آلاینده 2.5میکرونی وارد شهر میکنند.
مصوبات زمین مانده
محمدباقر قالیباف با اشاره به مصوبه دولت در سال1390 مبنی بر دستورالعملهای ورود خودرو به کلانشهرها تصریح کرد: متأسفانه این مصوبه هیچگاه اجرا نشد. دولت یازدهم هم در اردیبهشت سال93 یک سری مصوبه برای خودروها تعیین کرد. ما بهعنوان مدیریت شهری تابع مصوبه دولت بودیم و شهریورماه در شورایعالی ترافیک تصمیم گرفتیم تا طرح کاهش (LEZ) را در مرکز شهر اجرا کنیم. وی با بیان اینکه خودروها عمدتا درمرکز شهر تردد میکنند، خاطرنشان کرد: براساس همین نگاه، طرح کاهش آماده شد و قرار بود تنها در مرکز شهر اجرا شود که گفتند شما اختیار ندارید که تصمیمگیری کنید و طرح که قرار بود آبان ماه اجرا شود، در نهایت اجرا نشد.
قالیباف ادامه داد: درست است که اجرای این تصمیمات نیاز به بودجه دارد اما قبل از آن نیاز به مدیریت و استفاده درست از ظرفیتها دارد. ما علاوه بر این مشکلات، کیفیت صنعت، ساختوساز و کیفیت سوخت را هم داریم. وی با تأکید بر تلاش مجدانه وزارت نفت درخصوص توزیع سوخت استاندارد گفت: روزانه 180هزارلیتر سوخت در تهران مصرف میشود که 50هزار لیتر آن در پمپ بنزین تبخیر میشود. شهردار تهران تأکید کرد:
وزارت نفت همچنین در حوزه گازوئیل نیز اقدامات مطلوبی را انجام داد بهطوری که امروز در حوزه گازوئیل از 7هزار پیپیام به زیر 50پیپیام رسیدهایم، اما با وجود تمامی این اقدامات زمانی که این سوخت وارد موتور پیکان کاربراتوری یا اتوبوسهای فرسوده میشود باز هم نتیجه خوبی ندارد. قالیباف همچنین با انتقاد از اینکه اتوبوسها بدون فیلتر دوده از کارخانه خارج میشوند، خاطرنشان کرد: باورکنید که موضوع کاهش آلودگی هوا هم سخت و هم آسان است. واقعیت این است که هم مشکل را میدانیم و هم میتوانیم اما نمیدانم چرا نمیخواهیم اقدامات لازم را انجام دهیم.
نباید وظایف را پاسکاری کنیم
شهردار تهران در جمع خبرنگاران نیز با انتقاد از اجرای طرح زوج و فرد از در منزل گفت: شهروند صبح قبل از آنکه از خانه بیرون بیاید متوجه میشود که نمیتواند از خودروی خود استفاده کند. در این میان حقوق شهروندی چه میشود؟ درست این است که ما به ماشینی که آلودگی ایجاد میکند اجازه خروج ندهیم نه اینکه تمامی خودروها را مشمول این طرح کنیم. پس نباید وظایف را پاسکاری کنیم. شهردار تهران گفت: در طرحی که مدیریت شهری برای کاهش دارد این امکان وجود دارد که در هر 6ماه کنترل و پایش دقیق صورت گیرد و امیدواریم ظرف 5تا 6سال به نقطه مطلوب برسیم. قالیباف در پایان به کارمندان شهرداری توصیه کرد از حمل ونقل عمومی استفاده کنند.
روزنامه اعتماد
اکران نشدن اتفاقی هولناک است
تجربه کنار گذاشته شدن یک فیلم از اکران عمومی یا اکران با تاخیر طولانی برای فیلمسازان موضوع عجیبی نیست. برای این حذفکردن و کنار گذاشتنها هم بهانه کم نیست. اما بیشک اگر هر سه فیلم یک فیلمساز به همین سرنوشت دچار شوند موضوع عجیب میشود. محسن امیریوسفی فیلمسازی است که هر سه فیلمش همین سرنوشت را از سرگذراندهاند. نخستین فیلم بلند او با نام «خواب تلخ» که این روزها در گروه سینمایی «هنر و تجربه» در حال اکران است پس از ١٢سال بر پرده نمایش آمد. فیلم «آتشکار» دومین ساخته امیریوسفی پس از سه سال در نهایت سال ٨٩ و همزمان با جشنواره فیلم فجر، بدون تبلیغات و به صورت محدود اکران شد. اما آخرین ساخته امیریوسفی با نام «آشغالهای دوستداشتنی» این روزها خیلی خبرساز شده است. امیریوسفی امیدوار بود بعد از سه سال تکلیف این فیلم در دوران ریاست ایوبی بر سازمان سینمایی کشور مشخص شود و از همین روی فرم شرکت در جشنواره امسال را پرکرد. اما موضعگیری محمد حیدری، دبیر این دوره جشنواره با «معضل نامیدن» این فیلم و تاکید بر عدم بازبینی فیلم از سوی هیات انتخاب واکنشهایی را به دنبال داشت و مهمترین آن از سوی شهاب حسینی، مشاور هنری جشنواره امسال و یکی از بازیگران این فیلم بود که از سمت خود در حمایت از «آشغالهای دوستداشتنی» استعفا داد. پس از آن حیدری در یک برنامه تلویزیونی از کارگردان این فیلم عذرخواهی کرد. امیریوسفی در واکنش به این عذرخواهی با انتشار نامهای خطاب به حیدری گفت: «جناب آقای حیدری، عذرخواهیتان قابل تقدیر است ولی به بخشش نیاز ندارم!» امیریوسفی بارها تاکید کرده که در پی عدم اکران کارهایش اعتراضی نکرده اما در این نامه طی توضیحاتی تاکید کرده است: «آشغالهای دوست داشتنی» به استناد شواهد موجود، در هیچ دورهای از جشنواره و توسط هیچ هیات انتخابی دیده نشده و هیچ صورتجلسهای در این زمینه وجود ندارد. اگر فیلم من یکبار توسط هیات انتخاب دیده شده بود مصدع اوقات شما و جشنوارهتان نمیشدم. قصد من فشار برای حضور در جشنواره فیلم فجر نیست چون، نه در شأن من است و نه در شأن فیلم «آشغالهای دوست داشتنی». با امیریوسفی درباره موفقیتهای فیلم «خواب تلخ» و حاشیههای «آشغالهای دوستداشتنی» گفتوگویی داشتیم.
آیا ممکن است «آشغالهای دوستداشتنی» هم به سرنوشت «خواب تلخ» دچار شود؟ یعنی١٢ سال بعد به آن اجازه اکران بدهند؟
برای من خیلی هولناک است اگر این فیلم هم با اکران نشدن طولانی روبهرو شود و میدانم زمانیکه اکران شود این سوال مطرح میشود مگر فیلم چه مشکلی داشت که با چنین تاخیری نمایش داده میشود. مانند همان سوالی که اکنون درباره «خواب تلخ» پرسیده میشود. الان خاطره خوش اکران فیلم است و خاطره بد مدیرانی هستند که در زمان دیده شدن یک فیلم جلوی اکران آن را میگیرند. ایکاش مدیران سینمایی ما انگ توقیف هیچ فیلمی را برای خود برجای نگذارند. امیدوارم این اتفاق یعنی اکران «آشغالهای دوست داشتنی» امسال و در دوره ریاست آقای دکتر ایوبی بیفتد که مدیری فرهیخته هستند. بهترین کار ایشان در دوره مدیریتشان تشکیل گروه سینمایی «هنر و تجربه» بود و حتی اینکار بهنظر من مهمتر از بازگشایی خانه سینما بود.
«خواب تلخ» آنقدر فرازمان بود که ١٢ سال دیرتر اکران شدن آن نتوانست ضربهای به فیلم بزند. اگر این اتفاق در مورد «آشغالهای دوستداشتنی» هم بیفتد زمان ضربهای به فیلم میزند؟
البته امیدوارم هیچوقت این اتفاق برای آشغالهای دوست داشتنی و هیچ فیلم دیگری نیفتد ولی این فیلم متعلق به زمان خاصی نیست و نگاه اولیه این فیلم وحدت ملی، گفتوگو و دوری از خشونت است. ولی همانند «خواب تلخ» سعی کردهام که حرف فیلمم برای زمان خاصی نباشد و هر زمان بتوان آن را دید.
اما بهتر است خیلی روی این فرازمانی و فرامکانی بودن فیلم تاکید نکنید چون حاشیه امنی به مدیران میدهد تا اکران آن به تاخیر بیفتد.
منظورم این نیست که فیلم برای آیندگان میسازم!! تاکید میکنم عدم اکران این فیلم لکه سیاهی است که امیدوارم در مدیریت فرهنگی فعلی هوشمندانه با آن برخورد شود و فیلم در زمان خودش که الان است اکران و دیده شود.
بازهم میخواهید به همین شیوه فیلم بسازید که به موقعش دیده نشود؟
من هرگز فیلمی نمیسازم که نشود آن را اکران کرد. مثل هر فیلمسازی فیلمی قانونی میسازم و به دیده شدن و اکران فیلمهایم علاقه زیادی دارم. ١٢ سال صبر کردن برای «خواب تلخ» ارزشش را داشت. اما در مورد فیلمهای بعدیام هم تابع قانون هستم. در کنار این سه فیلم در این ١٢ سال هفت یا هشت فیلمنامه هم داشتهام که رد شدهاند و هیچگاه آن را مطبوعاتی نکردهام. حتی در دولت قبل به یکی از این فیلمنامهها پروانه ساخت داده شد و بعد پشیمان شدند و پروانه ساخت را بیسرو صدا پس گرفتند! همیشه تابع این بودهام که اگر کوچکترین نگرانی درباره اکران فیلمم وجود داشته باشد به سراغ ساخت آن نروم. برای ساخت «آشغالهای دوستداشتنی» هم پروانه ساخت داده شد و فیلم بعد از ١٦ بار بازنویسی و یک
سال و نیم تلاش و همه اتفاقات دیگر تولید شد و چندین و چند اصلاحیه هم انجام شد. امیدوار بودم مشکل آشغالهای دوست داشتنی در همین دوره جشنواره فیلم فجر حل شود. برای همین فیلم را به جشنواره دادهام و همانند دو سال قبل نیز ثبت نام کردهام. بیش از دو سال است دنبال اکران و دیده شدن فیلمم هستم و انواع تهمتها و توهینها را شنیدهام مثل همین الان! اما وارد حاشیه جواب دادن به این تهمتها نشدهام تا فضا را وارد بحران نکنم و جریانی به ضرر فیلم نسازم. چون هدف من دیده شدن این فیلم است. همیشه سعی میکنم منصفانه درباره همه مسائل نظر بدهم و فقط از زاویه دید خودم به موضوع نگاه نکنم. یک زمان میشود از زاویه کلان به مساله نگاه کرد. اگر چه دبیر جشنواره به غلط گفتهاند که چون فیلم در دورههای قبل
ثبت نام کرده و توسط هیات انتخاب دیده شده نمیتواند در جشنواره امسال باشد ولی این حرفی کاملا نادرست است و در دو دوره قبل هیچگاه این فیلم به هیات انتخاب داده نشده و صورتجلسهای هم در این مورد وجود ندارد. تنها تقاضای من امسال این است که برای نخستین بار فیلم به هیات انتخاب نشان داده شود. هرنتیجهای مورد قبول من است. امیدوارم آقای ایوبی خودشان این مشکل را با درایت حل کنند.
از مدیریت آقای ایوبی راضی هستید؟
من نباید بگویم. اما از زاویه دید خودم باید بگویم، با سومین دوره جشنواره در دولت اعتدال و مدیریت دکتر ایوبی روبهرو هستیم. این آخرین جشنواره فجر دوره اعتدال به صورت جدی است. چون همیشه آخرین جشنواره هر دولتی در اصل یک میهمانی خداحافظی باشکوه است که اهمیت مدیریتی فرهنگی آنچنانی ندارد. من در ١٣ دوره متوالی جشنواره با سه فیلم سینمایی هشت بار تقاضای حضور در جشنواره را داشتهام! دوبار برای خواب تلخ، سه بار برای آتشکار و سه بار برای آشغالهای دوست داشتنی. و بهنظرم این جشنواره برای دولت اعتدال مهمتر است. برای همین دوست داشتم حل مشکل «آشغالهای دوستداشتنی» هم در همین دوره جشنواره باشد و تنها گله من همین است که این راه را هم دبیر جشنواره میخواهد بهطور غیرقانونی ببندد.
چه اتفاقی افتاد که «خواب تلخ» ١٢ سال اکران نشد و بعد از ١٢ سال به نمایش درآمد و تا امروز هم که فروش خوبی داشتهاید؟ آیا بخشی از فیلم ١٢سال پیش را حذف کردید؟
اینکه چه اتفاقی باعث شد ١٢ سال این فیلم اکران نشود را باید از افرادی پرسید که جلوی اکران فیلم را از همان ابتدا گرفتند. در سینما یک قاعده نانوشته وجود دارد و همین که یک فیلم در تله سوءتفاهم و بحث درباره اکران شدن یا اکران نشدنش بیفتد، گرهای زده میشود که قابل بازکردن نیست و هرچه بیشتر پیش میرویم این گره کورتر میشود. اما همانطور که اشاره کردید در حال حاضر اتفاق خوب این است که اکران «خواب تلخ» با سانسهای فوقالعاده همراه شده و این یک اتفاق مثبت است. خوشحالم که فیلم با استقبال مخاطبان روبهرو شده است. آنهم بعد از ١٢ سال با همه مشکلاتی که از سر گذراندیم و توانستیم فیلم را نمایش بدهیم.
خیلی صادقانه آیا هیچ فکر میکردید فیلم بعد از ١٢ سال تا این حد مورد استقبال قرار بگیرد؟
یکی از پخشکنندگان و تهیهکنندگان سینمای تجاری ایران که خیلی به حوزه سینما و ارتباط سینمای ایران با مخاطب اشراف خوبی دارد نکته جالبی به من گفت و آن این بود که چند عنصر وجود دارد که برای زمینخوردن یک فیلم کار میکنند و اگر هرکدام از این عناصر در یک فیلم وجود داشته باشد کافی است که فیلم را از نظر تجاری زمین بزند. نداشتن تیزر تلویزیونی (که به ما ندادند!)، نداشتن بیلبورد تبلیغاتی، نداشتن چهره سینمایی، داشتن موضوع مرگ و عزراییل و شخصیت مردهشور و زمان اکران فیلم که ١٢ سال بعد از ساخته شدنش است! به قول این دوست همه این موارد مخرب برای اکران در خواب تلخ جمع شدهاند اما خوشبختانه از فیلم استقبال شد. این نشان میدهد که تماشاگر سینمای ایران قابل پیشبینی نیست و متفاوتتر از آن چیزی است که فکر میکند. من همه جا گفتهام که همیشه دنبال اکران فیلم بودم حتی با اجاره سالن برای یک
تک سانس چراکه همیشه گفتهام این فیلم پیش از هرچیزی برای مخاطب ساخته شده است.
مخاطب عام یا مخاطب خاص؟
من از مخالفان اصطلاح مخاطب خاص هستم و به نظرم اصطلاحی ابداعی است که اوایل دهه ٨٠اختراع شد و بیشتر از یک نگاه محدودکننده دولتی میآمد. این اصطلاح چماقی است که به شیوه محترمانه برخی فیلمها را به محاق دیده نشدن میبرد. کلمهای است که مانند یک ژست مخاطب خاص را مطرح میکند اما قبل از اینکه این ژست به فیلمساز منتقل شود یک سد به وجود میآید که چون فیلم شما برای مخاطب خاص است، نمیتوانید دیده شوید! این سالها آنقدر به وزارت ارشاد رفتوآمد داشتهام که در عمل کارمند ارشاد به حساب میآیم! و کاملا فرآیند مخاطب خاص شدن را فهمیدهام. موقعی که کلمه مخاطب خاص اختراع شد بلافاصله بعد از آن باب شد که پای فیلمها و پروانه نمایشها نوشتند این فیلم مخاطب خاص دارد و این اصطلاح یک کدی شد که در نهایت این فیلم در بهترین حالت فقط به صورت محدود میتواند اکران شود.
یعنی بهنظر شما این موضوع
در نهایت یک مساله دولتی است که اکران را با مشکل مواجه میکند؟
عبارت مخاطب خاص در دورانی که اوج گرفت قصدش این بود و قصد دیگری نداشت.
چه کسی این قصد را داشت؟
اصلا برای من مهم نیست.
خب به عنوان یک فیلمساز میخواهم بدانم برداشت شما چیست؟
این مساله یک فریب بزرگ بود. حداقل من شاید مانند گروهی دیگر این را احساس کردم که مخاطب خاص اصطلاحی بود که ما را به سمت تفکیک مخاطب میبرد. یک فیلم برای همه مخاطبان ساخته میشود و مخاطب عام و خاص نداریم. وقتی این تقسیمبندی به وجود میآید باعث محدود شدن برخی فیلمها میشود. منظورم این نیست که وقتی فیلمی ساخته میشود برای همه نوع مخاطبی است و طبیعی است برخی فیلمها مخاطبان متفاوت و محدودتر یا خاصی دارد.
شما هم که از همین اصطلاح استفاده میکنید؟
دقیقا همین را میگویم اما تاکید میکنم که از قبل نمیتوانیم تقسیمبندی کنیم. وقتی یک فیلم هنری ساخته میشود میتوانیم بگوییم این فیلم باتوجه به پتانسیل اکران آن یک فیلم مستقل است و باید اکران محدود داشته باشد چرا که پیشبینی میکنیم مخاطبهایش کمتر از مخاطبهای عام هستند اما منظورم این است که اصطلاح مخاطب خاص در مملکت ما پیش از آنکه بخواهد یک ژست برای سینما شود، یا اصلا سودی داشته باشد، گواه آن است که با یک گروه از مخاطبانمان به عنوان مخاطبانی متفاوت از مخاطبان سینمای تجاری صحبت کنیم و ارتباط داشته باشیم. اما بهتدریج یک کلمه روشنفکرانه شد که بیشترین سودش به نفع دولت بود و مخاطب خاص را چماقی کرد که به برخی فیلمها در طول سالها اجازه اکران نداد و تازه با تشکیل گروه هنر و تجربه توانستیم این فیلمها را ببینیم. گاهی برخی اصطلاحاتی که بهکار میبریم بدون آنکه منظوری در آن نهفته باشد ولی به هر حال استفادههای دیگری از آن شده است.
این واژه به قول شما «چماق» را جامعه روشنفکری ساخت یا دولت؟
بهنظرم دولت هوشمندانه آن را ساخت و جامعه روشنفکری هم غفلت کوچکی کرد و وارد بازی شد.
کدام دولت؟
نخستینبار که کلمه مخاطب خاص را شنیدم برمیگردد به زمانیکه وارد جریان فیلم کوتاه شدم و سال ٧٦ بود. اگر بخواهم کالبدشکافی کنم برای خودم هم جالب است. حتی شاید ریشه آن به دهه ٦٠ هم
بازمیگردد. اما میدانم از سال ٨١ و ٨٢ شروع صحبت کردن درباره مخاطب خاص و عام در وزارت ارشاد بود و فکر کنم یکی، دو سال بعد باب شد که پای پروانه نمایش فیلمها هم نوشته شود. اصطلاحی که شاید زاده یک نگاه روشنفکرانه باشد که به قصد ارتباط با گروهی از مخاطبان ساخته شده که متفاوت از مخاطبان سینمای تجاری یا عام هستند اما پای برگه وزارت ارشاد قرار گرفت. این اصطلاح شاید در ظاهر اتفاق مثبتی بود اما در باطن اتفاق بدی برای ما رقم زد. وقتی سال ٩٣ گروه هنر و تجربه تشکیل شد، اتفاقی بود که پیشتر هم در سال ٨٣ تکرار شده بود آن هم با شکلگیری گروه آسمانباز. در آن سالها هم چند فیلم در این گروه اکران شد که البته موفقیتآمیز نبودند. در سالهای ٨٧ و ٨٨ هم گروه فیلمهای خاص شکل گرفت که بازهم اتفاق خوبی نبود و در نهایت به هنر و تجربه رسیدیم. بهنظرم قسمت خوب ماجرا تشکیل گروه هنر و تجربه و قسمت بد آن این است که پیشبینی کنیم هر اتفاقی در کشور ما نقطه ضعفهایی داشته که در ابتدا به آن توجه نمیشود تا این نقطهضعفها بزرگ و باعث شود در نهایت آن گروه از بین برود یا مسیرش را تغییر دهد. خوشبختانه در حال حاضر این مساله در گروه هنر و تجربه وجود ندارد یا کمرنگ است.
بنابراین در جمعبندی صحبتهای شما باید بگوییم مخاطب خاص به نظر شما اصطلاحی بود که شاید کارکرد نقادانه در تحلیل فیلمها داشت و توسط یک نگاه دولتی مصادره شد که بروکراسی اکران را در دست دارد و موفق شد بهوسیله این اصطلاح نوعی کنترل را به شکل سیستماتیک روی برخی از فیلمها اعمال کند؟
همیشه نگاه ما به مدیریت دولتی است ولی خیلی از این کنترلها از دل خود سینما میآید. سینمای تجاری یا سینمای بدنه به هرحال قسمت غالب سینما را تشکیل میدهد ولی واقعیت این است که تقسیمبندی سینمای ایران پس از انقلاب سه گروه را شامل میشود؛ سینمای تجاری، سینمای دولتی و سینمای مستقل و این سه گروه همیشه در کنار هم بودهاند و هرگاه که این سه تعارضی با هم نداشتند دوران خوش سینمای ایران بوده که هر گروه کار خودش را انجام میدهد. سینمای دولتی هم فیلمهای خاص خودش را با سفارشهایی که داشته میساخته است. اتفاقا تکامل آن نگاه در سینمای دولتی یا سفارشی سبب میشد فیلمهای بهتری در آن نگاه ساخته شود. وقتی آرامشی در کلیت سینما وجود داشت، سینمای تجاری و سینمای مستقل هم کار خودشان را میکردند. اما مشکل زمانی شروع شد که این تعارض به وجود آمد و بحثم این است که چرا سینمای تجاری (که اکثریت این سینما شامل اشتغال کار سینماگران و بحث فروش فیلمهاست)، زودتر از همه این اصطلاح را پذیرفت. سینمای تجاری به سوی حذف مخاطب خاص رفت چون با این کار یکسری از فیلمهایی که در سینمای تجاری پیشبینی میشد فروش خوبی نمیکنند کلا از چرخه اکران حذف شدند. اتفاقی که در هیچجای دنیا نمیافتد. در هیچجای دنیا یک تهیهکننده تجاری امریکایی، فرانسوی یا ژاپنی که به پول هم فکر میکند هیچگاه به خودش اجازه نمیدهد، پیشبینی کند فیلمی را که بهواسطه مستقل بودن فروش ندارد از اکران محروم کند یا به خودش اجازه دهد آن را وارد چرخه اکران نکند. همه جای دنیا یک فیلم باید در چرخه اکران خودش قرار بگیرد، فوقش در سینماهای محدودتر و قرار نیست چنین فیلمهایی در سینماهای تجاری اکران شود اما وقتی حوزه محدود وجود داشته باشد فیلمساز از همان آغاز تکلیفش با خودش روشن است و میداند فیلمی ساخته که توقع تماشاگر زیادی برای آن ندارد. حالا یا در همان پروسه محدود با استقبال روبهرو میشود یا نمیشود. همه جای دنیا یک فیلم در ابتدا ساخته میشود برای دیده شدن بر پرده سینما و در همین راستا فیلم میتواند با منتقد در کنار تماشاگر خودش ارتباط برقرار کند. نه اینکه منتقد در یک اکران خاص فیلم را ببیند بلکه در کنار همان تماشاگران فیلمها را میبیند. در نتیجه هم برای منتقد و هم فیلمساز فضای بهتری ایجاد میشود و آدرس غلط به فیلمساز نمیدهد. خیلی زود تکلیف فیلمساز با تماشاگر، خودش و سینمایی که به آن اعتقاد دارد، روشن میشود.
١٢سال فیلم قبلی شما «خواب تلخ» اکران نمیشود و اکنون هم به فیلم اخیرتان «آشغالهای دوستداشتنی» اجازه اکران ندادند، با این حال به نظر میرسد خیلی پیگیر هستید و قصد دارید همین راه را ادامه بدهید مسیری که در گفتوگوهایتان بر آن سینمای مستقل نام نهادید. حتی وقتی فیلم مجوز اکران هم میگیرد آنونسی میسازید که ویژگیهای خاص خودش را دارد و مبتنی بر یک نگاه مستقل است که تاحدودی تجربهگرایانه است. این اصرار بر این روند که به نوعی باعث به محاق رفتن آثار شما شده از کجا آمده؟ در حالی که سینما مدام همه را به سمت نوعی از تجاری شدن میبلعد و حتی فیلمهای تجربی هم کمکم از بازیگرهای چهره یا ستاره استفاده میکنند. اما شما مسیر متفاوتی را میروید و بر این مسیر اصرار دارید حتی در ساخت آنونس فیلم هم رویکرد سینمای مستقل را در پیش میگیرید. این مساله از کجا میآید؟ میخواهم درباره ساحت روانشناختیاش صحبت کنیم؟
امیدوارم همیشه همین باشد و گاهی خودم متوجه نیستم و برایم خیلی عادی شده است. اما شاید خاستگاهی که از آن صحبت میکنید برای آن است که من در کارم اصولگرا هستم. اصولگرایی در تمامی سینما وجود دارد و مخصوص شخص من نیست. سینمایی هست و اصولی دارد و باید پایبند این اصول باشیم امیدوارم پای آن اصول لازم نباشد جان بدهیم! یا اتفاق بدتری بیفتد. شاید خاستگاهی که شما دنبالش هستید برای من از جریان فیلم کوتاهی میآید که از سال ٧٦ وارد آن شدم. باتوجه به اتفاقات سیاسی کشور در آن مقطع زمان، ما نسلی بودیم که با هیجان و انرژی وارد سینما شدیم اما در عین حال تابع یکسری از قوانین دستوپاگیر نبودیم. نه ضدقانون بودیم و نه عادت داشتیم از خط قرمز عبور کنیم.
اصولگرایان در مقابل دولت اصلاحات بودید؟
نه! در اصل از اصولگرایان هنر سینما در این حوزه بودیم. قبل از آنکه اصولگرایی وارد فضای سیاسی مملکت ما شود واژهای بوده که در هنر وجود داشته است و ما آن را از سینماگران و بزرگان سینما و هنر یادگرفتیم که پایبند بودن به برخی اصول الزامی و مشخص است. در جریان همان نسل فیلمسازان فیلم کوتاه که از بهترین دوستان من هستند مانند وحید موساییان، مجید برزگر، مصطفی آلاحمد، علیرضا امینی، سامان سالور، رضا سبحانی، شهرام مکری، علیمحمد قاسمی، مهرداد اسکویی و... در کنار این نسل فیلمسازان انگشتشماری هم بودند که هرچند در حوزه فیلم کوتاه فیلمسازان موفقی بودند اما این بحث برای آنها مطرح بود که در ابتدا چند فیلم بلند تجاری بسازیم، بار خودمان را ببندیم و بعد برگردیم دنبال کاری که برای دلمان میخواهیم انجام بدهیم. اما متاسفانه در حالحاضر ١٤، ١٥ سال گذشته، هنوز آنها را میبینیم که نتوانستند به فضای قبلی دل خودشان برگردند. بهنظرم خاستگاه سینمای فیلم کوتاه این بود که ما از ابتدا در این حوزه یادگرفتیم دنبال امضای شخصی خودمان در سینما باشیم. امضای شخصی فراتر از این است که فیلمی را ببینی و از سوژه فیلم ایده بگیری. من همیشه فیلم را برای لذت بردن میبینم و کمتر پیش آمده فیلمی را ببینم که ایدهای به من بدهد و این البته خیلی برایم جذاب است تا از یک فیلم، کتاب، قطعه موسیقی یا اتفاق تاریخی ایده بگیرم. هرچند فیلمهای درخشانی هست که ممکن است یک فیلمساز آن را دوبارهسازی کند. ممکن است من هم روزی چنان تحتتاثیر فیلمی قرار بگیرم ولی حتما در ابتدای فیلمم مینویسم که این اثر دوبارهسازی یا با الهام از چه فیلمی است. اما فکر میکنم حداقل در چند فیلم اولم این کار به نوعی برای من رد شدن از آن اصول است. در سینما و کار هنری مهمترین چیز، امضای شخصی است.
داستان امضای شخصی شاید ورودی خوبی باشد که سراغ «خواب تلخ» برویم. فیلم شما در اکران موفق میشود خودش را بهطور مشخص از یک نگاه سیاسی دور کند و به نوعی شخصی بودن برسد و تبدیل به فیلمی شود که بعد از ١٢ سال که از زمان ساختش میگذرد، آنهم در جامعهای که سرعت زیادی در افول یا حتی اوجگرفتن دارد، باز هم فیلم تازهای بهنظر برسد. بعد از ١٢ سال و بارها دیدن فیلم شاید بشود به نوعی نگاه از بیرون به اثر رسید. از نظر خودتان فکر میکنید این تازه بودن که در این فیلم است به مفهوم مرگ در فیلم بازمیگردد یا چیز دیگری است؟
بهنظرم این مساله باز برمیگردد به المانهایی که در خود فیلم وجود دارد. چه موضوع اصلی که درباره مرگ است و همچنین کاراکتر مردهشوری که کمتر به آن پرداخته شده است و در سینما پیش از این هیچگاه شخصیت اصلی نبوده است. یک طرف بحث تابویی بهنام مرگ است و یک طرف هم توجه به تماشاگر. فراتر از همه عناصری که در فیلم وجود دارد با مدیومی به نام سینما طرف هستیم که سرگرمکننده است. البته این سرگرمی متفاوت است. برای برخی با خواندن اشعار حافظ این سرگرمی در کنار آموختن حاصل میشد و برای برخی با آهنگهای کوچهبازاری. مساله سرگرمی یک موضوع نسبی است.
خوشحالی اکنونم را از استقبال از این فیلم با همه بچههای گروه و بعد با سینمای ایران تقسیم میکنم. شاید یادآوری کوچکی به کل سینما باشد که مخاطبانی هم هستند که علاقهمند چنین فیلمهایی اند. نیاز من به دیده شدن فیلمم توسط تماشاگر و عطش من به این موضوع همیشه در این ١٢ سال وجود داشت و هیچگاه از نمایش فیلم ناامید نشدم.
اما بارها گفتهاید که شخصیت اصلی این فیلم خودش جلوی دوربین شما قرار گرفت. نوع نگاه شما به موضوع مرگ بهگونهای که هم جهانشمول بودن آن دیده شود و هم تاریخ مصرف نداشته باشد و نوع ارتباط شما با آن بازیگری که بازیگر حرفهای سینما نبود و تعامل شما با او چگونه شکل گرفت که به «خواب تلخ» منجر شد؟
پیشتر تجربه ساخت فیلم کوتاهی با نام «دستهای سنگی» را داشتم و باب آشنایی من با اسفندیار شخصیت اصلی «خواب تلخ» شد. سه سال بعد برای ساخت «خواب تلخ» تصمیم گرفتم. این فیلم نخستین تجربه فیلم بلند من بود. اسفندیار انتخاب من در همان کاراکتر فیلم «دستهای سنگی» بود اما در آنجا شخصیت متفاوتی داشت. البته معتقد بودم در فیلم بلند این تفاوت نگاه باید وجود داشته باشد. از طرفی در سال ٨٢ خیلی مرسوم بود که در کار با نابازیگر بدون فیلمنامه و گاهی با یک خط داستان جلوی دوربین میرفتند. اما تنها اصلی در سینما که هیچگاه برای من قابل تغییر نبوده فیلمنامه است و همیشه باید یک فیلمنامه کامل داشته باشم. «خواب تلخ» نتیجه همین نگاه است؛ اینکه نابازیگر که تمام سادگی، صفا و صمیمت او قرار نیست جلوی دوربین بداهه باشد. این شیوه شاید برای سینمای مستند قابل توجیه باشد اما در سینمای داستانی شیوه کار با نابازیگر متفاوت است. من به عنوان فیلمساز وظیفه دارم وقتی نابازیگری را جلوی دوربین آوردهام و با زندگی، نگاه و شخصیت او آشنا شدهام در عین حال باید داستانی هم برای خودم داشته باشم. ترکیب داستان دراماتیکی که در ذهن دارم با نابازیگر به نوشتن فیلمنامه منجر میشود. طبیعتا در این پروسه دیالوگهایی باید نوشته شود که از خود نابازیگر وام یا الهام گرفته شده است، بهگونهای که وقتی بیان میشود، مال خود نابازیگر بهنظر برسد. این پروسهای بود که من به آن اعتقاد داشتم و معتقدم با چنین کاری میتوان یک نابازیگر را خیلی در فیلم به اوج ببری. تمام فیلمهایی که با نابازیگر کار کردهاند و فیلمهای درخشان سینما هستند با همین نگاه ساخته شدهاند و من بههیچوجه به نگاه بدون فیلمنامه اعتقادی ندارم.
مرگ در فرهنگ ایرانی خیلی مهم است. خیلیها معتقدند مرگ یکی از شاه کلیدهای جهانبینی ایرانی است. اما این موضوع همیشه فضای سنگینی باخودش داشته که به نوعی به آن تقدس بخشیده. با این حال شما با آن شوخی میکنید. البته بهنظرم داستان فیلم خواب تلخ مرگ نیست بلکه داستان زندگی است. درواقع این آدمها درگیر زندگی هستند. قابل پیشبینی است که برخی موضوعات حساسیتبرانگیز هستند. چرا سراغ مرگ رفتید و چرا با آن شوخی کردید؟ فکر نمیکردید ترکیب این دو حساسیت ایجاد میکرد؟
بهنظرم شما دوباره ناخواسته بحث ١٢ سال عدم اکران فیلم و کالبدشکافی آن را انجام میدهید.
به هرحال این موضوع مهم بود وگرنه فیلم هیچ مشکلی نه در فرم و نه در محتوا داشت که توقیف شود؟
باوجود گذشت ١٢ سال از ساخت این فیلم، برای من فقط مساله عدم اکران مهم بوده است و کلمه توقیف همیشه باری سنگین دارد و به عنوان کسی که بیشتر از همه از این کلمه آزار دیدهام، باید بگویم در این حوزه از این کلمه سوءاستفاده شده است. توقیف فیلمی که هم سرمایه فیلمساز و هم حاصل نگاه او است با تاخیر یک ماهه و دوماهه در اکران فرق دارد. بهنظرم خیلی مواقع با این کلمه بازی شد و شأن کلمه توقیف را پایین آوردند و آن را دمدستی کردند و توجهی به وجه مخرب کلمه توقیف نشد. کلمه توقیف باید همچنان ابهت خودش را داشته باشد تا از آن دوری کنیم و بدانیم چه سرنوشت بدی را برای یک گروه یا کل سینمای ایران میسازد. در این سالها کمتر از کلمه توقیف استفاده کردهام و فقط عبارت عدم اکران را مطرح کردم چون در درون خودش مستتر است. ما ١٢ سال زودتر میتوانستیم این گفتوگو را داشته باشیم، ١٢ سال زودتر میتوانستیم فیلم خواب تلخ را اکران کنیم و بفهمیم گروهی از مخاطبان هستند که به این فیلم و سینما علاقه دارند و فیلمی است که با گروهی از نابازیگران ساخته شده و کاملا دیده میشود.
صادقانه بگویید آیا اگر ١٢ سال پیش این فیلم اکران میشد فکر میکردید تا این حد از فیلم استقبال میشد؟
صادقانه بگویم فکر نکنم! اما بازمیگردد به نگاه تسریبخش فرهنگی. بگذارید از خود فیلم وام بگیرم. همیشه اصطلاح از این ستون به آن ستون فرج است برای ما جذاب و امیدوارکننده است. سال ٨٣ اوج اکرانهای این فیلم چه در جشنوارههای خارجی و چه جشنواره داخلی فیلم فجر بود. آن زمان ابتدای دنیای اینترنت بود و تبلیغات در دنیای مجازی به این صورت نبود اما تمام اکرانهای ما با استقبال روبهرو شد. از تمام نمایشهای تکسانس استقبال بسیار زیادی شد. منظورم این است که آن زمان هم فیلم «خواب تلخ» فریاد میزد که منرا ببینید! یعنی با فیلمی روبهرو هستیم که در زمان اکران اولیه خودش هم نشان داد که با وجود متفاوت بودن، تماشاگرپسند است. اما به این نگاه توجه نشد و اکنون خوشحالم که بعد از ١٢ سال این اتفاق افتاد. اگرچه شیرینی اکران فیلم در زمان خودش قابل مقایسه با اکرانهای بعد نیست. نگاههای بازدارنده همیشه وجود داشته است. نمونه «خواب تلخ» به عنوان یک نمونه جامعهشناسانه لازم است مورد تعمق قرار گیرد تا از آن درس بگیریم. فیلم سال ٨٢ ساخته شد ولی در جشنواره فجر از سوی هیات انتخاب پذیرفته نشد. کاملا منطقی است که ممکن است هیات انتخابی یک فیلم را نپسندد اما فضای تخریبی از آن زمان برای من شکل گرفت که یک فیلم ضعیف با ساختاری عجیب که شخصیت اصلی آن مردهشور است، ساخته شده و این فضا تبعات زیادی برای من داشت.
اما فیلم شما در جشنواره کن موفق بود ...
در دورهای که قرار بود به آرشیو شدن این فیلم فکر کنم من در نهایت تصمیم گرفتم فیلم را برای فستیوال کن بفرستم. حتی مدل نابازیگر فیلم و داستانی که انتخاب شده در زمان خودش بهگونهای بود که انگار جایی از فیلم برای ارتباط با مخاطب خارجی میلنگد و برای ارتباط با مخاطب، قواعد همیشگی سینمای بینالمللی را ندارد. اما وقتی در فستیوال کن با موفقیت روبهرو شد، مثال داستان هملت یک چشمم گریان و یک چشمم خندان بود. خوشحال از این استقبال که تماشاگر خارجی برای نخستینبار فیلمی را از دریچه طنز درباره موضوع جهانشمول مرگ مینگرد و ناراحت از اینکه چرا نخستین نمایش فیلم در ایران نبود. آن زمان هم برای من تلخ بود چون پیش از جشنواره کن به جشنواره فجر، فیلم را داده بودم و پذیرفته نشد.
خود شما فکر میکنید «خواب تلخ» چه اندازه درباره مرگ است؟
بیشتر قبول دارم که فیلمی درباره زندگی است و اگر قرار باشد فیلمی درباره مرگپذیری باشد با استقبال تماشاگر تناقض دارد. ولی اگر عنوانش را بگذاریم «مرگ آگاهی» درستتر است. مرگ آگاهی که هم در نگاه مذهبی، عرفانی و هم در نگاه اخلاقی و روانشناسانه ما ایرانیها و همه جای دنیا وجود دارد و در عین حال به قول شما مرگ سنگینی و وزنهای دارد به ویژه در فرهنگ ما که انگار به تابویی تبدیل شده و به نوعی، نگاه همیشه خاصی حول مرگ وجود داشته که از ابتدای پیدایش بشر هم بوده است. در ایران هم همیشه این نگاه بوده چه در نوشتههای قبل از اسلام و باستان، در اسطورهها برخورد با مرگ همیشه یک خصیصه ایرانی بودن داشته، و چه بعد از اسلام و در تاریخ معاصر. حالا مدیوم سینما به عنوان یک رسانه جوان نسبت به رسانههای دیگر وظیفه دارد این تابو را بشکند نه اینکه بیاحترامی نسبت به آن بکند اما باید یک خراشی به آن بدهد و نگاهی دیگر به پشت این تابو داشته باشد.
ما در مواجهه با مسائل خیلی سنگین و ثقیل اغلب طنز را انتخاب میکنیم. فیلم شما هم وارد زبان طنز میشود اما بار طنازی فیلم معطوف به آدمهایی است که در فیلم هستند و این از هوشمندی شماست در بهکارگیری طنز موقعیت. اما «خواب تلخ» فیلمی است که نمیتوان با کاراکترهای حرفهای تصورش را هم کرد. چرا این زاویه را برای این داستان انتخاب کردید و سراغ مواجهه طنازانهای رفتید که در فرم هم شکل میگیرد. دوربین را به عنوان کاراکتر مرگ وارد فیلم میکنید و به فرم فیلم هم تسری میدهید. چرا طنز؟
موضوع فیلم مرگ است و کاراکتری که انتخاب کردهایم کسی است که به مرگ نزدیکی دارد و عنوان فیلم وفادار به نگاه اولیه آن است. «خواب تلخ» باوجود آنکه خواب است و آرامشی در خودش دارد اما رویکرد بشری به آن تلخ است. حتی سعی کردهام مرگپذیری در قصه فیلم نباشد. طنز به هرحال هرچه از موضوعی که آن را به کار میگیرد دورتر باشد بهکار بردن آن سختتر است. باید توجه داشت؛ چراکه این طنز حدی دارد و در «خواب تلخ» هم از ابتدا طنز وجود دارد و تا آخر مدل طنز آن هم تغییر میکند. در ابتدا داستان یک مردهشور را تعریف میکنیم و تماشاگر باید باور کند که شخصیت اصلی مردهشور است و ١٥ دقیقه اول باور کند با او شوخی نداریم، بلکه طنز است، اگرچه میخندیم ولی سراغ کاراکتری رفتیم که خود جنس است و قرار نیست بازیگر باشد. برای تماشاگر در ٢٠ دقیقه اول تمامی ذهنیتهای قدیم که درباره مرگ، مرده شور و قبرستان وجود دارد، را یادآوری میکنیم بدون آنکه اذیتش کنیم. تلاش میکنیم اول به او آرامش بدهیم مثل بستن کمربند در ابتدای پرواز. ولی زمانیکه تلویزیون وارد و نقش آن عوض میشود تماشاگر وارد داستان میشود و مسلطتر به مسائل است و نقش دانای کل را به عنوان ناظر فیلم میگیرد و زمانیکه شخصیت اول فیلم خودش را به عنوان یک دانای کل معرفی میکند یکباره میفهمد دانای کل دیگری در تمام داستان وجود دارد که او را کنترل میکند. این طنز تاحدی طنز موقعیت ما هم به حساب میآید و در زندگی روزمره ما وجود دارد. لزوما طنز همیشه وظیفه تلطیفکردن فضا را ندارد. حتی برای تراژیک کردن یک موضوع تراژیک این طنز کمک میکند.
این تغییر زاویه دید آیا به منزله یک دستانداز محسوب میشود؟
اگر تاحدی شخصیت اصلی فیلم را اسفندیار ندانیم و به تلویزیون به مثابه شخصیت اصلی نگاه کنیم بهنظرم قابل درکتر است که در ابتدا تصاویری که در فیلم میبینیم تصاویری است که از تلویزیون نشان داده میشود. یعنی در ابتدا راوی ما تلویزیون است. دومین مواجهه اسفندیار با تلویزیون وقتی است که جلوی تلویزیون نشسته و تخمه میشکند و حتی آنقدر به تلویزیون مسلط است که خودش نریشن میگوید و ما صدای تلویزیون را نمیشنویم! در جایی فراموش میکنیم شاید اینها تخیل اسفندیار باشد. چراکه هیچ صحبتی از تلویزیون نمیشنویم. بعد از آن عزراییلی که اسفندیار در ابتدای فیلم خیلی خودمانی از آن صحبت میکند و او را همکار خودش خطاب میکند از طریق همین تلویزیون به سراغش میآید. در کنار شخصیت تلویزیون، دوربینی که اسفندیار از بالای سنگ با آن به قبرستان نگاه میکند هم به نوعی مشابهتی با نگاه از بالا را نسبت به اتفاقات نشان میدهد، درواقع سعی کردهام شخصیت مکملی در کنار شخصیت تلویزیون باشد.
المان دیگر فیلم تمرکز شما روی بدن آدمهاست. بدنهایی که آرمانی نیستند. بدن تمیز تراش خوردهای که مدام در سینما بازتولید شده نیست. در فیلم شما بارها وارد حمام عمومی میشوید و در استخر آن صورتهایی را نشان میدهید که برای سینمای تجاری جذاب نیستند. در کنار پلانهای شما از ساختمانهای آجری، سردابهها و رنگ سرد و یخزده و گویی فضای زوال بر کل فیلم حاکم است و نوعی از مردگی را برای ذهن تربیت شده از قبل تداعی میکند، درحالی که این آدمها وسط این فضا با بدنهایشان رفتاری پر از زندگی دارند. فلسفه تاکید بر این بدنها و نشاندادن فیزیکال این آدمها چه بود؟
بعد از ١٢ سال برخی جاها یادم میرود که من خودم سازنده این فیلم بودم! و الان فقط انگار مشاهدهگر فیلم شدهام؛ بله حق باشماست؛ واژههایی در سینمای ایران مثل بحث فوتوژنیک و دلپذیر بودن صحنهها وجود دارد. شخصیتهای فیلم، مثلا گورکن، چهرهای متفاوت هستند. از این نظر جوابی ندارم اما یک چیزی هست، شخصی گفت کدام بازیگر سینما بهتر از این نابازیگرها میتوانستند این نقش را بازی کنند. با احترام به تمام بازیگران سینمای ایران اما باید بگویم اگر بازیگر حرفهای در این فیلم بود این، فیلم دیگری میشد. در کنار این وقتی «خواب تلخ» را میبینیم با همین نابازیگرانی که وجود دارد بسیار خوب از کار درآمده است. همان زمان که پروانه ساخت این فیلم را گرفتم این توصیه وجود داشت که اگر سراغ این داستان و سوژه میروم حتما با بازیگر حرفهای کار کنم. ولی من چارهای نداشتم جز اینکه کار خودم را انجام بدهم و از ابتدا نمیتوانستم فیلم را با شخصیت دیگری جز اسفندیار تصور بکنم.
فکر میکنید الان چقدر شما برای آن کاراکترها فیلم ساختید و چقدر بودن و زندگی این شخصیتها کمک کرد شما فیلم بسازید. فیلم شما تا چه حد فیلم شماست و تاچه حد مرهون آن افراد است. در «خواب تلخ» به عنوان فیلمساز چقدر توانستید از مستندگونگی زندگی این آدمها فاصله بگیرید و چقدر توانستید نگاه خودتان را مستولی کنید و خلاقیت خودتان را به آنچیزی که آنها بودند اضافه کنید و فیلم «خواب تلخ» حاصل آن شود؟
١٢سال از ساخت فیلم گذشته و ما دو ماه پیش با همان کاراکتر اسفندیار یک فیلم کوتاه به عنوان آنونس فیلم ساختیم. باز هم بهنظرم تکرار همان نگاه است و همان اسفندیار «خواب تلخ» و همان شخصیت. به اعتقادم سینما کاری گروهی است. اما آنونس به نوعی خط ارتباط فیلم را بعد از ١٢ سال ایجاد میکند. درواقع این آنونس فیلم کوتاهی است که گروهی که توانستند دوباره بر اساس فیلم ١٢ سال پیش آن را بسازند که کمک زیادی برای تبلیغ به ما کرد در شرایطی که تیزر تلویزیونی برای این فیلم نداشتیم. تنها تبلیغ این فیلم همان آنونس بود، البته به غیر از لطفی که منتقدین اهالی مطبوعات در همه این سالها نسبت به «خواب تلخ» داشتند و مشعل امید به اکران «خواب تلخ» را روشن نگه داشتند، اکران «خواب تلخ» یک پیروزی برای همه ما، من به عنوان فیلمساز، گروه سازنده، تماشاگران علاقهمند به این فیلم و اهالی مطبوعات است. اما در مورد بحث «خواب تلخ» من فیلمنامه این فیلم را با نگاه به زندگی نابازیگران نوشتم و از خودشان وام گرفتم و سعی کردهام در مدیوم سینما فیلمی ساخته نشود که وابسته به یک نگاه خاص در یک زمان یا با نگاه به یک مدل سینما باشد. استقبال امروز از «خواب تلخ» نشان میدهد تاچه حد پایبند به این موضوع بودهام که با یک نگاه تاریخمصرفدار این فیلم را نسازم.
جملههای کلیدی - ١
من از مخالفان اصطلاح مخاطب خاص هستم و به نظرم اصطلاحی ابداعی است که اوایل دهه ٨٠اختراع شد و بیشتر از یک نگاه محدودکننده دولتی میآید. چماقی است که به شیوه محترمانه برخی فیلمها را به محاق دیده نشدن میبرد.
«مخاطب خاص» به تدریج یک کلمه روشنفکرانه شد که بیشترین سودش به نفع دولت بود و آن را چماقی کرد که به برخی فیلمها در طول سالها اجازه اکران نداد و تازه با تشکیل گروه هنر و تجربه توانستیم این فیلمها را ببینیم.
جملههای کلیدی - ٢
واقعیت این است که تقسیمبندی سینمای ایران پس از انقلاب سه گروه را شامل میشود. سینمای تجاری، دولتی و مستقل، و این سه گروه همیشه در کنار هم بودهاند و هرگاه که این سه تعارضی باهم نداشتند دوران خوش سینمای ایران بوده که هر گروه کار خودش را انجام میدهد.
در هیچجای دنیا یک تهیهکننده تجاری امریکایی، فرانسوی یا ژاپنی که به پول هم فکر میکند هیچگاه به خودش اجازه نمیدهد پیشبینی کند فیلمی را که بهواسطه مستقل بودن فروش ندارد از اکران محروم کند یا به خودش اجازه دهد آن را وارد چرخه اکران نکند.
***آیتالله موسوی بجنوردی: اجتهاد سید حسن خمینی بدیهی است
موج تایید اجتهاد سید حسن همچنان ادامه دارد این بار اما کسی لب به سخن گشوده که خودش هم در این دوره از انتخابات خبرگان نامزد شده است و در آزمون پر حرف و حدیث خبرگان نیز شرکت نکرده؛ آیتاللهی که بیشک کمتر کسی میتواند در مجتهد بودنش کوچکترین تردیدی به خود راه دهد. آیتالله سید محمد موسوی بجنوردی مجتهدی است که درجه اجتهادش را امام خمینی(ره) تایید کرد. از سوی دیگر او در سالهای ٦١ تا ٦٨ عضو شورای عالی قضایی بود که شرط حضور در این شورا، مجتهد بودن بود. حالا مجتهدی که روزی امام بر اجتهادش مهر تایید زده بود بر مجتهد بودن یادگار امام تاکید میکند تا او هم به موج علما و روحانیونی بپیوندد که سید حسن خمینی را مجتهد میدانند. آیتالله موسوی بجنوردی اما به این حد کفایت نمیکند و سید حسن خمینی را نهتنها مجتهد که فردی با سواد و دانش بالای سیاسی و عادل میداند. شاگرد پیشین امام از موضوع آزمون هم اظهار گلایه میکند و میگوید: چگونه است که در دورههای قبل افرادی بودند که در هنگام ثبتنام برای خبرگان به لحاظ علمی همسطح جایگاه امروز سید حسن خمینی نبودند اما صلاحیت این افراد، بدون آزمون تایید شد؟ آیتالله موسوی بجنوردی زمانی که برای ورود به انتخابات خبرگان اعلام آمادگی کرد، با صراحت گفت وارد عرصه انتخابات شده تا در این میدان سید حسن خمینی را همراهی کند. به گزارش آنا، آیتالله سیدمحمد موسویبجنوردی درباره اجتهاد سیدحسن خمینی گفت: با توجه به اینکه بنده سالهاست از نزدیک با خانواده امام (ره) و ایشان در ارتباط هستم، تایید میکنم سیدحسن خمینی علاوه بر اجتهاد، صلاحیت کامل نیز دارد. همچنین ایشان به نحو احسن تولیت حرم امام خمینی (ره) و موسسات مربوط به امام را برعهده دارند. این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جوسازیهای رسانههای خاص علیه صلاحیت علمی سید حسن خمینی برای خبرگان رهبری افزود: از نظر من ایشان علاوه بر مجتهد بودن، عادل نیز هستند. چگونه است که در دورههای قبل افرادی بودند که در هنگام ثبتنام برای خبرگان به لحاظ علمی همسطح جایگاه امروز سید حسن خمینی نبودند اما صلاحیت این افراد، بدون آزمون تایید شد؟ در صورتی که سید حسن خمینی در حالی برای خبرگان داوطلب شده که علاوه بر اجتهاد و تعهد کامل به مقام معظم رهبری، دارای فهم و دانش سیاسی بسیار بالایی است.
***اتمام حجت فقیه شورای نگهبان و رییس مجلس خبرگان رهبری : اجازه اجتهاد مراجع ملاک ما نیست
اظهارنظرها و حاشیهها درمورد صلاحیت نامزدهای انتخابات خبرگان رهبری تمامی ندارد. گاه روزنامهها گزارشهایی را منتشر میکنند و با وجود اینکه واژه «خبر دقیق» را چاشنی آن میکنند زمزمههای مخالف با آن به گوش میرسد و گاه برخی چهرهها به گمانهزنی میپردازند. سیدحسن خمینی در آزمون خبرگان شرکت نکرد و اعلام کرد شورای نگهبان از او برای آزمون دعوتی صورت نگرفته است. همین موضوع بود که بازار گمانهزنیها و شایعات را داغ کرد و در یک روز چند خبر ضد و نقیض در مورد احراز صلاحیت یادگار امام و برخی چهرههای دیگر منتشر شد با همه اینها سخنگوی شورای نگهبان اعلام کرد شرکت نکردن در آزمون برای برخی به منزله عدم احراز صلاحیتشان نخواهد بود و اگر نظر فقهای شورای نگهبان نسبت به آنها مثبت باشد احتمال تایید صلاحیتشان وجود دارد. حالا اما رییس مجلس خبرگان هم وارد این گود شده است و میگوید: احراز صلاحیت نامزدهای مجلس خبرگان رهبری تنها به فقهای شورای نگهبان اختصاص دارد. به نظر میرسد آیتالله یزدی با بیان این حرف میخواهد مهر پایانی بر شایعات و گمانهزنیها بزند. از سوی دیگر اما برخی روحانیون و علمای برجسته قم هم در این چند روز اظهارنظرهایی در مورد سطح اجتهاد سید حسن خمینی داشتهاند. آیتالله یزدی اما اگرچه در لفافه اما روشن میگوید که اینگونه نظرات تنها در امور آخوندی است و حتی اگر فردی اجازه اجتهاد هم داشته باشد باز این شورای نگهبان است که در مورد مجتهد بودن آن فرد برای ورود به خبرگان تصمیمگیرنده خواهد بود. بحث در مورد آزمون خبرگان اینبار بسیار حاشیهای شده است. تا پیش از این تصور میشد که این آزمون تنها در مورد کسانی که شناختهشده نبودند اعمال میشد.
آیتالله محمد یزدی، عضو فقهای شورای نگهبان درباره احراز صلاحیت نامزدهای انتخابات دوره پنجم خبرگان با بیان اینکه تشخیص اجتهاد کاری مشکل و فنی است، گفت: در فضای حوزه علما و اساتید گاهی اجازه اجتهاد به برخی از شاگردان و فضلا میدهند تحت عنوان امور حسبیه، وجوهات شرعیه و مسائلی از این دست که اعتبار آن در همان فضای خاص است نه در امور مربوط به مملکت و خبرگان. به گزارش آنا، این عضو فقهای شورای نگهبان تاکید کرد: در مساله احراز اجتهاد داوطلبان نمایندگی خبرگان قانون تکلیف را مشخص و تاکید کرده احراز شرایط انتخابشوندگان مجلس خبرگان به عهده فقهای شوراینگهبان است. یزدی خاطرنشان کرد: ما از همه حوزههای علمیه، بزرگان و مجتهدان درخواست میکنیم قانون رعایت شود و نباید بیجهت افکار عمومی را مشوش کرد. عضو فقهای شوراینگهبان بیان داشت: با صراحت عرض میکنم فقهای شوراینگهبان تحت هیچ فشاری درباره هیچ کس حاضر نیستند نظر بدهند و ما غیر از قانون هیچ چیز دیگر را قبول نداریم. آیتالله یزدی با بیان اینکه مساله علمیت و اجتهاد داوطلبان نمایندگی خبرگان امروز از مسائل روز شده و در رسانهها، سایتها و شبکههای اجتماع اظهارنظرهای زیادی دراینباره میشود، گفت: اظهارنظرهایی میشود که فلانی اجتهاد دارد، فلان شخص ندارد، یا فلان فرد حرفی را درباره فلان شخص بیان کرده و ممکن است بخواهند فقهای شورای نگهبان را در مضیقه قرار دهند. رییس مجلس خبرگان با تاکید بر اینکه تشخیص اجتهاد مربوط به فقهای شوراینگهبان است، گفت: اثبات علمیت و اظهارنظرهایی که در گوشه و کنار و در رسانهها مطرح میشود اعتبار قانونی ندارد و نمیشود به آنها اتکا داشت و اعتماد کرد؛ این مساله مربوط به فقهای شورای نگهبان است.
روایتی از آزمونهای خبرگان
آیتالله یزدی یادآور شد: درباره احراز اجتهاد داوطلبان و افراد باید فقهای شوراینگهبان حکم به علمیت و اجتهاد افراد بکنند؛ والا اینکه استادش چیزی نوشته، جامعه مدرسین نوشته، جامعه روحانیت نوشته یا فلان شخص مطلبی نوشته، اینها هیچ کدام اعتبار قانونی ندارد، بلکه تشخیص فقهای شورای نگهبان ملاک است. رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تصریح کرد: یکی از راههای تشخیص امتحان و آزمون است که تاکنون دو نوبت امتحان عمومی برگزار شده، افرادی آمدند، افرادی هم نیامدند، تعدادی قبول شدند و تعدادی هم قبول نشدند و بعد از آن نیز شورای نگهبان به لحاظ دیگر مسائل صلاحیت افراد را بررسی میکند و اظهارات متفرقه در این بین فاقد اعتبار است. آیتالله یزدی بیان کرد: یکی از مسائل دیگر شناخت فقهای شورای نگهبان از افراد است، با گفتوگوهایی که با افراد داشتهاند، یا درس آنها را دیدهاند یا قدرت استنباط آنها را تشخیص داده و میدهند؛ البته این مساله در جلسه شورای نگهبان بیان میشود و برای آن استدلال و مدرک میآورند. وی افزود: راه دیگری که برای احراز صلاحیت اجتهاد داوطلبان نمایندگی خبرگان وجود دارد، این است که طرف از سوی رهبری حکمی داشته باشد که اقتضای آن حکم اثبات علمیت و اجتهاد است، مثل ریاست قوه قضاییه. آیتالله یزدی خاطرنشان کرد: با کمال احترامی که برای همگان به ویژه بزرگان قایل هستیم، تاکید میکنیم اینکه فلان مرجع یا فلان مجتهد بگوید فلانی مجتهد است، این اعتبار قانونی ندارد، هرچند محترم است و نمیشود به این دلیل که یک نفر کسی را تایید کرده قانون را کنار گذاشت.
فقهای شورای نگهبان فقط قانون را قبول دارند
عضو فقهای شورای نگهبان تاکید کرد: با صراحت عرض میکنم، فقهای شورای نگهبان غیر از قانون هیچ چیز دیگر را قبول ندارند، اجازه اجتهاد برای امور حسبیه و شرعیه خوب است و نباید اجازه داد خارج از چارچوب قانون نکتهای گفته شود. آیتالله یزدی با تاکید بر حضور گسترده و پرشور همگان در انتخابات اسفندماه، خاطرنشان کرد: همزمانی دو انتخابات خبرگان و مجلس مزایا و معایبی دارد و ممکن است یک انتخابات، انتخابات دیگر را تحتالشعاع قرار دهد، مردم باید به هر دو انتخابات توجه ویژه داشته باشند.
جامعه مدرسین امیدوار است بتواند با جامعه روحانیت لیست مشترک ارایه دهد
رییس جامعه مدرسین همچنین از ارایه لیست انتخاباتی جامعه مدرسین برای مجلس خبرگان رهبری خبر داد و گفت: جامعه مدرسین لیستی را تهیه کرده که اعلام خواهد شد؛ امیدواریم بتوانیم با جامعه روحانیت مبارز نیز لیست مشترک داشته باشیم؛ اگر لیست مشترک ارایه شد با توجه به جایگاه برجسته این دو نهاد برجسته حوزوی، به مردم توصیه میشود که به این فهرست توجه خاص داشته باشند. وی با اشاره به تفاوتهای مجلس خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: مجلس شورای اسلامی برای آب و نان، اقتصاد و سیاست و مسائل اجتماعی کار میکند، اما خبرگان کلید اسلامیت نظام را در دست دارد و تز ولایت فقیه کلید آن در دست خبرگان است. آیتالله یزدی با تشریح وظایف مهم مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: شاید عامه مردم کمتر به اهمیت نقش و جایگاه خبرگان واقف باشند، اگر میخواهیم اسلامیت نظام و نظر امام و رهبری را مورد توجه قرار دهیم باید به این مجلس توجه ویژهای داشته باشیم. رییس در بخش دیگری از سخنان خود در گفتوگو با خبرنگاران، اظهار داشت: قانون و قانونگرایی در کشور بر همهچیز مقدم است، در یک کشور هفتاد و چند میلیونی اختلاف سلیقه و نظر در تمام سطوح وجود دارد؛ وجود این اختلافات اگر با صمیمیت و همدلی همراه باشد، میتواند موجب تکامل باشد، امیدواریم همه مردم و مخصوصا مسوولان اجرایی و نظارتی در این انتخابات جز قانون به هیچ چیز توجه نکنند. وی بیان داشت: اجازه ندهید گرایشهای حزبی و گروهی و دوستها وارد انتخابات شود؛ امیدواریم این انتخابات حماسه جدیدی در کشور باشد و با حضور حداکثری مردم همراه شود.
***حکم اعدام دادگاه کویت برای یک تبعه ایرانی
شبکه اسکاینیوز عربی در خبری مدعی شد که دادگاه کویت برای یک تبعه ایرانی حکم اعدام صادر کرده است. به گزارش ایسنا، این شبکه خبری در ادامه این خبر نوشت: دادگاه کویت برای دو متهم مرتبط با گروه «العبدلی» که یکی از آنها تبعه ایران بوده حکم اعدام صادر کرد. دادگاه کویت به اتهام واهی جاسوسی برای ایران و حزبالله برای این دو نفر حکم اعدام صادر کرده است. در آغاز ماه سپتامبر نخستین جلسه دادگاه این متهمان برگزار شد و از مجموع متهمان این پرونده، یکی ایرانی است و سه نفر آنها فراری هستند. متهمان مذکور پیشتر اعلام کردند در روند بازپرسی تحت شکنجه قرار گرفتهاند و مجبور شدهاند دست به اعترافاتی نادرست بزنند.
*** فرزند عارف از ادامه انتخابات انصراف داد
فرزند محمدرضا عارف که از حوزه یزد و اشکذر در انتخابات مجلس کاندیدا شده بود صبح دیروز با حضور در فرمانداری یزد انصراف خود را اعلام کرد. به گزارش ایلنا، حمیدرضا عارف به دلیل آنچه وی کمک به اجماع اصلاحطلبان اعلام کرد از ادامه حضور در رقابتهای انتخاباتی انصراف داد. در قسمتی از بیانیهای که او منتشر کرده، آمده است که «امروز که به یمن حضور ارزشمند مردان و زنان شهرمان در ثبتنام و اعلام نامزدی و پس از اعلام نتایج بررسی صلاحیتها، ترکیب خوبی از جوانان با انگیزه و توانمند و افراد با تجربه و دلسوز برای تصدی سمت نمایندگی در محضر شما شریفان قرار گرفته است، خیر و صلاح را در انسجام این نیروها و جلوگیری از ایجاد سردرگمی مردم در انتخاب نمایندهای اصلح و شایسته میبینم و در راستای کمک به تحقق اجماع و رسیدن همراهان به کاندیدای واحد در حوزه انتخابیه یزد و اشکذر و با تاکید بر همین الگو در تهیه لیست واحد برای ائتلاف فراگیر اصلاحطلبان سراسر کشور که قطعا به نفع مصالح عمومی کشور و منافع ملی است، کنارهگیری خود را از ادامه حضور در این عرصه اعلام میکنم.»
*** بزرگترین شانس اصلاحطلبان، اصلاحطلب بودنشان است
با نزدیک شدن انتخابات یک موضوع همواره در صدر بحث اصلاحطلبان و بدنه اجتماعیشان مطرح بوده است و آن شانس اصلاحطلبان در انتخابات پیش روست. واقعیت این است که با توجه به تجربهای که از دولت سابق و مجلس فعلی کسب شده است، قطعا در جناح بندیهای سیاسی و در شرایطی برابر با رقبا اصلاح طلبان بیشترین شانس را در انتخابات پیش رو از آن خود کردهاند و فقط کافی است کمی ابتکار عمل و مدیریت از خود نشان دهند تا اکثربت قاطع جامعه را با خود همراه کنند. اما نکته دیگری هم دراین میان وجود دارد که فارغ از بحثهای سیاسی و جناح بندیها و صف بندیهای انتخاباتی میتوان به آن نگاه کرد و توجه به آن خالی از لطف نخواهد بود و آن پرداختن به نفس واژهای به نام «اصلاحطلبی» است. بیشک امروزه همه کشورهای جهان برای حل مشکلات و برون رفت از مصایبی که گرفتار آن هستند نیازمند اصلاح هستند. حال ممکن است این اصلاح در سیاستها یا اصلاح در قوانین و حتی نگرشها به مسائل مختلف باشد. ایران هم از این قاعده مستثنی نیست و بیتردید راهحل بسیاری از مشکلات کشور در گرو اصلاح در سیاست و نگرشها است. واژه اصلاحات برای بسیاری از کشورهای جهان میتواند ریشه در تاریخشان داشته باشد و در طول تاریخ هر کشوری همواره دورههایی از اصلاحات وجود داشته است. در کشور ما هم اصلاحات سابقه تاریخی دارد اما نکتهای که میتواند وجه تمایز ایران با سایر کشورها به ویژه کشورهای غربی باشد، در این است که در کشور ما اصلاح و اصلاحات ریشه در دین و مذهبمان هم دارد و همین امر میتواند جریان اصلاحطلبی را ریشه دارتر با اقبال اجتماعی روبه رو کند. بحث اصلاح پیش از هر چیز برای ما ریشه قرآنی دارد و در بیانات حضرت علی(ع) به عنوان فردی که الگوی برتر ما برای حکومت مطرح است بسیار پررنگ است. تاکید امیرالمومنین بر این موضوع آنقدر است که حتی فرزندش امام حسین(ع) هم در راه اصلاح جامعه مسلمین به شهادت رسید و در طول تاریخ اسلام ائمه اطهار در راه اصلاح و بهتر شدن جامعه خود قدم برداشتهاند. بنابراین با توجه به اینکه جامعه ایرانی یک جامعه دینی شمرده میشود، به جرات میتوان گفت بزرگترین شانس اصلاحطلبان در واقع همین اصلاحطلب بودنشان است و با توجه به اینکه اصلاحات ریشه در تاریخ و مذهب این مردم دارد طبیعی است که به این جریان اقبال عمومی نشان دهند. در انتخابات پیش رو اصلاحطلبان میتوانند جامعه را همراه خود سازند و حضور حداکثری مردم را پای صندوقهای رای محقق کنند و این همان خواستهای است که رهبر انقلاب در آخرین سخنرانیاش بیان کردند و از همه آحاد ملت خواستند تا پای صندوقهای رای حاضر شوند. اما برای تحقق این مهم یک نکته دیگر هم بسیار حایزاهمیت است و آن نقش شورای نگهبان در مواجهه با اصلاحطلبان است. اگر شورای نگهبان در بررسی صلاحیتها با سعه صدر و نگاه مثبت به آینده کشور با جریان اصلاحطلبی منعطف رفتارکند بدنه اجتماعی هم به این رفتار واکنش مثبت نشان خواهد داد و بیشک این واکنش میتواند برای آینده کشور نتایج مطلوبی را به همراه داشته باشد و خواسته رهبری نظام را برای حضور حداکثری مردم پای صندوقهای رای نیزبرآورده کند.
روزنامه کیهان
شیرینی آدامسی!چه دادیم و چهگرفتیم؟
در حالی که سرعت فزاینده دولت یازدهم برای اجرای تعهدات هستهای حتی طرف غربی را به اعجاب وا داشته، آمریکاییها علاوه بر تحمیل فشارهای مختلف به بهانههای واهی، قصد دارند تا با اجرای ناقص و نیمبند برجام، علاوه بر حفظ ساختار تحریمها، راه نفوذ خود را در ایران هموار کنند.
دولت یازدهم با شعار تدبیر و امید و با وعدههای فراوان پیرامون حل مسئله هستهای ظرف سه تا شش ماه، در خرداد سال 92 به روی کار آمد و بلافاصله از تیر ماه همان سال وزارت خارجه را مسئول آغاز مذاکرات هستهای با غرب کرد و گفتوگوها آغاز شد. ماحصل دور نخست گفتوگوهای هستهای دولت تدبیر و امید با کشورهای موسوم به 1+5 توافق موقت یا همان توافق ژنو بود. خروجی این توافق برای ایران این بود که در مجموع 7 میلیارد دلار از درآمدهای نفتی بلوکه شده خود را در بانکهای خارجی دریافت کرد ولی در برابر امتیازاتی که به طرف غربی واگذار شد این رقم قابل اعتنا نبود. پس از توافق ژنو، به دلیل موقت بودن این توافق از بهمن ماه همان سال دور جدید مذاکرات ایران و غرب آغاز شد، مذاکراتی که پس از حدود 20 ماه در 23 تیر سال جاری به بار نشست و امروز در افکار عمومی به عنوان برنامه جامع اقدام مشترک یا برجام شناخته میشود.
در طی دو سال و نیمی که دولت یازدهم با طرف غربی پای میز مذاکره بر سر مسئله هستهای نشست نه تنها تحریمهای ظالمانهای که از قبل بر ایران تحمیل شده بود لغو نشد بلکه طرف غربی با گستاخی و جسارت هر چه تمام در حین مذاکرات هستهای بر تعداد و حجم تحریمهای جمهوری اسلامی ایران افزود.
توافق ژنو در 3 آذر 92 حاصل شد ولی تنها چند روز بعد از آن طرف غربی نه تنها نرمشی در لحن و فحوای کلامش ایجاد نشد بلکه با کاربرد لفاظیهای قبل نشان داد که سر سازش با ایران ندارد. این چرخش ادبیات در طرف غربی توسط برخی از رسانهها در کشور مسکوت ماند. برخی از روزنامههای اصلاحطلب با سروصدای زیاد در تلاش بودند تا این توافق ژنو را یک پیروزی بزرگ و منحصر به فرد در تاریخ هستهای معرفی کنند. روزنامه «گسترش» فردای روز توافق موقت با تیتر «تحریمها ترک خورد» به استقبال این توافق رفت. روزنامه روزان از این توافق به عنوان «معامله قرن» یاد کرد و روزنامه آرمان در تیتر یک خود چنین آورد «باید به ظریف مدال داد». البته این تیترها تنها گوشهای از هیاهوی رسانهای زنجیرهایها برای بزرگنمایی این توافق بود.
تحریم، فردای روز توافق ژنو
در همین حال که برخی سرخوشانه در ایران مشغول بزم به مناسبت توافق ژنو بودند در 15 آذر 92 دانکن هانتز عضو کمیته نیروهای مسلح کنگره گفت: فکر میکنم اگر ما مجبور باشیم ایران را بزنیم نباید با نیروی زمینی عمل کنیم بلکه باید این کار را با استفاده از بمبهای اتمی تاکتیکی انجام دهیم تا آنها را برای یک یا سه دهه به عقب برانیم. در 16 آذر همان سال نیز اوباما دوباره از گزینه حمله نظامی استفاده کرد: اگر ایران به توافقنامه هستهای پایبند نماند تحریمها را افزایش میدهیم و آمادگی برای گزینه نظامی هم وجود دارد. سه روز بعد در 19 آذر نیز وزیر امور خارجه آمریکا جان کری گفت: اگر ایران هر بخشی از این توافقنامه را نقض کند، همه پیشرفتها متوقف میشود و آمریکا میتواند به صورت نظامی پاسخ دهد.
در تاریخ ۸ آذر ۹۲، یعنی کمتر از یک هفته بعد از امضای توافق ژنو، اتحادیه اروپا، نام شرکت مدیریت ساخت نیروگاههای هستهای ایران و ۱۶ شرکت کشتیرانی را به فهرست شرکتهای ایرانی تحت تحریم این اتحادیه افزود. سید عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه در این باره گفت: اولاً توافقنامه هنوز اجرایی نشده است و ثانیاً چنین اقدامی در چارچوب اجرای تحریمهای گذشته ارزیابی میشود و به معنای وضع تحریم جدید نیست. چند روز بعد در تاریخ ۲۱ آذر ۹۲ و در حالی که تیم کارشناسان ایرانی و تیم غربی در وین مشغول بررسی امور مربوط به اجرایی شدن توافق ژنو بودند، وزارت خزانهداری آمریکا نیز نام شرکتها و افرادی را به تحریمهای خود افزود. ماری هارف، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: آنها [مقامات ایرانی] این را میدانستند.
طرفهای غربی در حین مذاکرات ژنو و وین هرگاه اراده کردند ایران را با تحریمهای جدید مواجه کرده و هر بار نیز دولتمردان و هیئت مذاکرهکننده حتی حداقل مواضع را نیز در برابر این تحریمها اتخاذ نکرد و همین امر باعث گستاخی شدیدتر آمریکاییها شد.
صدای روسها هم درآمد
۱۷ بهمن ۹۲ و تنها چند روز پس از آغاز مذاکرات وین، افراد و شرکتهایی به لیست تحریمهای آمریکا افزوده شدند. جالب اینجاست که سخنگو و مسئولان وزارت خارجه از کنار این ماجرا عبور کردند اما وزارت خارجه روسیه با صدور بیانیه شدیداللحنی، این اقدام را نقض مستقیم توافقنامه هستهای ژنو و نقض قوانین بینالمللی خواند.
مماشات وزارت خارجه در برابر تحریمها و تهدیدات آمریکا کار را به جایی کشاند که طرف آمریکایی برای اولین بار در تاریخ 35 ساله انقلاب اسلامی از ورود نماینده ایران در سازمان ملل جلوگیری کرد. حمید ابوطالبی که از طرف رئیس جمهور، که قول داده بود حرمت و کرامت را به پاسپورت ایرانی بازگرداند، بهعنوان نماینده جدید ایران در سازمان ملل انتخاب شده بود، به بهانه حضور در تسخیر لانه جاسوسی از ورود به مقر سازمان ملل منع شد. دولت ایالات متحده در روز جمعه ۲۲ فروردین ۱۳۹۳ به صورت رسمی اعلام کرد که کنگره این کشور ورود آقای ابوطالبی به خاک آمریکا را ممنوع کرده است.
کاروان تحریمهای غرب و آمریکا در حین گفتوگوهای هستهای به همین جا ختم نشد بلکه در 7 شهریور 93 دیوید کوهن معاون وزیر خزانهداری آمریکا از تحریم جدید آمریکا علیه ایران پردهبرداری کرد و گفت: تصمیم واشنگتن علیه بیش از 25 شرکت و فرد که مظنون به همکاری در جهت توسعه برنامه هستهای و کمک به دور زدن تحریمها توسط ایران هستند، نشاندهنده تداوم عزم ما در جهت اقدام علیه هر کسی، در هر جایی که تحریمها را نقض میکند است.
بعد از توافق وین (برجام) نیز رسانههای اصلاحطلب دست از تمجید و تملق برنداشتند و همان وضعیتی که پس از توافق موقت شاهد بودیم در این روزنامهها تکرار شد و با تیتر هماهنگ «آمادهباش برای جشن هستهای به استقبال این توافق رفتند»؛ توافقی که در همان حین تنظیم اسنادش در غرب در حال نقض بود و در مجلس نمایندگان آمریکا مشغول اعمال تحریمهای جدید بودند.
شمارش معکوس برجام ماراتن تحریمهای کنگره
گذشته از تحریمهای کوچک و بزرگی که در حین مذاکرات و در دوران دوسال و نیم روی کار آمدن دولت یازدهم غربیها به بهانههای مختلف علیه ایران اعمال کردند، در آستانه اجرای برجام به نظر میرسد که شیطنتها همچنان ادامه دارد و طرحهای مختلف تحریمی برای ایران از سوی آمریکاییها در نظر گرفته میشود و یکی از پر سر و صداترین آنها در روزهای اخیر نیز قانون محدودیت سفر به ایران بود که توسط رئیس جمهور آمریکا نیز به امضا رسید. باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا با امضای لایحه بودجه سال جاری این کشور، محدودیتهای تازه برای ورود به این کشور را هم به عنوان بخشی از قانون بودجه تایید کرده است.
ماجرای این قانون ضد ایرانی به این صورت است که مجلس نمایندگان آمریکا روز ۸ دسامبر (۱۷ آذر) طرحی را تصویب کرد که محدودیتهای تازهای را برای شهروندان ۳۸ کشور که در حال حاضر بدون ویزا به آمریکا سفر میکنند، در نظر میگیرد. بر اساس فصل ۲۰۳ از متن بودجه سال آینده آمریکا - که بعد از تصویب سنا و امضای اوباما به قانون تبدیل شده - اگر شهروندان این ۳۸ کشور در پنج سال گذشته به سوریه، عراق یا کشورهای حامی تروریسم از نظر وزارت خارجه آمریکا (ایران، سودان و سوریه) سفر کرده باشند، نمیتوانند مانند گذشته بدون ویزا وارد آمریکا شوند. به علاوه کسانی که تابعیت دوگانه این کشورها را هم دارند، از جمله ایرانیهایی که شهروند کشورهای معاف از ویزا مانند بریتانیا، استرالیا یا فرانسه هستند، باید با اجرای قانون تازه برای سفر به آمریکا درخواست ویزا کنند.
بعد از هستهای موشکها حربه تحریم میشوند
این طرح در واقع رسماً مانع از ورود هرگونه سرمایهگذار غربی به ایران میشود و دست تجار و شرکتهای مالی و صنعتی را برای ورود به اقتصاد ایران میبندد و علاوه بر این طرح مذکور زنگ هشداری بود برای کسانی که کورکورانه هنوز معتقدند که اعمال تحریمها در کنگره آمریکا از سوی چند سناتور و نماینده افراطی جمهوریخواه است چرا که قانون اخیر ضدایرانی مجلس نمایندگان آمریکا با 407 رای مثبت و تنها 19 رای منفی به تصویب رسید و این به معنای اتفاقنظر نمایندگان جمهوریخواه و دموکرات در زمینه تحریم و تحدید جمهوری اسلامی ایران است.
از طرفی چند روز پیش در 17 ماه جاری جان کربی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: هیچ یک از بندهای توافق هستهای میان ایران و 1+5، آمریکا را از اعمال تحریمهای جدید به علت پیشبرد برنامه موشکی ایران بازنمیدارد.
این اظهارنظرها از سوی آمریکاییها در حالی ادامه دارد که خبرهای منتشر شده حاکی از آن است که آمریکا به دنبال محدودیتهای جدیدتری است و قانونگذاران آمریکایی چند طرح ضد ایرانی دیگر را نیز مطرح کرده و در حال بررسی آنها هستند و جدیدترین بهانه آنها نیز برنامههای موشکی ایران قلمداد میشود.
این طرحها شامل طرح عدم تحمل اقدامات تروریستی، خاتمه برنامه تسلیحات هستهای ایران قبل از تخفیف تحریمها، طرح تحریم و جلوگیری از موشکهای بالستیک ایران است که مجلس نمایندگان آمریکا بعد از تصویب طرحی که اختیارات دولت برای رفع تحریمهای ضدایرانی را کاهش میدهد به دنبال تصویب و اجرای این سه طرح ضد ایرانی است.
توطئه غربی-عربی نفتی ضد ایران
فراسوی خط و نشانهای تحریمی و اعمال محدودیتهایی که غرب به رهبری آمریکا بر جمهوری اسلامی طی مدت حدودا سه ساله مذاکرات هستهای دولت یازدهم با 1+5 وارد کرده است در چند ماه اخیر شاهد خروش موج توطئهای جدید در زمینه قیمت نفت هستم؛ توطئهای که حتی وزارت نفت را نیز به صدا درآورد. کاهش روزافزون قیمت نفت در چند ماه اخیر نشان از این توطئه فاحش غربی- عربی دارد که از این روزنه با سست کردن درآمدهای مالی کشور بتوانند زیربنای اقتصاد ایران را تضعیف و از این جمهوری اسلامی کشوری تابع در جهت اعمال سیاستهای خود بسازند که به همه سازهای غرب برقصد. دولت یازدهم در سال 92 در حالی عرصه مدیریت کشور را به دست گرفت که هر بشکه نفت به طور متوسط 100 دلار معامله و روانه بازارهای مصرف میشد ولی از زمانی که روند گفتوگوهای هستهای با 1+5 شتاب گرفت با افت بیسابقه قیمت نفت مواجه شدهایم به نحوی که هر بشکه نفت با قیمتی زیر 28 دلار به بازارهای جهانی عرضه میشود. البته این وضعیت به طور بارزی توسط آمریکا و عربستان برای ناکامی جمهوری اسلامی در زمینه توسعه اقتصادی مدیریت میشود. در واقع هدف از این توطئه پلید این است که شرایطی را به وجود آوردهاند که حتی فردای روز اجرایی شدن برجام نیز اتفاقی در اقتصاد ایران رخ ندهد.
طرف آمریکایی حتی در این روزها که به ادعای خودشان حدود یک هفته تا اجرای برجام مانده دست از تحریم برنداشتهاند و در حالی که ایران با سرعت توقفناپذیر در حال اجرای تعهدات خود و آخرین مراحل آن یعنی خارج کردن قلب رآکتور اراک است، مجلس نمایندگان آمریکا طرحهای جدیدی برای تحریم علیه ایران پیشنهاد و تصویب میکند.
اکنون زمان اعمال فشار است!
«کوین مککارتی»، رهبر اکثریت جمهوریخواه در مجلس نمایندگان آمریکا گفت: حامیان و مخالفان برجام در کنگره، خواستار وضع تحریمهای جدید علیه ایران هستند. او از نمایندگان دو حزب خواست برای تحریم ایران متحد شوند. وی ادامه داد: «جمهوریخواهان و دموکراتها میدانند که لازم است ما همین حالا فشار روی ایران را آغاز کنیم.»
روزنامه وال استریت ژورنال نیز در گزارشی از افزایش فشار نمایندگان دموکرات آمریکایی به باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا برای اقدام علیه ایران در زمینه آزمایش موشکی این کشور خبر داد. این گزارش افزود: هم نمایندگان دموکرات و هم نمایندگان جمهوریخواه آمریکایی معتقدند که برای حفظ اعتبار آمریکا در توافق هستهای، کاخ سفید باید تحریمهایی را علیه ایران بعد از انجام دو آزمایش موشکی که اخیرا انجام شد اعمال کند و آن را پیش ببرد. این روزنامه در ادامه افزود: مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه در زمینه طرح جمهوریخواهان برای دشوار کردن رفع تحریمها علیه ایران رایگیری میکند. این طرح که خواستار دشوار کردن رفع تحریمهای آمریکا علیه ایران است روز پنجشنبه هفته گذشته در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان به تصویب رسید و برای رأیگیری مجدد، به صحن اصلی مجلس ارجاع داده شد.
این روند در حالی است که دولت یازدهم بیاعتنا به تحریمهای رو به افزایش آمریکا ضد ایران با سرعتی وصفناپذیر که حتی باعث اعجاب خود آمریکاییها نیز شده در حال اجرای مو به موی تعهدات خویش است.
وبگاه اینترنتی کنگره آمریکا «هیل»، با نقل خبر خروج قلب رآکتور اراک نوشت: ایران با سرعتی فراتر از حد انتظار در حال اجرای تعهدات خود تحت سند «برجام» است. این پایگاه اینترنتی با اشاره به پایان عملیات خروج قلب رآکتور اراک نوشت: «پیشرفت ایران، (در اجرای برجام)، سریعتر از آن چیزی است که تحلیلگران انتظار داشتند.»
رفتار دولت یازدهم در اجرای تعهدات هستهای حتی غربیها را به این نکته سوق داده که شائبه انتخاباتی بودن و تاثیرگذاری این رفتار بر انتخاباتهای اسفند ماه سال جاری را در نظر گرفتهاند. سرعت عمل دولت یازدهم در اجرای تعهدات، حریف را نیز به تعجب وا داشته در حالی که حریف نه تنها کوچکترین تلاشی برای اجرای تعهدات خود نمیکند بلکه حتی تحریمهای جدیدی بر حجم تحریمهای جمهوری اسلامی اضافه میکند و صرف نظر از آنها بازیهای جدیدی از جمله اعمال توطئه نفتی و همچنین پیش کشیدن مسئله موشکی را نیز مطرح کرده است.
آگاهی از این شائبه توسط طرف آمریکایی و سرعت عمل دولت برای اجرای تعهدات باعث خواهد شد تا طرف غربی فردای روز اجرای برجام با تعلیق و یا لغو بخش کوچکی از تحریمها شیرینی آدامسگونهای را به ایران عرضه کند به این معنا که با رهاسازی بخش اندکی از تحریمها هم پایگاه جریانی را که مورد حمایت خویش است در افکار عمومی محکمتر کرده و راه آنها را برای ورود به مجلس همواره میکند و هم اینکه با حفظ بخش اعظم ساختار تحریمها، توان هستهای ایران را از بین میبرد. یعنی طرف غربی قصد دارد تا با تزریق لذتی آنی و لحظهای در فردای روز اجرای برجام پایگاه و راه نفوذ خود را با حفظ تحریمها در ایران هموارتر کند.
*** فاصلهگذاری اصلاحطلبان با موسوی و کروبی /پس خاتمی چه میشود؟!
عضو فراری حلقه کیان میگوید اصلاحطلبان بدون سر و صدا در حال فاصلهگیری از موسوی و کروبی هستند در حالی که خاتمی هم با آنها در جنبش (فتنه) سبز همراهی کرده است.
مجید محمدی در بحبوحه فتنه سبز تصریح کرده بود جنبش سبز فراتر از بحثهای انتخاباتی یا حتی مخالفت با رهبری و نظام، دنبال معارضه با اسلام است تا جایی که بتوان شرابخواری و کشف حجاب کرد و مشکل اصلی سر راه جنبش خود اسلام است.
وی اخیراً ضمن مقالهای در وبسایت رادیو فردا نوشت: نیروهای اصلاحطلب از اعتماد پایین به خود رنج میبرند و همین آنها را در موضع شکست قرار میدهد.
وی درباره «فاصلهگیری اصلاحطلبان از موسوی و کروبی» نوشت: حکومت در رام کردن اصلاحطلبان و پایین آوردن انتظارات آنها از خود و انتظارات جامعه از آنها بسیار موفق عمل کرده است. علی تاجرنیا عضو مجلس ششم در مصاحبه با ایسنا و درباره اعتراضات سال 88 میگوید: «واقعیت مطلب این است که باید بین اصلاحطلبان و کاندیدای اصلاحطلب تفکیک قائل شد؛ در واقع کاندیدای اصلاحطلبان در سال 88 برای حضور در انتخابات خاتمی بود.» (ایسنا، 3 بهمن 1393) تاجرنیا در فاصلهگیری از موسوی و کروبی و رهنورد و جایگزین کردن آنها با خاتمی متوجه نیست که خاتمی نیز از سران فتنه به حساب آمده و علاوه بر ممنوعالخروج بودن، صدا و تصویر و گزارش از وی در رسانه ها ممنوع است. عضو فراری حلقه کیان همچنین درباره «جدایی عاطفی از روحانی» نوشت: سعید حجاریان مشاور خاتمی و عضو شورای شهر اول برای جداکردن حساب اصلاحطلبان از روحانی بالاخص در آستانه انتخابات مجلس میگوید: «روحانی چند ماه دیگر گرفتاریهای عجیب و غریبی خواهد داشت؛ بیپولی، پروژههای عمرانی، اخراج کارگران، ناتوانی در پرداخت یارانه و حتی بخشی از حقوق دیگران... ما چارهای جز دفاع از روحانی نداریم... شکست روحانی شکست ما نیست. او اصلاحطلب نبوده است.» (اعتماد، 24 اسفند 1393)
وی خاطرنشان کرد: اصلاحطلبان از یک سو میدانند که نمیتوانند به طور مستقل و بدون نسبتی با بخشی از حکومت به صحنه انتخابات حتی پا بگذارند، چه برسد به این که موفق شوند. اما از سوی دیگر متوجهاند که دولت روحانی کارنامه قابل توجهی در حوزه اقتصاد و جامعه و سیاست و فرهنگ نداشته و نمیتوان با اتکا به آن به صحنه آمد. به همین دلیل است که حجاریان میخواهد حساب اصلاح طلبان را از دولت روحانی جدا کند در عین آن که حاضر نیست از آن جدا شود (طلاق عاطفی).
*** مأمور لانه جاسوسی آمریکا اولین چراغ تحریم انتخابات را روشن کرد
رئیس جمهور فراری و همکار گروهک تروریستی منافقین خواستار تحریم انتخابات شد.
ابوالحسن بنیصدر ضمن مقالهای که در رسانههای ضد انقلاب منتشر شد، تصریح کرد، چون رأی دادن در حقیقت تصدیق حاکمیت است، نباید در انتخابات شرکت کرد و باید به تحریم انتخابات پرداخت. وی مینویسد: فرض بگیریم که «انتخابات» به طور کامل «آزاد» باشد؛ به این معنی که هم آزادی نامزد شدن وجود داشته باشد و هم آزادی بیان و آزادی اجتماع و آزادی وسایل ارتباط جمعی و آزادی نامزد گزینی به یمن برخورداری از حق اطلاع و شفافیت انتخابات؛ با وجود همه اینها، آیا رأی دادن در چنین سیستمی جز تسلیم شدن به قدرت سالب حق حاکمیت و برگزیدن کارگزار برای «رهبر» معنی دیگری میدهد؟
وی ادعا کرد: انتخابات در ایران آزاد نیست چون تحت نظارت شورای نگهبان قرار دارد.
یادآور میشود ابوالحسن بنی صدر با اسم رمز SDLURE در استخدام رسمی لانه جاسوسی آمریکا قرار داشت که با تسخیر لانه جاسوسی بخشی از اسناد خیانت و وطنفروشی وی لو رفت. وی پس از ریاست جمهوری ارتباطات وسیعی با گروهک تروریستی منافقین برقرار کرد و حتی دختر خود را به عقد مسعود رجوی سرکرده این گروهک درآورد اما در پی سلب اعتماد نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی و رأی به عدم کفایت وی، بنیصدر با پوشش و ظاهر زنانه از کشور گریخت.
*** وقتی افراطیون اصلاحطلب مدعی آرامش و رونق اقتصادی میشوند
شعار انتخاباتی افراطیون مدعی اصلاحطلبی، توهین به شعور افکار عمومی است.
اصلاحطلبان شعار «امید و آرامش- رونق اقتصادی» را به عنوان شعار انتخاباتی برگزیدهاند و این در حالی است که پرونده و کارنامه دو دهه اخیر آنان انباشته از سیاهنمایی، و تزریق ناامیدی و بیثباتی به جامعه بوده و به اعتبار سیاستبازی و ترویج آنارشیسم و بیقانونی، یکی از عوامل مهم نابسامانیهای اقتصادی بودهاند.
احمد شیرزاد از افراطیون فراکسیون مشارکت در مصاحبه با آریا مدعی شد: شعار انتخاباتی اصلاحطلبان گمشده دهه گذشته است و اتفاقات یک دهه گذشته باعث شد در زندگیهای امروزی چیزی به اسم امید و آرامش وجود نداشته باشد.
همچنین محمود میرلوحی دیگر عضو حزب منحله مشارکت در مصاحبه با روزنامه اعتماد گفت: وقتی دوستان درباره شعار انتخاباتی بحث میکردند، متوجه شدیم که آنقدر شعارهای متعدد در کشور تکرار شده که به سمت هر کدام برویم میبینیم که از صدر تا ذیل و از ازل تا ابد همه را گفتهایم. شعارهایی که وعده تحقق آنها را داده بودیم. متأسفانه فضای جامعه شاهد بوده که همه گفتهاند اقتصاد را متحول میکنیم؛ ژاپن اسلامی درست میکنیم؛ همه چیز ارزان میشود؛ قیمتها تثبیت میشود و دنیا و آخرت را آباد میکنیم. لذا وقتی دوستان میخواستند شعار انتخاباتی را برگزینند به شدت این دغدغه وجود داشت که شعاری تکراری و روتین نباشد. حتی مسئله بر سر این بود که اساساً شعار انتخاب کنیم یا خیر. اصلاحطلبان به این جمعبندی رسیدند که به هر صورت باید شعاری انتخاب شود. لذا با توجه به نگاه جریان اصلاحطلبی این شعار برگزیده شد.
وی همچنین گفته است: انتخابات بار دیگر میخواهد به مردم بگوید که میخواهد زندگی مردم بچرخد؛ خواستار رفاه و رونق اقتصادی است؛ به دنبال درمان رکود است؛ مسائل ازدواج جوانان و درمان ناهنجاریهای اجتماعی همه در گروی رونق اقتصادی است. لذا جریان اصلاحات این شعار را انتخاب کرد. موضوعات زیادی مطرح بود ولی تصمیم نهایی بر این سه پیام بود.
اصرار افراطیون مدعی اصلاحطلبی بر ادامه سیاست شعاردهی و در باغ سبز نمایی در حالی است که پس از 2 سال و نیم هیاهو، دعاوی این طیف باید به ثمر مینشست و مردم ثمر رونق اقتصادی- و نه رکود اقتصادی تشدید شده به شهادت آمار و ارقام دولتی- را مشاهده میکردند.
اخیراً حسین راغفر از اقتصاددانان اصلاحطلب در مصاحبه با روزنامه اطلاعات تصریح کرد: «نتیجه سیاستهای اقتصادی دولت، تشدید فقر و نابرابری است. سیاست خروج از رکود کاملاً بیخودی است... بانکها، پتروشیمیها و بنگاههای بزرگ، سیاستهای اقتصادی را به دولت دیکته میکنند؛ گرچه اسم این سیاست، خروج از رکود است اما اینها عملاً باعث میشود که جامعه فراتر از مرزهای نگرانی برود. اخیراً بحث خصوصیسازی آموزش و پرورش و بهداشت مطرح شده که نتیجه این خصوصیسازی چه میتواند باشد جز بدتر شدن وضعیت جامعه».
وی با تأکید بر اینکه بازار اقتصاد، از دستفروشان تا پتروشیمی را دربر میگیرد، افزود: متأسفانه امروز فقط پتروشیمی را میبینیم و نامه چهار وزیر به رئیس جمهوری نیز در راستای حمایت از این پتروشیمیها بود نه چیز دیگر؛ در حالی که برای حمایت از پتروشیمیها، گازوئیل کشاورز چند 10 برابر شده و کسی به آن اشاره نمیکند.
وی همچنین گفته است متأسفانه در طرحهای اقتصادی، اصلاً مردم دیده نمیشوند.
*** غرب میخواهد به نحوی انتقاد کند که پوسته تخم مرغ آلسعود نشکند!
موضع کجدار و مریز کشورهای غربی در قبال نقض حقوق بشر از سوی عربستان، قابل تداوم نیست.
فیلیپ گوردون (مشاور سابق اوباما و هماهنگکننده سابق سیاستهای خاورمیانه) ضمن سخنانی در اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا خاطرنشان کرد: بنابر برخی اخبار نخستوزیر انگلیس سفر خود به عربستان سعودی را احتمالاً لغو میکند که برای تشویق فروش هواپیماهای جنگی به این کشور بود. آلمان نیز در برنامههای فروش تسلیحات خود به عربستان سعودی تجدیدنظر میکند. در این خصوص باید بگویم فکر نمیکنم فروش تسلیحات به عربستان سعودی به علت اتفاقهای اخیر مربوط به این کشور لغو شود. آنچه موضعگیریهای کشورهای عربی در این خصوص نشان میدهد این است که دولتهای غربی با نوعی دو راهی در روابطشان با عربستان سعودی مواجه هستند. کشورهای غربی با وجود همه اختلافهایی که با عربستان سعودی درباره این اعدام اخیر (شیخ النمر) در این کشور دارند و معتقدند این اعدام اقدامی ناخوشایند و نادرست بوده است، باز هم علاقهمند هستند روابط خود را با عربستان سعودی حفظ کنند.
مشاور سابق اوباما میافزاید: دولتهای غربی نه تنها میخواهند به عربستان سعودی سلاح بفروشند یا از این کشور نفت خریداری کنند بلکه باید توجه داشت که عربستان سعودی با وجود همه کاستیها و مشکلاتی که دارد، همچنان شریک و همراه غرب در حوزه جمعآوری اطلاعات علیه گروههای افراطی است. در نتیجه، بروز بیثباتی در پادشاهی سعودی یا بدتر از آن، سقوط آل سعود اصلاً به نفع منافع غرب نیست. بنابراین میبینیم که ایالات متحده و شرکای اروپایی آن درباره مسئله عربستان سعودی در وضع بسیار بغرنجی قرار دارند بطوری که از یک سو میخواهند بر عربستان سعودی به خاطر نقض حقوق بشر فشار وارد کنند. اما در عین حال به رابطه با عربستان سعودی نیاز دارند و میخواهند این رابطه حفظ شود. به همین علت است که میبینیم نوعی ابهام در موضعگیریهای دولتهای غربی برای انتقاد جدی از عربستان سعودی وجود دارد زیرا غربیها نمیخواهند اوضاع از این هم بدتر شود. آنها میخواهند همکاری با عربستان سعودی حفظ شود. اما در عین حال، دولتهای غربی نمیخواهند حامی برخی از اقدامات عربستان سعودی باشند. به همین علت است که نوعی اکراه در کشورهای غربی برای موضعگیریهای تند ضد عربستان سعودی وجود دارد زیرا دولتهای غربی نمیخواهند با این کار و انتقادهای تند خود، آتش را شعلهورتر کنند. اما این موضعگیری غربیها درباره عربستان سعودی همانند آن است که بخواهیم روی پوست تخم مرغ راه برویم و پوست تخم مرغها را نشکنیم!»
لایحه برنامه ششم توسعه به خاطر ناهماهنگی در دولت لنگ میزند
یک روزنامه اصلاحطلب به خاطر ناهماهنگی در میان دستگاههای دولتی و سازمان مدیریت و برنامهریزی، خواستار تجدیدنظر در لایحه برنامه ششم توسعه شد. این در حالی است که تاخیر دولت در ارائه لایحه بودجه و همزمان شدن ارائه لایحه بودجه 95 و لایحه برنامه ششم توسعه به مجلس با اعتراض نمایندگان و کارشناسان مواجه است.
روزنامه شرق با تردید در رعایت ویژگیهای علمی و مدیریتی در تدوین لایحه برنامه ششم توسعه نوشت: چندی پیش وزیر نیرو مخالفت خود را با ادغام شدن با وزارت نفت و ایجاد وزارت انرژی اعلام کرد و پس از آن وزیر کشاورزی درباره جدا کردن بخش بازرگانی کشاورزی و پیوند آن با وزارت اقتصاد و دارایی نیز انتقاد کرد، به قول مولوی، آفتاب آمد دلیل آفتاب، این دو دستگاه از محتوای برنامه بیخبر بودهاند! همین مقدار گویای آن است که برنامه، مشارکتهای لازم را نداشته و به دور از پشتوانه مطالعاتی بوده است. چه اصراری است که برنامهای با کلیگویی و بدون اسناد ثبت شده و مشارکت گروههای مرتبط، تهیه شود؟
شرق میافزاید: از همه مهمتر هماهنگی لازم میان دستگاههای اقتصادی به ویژه میان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و دارایی و سازمان برنامه انجام شود تا سیاست انبساطی بانک مرکزی (وامهای ضد رکود اخیر) با سیاست انقباضی وزارت دارایی (افزایش درآمد مالیاتی) خنثی نشود!
این روزنامه خاطرنشان کرد: در مرحله نخست باید نظام فکری واحدی در اداره اقتصاد باشد. بانک مرکزی نمیتواند از یک آبشخور فکری سود جوید و سازمان برنامه از جریانی دیگر و دارایی نیز فارغ از آنها باشد؛ نحله فکری و نظام عقیدتی مشخصی باید راننده اقتصاد کلان کشور باشد. پس از این مرحله، سازمان برنامه متولی تهیه و تنظیم برنامه شود و دستگاههای دولتی هر یک براساس شاخه فعالیت خود با بخش خصوصی وارد تصدیگری برنامه شوند و حوزههای استراتژیک را تعریف کنند.
*** وقتی افراطیون اصلاحطلب مدعی آرامش و رونق اقتصادی میشوند
شعار انتخاباتی افراطیون مدعی اصلاحطلبی، توهین به شعور افکار عمومی است.
اصلاحطلبان شعار «امید و آرامش- رونق اقتصادی» را به عنوان شعار انتخاباتی برگزیدهاند و این در حالی است که پرونده و کارنامه دو دهه اخیر آنان انباشته از سیاهنمایی، و تزریق ناامیدی و بیثباتی به جامعه بوده و به اعتبار سیاستبازی و ترویج آنارشیسم و بیقانونی، یکی از عوامل مهم نابسامانیهای اقتصادی بودهاند.
احمد شیرزاد از افراطیون فراکسیون مشارکت در مصاحبه با آریا مدعی شد: شعار انتخاباتی اصلاحطلبان گمشده دهه گذشته است و اتفاقات یک دهه گذشته باعث شد در زندگیهای امروزی چیزی به اسم امید و آرامش وجود نداشته باشد.
همچنین محمود میرلوحی دیگر عضو حزب منحله مشارکت در مصاحبه با روزنامه اعتماد گفت: وقتی دوستان درباره شعار انتخاباتی بحث میکردند، متوجه شدیم که آنقدر شعارهای متعدد در کشور تکرار شده که به سمت هر کدام برویم میبینیم که از صدر تا ذیل و از ازل تا ابد همه را گفتهایم. شعارهایی که وعده تحقق آنها را داده بودیم. متأسفانه فضای جامعه شاهد بوده که همه گفتهاند اقتصاد را متحول میکنیم؛ ژاپن اسلامی درست میکنیم؛ همه چیز ارزان میشود؛ قیمتها تثبیت میشود و دنیا و آخرت را آباد میکنیم. لذا وقتی دوستان میخواستند شعار انتخاباتی را برگزینند به شدت این دغدغه وجود داشت که شعاری تکراری و روتین نباشد. حتی مسئله بر سر این بود که اساساً شعار انتخاب کنیم یا خیر. اصلاحطلبان به این جمعبندی رسیدند که به هر صورت باید شعاری انتخاب شود. لذا با توجه به نگاه جریان اصلاحطلبی این شعار برگزیده شد.
وی همچنین گفته است: انتخابات بار دیگر میخواهد به مردم بگوید که میخواهد زندگی مردم بچرخد؛ خواستار رفاه و رونق اقتصادی است؛ به دنبال درمان رکود است؛ مسائل ازدواج جوانان و درمان ناهنجاریهای اجتماعی همه در گروی رونق اقتصادی است. لذا جریان اصلاحات این شعار را انتخاب کرد. موضوعات زیادی مطرح بود ولی تصمیم نهایی بر این سه پیام بود.
اصرار افراطیون مدعی اصلاحطلبی بر ادامه سیاست شعاردهی و در باغ سبز نمایی در حالی است که پس از 2 سال و نیم هیاهو، دعاوی این طیف باید به ثمر مینشست و مردم ثمر رونق اقتصادی- و نه رکود اقتصادی تشدید شده به شهادت آمار و ارقام دولتی- را مشاهده میکردند.
اخیراً حسین راغفر از اقتصاددانان اصلاحطلب در مصاحبه با روزنامه اطلاعات تصریح کرد: «نتیجه سیاستهای اقتصادی دولت، تشدید فقر و نابرابری است. سیاست خروج از رکود کاملاً بیخودی است... بانکها، پتروشیمیها و بنگاههای بزرگ، سیاستهای اقتصادی را به دولت دیکته میکنند؛ گرچه اسم این سیاست، خروج از رکود است اما اینها عملاً باعث میشود که جامعه فراتر از مرزهای نگرانی برود. اخیراً بحث خصوصیسازی آموزش و پرورش و بهداشت مطرح شده که نتیجه این خصوصیسازی چه میتواند باشد جز بدتر شدن وضعیت جامعه».
وی با تأکید بر اینکه بازار اقتصاد، از دستفروشان تا پتروشیمی را دربر میگیرد، افزود: متأسفانه امروز فقط پتروشیمی را میبینیم و نامه چهار وزیر به رئیس جمهوری نیز در راستای حمایت از این پتروشیمیها بود نه چیز دیگر؛ در حالی که برای حمایت از پتروشیمیها، گازوئیل کشاورز چند 10 برابر شده و کسی به آن اشاره نمیکند.
وی همچنین گفته است متأسفانه در طرحهای اقتصادی، اصلاً مردم دیده نمیشوند.
*** مأمور لانه جاسوسی آمریکا اولین چراغ تحریم انتخابات را روشن کرد
رئیس جمهور فراری و همکار گروهک تروریستی منافقین خواستار تحریم انتخابات شد.
ابوالحسن بنیصدر ضمن مقالهای که در رسانههای ضد انقلاب منتشر شد، تصریح کرد، چون رأی دادن در حقیقت تصدیق حاکمیت است، نباید در انتخابات شرکت کرد و باید به تحریم انتخابات پرداخت. وی مینویسد: فرض بگیریم که «انتخابات» به طور کامل «آزاد» باشد؛ به این معنی که هم آزادی نامزد شدن وجود داشته باشد و هم آزادی بیان و آزادی اجتماع و آزادی وسایل ارتباط جمعی و آزادی نامزد گزینی به یمن برخورداری از حق اطلاع و شفافیت انتخابات؛ با وجود همه اینها، آیا رأی دادن در چنین سیستمی جز تسلیم شدن به قدرت سالب حق حاکمیت و برگزیدن کارگزار برای «رهبر» معنی دیگری میدهد؟
وی ادعا کرد: انتخابات در ایران آزاد نیست چون تحت نظارت شورای نگهبان قرار دارد.
یادآور میشود ابوالحسن بنی صدر با اسم رمز SDLURE در استخدام رسمی لانه جاسوسی آمریکا قرار داشت که با تسخیر لانه جاسوسی بخشی از اسناد خیانت و وطنفروشی وی لو رفت. وی پس از ریاست جمهوری ارتباطات وسیعی با گروهک تروریستی منافقین برقرار کرد و حتی دختر خود را به عقد مسعود رجوی سرکرده این گروهک درآورد اما در پی سلب اعتماد نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی و رأی به عدم کفایت وی، بنیصدر با پوشش و ظاهر زنانه از کشور گریخت.
*** لایحه برنامه ششم توسعه به خاطر ناهماهنگی در دولت لنگ میزند
یک روزنامه اصلاحطلب به خاطر ناهماهنگی در میان دستگاههای دولتی و سازمان مدیریت و برنامهریزی، خواستار تجدیدنظر در لایحه برنامه ششم توسعه شد. این در حالی است که تاخیر دولت در ارائه لایحه بودجه و همزمان شدن ارائه لایحه بودجه 95 و لایحه برنامه ششم توسعه به مجلس با اعتراض نمایندگان و کارشناسان مواجه است.
روزنامه شرق با تردید در رعایت ویژگیهای علمی و مدیریتی در تدوین لایحه برنامه ششم توسعه نوشت: چندی پیش وزیر نیرو مخالفت خود را با ادغام شدن با وزارت نفت و ایجاد وزارت انرژی اعلام کرد و پس از آن وزیر کشاورزی درباره جدا کردن بخش بازرگانی کشاورزی و پیوند آن با وزارت اقتصاد و دارایی نیز انتقاد کرد، به قول مولوی، آفتاب آمد دلیل آفتاب، این دو دستگاه از محتوای برنامه بیخبر بودهاند! همین مقدار گویای آن است که برنامه، مشارکتهای لازم را نداشته و به دور از پشتوانه مطالعاتی بوده است. چه اصراری است که برنامهای با کلیگویی و بدون اسناد ثبت شده و مشارکت گروههای مرتبط، تهیه شود؟
شرق میافزاید: از همه مهمتر هماهنگی لازم میان دستگاههای اقتصادی به ویژه میان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و دارایی و سازمان برنامه انجام شود تا سیاست انبساطی بانک مرکزی (وامهای ضد رکود اخیر) با سیاست انقباضی وزارت دارایی (افزایش درآمد مالیاتی) خنثی نشود!
این روزنامه خاطرنشان کرد: در مرحله نخست باید نظام فکری واحدی در اداره اقتصاد باشد. بانک مرکزی نمیتواند از یک آبشخور فکری سود جوید و سازمان برنامه از جریانی دیگر و دارایی نیز فارغ از آنها باشد؛ نحله فکری و نظام عقیدتی مشخصی باید راننده اقتصاد کلان کشور باشد. پس از این مرحله، سازمان برنامه متولی تهیه و تنظیم برنامه شود و دستگاههای دولتی هر یک براساس شاخه فعالیت خود با بخش خصوصی وارد تصدیگری برنامه شوند و حوزههای استراتژیک را تعریف کنند.
روزنامه شرق
بازخوانی یک اتهام چه کسی به نام هاشمی وام گرفت: مرد هزارچهره
اسناد رانتخواری مؤسسهای که خبرگزاری تسنیم مدعی شده متعلق به هاشمیرفسنجانی و خانوادهاش است، پای فردی با گذشتهای عجیب و غریب با توانمندیهای متعدد را به میان کشیده است. فردی با چندین شناسنامه (به گفته کیهان) که از یکسو با محمدرضا رحیمی، معاوناول محمود احمدینژاد- که هماکنون در زندان به سر میبرد- و خاوری، مدیرعامل فراری بانک ملی، رابطه دارد و از سویی دیگر خودش را نماینده محسن رضایی معرفی میکند و علیه اصلاحطلبان حرف میزند، ولی وقتی منافعش حکم کند، با چرخش ١٨٠ درجهای میتواند خودش را اصلاحطلب هم جا بزند و روزنامه مدعی اصلاحطلبی منتشر کند، با مؤسسهای با نام هاشمیرفسنجانی کلاهبرداری کند، اما بعد در گفتوگو با خبرگزاری فارس علیه هاشمی موضع بگیرد. مرد هزارچهره دوره هفتم و هشتم و نهم انتخابات مجلس از ساوه و زرندیه نامزد نمایندگی مجلس شورای اسلامی بوده - که البته شواری نگهبان صلاحیتش را رد کرد- و امسال هم قصد ورود به مجلس را دارد! خبرگزاری تسنیم در گزارشی مدعی شده بود که مؤسسه موسوم به «تنظیم، حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله هاشمیرفسنجانی» در سال ٨٦ وام ٥,٢ میلیارد تومانی از بانک ملی گرفته و هنوز پس نداده است. خبرگزاری تسنیم بخشی از اسناد مورد ادعای خود را هم منتشر کرده بود. در سند منتشرشده از سوی تسنیم، وامگیرنده فردی با نام اختصاری «م.م.ا». معرفی شده است. هم بانک ملی، هم دفتر هاشمیرفسنجانی و هم محسن هاشمی در تکذیبیههایی جداگانه، هرگونه ارتباط بین این مؤسسه، مؤسسان و اقداماتشان را با هاشمی تکذیب کردهاند. دفتر هاشمی حتی اعلام کرد علیه خبرگزاری تسنیم و رسانههای همسو به علت نشر اکاذیب، افترا و جعل شکایت میکند. بانک هم اقدام انجامشده را مجرمانه و متقلبانه خوانده و گفته اقدامات قضائی لازم در راستای آن انجام خواهد شد.
تکذیبیه بانک ملی
بانک ملی ٢١ دی در اطلاعیهای، پرداخت وام میلیاردی به شخص «هاشمیرفسنجانی» را تکذیب کرد. در این تکذیبیه آمده است: «به حکایت پاسخ استعلام واصله از اداره ثبت شرکتها و مؤسسات تجاری و مدارک مضبوط در سوابق اعتباری بانک ملی و تکذیبیه ارسالی دفتر نشر معارف انقلاب، مؤسسه تنظیم و حفظ و نشر آثار آیتالله هاشمیرفسنجانی بدون تجویز و اعلام موافقت آیتالله هاشمیرفسنجانی تأسیس و ایشان و منسوبین ایشان از اعداد مؤسسین یا مدیران مؤسسه مذکور نبوده و فاقد هرگونه تعرفه و تعهدی درخصوص تسهیلات بانکی پرداختشده به مؤسسه موصوف میباشند. لذا خلأ یا نقص مقررات موضوعه، امکان تأسیس چنین مؤسسهای را فراهم آورده است. تسهیلات بانک در سال ١٣٨٦ بنا به درخواست مؤسسه مذکور به خود مؤسسه پرداخت شده است. ضمنا اقدامات قضائی و اجرائی مقتضی در راستای وصول مطالبات از مؤسسه مذکور در حال پیگیری میباشد. با عنایت به اعلام دفتر انحصاری نشر آثار آیتالله هاشمیرفسنجانی (دفتر نشر معارف انقلاب) مبنی بر رد انتساب مؤسسه تنظیم حفظ و نشر آیتالله هاشمیرفسنجانی و صرفا استعمال غیرمجاز از نام ایشان، در صورت انطباق اعمال مؤسسین و مدیران مؤسسه موصوف با عناوین مجرمانه و اعمال متقلبانه، اقدامات قضائی مضاعف در این خصوص نیز پیگیری خواهد شد».
دفتر هاشمی در دو تکذیبیه در واکنش به گزارش تسنیم نوشت: «در آستانه انتخابات مجلس خبرگان، جریان تخریبی علیه آیتالله هاشمیرفسنجانی، پس از آنکه از اقدامات قبلی خود در تخریب ایشان نتیجه معکوس گرفت، در تازهترین اقدام، به جعل روی آورده و مدعی شده: دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله هاشمی، اقدام به معرفی فردی برای دریافت میلیاردی و وام مذکور را با آن فرد تقسیم نموده است! درحالیکه چنین موضوعی بهطور مطلق بیاساس بوده، نه فردی معرفی شده و نه این دفتر وامی را دریافت کرده است. متأسفانه ضعف فکری تخریبگران در حدی است که بدون آگاهی از اینکه دفتری به این نام وجود خارجی ندارد، اقدام به جعل مطلب علیه آیتالله هاشمیرفسنجانی کردهاند. این دفتر جهت آگاهی افکار عمومی اعلام مینماید، آثار آیتالله هاشمیرفسنجانی شامل خاطرات، خطبههای نماز جمعه و... توسط «دفتر نشر معارف انقلاب» تدوین و منتشر میگردد و جعل عنوان «دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله هاشمیرفسنجانی» علاوه بر آنکه پیامد حقوقی دارد، موجب وهن تخریبگران در انجام اقدامات ناجوانمردانه خود میشود و قطعا جاعلان مورد پیگرد قضائی قرار خواهند گرفت. دفتر آیتالله هاشمیرفسنجانی و کلیه مراکز و سازمانهای منسوب به ایشان، هیچ شخص حقیقی و حقوقی را جهت دریافت وام به سیستم بانکی معرفی نکردهاند». در تکذیبه دوم هم آمده بود که «مسئولان دولت گذشته در بانک ملی و اداره ثبت شرکتها و سایر نهادها باید پاسخگو بوده و تحت پیگرد قرار بگیرند».
براساس آگهی روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران که تسنیم هم آن را منتشر کرده است، شرکت مؤسسه تنظیم حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله هاشمیرفسنجانی در مهرماه ٧٦ تأسیس میشود. بنیاد مردم به نمایندگی «م.م.ا» با عنوان رئیس هیأت مدیره و «م.م.ا» بهعنوان رئیس هیأتمؤسس آن اعلام شده بودند. برای همین فرد در سال ٨٨ نامهای از دفتر معاوناول احمدینژاد خطاب به خاوری، مدیرعامل بانک ملی، صادر شده است که در آن درخواست بازپرداخت تسهیلات در ٤٨ قسط، بدون پیشپرداخت و با بخشودگی جریمه دیرکرد میشود. در انتهای این نامه آمده است که «براساس دستور جناب آقای دکتر رحیمی، معاون اول محترم رئیسجمهور جهت اقدام لازم ارسال شود».
«م.م.ا» کیست؟
رد پای «م.م.ا»را میتوان خیلی جاها پیدا کرد. او همهجا هست و همهجور اظهارنظری هم میکند. اردیبهشت ٨٨ با عنوان مشاور سیاسی محسن رضایی با سایت «فردا» مصاحبه میکند و رضایی را کاندیدایی برنامهمحور میخواند. شهریور ٨٨ تحت عنوان مشاور محسن رضایی و دبیرشورای برنامهریزی با روزنامه «خبر» مصاحبه کرده و از بیلان مالی ستاد خبر میدهد.
اردیبهشت ٩٢ هم در گفتوگو با فارس، سفرهای احمدینژاد را از برکات جمهوری اسلامی دانسته و گفته بود که هاشمی توانایی رئیسجمهورسازی ندارد چون مهرههای مورد نظرش با یک انگشت دست احمدینژاد و طیف او هم نمیتواند مقابله کند و این که روحانی نسخه کوچکشده هاشمی است. ٢١ اسفند ٨٧ هم باز در گفتوگو با فارس علیه جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و حجاریان و عباس عبدی مصاحبه میکند. همین آدم مدتی هم وارد حوزه رسانه میشود. روزنامه «فرهنگ آشتی» و «مغرب» را منتشر میکند. اولی را در شرایطی منتشر میکند که خود را نماینده محسن رضایی معرفی کرده بود؛ ولی دومی را با ظاهری اصلاحطلبانه منتشر میکند که البته بعد از چند شماره و بعد از انتشار دست خط خاتمی توقیف میشود.
روزنامه کیهان در یادداشتی با عنوان «پشت پرده سه هزار و ۴۱۷ تیتر سیاه» در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۸۸ درباره این فرد نوشته بود: «م.م.ا» که اکنون خود را رئیس شورای سیاستگذاری روزنامه «فرهنگ آشتی» معرفی می کند، با چندین شناسنامه متفاوت، همچنین استفاده از شگردهای پیچیده «فریب و کلاهبرداری جعل عنوان» در میان شخصیتها و محافل سیاسی و فرهنگی نفوذ کرده و از رهگذر عملیات فریب، هربار با حذف بخشی از نام و یا فامیل خود و به عبارتی «جعل هویت» برخی سازمانها و شخصیتهای حقوقی و حقیقی را فریب داده است. عبدالله عبدوس مدیرمسئول پیشین این روزنامه در پاسخ به کیهان نوشت: «نامبرده در اوایل سال جاری با معرفی خود بهعنوان نماینده آقای محسن رضایی اعلام کرد که قصد خرید امتیاز روزنامه «فرهنگ آشتی» را دارد و پیشنهاداتی ارائه کرد که پس از بررسی این پیشنهادات و با توجه به مشکلات و تنگناهای بیش از حد مالی، تصمیم بر این شد که امتیاز روزنامه واگذار شود». او در ادامه ضمن شرح ماجراهای مختلف نوشته بود که این فرد به شیوهای نامشروع و کلاهبردارانه اکنون روزنامه فرهنگ آشتی را منتشر میکند و بیش از آنکه به احقاق حق صاحبان روزنامه اقدام کند، تمامی آن را بهعنوان ملک خود در اختیار گرفته است. مواضع و شیوه اداره روزنامه فرهنگ آشتی هرگز مورد تأیید بنده بهعنوان مدیرمسئول نبود. منافع شخصی این فرد از همان ابتدا با دراختیارگرفتن روزنامهای که قرار بود نام محسن رضایی و اهداف انتخاباتی او را یدک بکشد به همه چیز اولویت داشت؛ بهعنوانمثال چند روز پس از واگذارشدن امتیاز روزنامه و اینکه مشخص شد آقای رضایی، این فرد را بهعنوان رئیس ستادش قبول ندارد و دکتر دانشجعفری را به سمت ریاست ستاد انتخاباتیاش منصوب کرد، ناگهان مواضع این فرد در چرخشی عجیب علیه ستاد آقای رضایی و شخص دانشجعفری تغییر کرد».
بعد از توقیف روزنامه مغرب در سال ٩١، مرد هزارچهره به اتهام مالی بازداشت شد و بعد از آزادی هشدار داد که چنانچه هاشمی رفتار خود را اصلاح نکند، ناگفتههایی که از وی دارد منتشر خواهد کرد! سال گذشته، در اتفاقی عجیب، برادرش خبر از ناپدیدشدنش داد. ایلنا به نقل از او نوشت: «حوالی روز پنجشنبه ۱۵ خردادماه خودروی برادرم در جاده مشهد به کلات پس از تعقیب توسط دو خودروی شاسی بلند دچار حادثه شده؛ اما هیچگونه اثری از برادرم در ماشین یافت نشد و وی بهطرز مشکوکی ناپدید میشود. پس از گذشت دو هفته، دیروز کارآگاهان پلیس آگاهی تهران مدعی شدند برادرم در اختیار نیروهای امنیتی است». سخنگوی قوه قضائیه تیرماه سال گذشته درباره ناپدیدشدن این شخص گفت: من امروز این موضوع را شنیدم و اطلاعی ندارم، پرسوجو میکنم و در این خصوص اطلاعرسانی میکنم. محسنیاژهای بعدا درباره او گفت «ایشان بازداشت نشده، تصادف کرده و به بیمارستان منتقل شده بودند».
*** از جعل حساب به نام هاشمی تا وام مؤسسه نشر / محسن هاشمی. معاون دانشگاه آزاد اسلامی
تاریخ تکرار میشود؛ این جملهای است که برخی به آن باور دارند و باید گفت دستکم در تخریب آیتالله هاشمی، شاهد تکرار تاریخ هستیم. برای کسانی که با جریانهای مبارزه قبل از انقلاب آشنایی دارند، سازمان مجاهدین خلق (منافقین)، شناختهشده است، این سازمان را در اواخر دهه ٤٠، نیروهای مذهبی مبارز تشکیل دادند و بسیاری از شخصیتهای انقلابی آن را تأیید و حمایت کردند، بهتدریج طیف غیرمذهبی و متمایل به
مارکسیسم - اپورتونیسم، در این سازمان قدرت را به دست گرفتند و با بهشهادترساندن شهید شریفواقفی، اعلام تغییر ایدئولوژیک کردند. با این اقدام، شخصیتهای انقلابی و مبارز برجستهای مانند مرحوم طالقانی، شهید مطهری، مرحوم منتظری و هاشمیرفسنجانی، با موضعگیری علیه این سازمان، هرگونه حمایت روحانیت و انقلابیون را از سازمان ممنوع کردند. هرچند امامخمینی(ره) از ابتدا به انگیزه و عقاید رهبران سازمان نظر منفی داشت، یادگار امام در رنجنامه خود اینگونه شرح میدهد: «آقا (امامخمینی) گفته است آقایان منتظری، طالقانی و مطهری هم مرا تشویق به دفاع از آنان کردند، ولی شماها متوجه نیستید. اینها شماها را بازی دادهاند، آنها به اسلام ما معتقد نیستند». اقدام سازمان در تغییر ایدئولوژی و تحریم سازمان از سوی شخصیتهای انقلابی، باعث شد نیروهای التقاطی سازمان، کینه شخصیتهای انقلابی را به دل بگیرند و در پی انتقامگیری از آنان باشند. این موضوع با پیروزی انقلاب اسلامی، وارد فاز جدیتری شد؛ شایعاتی سازمانیافته علیه شهید بهشتی و هاشمیرفسنجانی طراحی و منتشر میشد. روزی شایعه کردند که هاشمی در خانه اسداله علم، نخستوزیر شاه، زندگی میکند؛ خبرنگاران از هاشمی درباره این شایعه سؤال میکنند و او میگوید: «من در قلهک خانهای اجاره کردهام، خانه ملکی خودم را اجاره دادهام، بهخاطر اینکه از نظر امنیتی صلاح نبود. بعد از اینکه به من سوءقصد شد، پاسدارها گفتند آنجا را نمیتوانیم حفاظت کنیم، آنجا را ماهی دوهزارو ٥٠٠تومان اجاره دادم و بهخاطر اینکه هفت پاسدار به زندگی ما اضافه شدهاند، خانه بزرگتری با ماهی پنجهزارو ٦٠٠ تومان در قلهک اجاره کردم...، خانه علم سرجایش است، هرکس میخواهد برود ببیند». در اوج درگیریهای سازمان به طرفداری از بنیصدر با خط امام(ره)، بهویژه بهشتی و هاشمی، افشاگری علیه وی صورت گرفت. آیتالله هاشمیرفسنجانی در خاطرات فروردین ١٣٦٠ مینویسد: «پاکتی آوردند که در آن یک صورتحساب جعلی بهعنوان حساب من، در یکی از بانکهای اروپا بود که مبلغ کلانی موجودی نشان میداد. خوشبختانه من در خارج از کشور ابدا و اصلا حساب بانکی و غیربانکی ندارم. ظاهرا این جعل، توطئهای برای بدنامکردن روحانیون مسئولاست. ژ
خوشبختانه جاعل، فامیل واقعی من را نمیدانسته و به اسم مشهور من جعل کرده است. باید تحقیق کنیم و بهموقع توطئه افشا شود. راستی که ضد انقلاب چه بیوجدان و بیاخلاق است». سند جعلشده که چند روز بعد، تصویر آن در روزنامه کیهان هم چاپ شد، حسابی بانکی را نشان میداد که متعلق به هاشمیرفسنجانی است، حال آنکه نام خانوادگی رسمی هاشمی، هاشمی بهرمانی است. حدود هشت سال قبل و در اوج موضعگیریهای تخریبی دولت گذشته علیه آیتالله هاشمی، بانک دولتی ملی، وامی را باعنوان توصیه مؤسسه تنظیم، حفظ و نشر آثار آیتالله هاشمیرفسنجانی بدون گرفتن وثایق لازم پرداخت میکند. این مؤسسه بدون استعلام و اطلاع آیتالله هاشمیرفسنجانی یا منسوبان ایشان، توسط اداره ثبت شرکتها ثبت شده و بلافاصله نیز پس از دریافت وام، نام مؤسسه به «تنظیم و حفظ و نشر آثار و ارزشهای انقلاب اسلامی» تغییر میکند. نکته جالب تاریخی در اینجاست که تخریبگران هاشمی، همیشه روشهای مشابهی را بهکار میگیرند، یکبار درستکردن حساب جعلی به نام هاشمی در بانکهای سوئیس و بار دیگر ثبت مؤسسهای جعلی به نام هاشمی.
طنز تاریخی آنجاست که این تخریبگران چه از جنس سازمان منافقین باشند و چه از طیف افراطیون فعلی، با اشتباهاتی ناشیانه توطئه خود را نقشبرآب میکنند، ٣٠ سال قبل با اشتباهنوشتن نام هاشمی در حساب جعلی و امروز با اشتباه ثبتکردن نام مؤسسه جعلی نشر آثار هاشمی.
درحالیکه دفتر نشر معارف انقلاب که ربعقرن از تأسیس آن میگذرد، متولی انحصاری نشر آثار آیتالله هاشمیرفسنجانی محسوب میشود و تاکنون بالغ بر صد جلد از آثار ایشان توسط این دفتر آمادهسازی و منتشر شده است. و شاید بهترین پاسخ به تخریبگران هاشمی همان بود که امام خمینی پس از ترور آیتالله هاشمیرفسنجانی در پیام تاریخی خود تصریح کردند: «جناب حجتالاسلام مجاهد متعهد آقای هاشمی عزیز، مدرس که به امر رضاخان ترور شد، از بیمارستان پیام داد: به رضاخان بگویید من زنده هستم. مدرس حالا هم زنده است. مردان تاریخ تا آخر زنده هستند. بدخواهان باید بدانند هاشمی زنده است، چون نهضت زنده است...، اینان با این تلاشهای احمقانه نمیتوانند انقلاب اسلامی ما را ترور کنند، نمیتوانند شخصیت انسانی -اسلامی مطهری و هاشمی را ترور کنند؛ ... پاسداران انقلاب و رؤسای آنان موظفند از این شخصیتهای ارزنده انقلابی حفاظت کنند...، من به آقای هاشمی فرزند برومند اسلام، تبریک میگویم که در راه هدف تا نزدیک شهادت به پیش رفت و سلامت و ادامه خدمت ایشان را از خدای تعالی خواستارم».
تخریبگران بدانند، همانگونه که ترورهای فیزیکی و شخصیتی نزدیکان امام در ابتدای انقلاب نتیجه عکس داد و منجر به جدایی و طرد منافقین از جامعه شد، ترورهای شخصیتی امروز در قالب شبنامه، شایعه، جعل، افترا و تهمت نیز، نتیجه مشابهی بههمراه خواهد آورد و فقط بر محبوبیت شخصیتهای انقلابی در میان مردم خواهد افزود و جای تعجب است که نتیجه تخریبهای سنگین هشتساله علیه هاشمی را در افزایش محبوبیت ایشان در سال ١٣٩٢ مشاهده کردند و باز بر مسیر خطا میروند. نکته آخر اینکه تخریبگران امروز بدانند، با وجود کمال ناجوانمردانگی که در تهمتزدن و افترابستن به آیتالله هاشمیرفسنجانی بهکار میبرند، ایشان کینهای از آنان به دل ندارد، آنها را فرزندان این خاک میداند و جز خیر و رستگاری برایشان آرزو ندارد.
***مجید انصاری در گفتوگو با «شرق»: سخنان احمدیمقدم کذب محض است
مهدی قدیمی: یک روز پس از انتشار گفتوگوی اسماعیل احمدیمقدم، فرمانده سابق ناجا، حجتالاسلام مجید انصاری از اعضای مجمع روحانیون مبارز و معاون پارلمانی رئیسجمهوری، در گفتوگو با «شرق» ادعاهای احمدیمقدم را تکذیب کرد. انصاری در پاسخ به سؤال «شرق» درباره ادعاهای احمدیمقدم درباره او و مجمع روحانیون مبارز، با ابراز گلایه از انتشار سخنان افرادی که برخلاف واقع علیه افراد اقدام به اتهامپراکنی میکنند، گفت: «متأسفانه این دومینبار است که در کمتر از پنج ماه، آقای اسماعیل احمدیمقدم، فرمانده سابق ناجا، اقدام به بیان مطالب خلافواقع کرده و در اقدامی بهدور از اخلاق، مطالبی را به افراد و شخصیتهای گوناگون نسبت داده است؛ ازجمله اینکه باز هم در صحبتهای خود نسبت به مجمع روحانیون مبارز که تشکیلاتی روحانی، فرهنگی و سیاسی است و همچنین درباره اینجانب که عضو این مجمع هستم، مطالبی را مطرح کرده است».
انصاری با اشاره به سخنان احمدیمقدم در گفتوگو با شماره مردادماه یکی از ماهنامههای منتسب به تیم دولت سابق و بیان این ادعاها در آن گفتوگو، تصریح کرد: «پس از انتشار این مطالب، مجمع روحانیون مبارز با صدور اطلاعیهای که روز دوم شهریورماه امسال منتشر شد، کلیه سخنان آقای احمدیمقدم درباره مجمع و بنده را تکذیب کرده و پاسخ آنها را داده بود».
معاون پارلمانی رئیسجمهوری، همچنین گفت: «با کمال تأسف شاهد هستیم فردی که در کسوت خدمتگزاری به نظام و مخصوصا ملبس به لباس پاسداری از حقوق اساسی و امنیت مردم بوده و باید بیش از دیگران به رعایت حق و عدالت و قانون مقید باشد، با بیاخلاقی سیاسی و اتهامزنی به دیگران، زمینههای ناهنجاری سیاسی و اجتماعی را ایجاد و موجبات تضییع حقوق دیگران را فراهم میکند».
درحالیکه احمدیمقدم در بخشی از سخنان اخیر خود، مجددا مجید انصاری را بهعنوان نویسنده بیانیههای مجمع روحانیون مبارز در سال ٨٨ معرفی کرده بود، انصاری در گفتوگو با «شرق» بار دیگر این ادعای فرمانده سابق ناجا را تکذیب کرد و درباره انگیزه احتمالی بیان این مطالب نیز گفت: «بهنظر میرسد اینگونه اقدامات در آستانه انتخابات با انگیزههای سوء سیاسی و اهداف باندی و جناحی صورت میگیرد و البته این رفتارها نمونه بارز بداخلاقی و نادیدهگرفتن توصیههای رهبری درخصوص حفظ فضای سیاسی و انتخاباتی کشور از تخریب و توهین و تفرقه است». معاون پارلمانی رئیسجمهور در ادامه افزود: «این نکته هم جای تعجب و البته تأمل دارد که چرا برخی افراد که باید بیش از سایرین پاسدار حرمتها و عامل به رهنمودهای رهبری باشند، خودشان امروز زمینهساز تشویش اذهان عمومی و مسمومکردن فضای کشور شدهاند».
انصاری در پایان و در پاسخ به این سؤال که قصد شکایت علیه احمدیمقدم را دارید یا خیر، گفت: «بنده ضمن محفوظدانستن حق پیگیری قضائی برای خود، یک بار دیگر اعلام میکنم که ادعاهای ایشان درباره بنده و مجمع روحانیون شدیدا تکذیب میشود و امیدوارم که خود ایشان نسبت به اصلاح مطالبی که بیان کرده، اقدام کند».
پیشازاین و در پی سخنان قبلی احمدیمقدم درباره مجمع روحانیون مبارز که باز هم مانند مصاحبه اخیر، مطالبی را به این مجمع و مجید انصاری نسبت داده بود، مجمع روحانیون مبارز در اطلاعیهای به این ادعا پاسخ داده بود.
در اطلاعیه قبلی مجمع روحانیون مبارز آمده بود: «آقای اسماعیل احمدیمقدم، فرمانده سابق نیروی انتظامی، در مصاحبهای تفصیلی با مجله رمز عبور مطالب متنوعی را مطرح و نسبتها و اتهامات مختلفی را به اشخاص حقیقی و حقوقی زیادی وارد کردهاند؛ ازجمله در قسمتی از مصاحبه خود چنین ادعا کردهاند: «در جریان حوادث سال ٨٨ از مجمع به عنوان بلندگو برای اعلام مواضع استفاده میشد و اغلب بیانیههایشان را مجید انصاری مینوشت و خودش به اسم آنها میداد و عملا مجمعی هم در کار نبود و خیلیوقتها تشکیل هم نمیشد و امضا هم نمیکردند؛ ولی امضایشان بیرون میآمد».
بدینوسیله ضمن تکذیب اظهارات فوق، اعلام میدارد خوشبختانه مجمع روحانیون مبارز بهعنوان تشکلی روحانی و مستقل که با تأیید و تأکید حضرت امام خمینی (ره) در سال ٦٧ تأسیس گردیده و افتخار دفاع همهجانبه از خط اصیل امام و آرمانهای بلند انقلاب اسلامی را دارد، از انسجام و انضباط تشکیلاتی مطلوب برخوردار بوده و در ٢٧ سال گذشته جلسات آن بهطور منظم تشکیل و به ایفای نقش سازنده در عرصههای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور پرداخته است و کلیه تصمیمات و اقدامات این مجمع، ازجمله صدور بیانیهها در مناسبتهای مختلف مطابق اساسنامه و با طیکردن فرایندهای تشکیلاتی و قانونی انجام گردیده و میگیرد. مایه تأسف است شخصی که سالها مسئولیت نیروی انتظامی و استقرار امنیت کشور را عهدهدار بوده است، بدون تحقیق و بیمحابا به تکرار سخنان بیاساس و غرضآلود مخالفین و معاندین میپردازند و اعتبار دیگر خاطرات و سخنان خود را نیز مخدوش میسازند. انتظار مجمع روحانیون از امثال ایشان رعایت اخلاق و امانت در رفتار و گفتار برای حفظ و تقویت اعتماد عمومی به نیروهای مسلح کشور است».
*** حذف رقیب به هر قیمتی!
محمدتقی فاضلمیبدی.عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم
با نزدیکشدن به زمان انتخابات، رقابتهای سیاسی و جناحی - چنانکه در همه جای دنیا مرسوم است-شدت میگیرد. هر حزب و دستهای میخواهد بر رقیب پیشِرو، پیروز شود. اما نکته مهم قیمت این پیروزی بر رقیب است؛ آیا با زیرپاگذاشتن قواعد اخلاقی و هنجارهای انسانی و با افترا، تهمت و خیالپردازی میتوان وارد رقابتهای سیاسی شد و رقیب را از میان برداشت؟ در جامعه ما در برخی رسانهها، چون جناح خود را محق و رقیب خود را باطل و فاقد صلاحیت میدانند بر این باورند که باید رقیب و طرف مقابل را به هر قیمتی، حتی با روشهای غیراخلاقی، از پا درآورد؛ بهویژه اگر احساس کنند رقیبی که پا در میدان گذاشته در میان مردم از او استقبال خوبی میشود. دردمندانه باید گفت در این چند دهه گذشته بیشترین شعار اخلاقی را دادهایم و از اخلاق پیامبر(ص)، امام علی(ع) و سایر پیشوایان دین، کتابها و دفترها سخن گفتهایم، اما جای خالی اخلاق را در عرصههای مختلف ازجمله در برخی رسانههای مدعی اخلاق شاهدیم. یکی از نکات مهم در تعالیم دین ما تحمل و احترام به رقبای فکری و سیاسی است؛ نمونه آن رفتار پیامبر(ص) در فتح مکه یا سیره امامعلی(ع) در برابر خوارج غیرجنگجو و مخالفان فکری و سیاسی خود است. در این روزگار جمله زیبای امیر مؤمنان به مالک اشتر را کجا میتوان یافت؟ «واشعر قلبک الرحمه للرعیه، والمحبه لهم، واللطف بهم، و لاتکونن علیه سبعا ضاریا تغتنم اکلهم: اما اخ لک فیالدین واما نظیر لک فی الخلق: گستره قلب خود را کانون محبت مردم ساز و با آنان به مهربانی و نرمش رفتار کن، چراکه آنان دو دستهاند: یا در دین با تو برادرند یا در آفرینش، برابر...» (نامه ٥٣). اگر کسی این روزها برخی از رسانههای مدعی اخلاق و ارزش یا برخی سایتها را مشاهده کند که چگونه به افترا و تهمت متشبث شدهاند و برای بدبینکردن مردم نسب به رقیب، به حوزه خصوصی افراد سرک میکشند تا شاید نقطه ضعفی را برای تضعیف رقیب برملا کنند در شگفت میماند. ما اگر برای رأی مردم احترام قائلیم، بگذاریم مردم هرکس را که میخواهند براساس شرایط مندرج در قانون انتخاب کنند. هیچگاه فهم مردم از فهم نویسنده یک رسانه کمتر نیست. آیا نسل جوان که شعارهای اول انقلاب را درک نکرده ولی خوانده و شنیده است از خود نمیپرسد این چه کشوری است که یک فردی از بیت شریف بنیانگذار این نظام یا نزدیکترین فرد به رهبری نظام، صلاحیت کاندیداشدن را ندارد، اما کسانی که هیچ نقشی در این انقلاب نداشتهاند، امروز در رسانهها یا جاهای دیگر اعلام کنند چه کسانی صلاحیت کاندیداشدن را دارند و چه کسانی ندارند و بعدا با انواع جملههای غیراخلاقی او را از چشم مردم بیندازند؟ آیا تجربه تلخی که در هشت سال دولت مهرورزان در حذف رقبای فکری و سیاسی داشتهایم کافی نیست؟ دو انتخابات مهم پیشِرو داریم. هجمه و هیاهویی که در برخی رسانهها، شبکههای اجتماعی و سایتها به رقیبان شاهدیم، کاملا حرکت خارج از مدار اخلاق است. از نگاه برخی از این آقایان، اگر فردی مستقل هم بیندیشد، جرم محسوب میشود و شایستگی کاندیداشدن را ندارد، چه برسد به اینکه از جناح مقابل باشد! قرآن کریم این نوع برخوردها را از اوصاف شیطان میداند: «وقل لعبادی یقولوا التی هی احسن ان الشیطان ینزع بینهم: به بندگانم بگو: سخنی بگویند که بهترین باشد، چراکه شیطان به وسیله سخنان نامربوط میان آنها فساد و فتنه ایجاد میکند». (اسرا، آیه ٥٣)
*** ادعای تازه وکیل متهم : شریک زنجانی ٢هزارمیلیارد تومان بالا کشید
شرق: درحالیکه چند روز بیشتر به پایان مهلت یکماهه بابک زنجانی برای پرداخت بدهی شرکت نفت باقی نمانده، وکیل بابک زنجانی از تصرف دو هزار میلیاردتومانی اموال موکلش از سوی شریک ترکتبارش خبر داد. رسول کوهپایهزاده به «مهر» گفته: «بابک زنجانی بهدلیل تحریمهایی که علیه ایران بود مجبور شد برخی از اموال خود را در تاجیکستان و مالزی و ترکیه به نام شرکایش که تبعه آن کشور بودند، ثبت کند. حالا مطلع شدیم شریک ترک موکلم «ق. ت» که مبلغی حدود دو هزار میلیارد تومان از اموال زنجانی را به نام خود دارد با وکلای موکلم ارتباط برقرار نکرده و به نوعی اموال را بالا کشیده و تصرف کرده است». او افزود: «البته از طریق پلیس اینترپل و طرح شکایت، پیگیر این موضوع هستیم، اما این اقدام زمانبر است». همچنین کوهپایهزاده در گفتوگو با «شرق» از آنچه «بهغارترفتن اموال خارجی زنجانی میخواند»، ابراز نگرانی کرد و گفت: «امیدواریم با تبدیل مناسب قرار بازداشت متهم و فراهمآمدن آزادی او حتی تحت قید و بند شدید امنیتی، از بهتاراجرفتن اموال خارجی او جلوگیری شود». ادعای وکیل زنجانی درباره اموال خارجی متهم در حالی است که محسنی اژهای، سخنگوی قوه قضائیه در نودمین نشست خبری خود گفته بود: «ما واقعا نمیدانیم آیا او در خارج از کشور پولی دارد یا خیر، وزارت اطلاعات و بانک مرکزی هم نمیدانند و دیگر اینکه اگر پول دارد و بهدلیل تحریم نمیتواند بیاورد، ما اطلاعی نداریم؛ اما اگر میخواهد بدهیاش را پرداخت کند که دادگاه، دادسرا، شرکت نیکو و... نیز دنبال این هستند که پول را بدهد؛ چنانچه قبل از صدور حکم آن را بدهد، حتما در مجازاتش بیتأثیر نیست. او در دفعات مختلف ادعا کرده پول دارد و نمیتواند آن را بیاورد؛ ولی هیچوقت نتوانسته این قضیه را ثابت کند. من طبق تحقیقاتی که کردهام، گفتهاند که دارد تلاش میکند؛ بنابراین تلاشهایی کرده و برخی از اسناد را ارائه داده است».
ق. ت یا قدرت تنجل کیست؟
ق. ت که وکیل زنجانی مدعی شده دوهزار میلیارد تومان از اموال خارجی متهم را تصرف کرده است، در واقع همان قدرت تنجل، شریک ترکتبار بابک زنجانی و مهدی شمسزاده، متهم ردیف دوم پرونده در مالکیت هواپیمایی «اونورایر» ترکیه است. در نوزدهمین جلسه دادگاه پرونده فساد نفتی، مهدی شمسزاده گفته بود: «طی قراردادی، قرار شده بود آقای قدرت تنجل در امور عملیاتی و مدیریتی شرکت حق دخالت نداشته باشد، اما به عنوان یک سهامدار، در جلسات سهامداری خانمی به نام مروه به عنوان نماینده او در جلسات شرکت میکرد. حق تصمیمگیری با من بود و قدرت تنجل طبق قراردادی که امضا شده بود، حق دخالت در امور عملیاتی و مدیریتی شرکت نداشت». قاضی صلواتی خطاب به متهم گفت: «چطور ممکن است سهام به اسم تنجل باشد و شما تصمیم بگیرید؟» مهدی شمسزاده پاسخ داد: «چون قرار شده بود قدرت تنجل شریک خاموش باشد». قاضی صلواتی خطاب به مهدی شمسزاده گفت: «اینکه همان حرف من است و قدرت تنجل پشت پرده سهامها را به شما واگذار کرده بود». متهم پاسخ داد: «چنین چیزی نیست بلکه یک قراردادی امضا کردیم که براساس آن مقرر شد در امور عملیاتی و مدیریتی شرکت دخالت نکند، ولی در امور سهامداری دخالت داشت و در تمامی جلسات نیز نماینده او شرکت میکرد». اما آیا واقعا کلیه سهام هواپیمایی اونورایر به شمس واگذار شده بود و ادعای وکیل زنجانی واهی است؟ برای روشنشدن این ابهام باید کمی به گذشته بازگردیم.
«اونورایر» و دیگر هیچ
روز ١٨ مهر «شرق» در گزارشی نوشت: «مهدی شمسزاده، بازرگان ایرانیالاصل مقیم دوبی، در سال ٩٢ اقدام به افزایش سرمایهگذاری خود در بخش حملونقل ترکیه کرده است و این افزایش سرمایهگذاری را از طریق خرید خط هوایی ONUR که یک شرکت حملونقل هوایی خصوصی است، انجام داده است. سرمایه استفادهشده برای این کار، برابر با ٢٥٠ میلیون دلار اعلام شده است. این بازرگان ایرانی علاوه بر سهام شرکت هوایی مذکور اقدام به خرید نیمی از سهام شرکت حملونقل جادهای ulusoy-varan کرد که سرمایه مورد نیاز برای خرید این سهم برابر با صدمیلیون دلار بوده است. این بازرگان ایرانیالاصل بعد از خرید هفت هواپیما برای خط هوایی ounrAir ترکیه، این هواپیماها را به شرکت ایرانی تأسیسشده بهوسیله بابک زنجانی منتقل کرد». در همان مقطع، رسانههای ترکیه نیز در گزارشهای مفصلی به این موضوع پرداختند. همان زمان سیدجلال ابراهیمی، دبیرکل شورای مشترک بازرگانی ایران و ترکیه، با اشاره به خبری که از سوی روزنامه «وطن» چاپ ترکیه دراینباره منتشر شده بود، گفت: «ترکها شرکت هواپیمایی «onur Air» را در سال ۲۰۱۳ به قیمت ۲۵۰ میلیون دلار به «قدرت تنجل»، تاجر ترک و «مهدی شمسزاده»، فروختند اما بعد از آن اخباری منتشر شد مبنیبر اینکه خریدار واقعی این شرکت، «بابک زنجانی»، صاحب شرکت هواپیمایی قشم، بوده است. البته بعد از آن و پس از بازداشت بابک زنجانی در ایران، شرکت «اونورایر» دچار مشکلات مادی شد و به دنبال آن «جان کرت باگانا»، صاحب اصلی شرکت هواپیمایی «اونورایر»، بعد از فروش این شرکت در حوزه گردشگری شروع به کار کرد و تصمیم گرفت بار دیگر این شرکت را خریداری کند. به همین دلیل به تهران آمد و با شرکتی که معادل سازمان صندوق بیمهگذاری سپردههای پسانداز ترکیه است، برای خرید مجدد این شرکت مذاکره کرد. گفته شده این شرکت به قیمت ۱۰۵میلیون دلار یعنی نصف قیمت اصلی این شرکت هواپیمایی به صاحب اولیه فروخته شده است. بهغیر از جان کرت باگانا که مجددا این شرکت را خریده است، «قدرت تنجل» و «مهدی شمسزاده» هر سه سهامداران جدید شرکت اونورایر هستند». اکنون و با این توضیحات هنوز مشخص نیست ادعای جدید وکیل زنجانی همانطور که برخی مسئولان میگویند برای اتلاف وقت و توجیه پرداختنکردن بدهی متهم است یا در حقیقت اموال خارجی زنجانی، یکبهیک به چپاول میرود. رسول کوهپایهزاده، روز ١١ مهر در گفتوگو با «شرق» مدعی شده بود عدهای در خارج از کشور هرگز دوست ندارند زنجانی از زندان بیرون بیاید تا اموال او را تصاحب کنند. بابک زنجانی از ٩ دی ١٣٩٢ بهدلیل بدهی به وزارت نفت ایران در قبال فروش نفت و پول نقدی که از شرکت نفت دریافت کرده، در بازداشت بهسر میبرد. ٣٠ بهمن ٩٢، بیژن زنگنه، وزیر نفت، گفته بود: «آنطورکه حساب کردهام، فعلا هر ایرانی ١١٠هزار تومان از آقای زنجانی طلبکار است». حدود دو هفته پیش وکیل زنجانی براساس ماده ٢٤٢ قانون آیین دادرسی کیفری که میگوید نمیتوان متهمانی که مجازات آنان سلب حیات نیست بیش از یکسال و متهمانی را که مجازات آنان سلب حیات است بیش از دو سال در بازداشت نگه داشت و مقام قضائیایکه پرونده نزد او مطرح شده است باید به تبدیل قرار بازداشت مبادرت کرده و دادگاه باید در این مورد وثیقهای متناسب با مبلغ بدهی متهم صادر کند، لایحهای برای تبدیل قرار او به وثیقه، به شعبه ١٥ دادگاه انقلاب ارائه داده که البته هنوز این اتفاق رخ نداده است.
*** گفتوگو با نیکی کریمی، کارگردان فیلم «شیفت شب»: قضاوت نمیکنم
فرانک آرتا: نیکی کریمی تا امروز نزدیک به ٦٠ فیلم در سینمای ایران بازی کرده و در مقام کارگردان هم چهار فیلم بلند سینمایی و دو فیلم مستند ساخته است. مستند «داشتن و نداشتن» را ١٣٨٠ و نخستین فیلم بلند داستانی خود، «یک شب» را در سال ١٣٨٣ کارگردانی کرد. فیلم به دلیل ممیزی، به مدت ١٠ سال اجازه اکران پیدا نکرد. ولی همان زمان در جشنوارههای معتبر خارجی از جمله «جشنواره فیلم کن» موردتوجه قرار گرفت. تا اینکه سال گذشته طلسم فیلم شکست و بالاخره در گروه «هنر و تجربه» بهطور محدود اکران شد. کریمی فیلم بعدی خود «چند روز بعد» را در سال ۱۳۸۵ کارگردانی کرد که این فیلم هم به بنبست ممیزی برخورد و تا امروز رنگ پرده سینما را به خود ندیده. این بازیگر - کارگردان سینما، سومین فیلم خود را با عنوان «سوت پایان» در سال ۱۳۸۹ کارگردانی کرد. فیلم به زندگی زن و شوهری مستندساز میپردازد. سامان (شهاب حسینی) و سحر (نیکی کریمی) زندگی آرامی را در شهر تهران میگذرانند. اما در فیلمی که سامان برای تلویزیون ساخته، صحنهای خراب میشود و سامان به علت گرفتاری، تکرار صحنه فیلمبرداری را به همسرش سحر میسپارد. این فیلم در بیستونهمین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و همینطور در جشنواره فیلم سینمایی «وزول» فرانسه، جایزه اصلی هیأت داوران جوان جشنواره را دریافت کرد. خوشبختانه «سوت پایان» توانست در ایران به نمایش عمومی درآید. همچنین کریمی به دلیل علاقهاش به ورزش فوتبال، مستند «روزی روزگاری فوتبال» را در سال ١٣٩١ برای شبکه خانگی کارگردانی کرد. «شیفت شب» جدیدترین فیلم کریمی است که با موضوع تحریمهای اقتصادی این روزها در سینماهای کشور اکران شده است. با وجود تأثیرات سوء تحریمهای اقتصادی بر زندگی مردم، تاکنون کمتر فیلمی به این موضوع پرداخته. به بهانه نمایش گسترده فیلم «شیفت شب» با نیکی کریمی به گفتوگو نشستیم.
با حضور در اکرانهای مردمی فیلم «شیفت شب»، حتما واکنش مردم را بدون واسطه دیدید و آنها نظرات خود را بیان کردند. در مجموع تحلیلتان چیست؟
همیشه از اینکه فیلم را با مردم ببینم، استقبال میکنم. بهویژه برای «شیفت شب»، دوست داشتم واکنش مردم کشورم را بدون واسطه و از نزدیک ببینم؛ چون حتما میدانید که فیلمهای قبلیام همیشه در اکران با مشکل مواجه میشدند. «شیفت شب» نخستین فیلم من است که اکران عمومی خوبی دارد. خوشبختانه واکنشها و نظرات مردم نشانگر این بود که با فیلم ارتباط برقرار کردند و میتوانم بگویم که درصد بالایی از مردم حس مثبتی به آن داشتهاند.
فکر کنم از معدود فیلمهایی است که مستقیم به مسئله تحریمهای اقتصادی و تأثیر آن بر زندگی مردم میپردازد. طبعا مشکلات اقتصادی، موضوعی است که در این سالها مردم از نزدیک آن را لمس کردهاند.
بله، همینطور است. هر چند که ما داریم قصهای تعریف میکنیم، ولی موضوع آن کاملا واقعی است. بههمیندلیل، بهنظرم مردم، قصه فیلم را باور کردند. طبیعتا باورپذیر بودن داستان فیلم، تأثیرات مثبت خود را روی مخاطب میگذارد. من هم مثل هر فیلمسازی، نگاه مخاطب برایم مهم است و از این نظر خوشحالم.
ضمن اینکه روزبهروز فروش فیلم بالاتر میرود.
وقتی عدهای فیلم را میبینند، اگر از آن خوششان بیاید، هرکسی به شکل فردی مُبلغ فیلم میشود و به دوستان و اطرافیانش دیدن فیلم را توصیه میکند درواقع استقبال هر مخاطب، در جذب مخاطب بعدی تأثیر میگذارد.
قصه فیلم، خانوادهای را به تصویر میکشد که مشکلات اقتصادی برایشان به سایه سنگینی تبدیل و هویت خانواده به درد تزلزل گرفتار میشود؛ یعنی مرد فیلم، فرهاد، (محمدرضا فروتن) در یک کفه و زن و دخترش در کفه دیگر قرار میگیرد. جالب است که عامدانه فرزند خانواده، دختر انتخاب شده که تأثیر احساسی فیلم را بیشتر میکند. با وجود فشارها و حتی بیعدالتی که متوجه زن میشود، او سعی میکند با چنگ و دندان زندگیاش را حفظ کند. درکل میتوان گفت پازلی از خانواده و سینمای سالم و آرمانی را بهتصویر کشیدید که منطبق بر فرهنگ ایرانی است؛ یعنی با وجود چالشهایی که این سالها گریبانگیر خانوادهها در دنیای واقعی شده، زوجها در ذهنشان حسرت چنین خانوادهای را میکشند که با وجود همه مشکلات، زن که محور خانواده است، تاب بیاورد... .
ممنون از شما که به ترکیب سینمای سالم اشاره کردید، چون این چیزی است که به آن اعتقاد دارم. معتقدم در ادبیات، نقاشی و سایر هنرها، هنرمند وظیفه دارد از انسانیت و راه درست بگوید؛ مثلا در فیلم قبلیام «سوت پایان»، ما زن و شوهری میبینیم که مستندسازند. یکی اعتقاد به «هنر برای هنر» دارد و دیگری به تأثیر اجتماعی هنرش نظر میکند، چون هرکدام دنبال شعارهایی هستند که همه انسانها در جستوجوی آناند؛ ولی در فیلم «شیفت شب»، آن چیزی که به تصویر کشیده شده، واقعیات جامعه ماست و با وجود واقعیات تلخ، بهنظرم نباید انسانیت هم نادیده گرفته شود. درواقع تابآوردن زن و کندهنشدن او از زندگی، همان انسانیتی است که باید در زندگیها باشد و نمیتوان بهراحتی از کنار آن گذشت.
برای رسیدن به این واقعیت، آیا تحقیقات میدانی هم انجام دادید؟
بهنظرم، تحقیقات میدانی به آن معنی که شما دنبالش هستید، لازم نبود چون این نکته از شناخت میآید. من با همین مردم زندگی میکنم. بهطورکلی، نگاه هنرمند، از جامعه و مردم تأثیر میگیرد. این موضوع، چیزی نبود که یک شبه به آن برسم، بلکه در گذر زمان چنین نگاهی شکل میگیرد. ضمن اینکه کتاب میخوانم. فیلم میبینم. مسائل روز جامعه را دنبال میکنم. گزارش و اخبار رسانهها را پیگیری میکنم. درعینحال، سعی میکنم در مواجهه با وقایع، بدون قضاوت، نظارهگر باشم. بیش از اینکه به حکم قطعی برسم، سعی میکنم آدمها را در موقعیتهای مختلف درک کنم. درهرصورت بیتفاوت نیستم.
اما درنهایت، در فیلم میبینم که در جاهایی، در حق زن ظلم میشود؛ بااینحال، همچنان تمکین میکند. چرا؟
معتقدم همانقدر که زن داستان فیلمم محق است، مرد هم حق دارد، چون آن مرد هم در همین جامعه زندگی میکند و درنهایت میخواهد خانوادهاش را حمایت کند. اگر بیعدالتی در جامعه وجود دارد، متوجه هر دو است و طبعا روی زندگی هر دو تأثیر گذاشته، منتها واکنشهای هریک فرق میکند. بههمیندلیل پرهیز داشتم که جانبدارانه نگاه کنم.
البته در نخستین فیلم مستندتان، «داشتن و نداشتن»، مستقیم به مسئله زنان نازا در جامعه پرداختید و کلا نگاه جانبدارانه نسبت به موضوعات زنانه داشتید؛ حتی در «یک شب» هم همینطور، اما رفتهرفته نگاهتان دچار چرخش شد. چگونه این تغییر بهوجود آمد؟
اصولا هر داستانی که انتخاب میکنم، مختصات خاص خودش را دارد. نگاه برخی از افراد در جامعه -اگر بخواهم منصفانه و متعادل نگاه کنم- به مسئله نازایی زنان نادرست بود. من هم سعی کردم آنها را انعکاس بدهم؛ اما در برخی از موضوعات نظیر مسائل حقوقی زنان، میتوان با صراحت بیشتری آنها را به تصویر کشید. اما مشکلات اقتصادی که گریبانگیر جامعه شده است، دیگر زن و مرد نمیشناسد. هر دو درگیر آن شدند و نمیتوان یکی را مقصر و دیگری را مظلوم جلوه داد.
از روز نخست هم که شروع به نوشتن فیلمنامه کردید، پایه داستان بر همین موضوع استوار بود یا کمکم به این رسیدید که توازنی میان شخصیتها ایجاد کنید؟ مثلا اگر ناهید اهل گذشت است، اما خواهر (سحر قریشی) به دنبال حقش است یا اگر همسر (محمدرضا فروتن)گیروگرفت و خطاهایی دارد، درعوض برادرشوهر (امیرحسین آرمان) همراه و همدلانه دنبال کار ناهید است؟
نوشتن فیلمنامه فیلم، حدود یک سال طول کشید. من و آقای اصغری درباره نکات مختلف و ظرایف داستان با هم تبادلنظر کردیم. دقیقا شخصیتها عامدانه و براساس حفظ همان توازن و تعادلی که به آن اشاره کردید، چیده و نوشته شد، البته آقای عیاری هم مشاوره دادند.
انتقادی که به فیلم شما میشود، این است که امروزه به دلیل مشکلات، کمتر زن و مردی، دیگر توان و تحمل ادامه زندگی مشترک دارند، چون آوار مشکلات دیگر مجالی برای گذشتکردن نمیگذارد. درحالیکه فیلم شما زن و شوهرهای نظیر دهه شصت را نشان میدهد که بهاصطلاح بساز هستند. درحالیکه آمار و ارقام طلاق و جداییها در جامعه امروزی، متأسفانه پیام فیلم شما را تأیید نمیکند. تحلیلتان از این موضوع چیست؟
به نظرم، تازه این انتقادی که مطرح کردید خوب است! چون من شنیدم میگویند اصلا چرا این زن گذشت میکند؟! چرا زندگی را رها نمیکند؟ بهتر است دست دخترش را بگیرد و زندگی دیگری برای خودش بسازد! چرا پایداری میکند و سعی و کوشش او بر این است که مشکل را حل کند؟! دیگر دوره این فداکاریها گذشته! اما من همیشه به چیزی که اعتقاد دارم، عمل میکنم. اعتقاد دارم در هر حالت، آدم باید کار درست را انجام دهد. قصه فیلم من هم عجیبوغریب نبود. زن و شوهری دچار مشکل اقتصادی میشوند و هرکدام بنابر ذهنیات و امکاناتشان، میخواهند مشکل را حل کنند. زن، مشکلات شوهرش را میداند و سعی میکند پنهانی به مرد کمک کند. مرد هم نمیخواهد مسائل کاریاش را وارد زندگی خانوادگیاش کند. خودش بهتنهایی سختیها را میکشد. هیچکدام هم مقصر نیستند، چون مشکلات از بیرون بر سر آنها ریخته شده است، اما واکنشهای هریک متفاوت است. به همین سادگی! خیلی موافق نیستم که موضوع پیچیده است. درست است که هر زندگی، پیچیدگیهای خاص خود را دارد، ولی برای هر بحرانی، راه برونرفتی هم وجود دارد؛ بنابراین خیلی با این تحلیلها که زن جدا شود و... موافق نیستم.
در «شیفت شب» همچون «سوت پایان»، تکنیک دوربین روی دست را به کار بردید. هرچند در این فیلم، نماهایی اینچنینی نسبت به فیلم قبلی کمتر وجود دارد. چرا؟
در این فیلم، در صحنههای داخلی خانه بیشتر استفاده کردم تا اضطراب و نگرانی ناهید (لیلا زارع) را نشان دهم.
اما در دعوای میان مرد رباخوار (امیر آقایی) و ناهید در خیابان هم، از همین تکنیک استفاده کردید؟
این نکته نتیجه همفکری من و فیلمبردارم، آقای برازنده، بود؛ یعنی بعد از بحث و بررسیها، به این رسیدیم که آن نماها به شکل دوربین روی دست فیلمبرداری شود.
بهنظرم، بازی لیلا زارع و امیرحسین آرمان و کلا بازیهای فیلم، حتی سحر قریشی که چندان بازیگر خوبی نیست یا شاید هم تابهحال درست هدایت نشده، قابل قبول بود. شیوه هدایت بازیگران از سوی شما چگونه بود؟
من به دلیل بازیگر بودنم، کلا با مسائل و زیروبم بازی سر صحنه آشنا هستم. در «شیفت شب» تمام توانم را روی این مسئله گذاشتم و حواسم به بازیها بود. (میخندد) بهطوریکه آرزو میکردم هنگام بازیکردن خودم هم، کارگردان ششدانگ حواسش به بازی من باشد!
شغلی که همسر ناهید در انتهای فیلم انتخاب کرده -کشتن موشهای خیابان ولیعصر- آیا واقعی است؛ یعنی شهرداری چنین افرادی را استخدام کرده؟
بله، یادم میآید یک روز، علی اصغری روزنامه همشهری را با خود آورد و در آن گزارش تصویری را به من نشان داد که کارمندان شهرداری به همین شکل، موشهای خیابان را میکشند. بهنظرم ایده خوبی بود که در فیلم میتوانست راهگشا باشد. ضمن اینکه غافلگیرکننده هم بود، چون به دلیل ناشناختهبودن این شغل، تماشاگر نمیتوانست حدس بزند. درواقع، مرد در پایان داستان به این شغل پناه میآورد.
خانم کریمی! همیشه این سؤال برایم مطرح است که شما چگونه به تنهایی، کار فیلمسازی را پیش میبرید؟
(میخندد) چطور؟
بیشتر فیلمسازان زن در ایران در روند کارنامه هنریشان، شوهران همرشته دارند که بهنوعی در فرایند تولید و تهیهکنندگی در کنارشان هستند، درحالیکه شما توأمان و بهتنهایی و بدون روابط خانوادگی، تهیهکنندگی و کارگردانی میکنید. این مسئله چگونه اتفاق میافتد؟
برای این کار، برنامهریزی میکنم. البته ترجیح میدهم با وجود سختی تهیهکنندگی، خودم هم تهیهکننده باشم. چون هم استقلال خودم را حفظ میکنم و هم از دردسرها و مشکلات تهیهکننده رها میشوم.
فیلم شما، در جشنوارههای خارجی هم حضور پیدا کرد. واکنش مخاطبان آنجا چگونه بود؟
در آنجا هم از «شیفت شب» استقبال خوبی شد. جالب است که تماشاگران زن و مرد، انگار با مشکلات زوج فیلم بیگانه نبودند.
ظاهرا بعد از «سوت پایان»، فضای آن فیلم را رها نکردید؟
چطور؟
شنیدم اول بهمن قرار است برای زندانیانی که مشکل مالی مشابه شخصیت اصلی«شیفت شب» دارند، مراسم گلریزان برگزار کنید. هرچند که گرفتاری زندانی فیلم «سوت پایان» قتل بود؟
همانطورکه گفتم همیشه به چیزی که اعتقاد دارم، عمل میکنم.
*** زنان چگونه مجتهد میشوند
سالهاست که با وجود نبودنِ موانع قانونی، شاهد حضور زنان در مجلس خبرگان رهبری بهعنوان یکی از مهمترین ارکان نظام جمهوری اسلامی، نبودهایم. در تمام این سالها ابهامهایی درباره مسئله اجتهاد سبب شده است جامعه زنان تمایل چندانی به حضور در این عرصه نشان ندهد. اگر هم هرازگاهی گامی در این راستا برداشته شده به واسطه همین ابهامها به نتیجه نرسیده است. در این دوره از انتخابات مجلس خبرگان رهبری هشت زن از سوی شورای نگهبان برای شرکت در آزمون اجتهاد دعوت شدند که پنج نفر از آنان در این آزمون حاضر شدند. روند تحصیلات حوزوی در واحدهای خواهران حوزه علمیه و ظرفیت اجتهاد در آن، موضوع گفتوگوی ما با سمیه طهماسبی، مسئول شاخه زنان حزب اعتماد ملی و یکی از زنان داوطلب نمایندگی در مجلس خبرگان است.
شما از بانوانی هستید که علاوه بر ثبتنام برای نامزدی مجلس شورای اسلامی، برای ورود به مجلس خبرگان رهبری نیز داوطلب شدهاید. این را هم میدانم که شما در هر دو زمینه دانشگاهی و حوزوی، تحصیلات عالی دارید. برای شروع لطفا درباره روند تحصیلات حوزی که برای مردم چندان شناختهشده نیست، بگویید.
در سال ٥٩ و بعد از اینکه دیپلم گرفتم، برای ادامه تحصیل و یافتن پاسخ سؤالهای اعتقادی و فلسفی و پیداکردن راه کمال و پیمودن آن که در مقطع جوانی بهویژه به ذهن هر جوانی هجوم میآورد و ذهن او را به خود مشغول میکند؛ با راهنمایی برخی استادان، دوستان و نیز با استفاده از آزادی انتخابی که در خانوادهام حاکم بود، بههمراه دو نفر از دوستانم با اشتیاق تمام راهی قم شدم. پس از شرکت در امتحان ورودی در حوزه علمیه قم پذیرفته شدم.
شرایط زندگی در حوزه علمیه چطور بود؟
بههرحال شرایط زندگی در حوزه علمیه شبانهروزی با مقررات و محدودیتهای خاص خود، محیط جمعی و دور از خانواده با درسهای دشوار و نیز آبوهوای قم برای همه راحت نبود و بردباری ویژهای را میطلبید. به اضافه اینکه بزرگان عبارت معروفی دارند که: هر چیزی یک آفتی دارد، اما علمآموزی بهجای یک آفت، چندین آفت دارد، به همین دلیل آن دو دوست عزیز بنده در همان سالهای ابتدایی به سبب مشکلاتی که برایشان پیش آمد، از ادامه تحصیل بازماندند و سرنوشت دیگری نصیبشان شد.
پس قبل از دانشگاه سراغ تحصیلات حوزوی رفتید؟
همان سال، انقلاب فرهنگی شده بود و دانشگاهها هم تعطیل بود، شاید این هم عاملی بود که زمینه این توفیق را فراهم کرد که ما بتوانیم راحتتر برای ورود به حوزه علمیه تصمیم بگیریم. البته همزمان در همان سال برای ادامه تحصیل در مرکز تربیت معلم و نیز اشتغال در آموزشوپرورش پذیرفته شدم، اما اولویت زندگیام، چیزی فراتر از این امور بود.
در قم ساکن بودید یا از شهر دیگری به آنجا نقل مکان کردید؟
تا آن زمان در شهر تویسرکان از توابع استان همدان ساکن بودم. بعد که قم پذیرفته شدم، به آنجا هجرت و تقریبا هشت سال در این شهر یکی از بهترین دورانهای زندگی خود را سپری کردم، چون به صورت تماموقت با دوستان و همدورهایها وقف تحصیل و پیگیر حس حقیقتجویی بودیم.
چرا به تحصیلات حوزوی بسنده نکردید؟
سال ٦٢ همزمان با بازگشایی دانشگاهها و با توجه به الگوهایی که در ذهن داشتم، احساس کردم بهدلیل محدودیتهایی که در نظام حوزوی احساس میکردم، به موازات تحصیل در حوزه، حرکت مکمل دیگری باید انجام داد چون خیلی زود پی بردم فضای حوزه برای آرامکردن این روح جستوجوگر لازم است، اما کافی نیست؛ بهشدت احساس میکردم برای فهم کامل از شرایط سیاسی- اجتماعی کشور باید تهران، پایتخت سیاسی ایران و دانشگاه تهران، مرکز ثقل تحرک و پویایی دانشجویی را تجربه کنم؛ به همین دلیل در اولین آزمون ورودی دانشگاهها پس از انقلاب فرهنگی شرکت کردم و در دانشگاه تهران و در رشته الهیات، پذیرفته شدم. بهاینترتیب همزمان علوم حوزوی و تحصیلات دانشگاهی را ادامه دادم. این روند تا سال ٧٤ که دکترای رشته فلسفه و حکمت اسلامی را در دانشگاه تربیت مدرس به پایان رساندم، ادامه داشت.
در این سالها و پس از آن بهصورت همزمان در دانشگاهها و حوزههای علمیه تدریس و پژوهش میکردم و دروس حوزوی را تا سطح خارج ادامه دادم. درعینحال همزمان با تأسیس مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران در شهر قم، مدیریت و ساماندهی دو حوزه علمیه در تهران را برای انتقال از نظام قدیم و سنتی به نظام جدید برعهده گرفتم.
فضای تحصیلات دانشگاهی را میشناسیم، اما تحصیلات حوزوی بهویژه در واحدهای خواهران برای مردم کمتر شناختهشده است. از آن هشت سالی که در قم سپری کردید، لطفا بیشتر تعریف کنید. مدارس، شبانهروزی بود یا در رفتوآمد بودید؟
چند سالی در یک مدرسه شبانهروزی تحصیل میکردیم و یک مدت دیگر را هم بههمراه چند نفر از دوستان فاضل که هنوز باهم در ارتباط هستیم، در قم اما خارج از مدرسه مستقر بودیم و از محضر استادان استفاده میکردیم. زندگی در مدرسه با شرایط سختی همراه بود، بهویژه برخی طلاب وضعیت اقتصادی خوبی نداشتند که بتوانند هزینههای فوق برنامه غذایی داشته باشند. رئیس حوزه ما مرحوم آیتالله مروی بودند؛ انسانی بسیاربسیار رئوف و مهربان که استاد تاریخ اسلام ما هم بودند. با اینکه مسئولیتهای سنگینی در تهران و قم داشتند و مدیر داخلی را از بین طلاب سالبالا گذاشته بودند، هر چندوقت یکبار برای رسیدگی به امور و رفع کاستیها همراه با خانمشان برای سرکشی به میان طلاب میآمدند، یادم میآید یک روز هنگام سرکشی متوجه شدند چند تا از طلبهها مریض هستند. اول از مشاهده وضعیت، متأسف، برافروخته و ناراحت شدند، اما بعد دستور دادند آن روز برای همه طلاب غذای مناسبتری تهیه شود، یعنی مانند یک پدر مهربان، خودشان و همسرشان برای طلبهها دل میسوزاندند و درِ منزلشان، چه در قم، چه در تهران، به روی طلاب باز بود و گرهگشایی میکردند و از این طریق استادان و مسئولان حوزهها درس عملی و اخلاقی به طلاب میدادند و محیط اخلاقی و انس با خدا را ایجاد میکردند که هنوز هم حتی خاطره حرارت معنوی آن فضا، گرمابخش وجود ماست. هرچه باشد آیتالله مروی از شاگردان عارف بزرگ و واصل الهی حضرت آیتالله کشمیری بودند و این هم یکی دیگر از تمایزات حوزههای قدیم با دانشگاهها و حوزههای جدید است.
در این دوران مجرد بودید؟
بله، بعدها در مقطع دکترا و در تهران ازدواج کردم. آن زمان دیگر هم در دانشگاهها تدریس میکردم و همزمان تدریس و مدیریت حوزه علمیه الزهرا(س) تهران را برعهده داشتم. بعد از آن هم مدیریت حوزه علمیه امام جعفر صادق(ع) را عهدهدار شدم.
تصورم این است که خانمها در میان خانوادههای مذهبی زودتر ازدواج میکنند. بنابراین آن گروهی که به سمت تحصیلات حوزوی میروند، چطور با خانواده در ارتباط هستند و تکلیف آن وظایف خانوادگی که بسیار بر آن تأکید میشود، چه میشود؟ مسئله حضور در مدرسه شبانهروزی و استفاده از استادان چطور هماهنگ میشد؟
در آن مقطع، تمام زمان ما صرف تعلیموتربیت میشد. جلسات مباحثه داشتیم و دوران لذتبخشی بود که طلاب را بهخوبی برای تدریس و پذیرش مسئولیتهای چندجانبه در مراحل بعدی توانمند میکرد. روحیه جستوجوگری و کمالطلبی که در امثال بنده وجود داشت جایی برای فکرکردن به ازدواج در آن مقطع زمانی باقی نمیگذاشت. تمام نیازهای ما و بهرهای که از زندگی انتظار داشتیم، در این درسها و بحثها و برنامههای تربیتی و اخلاقی برآورده میشد؛ البته الان که فکر میکنم با این همه تجربه که دارم و شرایط امروز حوزهها را میدانم و رصد میکنم، بعید میدانم چنان لذت و خاطراتی برای طلاب امروزی تکرار شود. من شخصا فکر میکردم باید از لحاظ مبانی فکری و عقیدتی به مرحلهای برسم که از لحاظ جهانبینی پایم را جای محکمی گذاشته و اساس زندگی را براساس آن پایهریزی کنم. بههمیندلیل اولویت اولم آن بود که این بنیاد فکری و سنگبنای اولیه را برای خودم بسازم. شاید این دغدغه نسل ما بود و یکی از افراد نسلی بودم که همزمان با انقلاب اسلامی، در افکار و عقایدمان به تمام معنا زلزله اتفاق افتاد و دچار تحول روحی بسیاری شدیم. تحتتأثیر افکار بزرگانی مانند حضرت امام«ره»، آیتالله بهشتی، آیتالله مطهری و در مقطعی دکتر شریعتی قرار داشتیم و ما متأثر از این فضا و شرایط، به دنبال این بودیم که جایگاه خودمان را در عالم هستی پیدا کنیم.
سالهاست که به واسطه تحصیل و تدریس با فضای حوزه آشنا هستید. بههمیندلیل میخواهم درباره ظرفیتی که بین زنان دارای تحصیلات حوزوی برای رسیدن به مرحله اجتهاد وجود دارد، بگویید؛ زیرا این مسئله اصلیترین موضوعی است که تاکنون مانع حضور خانمها در مجلس خبرگان بوده است.
متأسفانه بخش مهم آن به خاطر موانع فرهنگی است که در طول تاریخ بر سر راه تکامل و پیشرفت متوازن خانمها وجود داشته و مانع از حضور کامل و پررنگ آنها در اجتماع و محیطهای علمی و سیاسی شده است؛ آهنگ حرکت خانمها به سوی پیشرفت در زمینه علوم حوزوی خیلی کند بوده و همیشه با وجود اینکه آموزههای ناب اسلام تفاوتی در تحصیل زن و مرد قائل نیست و بلکه علمآموزی را برای هر دو جنس بهعنوان انسان، واجب شمرده است، شاهد بودهایم به دلیل سوءتفاهمها و فرهنگ مردسالارانهای که در طول تاریخ حاکم بوده است، زنان از پیشرفت در این زمینه محروم شدهاند درحالیکه اگر رسالت و نقش پررنگ آنان را در انسانسازی، چه در خانواده و چه در اجتماع، در نظر بگیریم این ضرورت درباره آنها بهمراتب پررنگتر میشود. قبل از انقلاب این فضاهای علمی برای تحصیلات حوزوی خانمها با تلاش افرادی مثل شهید بهشتی و شهید قدوسی در قم و در قالب مکاتب توحید، هجرت و... و تعدادی از بانوان فرهیخته مانند بانوی مجتهده حاجخانم امین در اصفهان و... ایجاد شد. بعد از انقلاب نیز اندیشههای ناب و مترقی حضرت امام به واسطه تأکیدی که داشتند تا خانمها هم مانند آقایان در همه زمینههای علمی و اجرائی حضور داشته باشند از یکسو و از سوی دیگر، پیشرفت و آگاهیای که در جامعه زنان صورت گرفته و موجب شکلگیری مطالباتی در اینباره شده بود؛ شاهد پیشرفت و ضرورت در زمینه فراهمکردن فضاهای مناسبتر برای ادامه تحصیل حوزوی خانمها بودیم و درنهایت همه مکاتب به صورت یک سازمان واحد در جامعهالزهرای قم تجمیع شد. رفتهرفته در استانها و شهرستانها هم این مطالبه ایجاد شد و در کنار مساجد و حسینیهها و بنیادهای فرهنگی با حمایت علما و ائمه جمعه و جماعات و انسانهای نیکوکار، واحدهای حوزه علمیه خواهران در سطح استانها و حتی شهرستانها شکل گرفت و بعدها هم همه این واحدهای روزافزون و رویشیافته تحت سازماندهی واحد مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران قم قرار گرفت. با مدیریت یکپارچه نظم و انضباط و توسعه مناسب با نیازهای روز بیشتری ایجاد شود و در این تحول، حوزهها بتوانند از یکسری امتیازات دانشگاهها بهرهمند شوند.
چه امتیازاتی؟
برای مثال، ارائه مدارکی که مشخص کند افراد در چه سطحی از تحصیلات حوزوی هستند. البته این مسئله در کنار مزایا، یکسری آفتها هم به همراه خود داشته است.
آفت آن چه بود؟
اصلیترین آفت نظام جدید حوزوی سطحیشدن آن است که باعث میشود باوجودتجربههای زیسته و انتظارات و نیازهای داخلی و بینالمللی، مسئله مجتهدپروری به معنای فهم عمیق و روشمند دین با هدف رسیدن به استقلال در فهم در واحدهای خواهران کمرنگ شود. در واقع اهداف درنظرگرفتهشده در نظام جدید تحصیلات حوزوی خواهران اهداف تقریبا محدودی است که پاسخگوی نیاز انبوه و اقتضائات دوران جدید نیست؛ دوران جدیدی که زبان جدید دارد؛ بنابراین روشها و ابزارهای جدید میطلبد.
به نظر شما علت این محدودیت چیست؟
به خاطر آنکه بنیانگذاران نظام جدید حوزوی که عمدتا از مردان بودند بهجای توجه به ظرفیتهای موجود و ظرفیتسازی در حوزه زنان، به محدودیتهای زنان و مسئولیتهایی که در خانواده در قبال همسر و فرزندان برای زنان تعریف کردند، اولویت دادند و این نوع تعریف خاص و سنتی از روابط زن و مرد دیگر خیلی فرصت نمیگذارد که خانمها به اجتهاد فکر کنند و باز در، بر همان پاشنه خواهد چرخید و اتفاق چندان خاصی نخواهد افتاد. اگر کسانی پیدا شدهاند که در این بین به اجتهاد فکر کردهاند قاعده نبودند بلکه کسانی بودند که خارج از این نظام مطالعه داشته و کلاس رفتهاند. به عبارتی تلاشهای فردی آنان در کنار نظام جدید باعث شده که بتوانند از سقف این نظام جلوتر بروند.
پس اینطور باید نتیجه گرفت که اگرچه بستر تحصیلات حوزوی برای خانمها در سالهای بعد از انقلاب فراهم بوده، اما نظام جدید این مجموعه فرصت پیشروی تا نهایت را به آنها نمیدهد. در ادامه نیز زنان به خاطر نرسیدن به همین نهایت از حضور در صحنههای سیاسی مثل خبرگان جا میمانند؟
بله، این مسئله وجود دارد، ضمن اینکه نمیتوان نادیده گرفت که در سالهای اخیر برای رفع این ایراد تلاشهای شده است.
چه تلاشهایی؟
مسیر تحصیل در سطوح سه و چهار حوزوی که در واقع مسیر اجتهادپروری است برای خانمها کلید خورده است. طلاب را گزینش کردهاند، اما تاجاییکه با طلاب مرتبط هستم و بهویژه برای راهنمایی پایاننامههایشان به بنده مراجعه میکنند، هنوز موانع زیاد است. تقویت مدیریت آموزش و پژوهش و ساماندهی و جذب استادان توانمند و دردسترسبودن آنها برای طلاب و مهمتر از همه حذف بوروکراسی افراطی و جدید از بایستههای باز و هموارشدن این مسیر است. در کنار این امور تهذیب انگیزهها در مدیران و استادانی که باید الگوی عملی باشند نیز از لوازم موفقیت در این زمینه خواهد بود؛ اما با ملاحظاتی که وجود دارد باید منتظر ماند و دید که آیا خروجی سطوح سه و چهار میتواند به مجتهدپروری خانمها کمک کند یا خیر؟ هنوز برای اظهارنظر دراینباره زود است و باید منتظر ماند.
در ماههای اخیر که بحث حضور خانمها در مجلس خبرگان مطرح بود بسیاری از رسانهها وجود واحدهای حوزه خواهران را ظرفیت وجود زنان مجتهده تعبیر کردند، اما صحبت شما چیز دیگری میگوید، بنابراین مسئله ضعف جامعه زنان در داشتن زنان مجتهده یک واقعیت جدی است.
بله، علت هم آن است که شرایط و فضای لازم از جمله دسترسی به استادان بزرگ، دسترسی برای حضور در درسهای خارج بزرگان حوزه علمیه و... برای خانمها به اندازه آقایان مهیا نیست. این محدودیتها نیز به دلیل موانع فرهنگی است که امیدواریم رفتهرفته با حفظ چارچوبهای مذهبی و ملاحظات فرهنگی اسلامی مرتفع شده و زمینه حضور گسترده خانمها فراهم شود.
با وجود این مشکلات و کاستیهایی که سبب میشود زنان در تحصیلات حوزوی تا حد رسیدن به اجتهاد پیش نروند، زنانی از جمله خود شما به واسطه تلاشهای فردی که به آن اشاره کردید، این مسیر را طی کردهاند، اما همین افراد نیز کمتر علاقهمند به حضور در صحنههای سیاسی هستند. آیا این بیمیلی را نیز میتوانیم از جمله عوامل مؤثر در مردانهماندن مجلسی همچون خبرگان بدانیم؟ چرا این عدم تمایل وجود دارد؟
بله، از آنجایی که سیاست یک عرصه خشن است و خانمها ملاحظات بیشتری برای خود درنظر میگیرند کمتر به حضور در چالشها و رقابتهای این حوزه تمایل نشان میدهند. ضمن اینکه اعتماد به نفس، شجاعت و آموزشهایی که آنان را برای حضور در صحنههای سیاسی آماده کرده باشد نیز بسیار کم است. میدانیم که ورود به عرصههای سیاسی یکسری ملزومات و آموزشهایی دارد. این آموزشها یا باید در احزاب داده شود یا در جامعه مدنی. متأسفانه احزاب و ارکان جامعه مدنی هم در جامعه ما این قدرت و توانمندی را ندارند. همان احزاب نیمبند و نونهالی که داریم با حضور برابر زنان و مردان توأم نیست.
نظر شما در مورد عوامل این نابرابری چیست؟
محدودیتهایی برای زنان وجود دارد که بخشی از آن را خود زنان ساختهاند و علایق خود را در بخشهای دیگری تعریف میکنند. بخش دیگر این محدودیتها نیز به خاطر آن است که آقایان به دلایل مختلف تمایل ندارند که این عرصه را در اختیار خانمها قرار بدهند. بعضیها دلایل مذهبی و بعضیها هم دلایل فرهنگی یا حتی خانواده را مطرح میکنند و به این واسطه مانع حضور بیشتر خانمها در عرصه سیاست میشوند. بهعنوان مثال اگر در احزابی از نوع احزاب ایرانی فعالیت کرده باشید، میدانید که معمولا جلسات احزاب در خارج از ساعات اداری، یا صبح زود یا عصرها تا شب و حتی ایام تعطیل برگزار میشود، در حالی که از نظر فرهنگی خروج خانمها از منزل در چنین اوقاتی معمولا با مقاومت سایر اعضای خانواده بهویژه آقایان مواجه میشود، درحالیکه بنا به عرف رایج چنین محدودیتی برای مردان، چندان متصور نیست.
شما بهعنوان خانمی که هم در بخش تحصیلات حوزوی از موانع موجود عبور کرده و به مرحله اجتهاد رسیده است و هم در حوزه سیاست گام برداشته و مسئولیت شاخه زنان یک حزب سیاسی را بر عهده دارد، بفرمایید چرا در دورههای گذشته خبرگان تمایلی به کاندیداشدن نشان نداده بودید؟ در این دوره چه تغییری ایجاد شده و کدام دریچه باز شده که مشاهده کردیم ١٦ نفر از بانوان کشور ثبتنام کردند؟
عوامل مختلفی وجود داشته است. شاید در ادوار قبلی، ما نگرانیها و دغدغههای کمرنگتری نسبت به این حضور داشتیم. من شخصا فکر میکردم عرصههای علم و دانش، پژوهش و فرهنگ باید نسبت به سیاست در اولویت باشد چون آنجاست که انسانها ساخته و فکرها تولید میشود. آنجاست که اندیشهها بالنده شده و مبنایی قرار میگیرد که ما جامعه را متحول کنیم. به عبارت دیگر تصورم این بود که از تحول فکری و فرهنگی میتوانیم به تحول اجتماع و سیاست برسیم اما در سالهای اخیر با چالشهای جدی در صحنه سیاسی، فرهنگی و اخلاق عملی مواجه شدیم که نگرانیهای زیادی را برای بزرگان ما به وجود آورد.
اکنون خلأ انسانهایی که با انگیزههای متعالی خدمت به مردم بتوانند در صحنههای سیاسی حاضر شوند و اعتماد عمومی را به مبانی اولیه انقلاب جلب کنند، بهطورکامل احساس میشود. پیگیری سیاستهای اشتباه در مجلس و در دولت گذشته باعث شد احساس کنیم در تمام زمینهها آن مطالبات و شعارهای اولیه انقلاب نادیده گرفته شده و در بخشهای عمدهای رها شده است. بنابراین ما که فرزند انقلاب هستیم و با تمام گوشت و پوست خود پیام و تفکر بنیانگذاران انقلاب را درک کردهایم، نمیتوانیم بهسادگی از کنار آن تلاشها، رشادتها، شهادتها و خونهایی که در راه تحقق جمهوری اسلامی ریخته شده، صرفنظر کنیم بنابراین به این نتیجه رسیدیم که باید به صحنه آمد. ضمن اینکه، افراد و گروههایی که از بنده شناخت داشتند، این را بارها یادآوری میکردند که بهعنوان یک وظیفه ملی، اجتماعی و شرعی باید در صحنه حاضر شوید. وقتی جمع قابلتوجهی از فرهیختگان و اندیشمندان دلسوز این صلاحیت را تشخیص میدهند، بنده نیز به این نتیجه میرسم که در این رابطه وظیفه دارم و تصور میکنم جایز نیست خودم را در صحنههای کماولویت در زمان کنونی متوقف کرده و از زیر بار مسئولیت شانه خالی کنم. راحتترین راه این بود که کنار بمانیم تا دیگر افرادی که صلاحیت دارند کار را به دست بگیرند ولی با احساس این خلأ، دیگر فکر میکنم این بیانصافی است زیرا این ظرفیت در امثال ما با سرمایه مردم ایجاد شده و حالا باید این خدمت را به آنها ارائه کنیم.
در این دوره از انتخابات و در مرحله ثبتنامها شاهد بودیم ١٦ نفر از بانوان اعلام داوطلبی کردند و احتمالا با همین دغدغهها و فکر به مسائلی که شما هم اشاره کردید، این کار را انجام دادند. هشت نفر از آنها دارای شرایطی که به مرحله آزمون برسند شناخته نشدند اما از همان هشتنفری که فرصت آزموندادن یافتند، فقط پنج نفر در جلسه حاضر شدند. به نظر شما این عقبنشینیها در دورههای بعدی یا حوزههای دیگر انگیزه خانمها را کم نمیکند؟
این را در نظر داشته باشید که کناررفتن و شرکتنکردن در امتحان از سوی آن سهنفری که تأیید شده بودند، پررنگ است؛ به این دلیل که خانمها در اقلیت بودند و بیشتر دیده میشوند. در سطح آقایان هم از ٥٠٠نفری که دعوت شدند، ٤٠٠ نفر حاضر شدند؛ یعنی درصد کنارکشیدن قبل از امتحان در میان خانمها و آقایان خیلی فرق نداشت.
اما این جامعه زنان است که نیازمند اثبات توانمندیهای خود است و انتظار میرود این فرصتها را از دست ندهد.
بله، از این جهت بسیار مهم بود و کاش همان سه نفر هم در جلسه حاضر میشدند. نمیدانم دلیل این کار چه بود اما فکر میکنم حتی نباید از ردشدن ترسید زیرا همین که اجازه حضور در امتحان صادر شده بود، باید از این فرصت استفاده میکردیم و به نمایندگی از خانمهایی که به این افراد امید بستهاند، در امتحان شرکت میکردیم.
شما که در جلسه آزمون شرکت کردید، آن را چطور ارزیابی میکنید؟ فکر میکنید پنج خانم حاضر از جمله خودتان از این مرحله عبور خواهید کرد؟
به نظر من آزمون خوبی بود. سؤالات آشنا و همان متونی بود که ما نزد استادان خوانده بودیم. فکر میکنم اگر افراد درسهایشان را خوب خوانده بودند، میتوانستند به سؤالات پاسخ دهند. وضعیت خودم را هم مطلوب ارزیابی میکنم و امیدوارم برگزارکنندگان آزمون نیز به اهمیت حضور بانوان در مجلس خبرگان رهبری بیشازپیش عنایت داشته باشند.
در دوره سوم خبرگان نیز خانمهایی داوطلب شده و حتی چند نفر از آنها تأیید صلاحیت هم شدند اما در مرحله رأیگیری هیچکدام خود را در معرض رأی مردم قرار ندادند. به نظر شما ممکن است این بار نیز شاهد چنین شرایطی باشیم؟
بنده که خودم بهعنوان یک وظیفه ملی در این امتحان شرکت کردهام زیرا خیلی از رسانههایی که علیه ما فعالیت میکنند، حضورنیافتن خانمها در مجلس خبرگان بهعنوان مهمترین مجلس تصمیمگیرنده در مواقع حساس، را مصداق بیتوجهی به حقوق خانمها در ایران میدانند و از این مسئله بسیار سوءاستفاده کرده و به جمهوری اسلامی اتهام بیتوجهی به حقوق بشر و حقوق زنان را میزنند. به نظر من اگر این ظرفیت را داشته باشیم که با ارائه توانمندی خود این تبلیغات را خنثی کنیم، مسلما گام مهمی در جهت ارتقای منافع ملی در معرفی جایگاه زنان کشورمان در سطح بینالمللی انجام دادهایم بنابراین حضور ما بسیار مهم است.
پس در صورت تأیید صلاحیت حتما در رأیگیری حاضر خواهید بود و لحظه آخر انصراف نخواهید داد؟
بله، در حزب اعتماد ملی این وظیفه را بهدرستی تشخیص دادهایم و تا انتهای راه ادامه خواهیم داد. امیدوار هستم آقایان تصمیمگیرنده در این زمینه از بنده بهعنوان فردی که اجازه شرکت در آزمون را یافتهام این پیام را دریافت کنند که حضور زنان چقدر حائز اهمیت است. مقام معظم رهبری هم فرموده بودند ما به این حضور زنانه نیاز داریم و حضرت امام (ره) نیز تأکید داشتند زنان در تمام مقدرات اصلی کشور حاضر باشند. فکر میکنم اگر مسئولان مربوطه این مطالبات را در نظر داشته باشند، میتوانند درباره حضور زنان، راحتتر تصمیم بگیرند.
روزنامه دنیای اقتصاد
اجرای برجام از روز جمعه؟
آزادسازی 30 میلیارد دلار از منابع بلوکهشده ایران و اجرای برجام از روز جمعه دو خبری بود که در فضای رسانهای منتشر شد. خبر اول را ولیالله سیف رئیسکل بانک مرکزی در حاشیه یک همایش داد. به گفته او موعد آزادسازی این رقم هفته آینده خواهد بود. اما خبر دوم که مربوط به زمان اجرای برجام است در پارلمان بخش خصوصی مطرح شد. در نشست اتاق بازرگانی تهران اعلام شد که جمعه، روز اجرای برجام و لغو تحریمهای بینالمللی خواهد بود. منابع خبری نیز از نهایی شدن دستورالعملهای مربوط به لغو تحریمها در نشست ابتدای هفته هیاتهای 1+5 و هیات ایرانی سخن گفتند. همزمان با این اخبار کمیتههای ستاد اقتصادی پساتحریم پارلمان بخش خصوصی پایتخت از عملکرد خود در ماههای اخیر و برنامههای پیشرو رونمایی کردند. این ستاد شامل پنج کمیته بینالملل، بررسی موانع سرمایهگذاری، آموزش، اطلاعرسانی و رتبهبندی شرکتها است که با هدف ساماندهی فعالیتهای بخش خصوصی در دوران پساتحریم فعالیت خود را آغاز کردهاند. در کنار این اقدامات اتاقهای بازرگانی با برگزاری میزگردهای تخصصی برای معرفی ایران به سایر کشورها به دنبال حذف پروژه ایرانهراسی و زمینهسازی تعامل با شرکتها و نهادهای اقتصادی بینالمللی هستند.
«تحریمها روز جمعه لغو خواهد شد» این خبر در حالی توسط نایب رئیس اتاق تهران اعلام شد که کمیتههای ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق تهران نیز عملکرد خود را طی چند ماه اخیر تشریح کردند. با شروع شمارش معکوس برای لغو تحریمها، دهمین جلسه هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران تحتتاثیر این امر قرار گرفت. همچنین موضعگیری پارلمان بخش خصوصی پایتخت درخصوص تنشهای اخیر با عربستان، کسب بازار روسیه، وصول مطالبات بخش خصوصی از سوی دولت و وضعیت سیستم بانکی از دیگر محورهای این جلسه بود. رئیس اتاق بازرگانی تهران در این نشست با اشاره به بیانیهای که اتاق در جلسه پیشین هیات نمایندگان در مورد بدهیهای دولت صادر کرد، گفت: پس از صدور این بیانیه، وزیر اقتصاد رقم بدهیهای دولت را اعلام کرد. مسعود خوانساری، ابراز امیدواری کرد که دولت هر چه زودتر بدهیهای خود را به بخش خصوصی بپردازد. وی ضمن اشاره به همکاری وزارت جهادکشاورزی با بخش خصوصی اعلام کرد: به موجب این همکاریها، هفته گذشته، 500 کامیون مواد غذایی و به ویژه میوه از طریق جمهوری آذربایجان به روسیه صادر شده است. همچنین موافقتنامههای قرنطینه دامی و محصولات لبنی نیز آماده شده و گفته میشود که نخستین محموله لبنی و دامی تا پایان ماه ژانویه به روسیه صادر خواهد شد. رئیس اتاق بازرگانی تهران در مورد اتفاقات اخیر در زمینه روابط دیپلماتیک ایران و عربستان هم گفت: البته همانگونه که بدنه دولت و حاکمیت حمله به سفارت عربستان را محکوم کرده است، اتاق تهران نیز از زاویه ملی و اقتصادی به این موضوع نگریسته و این اقدام را محکوم میکند؛ چراکه اینگونه ماجراجوییها در تضاد با امنیت ملی و توسعه اقتصادی است. خوانساری گفت: این اقدام در حالی صورت گرفته است که آمد و رفت هیاتها به ایران حکایت از آن دارد که دیوار ایرانهراسی فرو ریخته است. در شرایطی که نهادهای بینالمللی عنوان میکنند که سال 2016 سال شکوفایی اقتصاد ایران است و رشد بیش از 5 درصد را برای ایران پیشبینی میکنند، این انتظار وجود دارد که دولت مراقب اینگونه تحرکات باشد. خوانساری افزود: این نکته از آن جهت حائز اهمیت است که در سالهای گذشته، بخشی از سرمایهگذاران ایران، از کشورهای حاشیه خلیج فارس بودهاند؛ بنابراین اثر این التهابات میتواند روند سرمایهگذاری در ایران را دچار خدشه کند.موضوع دیگری که خوانساری به آن اشاره کرد، وضعیت سیستم بانکی بود. رئیس اتاق تهران گفت: سیستم بانکی طی سالهای گذشته، شاهد سرکوب مالی و بیانضباطیهای بسیاری بوده است؛ بهطوری که 60 درصد داراییهای نظام بانکی دچار انجماد شده است.
اقتصاد ایران بانکمحور است و اگر این اعتبارات به سیستم بانکی بیاید، بسیاری از مشکلات حل میشود. خوانساری با بیان اینکه با رفع تحریمها تمام مشکلات نظام بانکی حل نمیشود، تاکید کرد که نظام بانکی نیازمند اصلاحات ساختاری است. او ادامه داد: رئیسجمهوری در تیرماه گذشته طی نامهای به معاون اول خود، دستوری مبنی بر اصلاح نظام بانکی صادر کرد و انتظار میرود در این مورد گزارشی ارائه شود تا ببینیم این اصلاحات در چه مرحلهای است. در ادامه این نشست، مهدی جهانگیری، نایب رئیس اتاق تهران موعد لغو تحریمها علیه ایران را روز جمعه هفته جاری اعلام و خاطرنشان کرد: پس از 12 سال، پرونده تحریمها بسته خواهد شد و اقتصاد ایران و متولیان آن باید دوره تازهای را برای جبران ناکامیهای گذشته آغاز کنند. جهانگیری سپس به اقدامات اتاق تهران درخصوص دوران پسابرجام اشاره کرد و با یادآوری اینکه ستاد اقتصادی پساتحریم در اتاق تهران فعالیتهای خود را از چند ماه گذشته آغاز کرده است، افزود: به دنبال پیشنهاد هیات نمایندگان و مصوبه هیات رئیسه اتاق تهران، این ستاد تشکیل شد و پنج کمیته نیز با اهداف و موضوعات مرتبط، در این ستاد آغاز به کار کردند. در ادامه این نشست مسوولان کمیتههای مختلف ستاد اقتصادی پساتحریم به توضیح گزارش عملکرد خود پرداختند. حمیدرضا آصفی، مسوول کمیته بینالملل ستاد اقتصادی پساتحریم با اشاره به نزدیک شدن به موعد لغو تحریمها علیه ایران، گفت: تصور این است که فضایی که در جامعه بینالملل برای ما ایجاد شده رو به بهبودی است و بعید است که دیگر شرایط سخت گذشته تکرار شود؛ چون امکان اجماع جهانی علیه ایران از بین رفته است. آصفی با اشاره به حمله به سفارت و کنسولگری عربستان و محکوم کردن این اقدام گفت: با وجود انجام این اقدام ناپسند و نامطلوب از سوی برخی افراد، عربستان نمیتواند علیه ما اجماع جهانی و حتی منطقهای ایجاد کند.
وی با این حال تاکید کرد که کارشکنیها علیه ایران تمام نشده و آمریکا نیز به دشمنی خود پایان نداده است. سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه گفت: قطعا فضا برای ما بهتر شده است، اما به هر حال گروههای سیاسی و اقتصادی هستند که برای افزایش منافع خود به دنبال کارشکنی علیه ما خواهند بود. آصفی در ادامه سخنان خود عنوان کرد که برای بهتر دیدن مشکلات کنونی اقتصاد باید خودمان را در جایگاه یک سرمایهگذار خارجی بگذاریم و از چشم او موانع و مشکلات موجود را ببینیم. وی افزود: ناکارآمدی نظام بانکی و ناکارآمدی بیمههای داخلی دو مشکل اصلی پیش چشم سرمایهگذار خارجی است. در عین حال سرعت پایین تصمیمگیری و بیثباتی ناشی از آن، سخت و پیچیده بودن قوانین گمرکی و تعرفهای و شناخت پایین بنگاههای خارجی از ظرفیتهای اقتصاد ایران مشکلات بعدی است که باید برای جذب سرمایهگذاری خارجی حل شود. وی با تاکید بر شفاف کردن فضای اقتصادی از کمبود تبلیغات و اطلاعرسانی در مورد اقتصاد ایران در جامعه بینالملل نیز انتقاد کرد و گفت: به نظرم بخش خصوصی میتواند در این حوزه فعال شود و اتاقهای بازرگانی با برگزاری میزگردهای تخصصی، تبلیغات و پخش فیلم در کانالهای تلویزیونی خارجی میتوانند بیشتر از اقتصاد ایران بگویند. همچنین میتوان از خبرنگاران نشریات اقتصادی خارجی دعوت کرد تا به ایران بیایند و بیشتر در مورد ظرفیتهای اقتصاد ایران روشنگری کنند.
وی با تاکید بر لزوم تقویت سفارتخانههای ایران در کشورهای خارجی در حوزه اقتصاد، اعزام هیاتهای اقتصادی و تجاری به خارج از کشور و حضور نمایندگان بخش خصوصی در کنار مقامات دولتی در سفرهای خارجی را از دیگر راهکارهای اطلاعرسانی عنوان کرد. آصفی همچنین تاکید کرد که احیای بخش اقتصادی وزارت امور خارجه بحثی است که باید جدی گرفته شود و اتاق بازرگانی میتواند در این حوزه به دولت کمک کند. وی با اشاره به لزوم تهیه و تدوین بروشورها و کاتالوگهایی در مورد اقتصاد ایران گفت: باید مناطق مختلف کشور را با توجه به ظرفیتهای مختلفی که دارند دستهبندی کنیم. در مقابل کشورهای خارجی را نیز با شناخت خوب و کافی دستهبندی کنیم و بدانیم چه کشورهایی شرکای سرمایهگذار خوبی هستند و چه کشورهایی برای انتقال فناوری بیشتر به ما کمک میکنند و در نهایت چه کشورهایی بازار مصرف مناسبی برای کالاها و خدمات ایرانی هستند. بهروز علیشیری، رئیس کمیته بررسی موانع سرمایهگذاری ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق تهران نیز یکی دیگر از عوامل موثر بر استفاده بهینه از فرصت پسابرجام را برنامه ششم توسعه عنوان کرد.
وی همچنین آسیبشناسی اهداف برنامه پنجم توسعه را مورد تاکید قرار داد که از طریق آن اشکالات اقتصاد کشور برای دستیابی به رشد 8 درصدی پیشبینی شده در این برنامه مورد بررسی قرار گیرد. رئیس کمیته بررسی موانع سرمایهگذاری ستاد اقتصادی پساتحریم به برخی از مفاد کلیدی برجام اشاره کرد و گفت: در این سند، ماده 27 که به موضوع تهیه راهنمای عملیاتی اشاره دارد، بسیار مهم است، چرا که فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران خارجی از طریق این راهنما میتوانند مسیر ورود به همکاریهای اقتصادی و سرمایهگذاریهای مشترک با ایران را بیابند. به گفته وی، در کنار این موارد، فوریترین اقدام برای دستیابی اقتصاد ایران به نرخ رشد 8درصدی، شاخص بهرهوری است چرا که میزان تزریق سرمایه، تابعی از بهرهوری است. وی یادآور شد که برای رسیدن به رشد اقتصادی 8 درصدی در برنامه ششم توسعه، نیاز به بیش از 100 میلیارد دلار سرمایهگذاری است. وی جذب منابع مالی بینالمللی را نیز مورد تاکید ویژه قرار داد و آن را یک الزام جدی دانست. به گفته وی، کمیته بررسی موانع سرمایهگذاری ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق تهران، هدفگذاریهایی را درنظرگرفته است که رفع موانع قانونی کسبوکار از جمله آنها است. وی به برخی پروژههای راهبردی این کمیته اشاره کرد و مطالعه مقایسهای قوانین سرمایهگذاری خارجی با 10 کشور منتخب، تمرکز بر بازار سرمایه و کمک به جذب سرمایهگذاران خارجی برای حضور در بازار سرمایه ایران، تمرکز بر مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، مخاطبسنجی از طریق سرمایهگذاران موجود در کشور و نیز بررسی تطبیقی گزارشهای موجود در کشور در حوزه جذب سرمایهگذاری خارجی را از جمله پروژههای تعریف شده در این کمیته عنوان کرد.
فریال مستوفی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران نیز بهعنوان رئیس مرکز مشاوره و خدمات سرمایهگذاری اتاق تهران به بیان برخی اقدامات صورت گرفته از سوی این مرکز پرداخت. معرفی ظرفیتهای همکاری، جذب سرمایهگذاری خارجی، شناسایی شرکای مناسب سرمایهگذاران خارجی، مطالعه در زمینه ایجاد پارک سرمایهگذاری، منطقه سرمایهگذاری و خانه سرمایهگذاری، سعی در جذب سرمایهگذاریهای دانشبنیان و ارائه خدمات حقوقی و نظارتی، از جمله برنامههای اعلام شده این مرکز توسط وی بود. ولیالله افخمیراد، بهعنوان عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و رئیس سازمان توسعه تجارت گفت: یکی از دغدغههایی که در مورد هیاتهای تجاری وجود دارد این است که چگونه از حضور این هیاتها در کشور میتوان بهرهبرداری مطلوب کرد. وی گفت: ما در پی آن هستیم که فرمت تفاهمنامه با سایر کشورها را به نحوی تغییر دهیم که از جنبههای کلی فراتر رفته و به جزئیات نیز بپردازد. وی همچنین در واکنش به پیشنهاد حمیدرضا آصفی که از فعال شدن بخش اقتصادی در وزارت امورخارجه سخن گفته بود، گفت: ایجاد این بخش در وزارت امورخارجه منجر به همپوشانی اقدامات در حوزه اقتصاد میشود. افخمیراد به این نکته نیز اشاره کرد که تا زمانی که نظام دو نرخی ارز و قیمتگذاری پا برجا باشد، نباید توقع داشت که سرمایهگذار وارد کشور شود.
در ادامه این نشست، ناصر عندلیب، معاون آموزشی اتاق تهران و رئیس کمیته آموزش ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق تهران گفت: در کمیته آموزش اهدافی را در نظر گرفتیم که آشنایی با قوانین و مقررات بینالمللی مرتبط با سرمایهگذاری، افزایش دانش و مدیریت مرتبط با سرمایهگذاری، آمادهسازی و ارائه بستههای سرمایهگذاری منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی از جمله این اهداف است. رئیس کمیته اطلاعرسانی ستاد اقتصادی پساتحریم نیز گفت: این کمیته، بخش مهمی از فعالیتهای خود را در سایت اطلاعرسانی اتاق تهران سازماندهی کرده است و در عین حال، بخش ویژه «ستاد اقتصادی پساتحریم» نیز در این سایت راهاندازی شده است. رئیس کمیته اطلاعرسانی ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق بازرگانی تهران گفت: اطلاعرسانی روزآمد و دقیق، ارائه اطلاعات به فعالان اقتصادی در مورد تصمیمگیریهای مهم مربوط به دوران پساتحریم و نیز ارائه مشاوره آنلاین در زمینه سرمایهگذاری، جزو اهداف در نظر گرفته شده برای کمیته اطلاعرسانی است. حسن فروزانفرد، رئیس کمیته رتبهبندی شرکتهای این ستاد گفت: اطلاعات و دانش فعلی اتاق تهران از اعضای خود ناچیز است؛ بنابراین باید سازوکاری را در پیش گرفت که بتوان اطلاعات طبقهبندی شده و دقیقی از اعضای خود بهدست آوریم تا بتوانیم بر اساس این اطلاعات، شرکای مناسب خارجی را به بنگاههای داخلی معرفی کنیم. وی با اشاره به اینکه در شرایط پساتحریم به اطلاعات رتبهبندی شده برای سازماندهی ارتباطها و مذاکرات اقتصادی نیاز داریم، افزود: در این زمینه، با توجه به بسترهای شکل گرفته در اتاق ایران در ارتباط با رتبهبندی شرکتها، میتوانیم نسبت به شناسایی اعضا و بنگاههای اقتصادی کشور اقدام کنیم.
*** محو اسرائیل در سال 2022 / گزارش 70 میلیون دلاری 16 نهاد اطلاعاتی آمریکا درباره خاورمیانه بدون اسرائیل
«تا سال 2022 دیگر اثری از اسرائیل نخواهد بود» این جملهای است که خبرنگار «نیویورک پست» میگوید که هنری کیسینجر وزیر خارجه اسبق آمریکا به وی گفته است. «سیندی آدامز» در «نیویورک پست» مینویسد: سخن کیسینجر را «کلمه به کلمه» نقل میکنم: «در 10 سال آینده دیگر اسرائیل وجود نخواهد داشت.» این خبرنگار مدعی است که کیسینجر و 16 نهاد اطلاعاتی آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که در آینده نزدیک دیگر اثری از اسرائیل نخواهد بود. «کوین بارت» در همین رابطه مینویسد سخن کیسینجر بیپرده است.
«تا سال 2022 دیگر اثری از اسرائیل نخواهد بود.» این جملهای است که خبرنگار «نیویورک پست» مدعی است هنری کیسینجر وزیر خارجه اسبق آمریکا به وی گفته است. «سیندی آدامز» در «نیویورکپست» مینویسد: سخن کیسینجر را «کلمه به کلمه» نقل میکنم: «در 10 سال آینده دیگر اسرائیل وجود نخواهد داشت.» این خبرنگار مدعی است که کیسینجر و 16نهاد اطلاعاتی آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که در آینده نزدیک دیگر اثری از اسرائیل نخواهد بود. «کوین بارت» در همین رابطه مینویسد سخن کیسینجر صاف و بیپرده است. او نمیگوید: اگر ما تریلیونها دلار دیگر به اسرائیل کمک کنیم و این رژیم هم به قدر کافی دشمنانش را با زور نظامی از میان ببرد، دیگر در خطر قرار نمیگیرد. کیسینجر نگفته اگر «میت رامنی» دوست قدیمی نتانیاهو را انتخاب کنیم، اسرائیل میتواند جان به در ببرد. او نگفته اگر ایران بمباران شود، اسرائیل باقی خواهد ماند. او به صراحت میگوید: در سال 2022 دیگر اسرائیل وجود نخواهد داشت.
جامعه اطلاعاتی آمریکا هم به همین سخن باور دارد اما شاید زمان دقیق 2022 را تاریخ نهایی انقضای اسرائیل اعلام نکند. 16نهاد اطلاعاتی آمریکایی با بودجهای 70میلیون دلاری تحلیلی 80 صفحهای با عنوان «آماده شدن برای خاورمیانه پسا اسرائیل» تهیه کردهاند. کوین بارت میافزاید: «گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا میگوید 700 هزار اسرائیلی بهطور غیرقانونی در زمینهایی شهرک میسازند که در سال 1967 از فلسطینیها دزدیده شده و جهان این را نمیپذیرد؛ بنابراین اسرائیل همچون آفریقای جنوبی اواخر دهه 80 است.» گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا حاکی است که ائتلاف حاکم لیکود حامی خشونت فراوان و ساختوساز غیرقانونی است. این نهادها میگویند: خشونت و جنایت شهرکنشینان و زیرساختهای آپارتاید گونه مانند «دیوارآپارتاید» و سیستم پیچیده «ایست بازرسی» غیردفاع هستند. این 16 نهاد اطلاعاتی بر این باورند که اسرائیل نمیتواند در برابر نیروی عظیم منهدمکننده فلسطینی متشکل از بهار عربی، بیداری اسلامی و در نهایت ظهور ایران دوام بیاورد. در گذشته دیکتاتورهای منطقه همچون مانعی در برابر امیال فلسطینیها عمل میکردند. با سقوط دیکتاتورها در منطقه، این درپوش برداشته شده و غلیان خشم مردم منطقه عیانتر شده است. این فرآیند- سقوط دیکتاتورهای حامی اسرائیل- تحولات منطقه را تسریع کرده است. نتیجه این میشود که دولتها دموکراتیکتر و اسلامیتر خواهند شد و رویکردی چندان دوستانه نسبت به اسرائیل نخواهند داشت. این گزارش میگوید: دولت آمریکا دیگر توانایی مالی و نظامی برای سر پا نگهداشتن اسرائیل را نخواهد داشت. بر همین اساس، برای عادی شدن رابطه با 57 کشور اسلامی، آمریکا باید منافع خود را دنبال کند و نگذارد اسرائیل از میان برود.
با این حال، نه کیسینجر و نه این نهادهای اطلاعاتی نمیگویند که عزای اسرائیل را گرفتهاند. این قابل توجه است چرا که کیسینجر بهعنوان یک یهودی همواره دوست اسرائیل تصور میشود و نهادهای اطلاعاتی هم عمدتا حامی این رژیم هستند. کوین بارت در گزارش خود میافزاید یکی از عوامل به سخره گرفتن اسرائیل، نتانیاهو است. او با تصویر کاریکاتور گونهای از بمب هستهای ایران در سازمان ملل نه تنها در سخن و در عمل این سازمان را نادیده و به سخره میگیرد، بلکه خود او نیز از سوی رسانهها به سخره گرفته شده و از او با عنوان «صهیونیست دیوانه» نام برده میشود. این گافها باعث شده دیگر جای دفاع از او باقی نماند. دلیل دیگر این است که آمریکاییها احساس میکنند لابی اسرائیل بر گفتمان عمومی این کشور حاکم است. این مساله زمانی نمود بیشتری مییابد که دریابیم هرگونه انتقادی از اسرائیل باعث میشود فرد انتقادکننده از کار بیکار شود. دلیل سوم در مورد به پایان رسیدن تاریخ مصرف اسرائیل این است که جامعه یهودیان آمریکا هم دیگر در حمایت از اسرائیل متحد نیستند. همچنین یک نظرسنجی نشان میدهد که وقتی اوباما میگوید از «دروغگویی» مانند نتانیاهو «بیزار» است رای یهودیان نسبت به او بیشتر میشود.
با این حال، واشنگتنپست روایت دیگری از برداشت کیسینجر نسبت به اسرائیل ارائه میدهد. وی اسرائیل را یک قربانی جلوه میدهد:«ملت اروپایی با همسایگانی خطرناک». او شهرکنشینان اراضی غربی را محکوم نمیکند و این نشان میدهد که وزیر خارجه اسبق آمریکا شاخه زیتون به «راست اسرائیلی» میدهد. چرا؟ کیسینجر و خانوادهاش یهودیانی هستند که در آلمان میزیستند و پس از هولوکاست از این کشور به آمریکا پناه آوردند. او بارها به میراث یهودی خود اشاره کرده و به تاثیر آن میراث بر خود پرداخته است. او اسرائیل را مدافع مذاکره با فلسطین دانسته و از راهحل دو دولت پشتیبانی میکند. او میگوید که اگر اسرائیل گاه سرکشی میکند به دلیل خصومت آشکار برخی دولتهای عربی است. در میان محافل آمریکایی سخن از «بقای اسرائیل» و «موجودیت» آن فراوان است. یکی از کسانی که در این رابطه قلمفرسایی کرده «جفری گولدبرگ» است که در آتلانتیک مقاله مینویسد. او مینویسد اسرائیل با جنگ، شبه جنگ و سایر خشونتها مواجه است. با این حال هستند دیگرانی که معتقدند اسرائیل به دلیل خشونتهای خود در دریای خشونت قرار گرفته است. این خشونتها بیتردید تهدیدی بر موجودیت این رژیم است. به گزارش النشره، مرکز آمار فلسطین در گزارشی اعلام کرد تعداد جمعیت فلسطین از زمان اشغال این کشور در سال 1948 تاکنون هشت برابر شده است. بر همین اساس، جمعیت فلسطین در اواخر سال 2011 بالغ بر 11 میلیون و 200 هزار نفر بود که چهار میلیون و 200 هزار نفر در اراضی فلسطین و یک میلیون و 37 هزار نفر نیز در اراضی اشغالی 1948 ساکن هستند. یکی از دلایلی که ممکن است تهدیدی بر موجودیت اسرائیل باشد، افزایش جمعیت فلسطین است که میتواند ساکنان این رژیم را تحت تاثیر قرار دهد.
روزنامه جهان صنعت
جریمه عبور از چراغ قرمز به 200 هزار تومان رسید
صفحه جامعه: ایلنا- هیات وزیران در جلسه دیماه سالجاری خود به پیشنهاد وزارتخانههای دادگستری، کشور و راهوشهرسازی و نیز نیروی انتظامی و به استناد مواد 21 و 22 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی بخشی از کدهای جرایم رانندگی را اصلاح کرد.
بر این اساس نرخ جرائمی همچون عبور از چراغ قرمز، سبقت غیرمجاز در راههای دو طرفه و تجاوز از سرعت مجاز بیش از 30 کیلومتر بر ساعت در کلانشهرها و مراکز استانها و جادههای بینشهری و مناطق آزاد تجاری و صنعتی تا 200 هزار تومان افزایش یافت.
همچنین نرخ جرایمی همچون انجام حرکات نمایشی مانند دور زدن در جا یا حرکت موتور سیکلت روی یک چرخ، حرکات مارپیچ، حرکت با دنده عقب در آزادراهها و بزرگراهها به 150 هزار تومان و عبور از محل ممنوع، استفاده از تلفن همراه، عدم رعایت مقررات حمل بار و عبور وسایل نقلیه غیرمجاز از خطوط ویژه به 100 هزار تومان افزایش یافته است.
براساس این مصوبه دولت، رانندگی در حالت مستی و مصرف داروهای روانگردان و افیونی 400 هزار تومان جریمه دارد و در کنار این امر، مواردی همچون تجاوز به چپ از محور راست، عبور وسایل نقلیه از پیادهرو، دور زدن در محل ممنوع، نقص فنی موثر یا نقص در سامانه روشنایی در شب، رانندگی با وسایل نقلیه عمومی بیش از زمان مجاز، عدم رعایت محدودیتهای زمانی یا مکانی یا شرایط مندرج در گواهینامه از قبیل استفاده از عینک، سمعک یا تجهیزات خاص، عدم توجه به فرمان ایست یا پرچم مراقبان عبور و مرور؛ محصلان یا پلیس مدرسه، نداشتن مجوز فعالیت راننده وسیله نقلیه عمومی، عدم رعایت فاصله طولی و عرضی با وسیله نقلیه جلویی و جانبی و تصادف ناشی از عدم توجه به جلو، حمل تیرآهن و ورقهای فلزی و امثال آن بدون رعایت شرایط ایمنی و مقررات مربوطه، سبقت از سمت راست وسیله نقلیه در راههایی که در هر طرف رفت و برگشت یک خط عبوری وجود دارد یا با استفاده از شانه راه 75 هزار تومان جریمه به همراه دارد.
همچنین عدم استفاده از کلاه ایمنی توسط راننده و سرنشین موتورسیکلت، عدم استفاده از کمربند ایمنی توسط راننده یا سرنشینان، تجاوز از سرعت مجاز (تا 30 کیلومتر بر ساعت)، حرکت نکردن وسایل نقلیه بین خطوط، نداشتن پلاک جلو، عقب یا ناخوانا بودن آن و عدم رعایت حق تقدم عبور 60 هزار تومان جریمه در پی دارد.طبق این مصوبه جریمه نداشتن برگه معاینه فنی به 40 هزار تومان افزایش یافته است. این مصوبه که در تاریخ 21 دیماه 94 ابلاغ شده است، پس از طی مراحل قانونی اجرایی میشود.
*** ماموریت جدید بخش خصوصی
سیاستهای اقتصادی کشور در پسا تحریم در نشست هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران تشریح شد.
دهمین نشست هیات نمایندگان اتاق تهران، روز گذشته برگزار شد. نمایندگان بخشخصوصی در حالی گردهم آمدند که امید به اجرای برجام و رفع تحریمها در چند روز آینده، موج تازهای از امید به آینده اقتصاد ایران را شکل داده است. به همین مناسبت نمایندگان بخشخصوصی، بخش اعظم نشست خود را به بحث و بررسی در مورد ماموریتها و اهداف «ستاد اقتصادی پساتحریم» اتاق تهران اختصاص دادند و در این مورد بحث کردند. نمایندگان بخشخصوصی همچنین با تاکید بر لزوم ایجاد فضای امن و باثبات در حوزه اقتصاد و سیاست و زنده نگه داشتن شهید شخ النمر، حمله به سفارت و کنسولگری عربستان در تهران و مشهد را محکوم و اقدامی غیرقانونی و خلاف عرف روابط دیپلماتیک خواندند.
رییس اتاق تهران در ابتدای این نشست به حضور محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی در اتاق تهران نیز اشاره کرد و گفت: جلسهای هم با حضور وزیر جهاد کشاورزی و تشکلهای مرتبط با این حوزه برگزار شد که محوریت مباحث، استفاده از ظرفیتهای بازار روسیه بود. وزارت جهاد کشاورزی تاکنون نشان داده که نسبت به رفع موانع توسعه مراودات با روسیه همراه بخشخصوصی است. به موجب این همکاریها در هفته گذشته 500 کامیون مواد غذایی بهویژه میوه از طریق آذربایجان به روسیه ارسال شده است. البته این محموله به دلیل برخی مشکلات دچار توقفی چندساعته بود که با مداخله مسوولان این مساله رفع شده است. او ضمن قدردانی از وزیر جهاد کشاورزی و معاون برنامهریزی و اقتصادی این وزارتخانه گفت: موافقتنامههای قرنطینه دامی و محصولات لبنی نیز آماده شده و گفته میشود نخستین محموله لبنی و دامی تا پایان ماه ژانویه به روسیه صادر خواهد شد. رییس اتاق تهران به برگزاری سومین نشست از سلسلهجلسات راهبردهای اقتصاد ایران نیز اشاره کرد که با حضور محمود سریعالقلم و جواد صالحیاصفهانی برگزار شد. وی گفت: براساس مشاهدات و نظرسنجیها، برگزاری این نشست با اقبال قابلتوجه فعالان اقتصادی مواجه شد.
وی در ادامه با اشاره به بیانیهای که اتاق در جلسه پیشین هیات نمایندگان در مورد بدهیهای دولت صادر کرد، گفت: پس از صدور این بیانیه، وزیر اقتصاد رقم بدهیهای دولت را اعلام کرد و به گفته وی، بدهیهای دولت به بخشهای مختلف به 540 هزار میلیارد تومان میرسد و این بدهیها بدون در نظر گرفتن بدهیهای بخش نفت که حدود 50 میلیارد دلار است، حدود 380 هزار میلیارد تومان برآورد شده است. خوانساری ابراز امیدواری کرد که وعدههای دولت مبنی بر وصول بدهیهایش عملیاتی شود و دولت هر چه زودتر بدهیهای خود را به بخشخصوصی بپردازد.
حمله به سفارت عربستان محکوم است
خوانساری به آنچه در مورد سفارت عربستان رخ داده است، اشاره کرد و گفت: همانگونه که بدنه دولت و حاکمیت حمله به سفارت عربستان را محکوم کرده است، اتاق تهران نیز از زاویه ملی و اقتصادی به این موضوع نگریسته و این اقدام را محکوم میکند چراکه اینگونه ماجراجوییها در تضاد با امنیت ملی و توسعه اقتصادی است. خوانساری گفت: این اقدام در حالی صورت گرفته است که آمد و رفت هیاتها به ایران حکایت از آن دارد که دیوار ایرانهراسی فرو ریخته است. در شرایطی که نهادهای بینالمللی عنوان میکنند که سال 2016، سال شکوفایی اقتصاد ایران است و رشد بیش از چهار درصد را برای ایران پیشبینی میکنند، این انتظار وجود دارد که دولت مراقب اینگونه تحرکات باشد.خوانساری افزود: این نکته از آن جهت حائز اهمیت است که در سالهای گذشته، بخشی از سرمایهگذاران ایران از کشورهای حاشیه خلیج فارس بودهاند و مبادا این التهابات به سرمایهگذاران نیز برسد و روند سرمایهگذاری در ایران را دچار خدشه کند.
بیانضباطیهای بانکی
موضوع دیگری که خوانساری روی آن دست گذاشت، وضعیت سیستم بانکی بود. رییس اتاق تهران گفت: سیستم بانکی طی سالهای گذشته شاهد سرکوب مالی و بیانضباطیهای بسیاری بوده است به طوری که 60 درصد داراییهای نظام بانکی دچار انجماد شده است. ضمن آنکه سهم مطالبات مشکوکالوصول حدود 64 درصد مطالبات غیرجاری بوده است و نسبت تسهیلات غیرجاری به سرمایه در بانکها به 176 درصد رسیده است. وی افزود: اقتصاد ایران بانکمحور است و اگر این اعتبارات به سیستم بانکی بیاید بسیاری از مشکلات حل میشود.
مسعود خوانساری با بیان اینکه با رفع تحریمها تمام مشکلات نظام بانکی حل نمیشود، تاکید کرد که این نظام نیازمند اصلاحات ساختاری است. وی ادامه داد: رییسجمهور در تیرماه گذشته طی نامهای به معاون اول خود، دستوری مبنی بر اصلاح نظام بانکی صادر کرد و انتظار میرود در این مورد گزارشی ارائه شود تا ببینیم این اصلاحات در چه مرحلهای است. رییس اتاق تهران همچنین در پایان سخنانش با اشاره به درگذشت آیتالهم حاج شیخ محمد آلاسحاق، از روحانیون انقلابی و مبارز با یحیی آلاسحاق، رییس پیشین و عضو کنونی هیات نمایندگان اتاق تهران، ابراز همدردی کرد و این ضایعه را به او و خانواده محترم آلاسحاق تسلیت گفت.
ورود 145 هیات تجاری خارجی به ایران
در ادامه این نشست، نایب رییس اتاق تهران گزارشی درخصوص برخی اقدامات و برنامهریزیهای ستاد اقتصادی پساتحریم ارائه داد. مهدی جهانگیری در ابتدای سخنان خود، موعد لغو تحریمها علیه ایران را روز جمعه هفته جاری- بیست و پنجم دی ماه- اعلام کرد و خاطرنشان کرد پس از 12 سال، پرونده تحریمها بسته خواهد شد و اقتصاد ایران و متولیان آن باید دوره تازهای را برای جبران ناکامیهای گذشته آغاز کنند. وی با اشاره به اینکه طی 9 ماه گذشته و پس از توافق هستهای صورت گرفته در لوزان سوییس، کشور ایران کانون توجه سرمایهگذاران خارجی قرار گرفته است، گفت: در طول این مدت، نزدیک به 3763 سرمایهگذار خارجی در قالب 145 هیات اقتصادی از حدود 50 کشور جهان به ایران آمدند و در مذاکره با فعالان اقتصادی ایران، زمینههای همکاری و امکان سرمایهگذاری در کشور را مورد بررسی قرار دادند.
جهانگیری سپس به اقدامات اتاق تهران درخصوص دوران پسا برجام اشاره کرد و با یادآوری اینکه ستاد اقتصادی پساتحریم در اتاق تهران فعالیتهای خود را از چند ماه گذشته آغاز کرده است، افزود: به دنبال پیشنهاد هیات نمایندگان و مصوبه هیات رییسه اتاق تهران، این ستاد تشکیل شد و کمیتههایی نیز با اهداف و موضوعات مرتبط در این ستاد آغاز به کار کردند. نایب رییس اتاق تهران با بیان اینکه پنج کمیته تخصصی در ستاد اقتصادی پساتحریم دستورعملهای خود را تدوین و فعالیتهای خود را همزمان با تشکیل این ستاد، آغاز کردهاند، افزود: بررسی موانع سرمایهگذاری خارجی در ایران توسط یکی از کمیتههای این ستاد مورد نقد و بررسی و البته ارائه راهکار قرار گرفته و ریاست آن را نیز آقای بهروز علیشیری، رییس سابق سازمان سرمایهگذاری خارجی و کمکهای فنی و اقتصادی ایران، برعهده دارد. به گفته وی، در حوزه بینالملل نیز کمیتهای با هدایت و مدیریت حمیدرضا آصفی، سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه، تشکیل شده است و این کمیته نیز طبق اهداف و برنامهریزیهای خود در مسیر بهبود ورود سرمایهگذاران خارجی به اقتصاد ایران گام برمیدارد.
نایب رییس اتاق تهران همچنین به کمیتههای آموزش، اطلاعرسانی و کمیته رتبهبندی شرکتها و فعالان اقتصادی اشاره کرد که به گفته وی، هر یک از این کمیته در مسیر اهداف برنامهریزی شده، حرکت میکنند. جهانگیری همچنین به تاسیس مرکز مشاوره و خدمات سرمایهگذاری خارجی در اتاق تهران اشاره کرد که ریاست آن را فریال مستوفی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، برعهده دارد. به گفته وی، این مرکز به دنبال ارائه خدماتی در راستای تسهیل ورود سرمایهگذاران خارجی است.
کارشکنی علیه ایران ادامه دارد
در ادامه دهمین نشست هیات نمایندگان اتاق تهران، حمیدرضا آصفی که مسوولیت کمیته بینالملل ستاد اقتصادی پساتحریم را برعهده دارد پشت تریبون قرار گرفت تا در مورد چشمانداز برجام و آنچه باید در فضای بینالمللی انجام داد سخن بگوید. عضو ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق تهران با اشاره به نزدیک شدن به موعد لغو تحریمها علیه ایران گفت: تصور این است که فضایی که در جامعه بینالملل برای ما ایجاد شده رو به بهبودی است و بعید است که دیگر شرایط سخت گذشته تکرار شود چون امکان اجماع جهانی علیه ایران از بین رفته است. آصفی با اشاره به حمله به سفارت و کنسولگری عربستان و محکوم کردن این اقدام گفت: با وجود انجام این اقدام ناپسند و نامطلوب از سوی برخی افراد، عربستان نمیتواند علیه ما اجماع جهانی و حتی منطقهای ایجاد کند چون خود این کشور به عنوان یک حکومت قرون وسطایی در دنیا شناخته میشود. وی با این حال تاکید کرد که کارشکنیها علیه ایران تمام نشده و آمریکا نیز به دشمنی خود پایان نداده است. سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه گفت: قطعا فضا برای ما بهتر شده است اما به هر حال گروههای سیاسی و اقتصادی هستند که برای افزایش منافع خود به دنبال کارشکنی علیه ما خواهند بود.
حمیدرضا آصفی در ادامه سخنان خود عنوان کرد: برای بهتر دیدن مشکلات کنونی اقتصاد باید خودمان را در جایگاه یک سرمایهگذار خارجی بگذاریم و از چشم او موانع و مشکلات موجود را ببینیم. وی افزود: ناکارآمدی نظام بانکی و بیمههای داخلی دو مشکل اصلی اولیه پیش چشم سرمایهگذار خارجی است. در عین حال سرعت پایین تصمیمگیری و بیثباتی ناشی از آن، سخت و پیچیده بودن قوانین گمرکی و تعرفهای و شناخت پایین بنگاههای خارجی از ظرفیتهای اقتصاد ایران مشکلات بعدی است که باید برای جذب سرمایهگذاری خارجی حل شود. وی با تاکید بر شفاف کردن فضای اقتصادی از کمبود تبلیغات و اطلاعرسانی در مورد اقتصاد ایران در جامعه بینالملل نیز انتقاد کرد و گفت: بخشخصوصی میتواند در این حوزه فعال شود و اتاقهای بازرگانی با برگزاری میزگردهای تخصصی، تبلیغات و پخش فیلمها در کانالهای تلویزیونی خارجی میتوانند بیشتر از اقتصاد ایران بگویند. همچنین میتوان از خبرنگاران نشریات اقتصادی خارجی دعوت کرد تا به ایران بیایند و بیشتر در مورد ظرفیتهای اقتصاد ایران روشنگری کنند.
وی با تاکید بر لزوم تقویت سفارتخانههای ایران در کشورهای خارجی در حوزه اقتصاد، اعزام هیاتهای اقتصادی و تجاری به خارج از کشور و حضور نمایندگان بخشخصوصی در کنار مقامات دولتی در سفرهای خارجی را از دیگر راهکارهای اطلاعرسانی عنوان کرد. آصفی همچنین تاکید کرد: احیای بخش اقتصادی وزارت امور خارجه بحثی است که باید جدی گرفته شود و اتاق بازرگانی میتواند در این حوزه به دولت کمک کند. وی با اشاره به لزوم تهیه و تدوین بروشورها و کاتالوگهایی در مورد اقتصاد ایران گفت: باید مناطق مختلف کشور را با توجه به ظرفیتهای مختلفی که دارند، دستهبندی کنیم. در مقابل کشورهای خارجی را نیز با شناخت خوب و کافی دستهبندی کنیم و بدانیم چه کشورهایی شرکای سرمایهگذار خوبی هستند و چه کشورهایی برای انتقال فناوری بیشتر به ما کمک میکنند و در نهایت چه کشورهایی بازار مصرف مناسبی برای کالاها و خدمات ایرانی هستند. وی در پایان سخنان خود تاکید کرد که شاید فضای مناسب فعلی برای طولانیمدت دوام نداشته باشد و ما باید از این فضا نهایت استفاده را ببریم تا بتوانیم آن را دائمی کنیم.
الزامات دستیابی به رشد 8 درصدی
بهروز علیشیری، رییس کمیته بررسی موانع سرمایهگذاری ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق تهران نیز در این نشست گزارشی از اقدامات این کمیته ارائه داد. وی با اشاره به اینکه اقتصاد مقاومتی بهترین فرصت برای عرضاندام بخشخصوصی در دوران پسابرجام است، گفت: الگوی اقتصاد مقاومتی این فرصت را فراهم کرده است تا حضور بخشخصوصی در اقتصاد کشور پررنگتر از گذشته شود و حتی نسبت به سیاستهای اصل «44» قانون اساسی نیز یک گام به جلو است. وی از دیگر عوامل موثر بر استفاده بهینه از فرصت پسابرجام را برنامه ششم توسعه عنوان کرد و یادآور شد که بخشخصوصی و اتاق بازرگانی باید با درایت خاصی این سند را دنبال کرده و سعی کنند با ارائه پیشنهادها و راهکارهای منطقی، خواستههای خود را در قالب برنامه ششم توسعه برای دستیابی به فضای بهتر سرمایهگذاری خارجی پیگیری نمایند.
علیشیری همچنین به موضوع ریلگذاری مجدد اقتصاد ایران اشاره کرد که به گفته وی، وظیفه بخشخصوصی در این بخش کلیدی و حیاتی است. وی همچنین آسیبشناسی اهداف برنامه پنجم توسعه را مورد تاکید قرار داد که از طریق آن اشکالات اقتصاد کشور برای دستیابی به رشد هشت درصدی پیشبینی شده در این برنامه مورد بررسی قرار گیرد. رییس کمیته موانع سرمایهگذاری همچنین به برخی از مفاد کلیدی برجام اشاره کرد و گفت: در این سند، ماده «27» که به موضوع تهیه راهنمای عملیاتی اشاره دارد، بسیار مهم است چراکه فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران خارجی از طریق این راهنما میتوانند مسیر ورود به همکاریهای اقتصادی و سرمایهگذاریهای مشترک با ایران را بیابند. علیشیری در همین زمینه به ایفای نقش بخشخصوصی و اتاق بازرگانی در تدوین راهنمای عملیاتی برجام تاکید کرد. به گفته وی، در کنار این موارد، فوریترین اقدام برای دستیابی اقتصاد ایران به نرخ رشد هشت درصدی، شاخص بهرهوری است چراکه میزان تزریق سرمایه، تابعی از بهرهوری است. وی یادآور شد که برای رسیدن به رشد اقتصادی هشت درصدی در برنامه ششم توسعه، نیاز به بیش از 100 میلیارد دلار سرمایهگذاری است. رییس سابق سازمان سرمایهگذاری خارجی و کمکهای اقتصادی ایران همچنین جذب مالی منابع بینالمللی را مورد تاکید ویژه قرار داد و گفت: باید به سمت شکلگیری این اتفاق حرکت کنیم چراکه جذب مالی منابع بینالمللی برای اقتصاد پسابرجام یک الزام جدی است.علیشیری در عین حال خاطرنشان کرد که بخشخصوصی نمیتواند صرفا با اتکا به استراتژی دعوت در جذب سرمایهگذاری خارجی موفق شود بلکه باید از ظرفیتهای مذاکره با شرکتهای خارجی استفاده کرد بنابراین تقویت این حوزه کلیدی است.به گفته وی، کمیته موانع سرمایهگذاری ستاد اقتصادی پساتحریم اتاق تهران، هدفگذاریهایی را در نظر گرفته است از جمله آنکه در رفع موانع قانونی کسبوکار تلاش کند و در عین حال در تدوین سیاستگذاریها با کمک بخشخصوصی و اتاق بازرگانی نقش موثری ایفا کند. علیشیری همچنین به برخی پروژههای راهبردی این کمیته اشاره کرد و مطالعه مقایسهای قوانین سرمایهگذاری خارجی با 10 کشور منتخب، تمرکز بر بازار سرمایه و کمک به جذب سرمایهگذاران خارجی برای حضور در بازار سرمایه ایران، تمرکز بر مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، مخاطبسنجی از طریق سرمایهگذاران موجود در کشور و نیز بررسی تطبیقی گزارشهای موجود در کشور در حوزه جذب سرمایهگذاری خارجی را از جمله پروژههای تعریفشده در این کمیته عنوان کرد.
توافقات مرکز مشاوره سرمایهگذاری با برخی نهادهای خارجی
فریال مستوفی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران نیز به عنوان رییس مرکز مشاوره و خدمات سرمایهگذاری اتاق تهران به بیان برخی اقدامات انجامشده از سوی این مرکز پرداخت. به گفته وی، معرفی ظرفیتهای همکاری و جذب سرمایهگذاری خارجی از برنامهها و اهداف این مرکز است. وی همچنین به شناسایی شرکای مناسب سرمایهگذاران خارجی در ایران اشاره کرد که یکی از وظایف تعریفشده این مرکز است. مستوفی در عین حال ایجاد پارک سرمایهگذاری، منطقه سرمایهگذاری و خانه سرمایهگذاری را یکی از راهکارهای جذب و جلب شرکتها و سرمایهگذاران خارجی به اقتصاد ایران عنوان کرد و یادآور شد که مرکز سرمایهگذاری خارجی اتاق تهران در این زمینه نیز اقدمات مطالعاتی در دست دارد.
سختگیریها سرمایهگذاران را میترساند
ناصر ریاحی نیز از ابهامی که در قوانین مربوط به سرمایهگذاری وجود دارد سخن گفت و افزود: من فکر میکنم به دلیل وجود این ابهامات، فرصت پساتحریم را هم مانند فرصتهای دیگری که از دست دادهایم، خواهیم سوزاند. ریاحی پرسید: آیا اتاق نمیتواند به تنظیم قوانین مختصر و گویا در حوزه سرمایهگذاری خارجی کمک کند یا آن را از نهادهای ذیربط درخواست کند؟ وی افزود: سختگیریها و ضوابط دستو پاگیر، سرمایهگذاران را میترساند.
روزنامه خراسان
تحمیل هزینه های اجباری به مشترکان و سود سرشار اپراتورها / پاسخ های واعظی درباره پیامک های انبوه کمیسیون فرهنگی را قانع نکرد
اگرچه زنجیره دولت، اپراتور، ارائه دهنده سرویس و تامین کننده محتوا از محل سرویس های ارزش افزوده که روی گوشی مشترکان ارسال می شود، کسب سود می کنند اما این منفعت از محل هزینه های اجباری اخذ شده از مشترکان است. سرویس های ارزش افزوده پیامکی را می توان معضل فعلی پدیده تلفن همراه در ایران دانست که روی دست پیامک های تبلیغاتی بلند شده اند. اما با وجود اعتراض عمومی مشترکان با توجه به این که معاون وزیر و سازمان تنظیم مقررات معتقد است نمی توان بازار و کسب و کار سرویس های ارزش افزوده را از بین برد، هیچ راه قانونی برای غیر فعال کردن پیامک های پیشنهادی سرویس های ارز ش افزوده اندیشیده نشده و قانون در این باره نسبت به اعتراض و گلایه مشترکان ساکت است. به گزارش فارس، وجود این خلاء قانونی هر روز نیز بر تعداد شاکیان این سرویس ها اضافه می کند زیرا هر روز افراد جدیدی در این سرویس ها درگیر می شوند و اغلب آن ها نیز ناگزیر به پرداخت هزینه های مربوطه می شوند. بنابراین در حالی که زنجیره دولت، اپراتور، ارائه دهنده سرویس و تامین کننده محتوا از محل سرویس های ارزش افزوده کسب سود می کنند، این منفعت از محل هزینه های اجباری از مشترکان اخذ شده است.واضح است که در بازار سرویس های ارزش افزوده برخی مشترکان نیز علاقه مند به سرویس ها هستند و از روی میل سرویس را فعال می کنند و برای آن هزینه می پردازند اما واضح تر است که تعداد افرادی که به پرداخت هزینه برای این سرویس ها علاقه ندارند ، بسیار بیشتر است.علاوه بر موضوعات ضرر و زیان مالی، این سرویس ها دغدغه و نگرانی اضافه ای را نیز برای مشترکان رقم زده اند؛ زیرا مشترک هنگامی که پیامکی از سرویس ارزش افزوده دریافت می کند، در اغلب موارد اصلاً اطلاع ندارد که این سرویس برای او فعال است و هزینه کسر می کند یا این پیامک تبلیغ اولیه سرویس و رایگان است. بنابر اظهارات شفافی این 2 نوع پیامک باید با روش هایی از هم قابل شناسایی باشند اما در بسیاری موارد اصولی که الزامی اعلام می شود، رعایت نشده است. علاوه بر تمام این موارد، عدم اطلاع مشترکان از روش قطع سرویس مزید بر علت است که مانند تمام موارد قبلی به نارضایتی مشترکان منجر می شود.
با توجه به این که پس از فعال شدن خواسته یا ناخواسته سرویس، امکان عودت وجه به مشترک وجود ندارد، چرا باید مسیری که به طورقطع به نارضایتی بخش قابل توجهی از مشترکان و اخذ هزینه های اجباری از آن ها ختم می شود، باز گذاشته شود؟ با استناد به تمام این موارد، لازم است سازمان تنظیم مقررات با اتخاذ سیاست صحیح درراستای حفظ حقوق مشترکان تلفن همراه، خلاء قانونی موجود درباره سرویس های ارزش افزوده موبایل را پر کند و مانند پیامک های تبلیغاتی سامانه ای برای اعلام تمایل و یا عدم تمایل به دریافت این پیامک ها را پیش بینی کند. با توجه به این که تلفن همراه یک وسیله شخصی محسوب می شود، قطعا دارنده این ابزار باید درباره این که چه پیامک هایی روی موبایل خود دریافت کند، اختیار عمل داشته باشد. هم اکنون این اختیار از دارنده موبایل سلب و به ارائه دهندگان سرویس های ارزش افزوده تفویض شده که در نتیجه نگاه فعلی به مشترک تلفن همراه در قالب یک منبع کسب درآمد است و تغییر این رویه ضروری است.
*** نقدی برسریال «در حاشیه 2» و تیم مهران مدیری
آذر صدارت- ما مخاطبان تلویزیون، سال هاست عادت کردیم که به محض اینکه یک برنامه به اتکای حضور خلاق و متفاوت و پررنگ یک هنرمند، یک مجری، یک تیم خوش فکر، پا می گیرد و دیده می شود و به دل های مخاطبان راه پیدا می کند، به واسطه خط قرمزهای متعدد تلویزیون و اعتراض ها و انتقادهای متعدد و در نهایت محافظه کاری مسئولانی که دوری از دردسرهای احتمالی و حفظ موقعیت خود را بر خواست مخاطب ارجح می دانند، از کنداکتور سیما حذف شود و حسرت و عطش دوباره دیدنش، بر دلمان بماند. برخی از مدیران آداب تعامل با هنرمندان را بلد نیستند و همواره به جای فراهم کردن بستر و زمینه مناسبی برای فعالیت بی دغدغه شان، نگران واکنش های بیرونی بوده و هستند. روندی ناامید کننده که به محض اینکه امثال فرزاد حسنی ها، رشیدپورها، شهیدی فرها و رادیو هفتی ها گل می کنند و دیده می شوند، بالاخره یک بهانه پیدا می شود تا جلوی پخش برنامه و فعالیتشان گرفته شود. «مهران مدیری» هم یکی از همین ها بود که در اوج درخشش و خلاقیت و ذوق هنری اش به واسطه همین اعمال سلیقه درون سازمانی و فشارهای بیرونی، پس زده شد و درست در سال هایی که جامعه ما به دلیل وجود رقبای جدی تلویزیون، مثل سریال های خارجی و از آن مهم تر، به دلیل پررنگ شدن فشارهای اجتماعی و اقتصادی، نیازمند برنامه های جذاب و مفرحی مثل مجموعه های روتین نود شبیِ مدیری بود، از تماشای کارهای این نابغه عرصه طنز محروم شد. منتها سال 93 بود که مدیران به صرافت بازگرداندن مدیری به خانه اولش، شبکه سه افتادند. مدیری هم ناز نکرد، چون می دانست بازگشت به تلویزیون حرکتی دو سر بُرد است و برای در اوج ماندن، نباید مخاطبان میلیونی سیما را به مخاطبان شبکه نمایش خانگی ترجیح داد. اما این بازگشت با سریال «در حاشیه»، با حاشیه های جدی رو به رو شد! مدیری با اشتیاق آمد ولی با سد اعتراض و جنجال تعداد زیادی از پزشکان مواجه شد. ظاهر ماجرا حکایت از حمایت مسئولان سیما داشت اما آشفتگی «در حاشیه1» خبر از تیغ ممیزی، وادادگی و محافظه کاری مدیران می داد. ماه محرم و صفر گذشت و مردم که با دیدن درام های تلخ و جانسوزی مثل «نفس گرم» یا «کیـمیا»، حسابی خسته و کسل بودند، برای شروع پخش مجموعه «در حاشیه2» و به امید شکل گرفتن لبخندی بر لب های خانواده شان، لحظه شماری می کردند و با دیدن تیزرهایی که خبر از نزدیک شدن زمان پخش این سریال طنز می داد، ذوق زده و هیجان زده بودند. نتیجه اما به معنای واقعی کلمه، ناامید کننده بود! یک گروهِ خسته و بی انگیزه با یک مهران مدیریِ بی رمق که حتی این قدر انرژی و دل و دماغ نداشته تا جلوی دوربین باشد. انگار پیشاپیش می دانسته که نتیجه، محصول موفقی نیست و نباید محبوبیت بصری اش را خرج این سریال ضعیف کند. ماجرا از فضای جذاب و کمیک پزشکی به فضای تکراری و دست مالی شده زندان منتقل شده و قصه بی رمق، شوخی های خنک، بازی های لوس، تیتراژ سردستی و بازیگرانی که ضعیف ترین نسخه خودِ همیشگی شان را تکرار می کنند، از شاخصه های این کار است. سریال، هیچ برگ برنده ای برای غافلگیر کردن مخاطبش ندارد و یک موقع به خودت می آیی که نه تنها نمی خندی، بلکه داری حرص می خوری! «در حاشیه2» سند سال ها بی مهری تلویزیون و حتی اقشار مختلف جامعه به نابغه ها در روزهای اوجشان است. مردمی که مایوس از معدود روزنه های امیدوارکننده تلویزیون، ممکن است باز هم به اسمارت فون ها و سریال های ترکی و کره ای پناه ببرند. ناگفته نماند مدیری در سریال «عطسه» که برای شبکه نمایش خانگی تولید شده و خط قرمز زیادی ندارد هم موفق نبوده!!
روزنامه آرمان
محسن هاشمی : پدرم درباره تسخیر سفارت آمریکا همراهی نکرد
فرهاد کیانفر: فرزند ارشد آیتا... هاشمی این روزها مشی خود را نه صرف هزینههای بالا برای تبلیغات انتخاباتی مجلس دهم، بلکه از این فرصت برای بیان دیدگاههای خود استفاده میکند که همان تبلیغ اعتدال و میانهروی و حذف تندروی است. او از روابط آیتا... هاشمی و روحانی میگوید و از خاطرات با هم بودن آنها تعریف میکند. در آستانه انتخابات مجلس دهم، محسن هاشمی با «آرمان» به گفتوگو پرداخته است که در ادامه میخوانید:
انگیزه شما برای حضور در انتخابات مجلس چیست؟
من از نظر تجربه و شرایط سنی در فضایی هستم که مناسب است از تجربه، تخصص و سابقهام در حوزه سیاستگذاری و نظارت استفاده شود. حدود 30 سال تجربه فعالیت اجرایی در صنایع دفاعی، بازرسی ویژه رئیسجمهور و دفتر رئیسجمهور، به علاوه 13 سال مدیریت شرکت مترو در کنار مسئولیت دفتر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و مسئولیت عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی در سالهای اخیر موجب شده است تا شناخت مناسبی از نیازها، اولویتها، موانع، مشکلات و راهکارهای توسعه کشور پیدا کنم و شاید مناسبترین موقعیت برای استفاده از این تجربیات، مجلس شورای اسلامی به جهت دو مسئولیت حساس این مجلس یعنی سیاستگذاری و تقنین در کنار نظارت بر اجرای قوانین است و بدین دلیل مناسب دیدم که با ثبت نام در این دوره انتخابات مجلس خود را به رای مردم بگذارم، البته همینطور که قبلا اعلام کرده بودم، من و خواهرم فاطمه با هم ثبت نام کردیم که در نهایت یکی از ما در عرصه رقابت باقی خواهند ماند و دیگری انصراف میدهد.
فضای انتخاباتی را چطور ارزیابی میکنید؟
به نظرم رونق، گرما و نشاط فضای انتخاباتی مهمترین نیاز کنونی کشور است، با توجه به تنشها و تهدیدات به وجود آمده در روابط خارجی، رقابتی شدن و مشارکت بالای مردم در انتخابات میتواند امنیت کشور را تضمین کند. از این رو هر کس در حد توان خود باید تلاش کند که انتخابات با رونق بیشتری برگزار شود. قدم اول در این حوزه را داوطلبان با ثبت نام پرشور خود برداشتند و اکنون نوبت مسئولان است که شرایط انتخابات رقابتی و پرشور را فراهم آورند تا شاهد مشارکت بالای عمومی باشیم. بیانات اخیر مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه حتی اگر کسی نظام را قبول ندارد بیاید و رای بدهد، نشانگر اهمیت و اولویت مشارکت بالا در این دوره برای کشور است و امیدواریم مسئولان انتخابات بتوانند با ایجاد فضای رقابتی و مشارکتی، منویات رهبری را محقق کنند. در واقع رونق و گرم شدن فضای انتخاباتی وابسته به عملکرد مسئولان انتخابات است.
گفته میشود اکنون سخن از نبرد فهرستهاست و نه اسمها، گرچه ممکن است افراد شناخته شده نیز با اقبال مردم روبهرو شوند. نظر شما چیست؟
اصولا در انتخابات مجلس، همیشه لیستها در کلانشهرها موثر بودهاند، چرا که تعداد داوطلبان زیاد است و معمولا بخشی از آنها شناخته شدهاند، در انتخابات مجلس پنجم و ششم که رقابتی بود هم این اتفاق افتاد. البته برخی از اشخاص بهدلیل چهره و وجاهتی که دارند علاوه بر رای لیستی خود نیز رای مستقل و مخصوص به خود را از مردم میگیرند. بنابراین آرای آنها از آرای لیست زیادتر میشود.
وضعیت و امکان ائتلاف در دو اردوگاه اصلاحطلبان و اصولگرایان را چطور میبینید؟
در اردوگاه اصلاحطلبان، با تشکیل شورای عالی اصلاحطلبان، شرایط نسبتا خوبی وجود دارد و پس از اعلام کاندیداهای تایید صلاحیت شده، امکان ارائه فهرست واحد از سوی اصلاحطلبان وجود دارد، اما در اردوگاه اصولگرایان به دلیل محور شدن نیروهای تندرو امکان وحدت کاهش یافته است و چهرههایی نظیر لاریجانی و احتمالا قالیباف و محسن رضایی و برخی دیگر از شخصیتهای اصولگرا اعلام کردهاند که در ائتلاف اصولگرایان قرار ندارند. ممکن است در نهایت شاهد حضور سه لیست ائتلاف اصلاحطلبان، ائتلاف اصولگرایان و لیست میانهروها باشیم.
تفاوت این دوره از انتخابات، با انتخابات ریاستجمهوری 92 و مجلس نهم چیست؟
در انتخابات ریاستجمهوری گذشته، فشار افکار عمومی به ویژه جوانان بر آیتا... هاشمیرفسنجانی موجب شد ایشان در تصمیم خود مبنی بر عدم حضور در انتخابات تجدید نظر کند، آبروی خود را برای مردم گذاشت و با ثبت نام ایشان شور خاصی در جامعه ایجاد شد. بعد از اینکه صلاحیت ایشان تایید نشد، خیلی از اقشاری که قصد رای ندادن داشتند، پای صندوقها آمدند و حماسه سیاسی آفریدند. شرایط فعلی کاملا متفاوت است، اکثریت جامعه نتیجه قهر با صندوق در دوره قبلی مجلس و پایان قهر با صندوق آرا در دوره قبلی ریاستجمهوری را دیدند و با امیدواری در صورت وجود فضای رقابتی شرکت میکنند.
وضعیت زنان در این انتخابات، هم به لحاظ توجه جریانها و هم اقبال مردم چگونه ارزیابی میکنید؟
من این تصور که زنها باید با کمک مردها حق خود را بگیرند را قبول ندارم. اگر اینطور فکرکنیم بازهم نوعی ظلم به زنهای جامعه است. بانوان باید به اندازهای اعتماد به نفس و جسارت پیدا کنند که به اندازه وزن و توانمندیهایشان در اداره جامعه سهیم باشند و باید برای تحقق این امر کوشید. البته بخشی از ریشههای این معضل فرهنگی است، هم نگاه صحیحی در عرصه اجتماع به حضور زن وجود ندارد و هم برخی ناهنجاریهای تثبیتشده موجب میشود که مخالفان حضور زن بتوانند از آن سوءاستفاده کنند و موضع خود را تقویت کنند که ابتدا باید این معضلات آن هم با فعالیتهای فرهنگی و فکری خود زنان برطرف شود.
برآورد شما برای هزینه انتخابات چیست و از کجا تامین میشود؟
اگر منظور هزینه انتخاباتی شخص من است باید بگویم که امثال بنده به دلیل شناخته شدن در حوزه افکار عمومی نیازی به تبلیغات به معنای مادی آن نداریم. آنچه از تبلیغ مد نظر بنده است این است که دیدگاهها، نقطه نظرات و راهکارهایی را که به ذهنم میرسد برای حل مسائل کشور در آستانه انتخابات از طریق رسانهها به مردم برسانم تا اگر انتخاب شدم بتوانم آنها را عملی کنم و اگر در مجلس حضور نداشتم مردم از دیگرانی که حضور دارند تحقق آنها را مطالبه کنند. اصولا بنده با تبلیغات پرهزینه موافق نیستم و اعتقاد به فعالیتهای فکری و فرهنگی در جهت برقراری ارتباطات با مردم دارم.
از بحث انتخابات بگذریم. روابط دولت آقای روحانی با شخص آیتا... هاشمیرفسنجانی چگونه است؟
اگر بخواهم در یک کلمه جواب بدهم باید بگویم خوب است، اما علت این خوب بودن در این نیست که آیتا... هاشمیرفسنجانی، دولت تدبیر و امید را بدون اشکال و نقطه ضعف میداند، چرا که فعالیت اجرایی گستردهای در حد دولت، به صورت طبیعی با مشکلات و کاستیهای فراوانی همراه میشود و این دیکته نانوشته است که غلط ندارد. البته بخش زیادی از این مشکلات، به دلیل نوع شرایطی است که این دولت در آن فعالیت میکند، مانند کاهش قیمت نفت و تحریمهای بهجای مانده از قبل. البته نظر آیتا... هاشمی درباره دولت براساس شناخت عمیق و دیرینهای است که ایشان از رئیسجمهور و بسیاری همکاران وی در دولت دارد. حتما میدانید که آقای دکتر روحانی تقریبا از ابتدای انقلاب همکاری نزدیکی با آیتا... هاشمیرفسنجانی در موضوعات و دستگاههای گوناگون داشته است. در مجلس، آقای دکتر روحانی در کمیسیونها و موضوعات مربوط به دفاع مقدس با ایشان همکاری داشت و مسئولیت پدافند ملی از طرف آیتا... هاشمیرفسنجانی به عنوان جانشین امام (ره) در فرماندهی جنگ، به عهده دکتر روحانی گذاشته شد و ایشان آقای هاشمی را در اکثر سفرها به جبهه همراهی میکردند. پس از ریاستجمهوری آیتا... هاشمیرفسنجانی و تشکیل شورای عالی امنیت ملی به ریاست رئیسجمهور، آقای دکتر روحانی به عنوان دبیر شورا محسوب شد و پس از حضور آقای هاشمی در ریاست مجمع تشخیص مصلحت از سال 1376، دکتر روحانی به عنوان رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام فعال شد. بهطور کلی آقای دکتر روحانی در طول این مدت طولانی، دیدگاهی اعتدالی داشته و نزدیکی زیادی به روش آیتا... هاشمی در موضعگیریهای خود بروز داده است. بنابراین روابط ایشان با آیتا... هاشمی همواره مثبت بوده است و پس از ریاستجمهوری نیز دولت آقای روحانی بهدلیل شرایط دشوار تحریم و کاهش قیمت نفت، در مجموع با تدبیر عمل کرده و آیتا... هاشمیرفسنجانی نیز خط سیر کلی دولت را تایید کرده است.
چرایی ورود جدی خانواده هاشمی به انتخابات را چگونه بیان میکنید؟
اگر منظورتان از خانواده هاشمی، شامل آیتا... هاشمیرفسنجانی نیز میشود باید بگویم که برای ایشان از ابتدای انقلاب، انتخابات از جدیترین موضوعات بوده است و در میان رجال سیاسی ایران، شخصیتی است که بیش از همه و بهطور مداوم و برای بیش از ثلث قرن خود را در معرض انتخاب مردم گذاشته است و در چهار دوره انتخابات مجلس، چهار دوره ریاستجمهوری و سه چهار دوره خبرگان کاندیدا بوده است و در انتخابات پیش رو نیز در انتخابات مجلس خبرگان شرکت کردند اما سایر اعضای خانواده در انتخابات حضور جدی ندارند، البته فائزه در انتخابات مجلس پنجم حضور داشت که خوشبختانه با رای بالایی مواجه شد. در این دوره بنده با توجه به 30 سال سابقه اجرایی در کشور، در جهت طرح و پیگیری دیدگاهها و مبانی فکری ایشان در نهاد مهم مجلس که وظایف مهمی نظیر قانونگذاری و نظارت را دارد، به همراه خواهرم فاطمه ثبت نام کردیم و همانطور که قبلا گفتم در نهایت، یکی از ما در عرصه باقی خواهد ماند و دیگری انصراف میدهد.
آیا براساس تصمیم حزبی این ورود صورت گرفته است؟ آیا شما و سایر اعضای خانواده در قالب لیست کارگزاران سازندگی ورود خواهید کرد؟
همانطور که توضیح دادم از فرزندان ایشان یکی فقط در انتخابات حضور خواهد داشت که در آن صورت نیز به صورت مستقل خواهد بود و از طرف حزب و گروهی وارد نمیشویم، البته احزاب کارگزاران و اعتدال و توسعه رسما برای حضور دعوت کردهاند و تعدادی از احزاب و گروههای اصلاحطلب و اصولگرای دیگر نیز دعوت کردهاند که در لیست آنها حضور داشته باشیم، که پاسخ ما به آنها این بوده است که در صورت کاندیداتوری، از حمایت فهرستهای مختلف استقبال میکنیم، اما استقلال در حضور از شروط ماست.
در صورت پیروزی در انتخابات از چه منظر با دولت همکاری خواهید داشت؟
طبیعی است که همان سیاست اصولی آیتا... هاشمیرفسنجانی در تقویت سازنده نظام و دولت مد نظر بنده نیز خواهد بود. این سیاست به معنای دفاع مطلق و کورکورانه از سیاستهای اجرایی نیست، بلکه به معنای کمک به دولت در ترمیم نقاط ضعف و برجسته کردن نقاط قوت از طریق مباحث کارشناسی و وظایف قانونی نمایندگان مجلس است.
رابطه خانواده آقای هاشمی با دو جریان اصلاحطلب و اصولگرا چگونه است؟
طبیعی این است که این رابطه با جریانات سیاسی، متاثر یا تابع رابطه آیتا... هاشمیرفسنجانی با این جریانات باشد و البته قانونی قطعی نیست و هر عضو خانواده میتواند نظرات شخصی خود را داشته باشد. موضع آقای هاشمی از ابتدای انقلاب تاکنون، مخالفت با تندروی بوده است و ایشان بنای این را نداشته است که خود را در یک جناح سیاسی تعریف کند، اما بهطور طبیعی وقتی که تندروهای یک جناح در آن جناح دارای قدرت بیشتری میشوند و عقلا و میانهروها را به حاشیه میرانند، تندروها در مقابل خود مانع بزرگی به نام، آیتا... هاشمیرفسنجانی را میبینند و سعی در تخریب و حذف ایشان میکنند و تصور افکار عمومی این میشود که جناح چپ یا راست با آقای هاشمی درگیر شده است. اگر شما به تاریخ انقلاب توجه کنید میبینید که آیتا... هاشمیرفسنجانی از ابتدای انقلاب و حتی قبل از پیروزی انقلاب، تاکنون با طیفهای تندروی دوجناح همراهی نکرده است، با وجود اختلافاتی که بین ایشان و دوستانشان با دولت موقت وجود داشت، آقای هاشمی از همراهی با تسخیر سفارت آمریکا که تامین امنیت آن به عهده نظام جمهوری اسلامی بود، حمایت نکرد یا با تندروی برخی نیروهای چپ، در دولتی کردن اقتصاد در دهه نخست اول انقلاب توسط تندروهای جناح چپ و پیشنهاد همراهی با صدام در برابر آمریکا در جنگ با کویت یا تجدیدنظرطلبی توسط تندروهای اصلاحطلب در اواخر دهه 70 بگیرید یا عدم همراهی با تندرویهای فرهنگی و سیاسی جناح راست در دهه 80 . البته به اعتقاد من تندروهای دوجناح در نهایت، به هم میرسند و خیلی از مواضع تندروهای فعلی راست، تکرار مواضع تندروهای چپ در دهههای قبل است. بنابراین ما با عقلا و میانهروهای دوجناح رابطه خوبی داریم و فکرمیکنیم باید این طیف تقویت شود که کشور در مسیر توسعه و پیشرفت با سرعت بیشتری حرکت کند.
دلیل برخورد با فرزندان آقای هاشمیرفسنجانی چیست؟
خوب است شما این سوال را از برخوردکنندگان بپرسید نه ما. البته با همه اعضای خانواده برخورد نشده است. برخوردی که با فاطمه شد، سر یک جمله بود. اما موضوع مهدی چیست؟ حرف مهدی آن است که در طول چند سال گذشته صدها مطلب و اتهام به من در رسانههای رسمی کشور مانند صداوسیما و خبرگزاریها و در روزنامههای مشخص نسبت داده شده است، در نهایت اتهامها و نسبتهای مجرمانه را در قالب 13 اتهام اصلی جمعبندی کردند و به 13 اتهام در چارچوب کیفرخواست رسیدگی شد و در نهایت دادگاه سه اتهام را وارد تشخیص داد و درباره آن رای صادر کرد. در بین سه اتهام من، عمده محکومیت به دلیل اتهام درباره پرونده استات اویل است، این پرونده اقتصادی است، بهتربود در یک دادگاه تخصصی اقتصادی رسیدگی میشد. البته مجموعهها در طول هشت سال در اختیار دولت آقای احمدینژاد بوده است واگر تخلفی وجود میداشت آقای احمدینژاد با توجه به موضعی که علیه آقای هاشمی و خانواده ایشان داشت از طریق ابزارهایی که در اختیار داشت موضوع را به جریان میانداخت و اکنون که پس از گذشت 10 سال و از بین رفتن شاهد و بسیاری مدارک مطرح میشود جای تامل دارد، خواسته مهدی این بود که وقتی علیه من حدود 400 هزار صفحه توهین، تهمت، افترا و دروغ منتشر میشود، این حق قانونی و شرعی و طبیعی یک متهم است که دفاعیات مختصر، مودبانه وحقوقی وی که یک هزارم آن مطالب نیست به عنوان جوابیه پخش شود و این درخواست هنوز انجام نشده است. مهدی از ابتدا درخواست علنی بودن دادگاه را داشت، اما دیدیم که دادگاه به صورت غیرعلنی برگزار شد. اگر مهدی خود را گناهکار میدانست، به کشور بازنمیگشت.
علت اختلافات آیتا... هاشمی و احمدینژاد چه بوده است؟
ابتدا باید بگویم که اولا آیتا... هاشمیرفسنجانی با هیچ فردی از جمله وی اختلاف شخصی ندارد و ثانیا ایشان و تیمش، اصولا از نظر فکری و نظری در سطح رهبری یک جریان نبوده است که با آقای هاشمی اختلاف جریانی داشته باشد. همانگونه که گفتم آیتا... هاشمیرفسنجانی همواره نظریه اعتدال را در عمل دنبال کرده است، آقای احمدینژاد تا مقطعی یعنی سال 1384، خود را از ارادتمندان و پیروان سبک مدیریتی آقای هاشمی معرفی میکرد. با افتخار استاندار استان تازه تاسیس دولت سازندگی بود و در انتخابات مجلس ششم نیز در ستاد انتخاباتی آیتا... هاشمیرفسنجانی فعالیت میکرد و حتی پس از به عهده گرفتن مسئولیت شهرداری تهران، تماسها و ارتباطات مستمری با آقای هاشمی داشت وایشان را برای بازدید و افتتاح پروژههای شهرداری دعوت میکرد و حتی به خاطر دارم در ابتدای کاندیداتوری آقای هاشمی در انتخابات سال 1384، آقای احمدینژاد در جلسهای به من گفت که به پدرم منتقل کنم که وی همچنان به عنوان یکی از ارادتمندان و دلسوزان ایشان است و اگر انصراف از انتخابات وی به پیروزی آقای هاشمی منجر میشد وی حاضر به انصراف بود. اما با حساستر شدن انتخابات آقای احمدینژاد یا عدهای که او را مدیریت میکردند، احساس کردند، میتواند با تخریب و حمله به آیتا... هاشمیرفسنجانی توجهها را به سمت خود جلب کند و از حمایت برخی گروههای تندرو برخوردار شود و دست به این کار زد و این موضوع را در طول دولت نهم و انتخابات 1388 نیز ادامه داد که منجر به آن مناظرات شد. در همه این دوران، مشی آیتا... هاشمیرفسنجانی، بردباری در برابر تخریبها و نصیحت تخریبکنندگان، به اصلاح عملکرد و مواضعش بود.
رابطه شما در متروی تهران با آقای احمدینژاد چگونه بود؟
من رابطه مناسبی در مترو با او داشتم و البته در برخی موضوعات نظیر مونوریل هم نظر نبودیم، اما دو موضع کاملا متفاوت و حتی متناقض آقای احمدینژاد را درباره موضوع حمل ونقل ریلی انبوه شهری مشاهده کردم. زمانی که ایشان شهردار بود و بنده را در مدیریت شرکت مترو ابقا کرد، از مترو حمایت میکرد و به دولت اصلاحات بابت عدم کمک به مترو انتقاد داشت و خاطرم هست، در صحبتهایی به رئیس دولت اصلاحات بابت این موضوع انتقاد داشت، اما وقتی که ایشان رئیسجمهور شد و رقیب درون گروهی وی، یعنی آقای قالیباف شهردار شد، ایشان کمکهای دولت به مترو را دنبال نکرد، در حالی که دولت آقای احمدینژاد به خاطر گران شدن نفت افزایش شدید درآمد نفتی داشت و اگر وی همان موضع دوران شهرداری را در دولت ادامه میداد و سهم مناسبی از درآمد ارزی را به مترو اختصاص میداد هماکنون بخش عمده متروی تهران به اتمام رسیده بود. اما دولت آقای احمدینژاد در طول دولتهای گذشته به نسبت درآمد ارزی کمترین کمک را به دولت داشت. البته من طی 13 سال مسئولیتم در متروی تهران با شش شهردار همکاری داشتم و میتوانم بگویم که هر شش نفر تقریبا به خوبی از مترو حمایت کردند.
در رابطه با عملکرد اصلاحطلبان در انتخابات مجلس ششم نظر شما چیست؟
همانطور که گفتم افراطیگری با سکوت بخشی از صاحبان قدرت، بیماری اصلی جریانات سیاسی ماست، البته تندروی بدون پشتیبانی توسط قدرت، لزوما پدیدهای منفی نیست و صدای تندروها نیز در کنار سایر صداها در جامعه شنیده میشود اما وقتی یک جریانی که دارای عناصر تندرو است، به قدرت میرسد نیروهای تندرو احساس قدرت همراه با دسترسی به ثروت و منابع مالی میکنند و دچار توهم میشوند که میتوانند رقیبان خود را حذف کنند. لذا تندروها پس از دوم خرداد نیز چنین تصوری پیدا کردند و وقتی احساس کردند که آیتا... هاشمی مانعی در برابر تندروی آنهاست اقدام به تخریب ایشان کردند و حتی میتوان گفت تخریبی که در یک دهه اخیر توسط تندروهای جدید علیه آقای هاشمی به ویژه در سال 1388، انجام شد به نوعی تقلید از جریانات تخریبی مطبوعاتی آن زمان که اوج آن در سال 1378 علیه ایشان بود، محسوب میشود. البته همین تندروها پس از مشاهده نتایج اعمال خود، به اشتباه خود اعتراف کردند و علنا گفتند کاش آقای هاشمی را که یک وزنه و تعادلدهنده جناحهای سیاسی بود تخریب و تضعیف نمیکردیم و من میبینم روزی را که همین تندروهای راست، با دیدن نتایج عملکردشان، از تخریبهای امروز خود که بیرحمانه و خارج از هرگونه منطق و دایره اخلاقی و شرعی علیه آیتا... هاشمیرفسنجانی انجام میشود پشیمان بشوند اما آن روز هم برای پشیمانی دیر خواهد بود و هزینه سنگینی که به کشور و خودشان، تحمیل میشود، قابل جبران نخواهد بود.
از مشاهدات عینی تاریخی خود بگویید؟
من در طول حدود نیم قرن عمری که سپری کردم لحظههای عبرتآمیز زیادی مشاهده کردم. کودکی و نوجوانی من در پشت دیوارهای زندان و نگرانی از حضور همیشگی ماموران ساواک در خانه و تعقیب و شکنجه و زندانی شدن مداوم پدرم گذشت. با پیروزی انقلاب در حالی که انتظار بازگشت آرامش را داشتیم شاهد ترور پدرم در خانه و تیرخوردن وی بودم که این ناامنیها، سرنوشتم را تغییر داد و به دلیل آنکه نمیخواستم با محافظ در دانشگاه حضور یابم مجبور به ترک خانواده و دانشگاه و ادامه تحصیل در خارج از کشور شدم. در اواسط دفاع مقدس، به دلیل نیازی که کشور به تخصصم در حوزه طراحی جامدات به ویژه کامپوزیتها داشت، با توصیه پدرم، تحصیل در دوره دکترا را رها کردم و به صنایع موشکی رفتم تا دانش و تخصصم را منتقل و در جهت دفاع از کشور بهکار ببرم. بعد از جنگ هم تلاش خستگیناپذیر در حوزه اجرایی و حل معضلات مهم مردم در حوزه حمل ونقل عمومی، به ویژه در مترو، تقریبا همه وقت و انرژی من را گرفت و اکنون در دوره میانسالی ضمن فعالیت تمام وقت در عمران دانشگاهی، به صورت هفتگی به ملاقات برادرم در زندان میروم، گویی که به دوره نوجوانی بازگشتهام. عبرت این حوادث برای من آن است که قدرت برای هیچ کس باقی نمیماند. از زندانی شدن برادرم نیز احساس شرمندگی نمیکنیم.خوشبختانه آقای هاشمی الان در قدرت نیست اما بیشتر از زمانی که در قدرت بود محبوب است و این موضوع را در رفتار مردم با خود و خانواده احساس میکنم. به تعبیر قرآن، قدرت بین افراد و گروهها میچرخد، «تلک الایام نداولها بین الناس» اما این عملکرد ماست که میماند و باعث افتخار یا شرمندگیمان خواهد بود.
*** خط بطلان بر ادعای مخالفان یادگار امام
آرش عسکری: تایید اجتهاد جهت حضور در انتخابات مجلس خبرگان به یکی از سوژههای داغ و البته پرحرف و حدیث این روزهای رسانهها و جریانات سیاسی کشور تبدیل شده است. آزمون اجتهاد شورای نگهبان و حرف و حدیثهای مربوط به لزوم شرکت یا عدم شرکت برخی کاندیداها از جمله آیتا... سیدحسن خمینی نیز یکی از نقاط پرچالش رسانهای چند روز اخیر بود. به هر حال عدهای به هر دلیل تمام تلاش خود را به این امر معطوف داشتهاند که یا تنها معبر حضور یادگار امام در انتخابات مجلس خبرگان را حضور در امتحان اجتهاد شورای نگهبان تعریف نمایند یا با نیتخوانی، عدمحضور سیدحسن خمینی در آزمون را به معنای انصراف وی جا بزنند غافل از آنکه آنها که در این راه از هیچ تلاشی فروگذار نکرده و کمر همت را برای جلوگیری از حضور یادگار امام در انتخابات مجلس خبرگان سفت بستهاند تیرهایشان با اظهارات بزرگان به سنگ میخورد. روز گذشته در میان اخبار و نقلقولهای مختلف انتخاباتی دو خبر مربوط به دو اظهارنظر به شدت خودنمایی کرده و به نوعی اثباتی بود بر رد مدعای کسانی که حضور سیدحسن خمینی در انتخابات را منتفی میدانند. اظهاراتی که یکی را آیتا... یزدی در قامت رئیس مجلس خبرگان ایراد نموده و دیگری را سخنگوی شورای نگهبان، نجاتا... ابراهیمیان.
آیتا... یزدی و تشریح راههای احراز
آیتا... محمد یزدی روز گذشته در جمع خبرنگاران و اصحاب رسانه استان قم در خصوص حرف و حدیثهای پیش آمده جهت حضور برخی کاندیداهای مجلس خبرگان گفت: «در روزنامهها، جراید و سایتها اظهار نظرهای مختلفی دیده میشود که صریحا عرض میکنم اعتبار قانونی ندارد.» وی که احراز صلاحیت نامزدهای مجلس خبرگان رهبری را تنها به فقهای شورای نگهبان منوط میدانست، افزود: «احراز صلاحیت داوطلبان خبرگان رهبری بهعهده فقهای شورای نگهبان است و این مساله به فقهای شورای نگهبان اختصاص دارد نه 12 نفر عضو شورای نگهبان.» آیتا... یزدی اما در بخش مهمی از سخنان خود امتحان اجتهاد را تنها راه تشخیص اجتهاد افراد برای شورای نگهبان ندانسته و تصریح کرد: «تشخیص شورای نگهبان اینطور نیست که خیلی در بنبست باشد، یکی از راههای آن امتحان عمومی است که تا به حال 2 نوبت برگزار شده و برخی اسم نوشتهاند و نیامدند و تعدادی در یک درجهای قبول شدند و تعدادی رد شدند. یکی از راههای دیگر احراز صلاحیت این است که فقهای شورای نگهبان شناخت از وی پیدا کنند که راههای آن مثل گفتوگو با شخص، شرکت در درس وی و شناخت قدرت استدلال وی است. ممکن است نوشته وی را دیده باشند و در مسالهای با وی گفتوگو کرده باشند و سپس در جلسه شورای نگهبان حاضر شود و برای دیگر اعضا استدلال کرده و نمونههایی ذکر کنند.» وی در خصوص راههای دیگرتشخیص اجتهاد نیز اضافه کرد: «یک راه دیگری وجود دارد که این فرد از رهبری حکمی داشته باشد که با استناد به آن حکم به مسئولیت، اجتهاد وی شناخته شود.»
ادله بیاورند شورای نگهبان ترتیب اثر میدهد
از سوی دیگر روز گذشته نجاتا... ابراهیمیان نیز در قالب سخنگوی شورای نگهبان خط بطلانی بر ادعای برخی مبنی بر عدم وجود راهکار دیگری برای تایید اجتهاد کسانی که قبلا عضو خبرگان نبوده و در امتحان نیز شرکت نکردهاند کشید. وی با اشاره به اینکه ممکن است فقهای شورای نگهبان برای اطمینان از درجه اجتهاد داوطلبی نظر علما و مراجع تقلید را جویا شوند، گفت: «این برعهده خود فقهای شورای نگهبان است که صلاحیت را احراز بکنند یا نه. ممکن است خود عالم، داوطلب را بشناسد، ممکن است داوطلب جزء شاگردان فقهای شورای نگهبان بوده یا جزء همدرسان قدیم آنان باشد. یا ممکن است به گواهی و شهادت علمای مسلم و مراجع تقلید این اطمینان برای فقهای شورای نگهبان حاصل شود که فردی به درجه اجتهاد رسیده است. اما در هر صورت ملاک اطمینانی است که باید برای فقهای شورای نگهبان ایجاد شود.» ابراهیمیان در پاسخ به اینکه تکلیف کسانی که تدریس میکنند و کلاسهایشان برپاست چیست، تصریح کرد: «این دسته از عزیزان باید سوابق خود را مدلل کنند و به فقهای شورای نگهبان ارائه دهند. فقهای شورای نگهبان هم اگر آن فرد درس و بحثی داشته است آن را مورد ارزیابی قرار میدهند و اگر برایشان اطمینان حاصل شد به آن ترتیب اثر میدهند.» این در حالی است که برخی رسانههای خاص با جو سازیهای رسانهای سعی در القای این موضوع داشتند که تایید صلاحیت افرادی مانند یادگار امام راحل برای شرکت در انتخابات پیش روی مجلس خبرگان تنها منوط به شرکت ایشان در آزمون بوده و به همین دلیل عدم شرکت به معنای انصراف تلقی میشود. حال و با توجه به اظهارات سخنگوی شورای نگهبان وهمچنین رئیس مجلس خبرگان باید دید این افراد چه توجیهی برای جوسازیهای اخیر خود پیدا خواهند کرد.
*** اتاق فکر برای تخریب بزرگان
مطهره شفیعی:«أین تذهبون» باز هم دوقلوهای رسانهای مشی گذشته خود را دنبال میکنند. باید به آنها دست مریزاد گفت چرا که بیوقفه فعالند و توپخانه خود را هر روز به سمت یکی از بزرگان و مسئولان نشانه میگیرند. آیات هاشمی و سیدحسن خمینی اکنون سوژهشان هستند و جالب اینکه هر بار ادعاهای آنان تکذیب میشود اما به دستور اتاق فرمان باز به کار خود ادامه میدهند.
خبرسازیهای جعلی
دفتر آیتا... هاشمی با صدور اطلاعیهای از رفتار برخی رسانهها انتقاد کرد و نوشت: آنها که امروز از نام امام نان میخورند، کنج عافیت را به سختی مبارزه ترجیح دادند. در بخشی از این اطلاعیه آمده است: متاسفانه رویکرد بعضی از رسانهها، مخصوصا در ایام قبل از انتخابات، خبرسازیهای جعلی و انتشار آن با ذوق و شوق فراوان است و برخلاف نص صریح قانون مطبوعات، از درج جوابیهها امتناع میکنند. اخیرا یکی از سایتهای خبری اقدام به انتشار یکی از برگههای بازجویی ساواک از آیتا... هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۴۳ کرده و با انتخاب تیتر سؤالی «مرجع تقلید هاشمی در زمان مرجعیت امام خمینی که بود؟»، سعی کرده چنین القا نماید که امام خمینی(ره) برای مرجعیت حتی بین امینترین یاران خویش هم مظلوم بود. جوابیه این کملطفی رسانهای در حق امامخمینی مظلوم، همان روز به سایت «مشرق» و همچنین «جهاننیوز» که آن هم ناقل دروغ تاریخی بود، ارسال شد که متاسفانه... برای تنویر افکاری عمومی مطلب ذیل که برای هر دو رسانه ارسال شده بود، در اختیار آن رسانه محترم قرار میگیرد تا براساس رسالت اطلاعرسانی اقدام کنید: «کتمان حقایق مبارزه و ظلم به امام (ره)، توسط تازه انقلابیشدهها.» با گذشت بیش از نیم قرن از آغاز نهضت امام خمینی(ره) و در حالی که اکنون جهان با حقایق این نهضت به خوبی آشنا شده است، هنوز کسانی هستند که در داخل کشور از بیتالمال ارتزاق کنند و برای حفظ منافع سیاسی و جناحی خویش، تیشه به ریشه انقلاب بزنند و با استمساک به اسناد بازجویی ساواک، مدعی شوند که امام خمینی(ره)، حتی مرجع تقلید نزدیکترین شاگرد ایشان یعنی آیتا... هاشمی رفسنجانی نبوده است و با این اقدام، نه تنها عقلانیت حاکم بر مبارزان را در بازجوییها انکار میکنند، بلکه مرجعیت امام خمینی را با این ادعا که توسط نزدیکترین شاگرد ایشان و کسی که بیشترین تلاش را برای تثبیت مرجعیت آیتا... خمینی، پس از آیتا... العظمی بروجردی داشته است، مورد قبول نبوده، تضعیف میکنند. آیا این گروه از نوباوگان سیاسی که اکنون بر سفره انقلاب میراثخواری میکنند، با حقایق دوران مبارزه کمترین آشنایی دارند؟ البته بزرگان این جریان متحجّر و دگماندیش که قصد مصادره انقلاب مردمی امام خمینی را دارند و در سختترین شرایط مبارزه و شکنجه، کنج عافیت و فعالیتهای بیخطر را بر یاری خمینی مظلوم که مورد ظلم رژیم پهلوی بود، ترجیح دادند، یا نمیدانند یا خود را به تجاهل زدهاند که بعد از فوت آیتا... العظمی بروجردی، امام به خاطر پرهیز از موفقیت رژیم پهلوی در سیاست شوم ایجاد اختلاف بین علما و مراجع آن روز، صراحتا میگفتند: «من شخصا راضی نیستم کسی برای مرجعیت من اقدام کند.» و حتی به رسم علمای شیعه که مراجع زنده پس از مرجع مرحوم ختم میگیرند، وقتی از ایشان میپرسند که چرا برای آیتا... العظمی بروجردی مراسم ختم نمیگیرند؟ میفرمایند: آنقدر اختلاف هست که اگر یک نفر هم نباشد، غنیمت است و به همین خاطر پس از اصرار فراوان شاگردان، شب سی و هفتم رحلت آیتا... العظمی بروجردی ختم گرفتند و پس از آن هم از پرداخت شهریه، که یکی از مهمترین مقدمات مرجعیت بود، دوری میکردند. (پایگاه اطلاعرسانی حوزهنت) با همه این شواهد تاریخی با حبّ ریاست و سودای قدرت و ترس از اقبال مردم در انتخابات اسفند ماه، گروهی را بر آن داشته که چشم از حقایق مسلم انقلاب ببندند. آیا این گروه حتی به شهادت مقام معظم رهبری مبنی بر نقش ایشان و آیتا... هاشمی در تثبیت مرجعیت آیتا... العظمی روحا... الموسوی الخمینی اعتماد ندارند؟ یا آنکه همانند دیگر تخریبها، دروغ گفتن، تهمت زدن و تحریف تاریخ را برای تخریب رقیب نه تنها حلال، بلکه واجب میدانند. چگونه است که اینان چشم بر حقایق تاریخی بستهاند و نمیدانند برگه بازجویی ساواک که بدان استمساک کردهاند، مربوط به دستگیری آیتا... هاشمی رفسنجانی در زمستان سال ۱۳۴۳، یعنی در اوج غربت امام خمینی(ره) است که پس از تبعید ایشان و خفقان رژیم ایجاد شده بود و کسانی که امروز از نام امام خمینی نان میخورند، آن روز، کنج عافیت را به سختی مبارزه ترجیح دادند و تنها هاشمی و گروهی انگشتشمار از یاران خمینی در عرصه مبارزه ثابتقدم باقی ماندند. و اکنون هم آیتا... سیدحسن خمینی سیبل هجمه آنهاست. فارغ از آنچه در مورد یادگار امام کرده و استدلالهایی منتشر میکنند که تنها به باور خودشان واقعی است، از هویت رسانه بیاطلاع هستند. آنان هر از چندگاهی اسناد خودساخته یا جعلی را منتشر کرده و اینبار تخریب پرچمدار بیت امام را در دستور کار قرار دادهاند و میخواهند با ابزار رسانه از پرچمدار این بیت یعنی آیتا... سیدحسن خمینی عبور کنند. اتاق فکر تندروها و دلواپسان از حضور اعضای خانواده امامخمینی(ره) چه هراسی دارند که به رسانههایشان فرمان هجمه و تخریب بزرگان را میدهند و این رسانهها چنین افسار گسیخته به شخصیتی میتازند که شأن ایشان مورد تایید مراجع، علما و مردم است. آیا در ذهن خود مرور نکردند هجمه به آیتا... هاشمی چه نتیجهای جز سرافکندگی برای آنان داشت که امروز میخواهند همان پروژه را برای آیتا... سیدحسن خمینی اجرا کنند؟ فرزند شهید مطهری روز یکشنبه بود که از پشت تریبون مجلس تاکید کرد باید سیاست حذف کنار گذاشته شود؟ و مگر بیان نکرد که احمدینژاد برای حذف آیتا... هاشمی تلاش زیادی کرد اما موفق نشد؟! این اصرار و تلاش برای حذف سایرین به ویژه بزرگان کشور چه نتیجهای جز ایجاد شکاف میان بزرگان و شخصیتهای کشور خواهد داشت که ضرر آن متوجه تمام اقشار خواهد شد؟ در تمام روزها بویژه در این هنگامه نزدیک به برگزاری دو انتخابات مهم باید تلاش برای وحدت و پیوند نیروهای وفادار به انقلاب جایگزین تلاش برای شکاف شود و در راستای ایجاد همدلی گام برداشت. برخی از این تلاشها برای ایجاد تفرقه و شکافاندازی از سوی کسانی صورت میگیرد که مدعی اصولگرایی، ارزشمداری و حفاظت از آرمانهای انقلاب هستند اما در واقعیت اقدامات آنان معنایی جز تخریب وتفرقه ندارد. رفتار اصولگرایانه باید بر مبنای آموزههای اخلاقی و الهام گرفته از مشی پیامبر اکرم باشد. از سیره عملی حضرت علی(ع) باید برخورد با مخالف را یاد بگیریم اما رفتاری که اکنون از سوی برخی رسانههای اصولگرا در پیش گرفته شده با کدام اصل اصولگرایی تطبیق دارد که از آن دم میزنند. ثبتنام شخصیتی به نام آیتا... سید حسن خمینی چه نگرانیای دارد که این رسانهها در مورد آن بلوا به راه میاندازند؟ بهتر است آنها از این اعتماد به نفس خود، در راستای همگرایی و همدلی بهره گیرند و ثمره آن امت واحدهای باشد که از نگاه امام خمینی (ره) رمز اصلی پیروزی بود.
همدلی در سال همدلی چه شد؟
چندی است رسانههای دلواپسان تبدیل به میدان هجمه به یادگار امام شدهاند و آنها که تصور نمیکردند آیتا... سید حسن خمینی گام در عرصه انتخابات بگذارد، میخواهند به هر نحو که امکان دارد مانع تداوم راه وی شوند اما سید حسن خمینی در زمان ثبتنامش قاطعانه از حضور و خالی نکردن میدان گفت. زمانی که سایتها از تایید یادگار امام از سوی برخی مراجع و علمای قم نوشتند، بر آتش تندروها و آنان که اقداماتشان در رسانههایشان در جهت اهداف صرف جناحی است، قطار تکذیب درست کردند. دو روز است شاهدیم که چگونه دوقلوهای رسانهای مدعی اخلاق، یادگارامام را هدف تیر تخریب خود قرار دادهاند. مخالفت و انتقاد راه دارد و نباید برای رسیدن به هدف از بزرگان هزینه کرد.
*** مدیر موسسه ثامنالحجج بازداشت شود
یک نماینده مجلس نهم با انتقاد از ۱۱۹ چک برگشتی که توسط مدیر موسسه ثامنالحجج صادر شده است، اظهار داشت: 10روز پیش شعبه جدید ثامنالحجج تاسیس شد. احمد توکلی در نشست خبری دیروز خود با اشاره به تخلفهای موسسههای مالی و اعتباری اظهار داشت: بازار سرمایه بر اعتماد استوار است، در چند سال اخیر حوادثی که در بازار سرمایه رخ داده، آثار منفی بسیاری داشته که وجه مشترک آن ناتوانی در ایفای تعهدها از سوی برخی از شرکتها و موسسههاست. نماینده مردم تهران ادامه داد: هنگامی که شرکت پدیده شاندیز در صداوسیما به صورت گسترده تبلیغ میشود یا شرکت پردیسبان که حتی به اندازه پدیده دارایی واقعی و ملک و املاک هم نداشته و صرفا یک شرکت کاغذی است، در شبکههای ملی تلویزیونی و رادیویی آگهی پخش میکند. موسسه ثامنالحجج نیز از عنوان بانک مرکزی بهره میبرد، در واقع سوءاستفاده از سرمایههای ملی انجام شده است.
10روز پیش شعبهجدید ثامنالحجج تاسیس شد
وی ادامه داد: باید دید آن زمانی که موسسه ثامنالحجج یکی پس از دیگری شعبه میزند و در حالی که در روز اول تنها با شش میلیون تومان آغاز به کار کرده بود و امروز بیش از ۴۵۰ شعبه در سراسر کشور دارد مسئولان نظارتی کجا بودند؟ چرا هیچکس از ایجاد شعبههای جدید جلوگیری نکرد و جالب است بدانید که این موسسه در تاریخ داوزدهم دیماه امسال یعنی همین 10روز گذشته شعبه جدیدی تاسیس کرد.
توکلی اضافه کرد: البته در خصوص تخلفهای برخی از موسسهها همچون میزان و پدیده شاندیز اقدامهای مناسبی انجام گرفته و امیدواریم با همکاری آقای سیف و وزیر اقتصاد مشکلات سهامگذاران به زودی مرتفع شود. نماینده مردم تهران با اشاره به تخلفات گسترده موسسه ثامنالحجج اعلام کرد: آقای «ا.م» که مدیریت ثامنالحجج را به عهده دارد، فردی مسالهدار است که هم اکنون ۱۱۹ چک برگشتی رفع سوءاثر شده توسط او صادر شده و سوال اینجاست که این فرد از سوی چه کسانی حمایت میشوند و چرا همچنان به تخلفهای خود ادامه میدهد و کسی مانع او نمیشود.
توکلی تصریح کرد: همانطور که از مقامهای قضائی در خصوص بازداشت بابک زنجانی درخواست کرده بودیم امروز نیز درخواست داریم تا هر چه زودتر مدیرعامل موسسه ثامنالحجج نیز بازداشت شود تا مبادا با جابجایی حساب، اعمال نفوذ و پرداخت رشوه امکانات موجود در دست مسئولان را برای حل مساله مختل کند.توکلی در پایان با اشاره به تخلفهای گسترده موسسه پردیسبان اعلام کرد: هنگامی که پردیسبان بدون هیچ پشتوانه مالی و تنها بر روی کاغذ به ثبت رسید و برجهای ۶۶ طبقه کاسپین را به صورت گسترده در صداوسیما تبلیغ کرد تا بیابان برهوت را با قیمتهای گزاف به مردم بفروشد مسئولان کجا بودند؟ متاسفانه در جریان این پرونده حتی برخی از نمایندگان مجلس هم که علاقه داشتند با استفاده از این موقعیت در حوزه انتخابیه خود فعالیت کنند، فریب پردیسبان را خوردند وبا این وجود سوال اینجاست که در آن زمان مسئولان نظارتی کجا بودند و چرا به این موضوع توجهی نشان ندادند؟
*** رونمایی از رقبای لاریجانی درقم
شاخصترین داوطلب این دوره از انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزه انتخابیه قم را باید علی لاریجانی رئیس مجلس فعلی دانست. وی که در ۸ سال گذشته رئیس مجلس بوده، در دورههای هشتم و نهم مجلس از حوزه انتخابیه قم داوطلب نمایندگی بود و با رای بالای مردم قم به خانه ملت راه یافته است. در این میان نصرتا... شادنوش و پسر شهید مفتح دو نفری هستند که از شانس بیشتری برای ائتلاف با لاریجانی به دلیل جایگاه مناسب آنها در میان جامعه روحانیون و حوزه علمیه قم و سوابق سیاسی برخوردارند. شادنوش که سالها مسئولیتهای ارشد در دستگاه سیاست خارجی و سفارت را در کارنامه خود دارد و در حال حاضر استاد دانشگاه است بهواسطه چندین سال همکاری با حجتالاسلام ناطقنوری در دفتر بازرسی مقام معظم رهبری و برعهده داشتن استانداری گیلان، زنجان و چهارمحال وبختیاری چهره موثر این ائتلاف به شمار میرود. در عین حال هادی مفتح فرزند شهید آیتا... مفتح و از اساتید دانشگاه قم نیز به واسطه نزدیکی به نهاد روحانیت و سوابق و کارنامه این شانس را دارد که به عنوان ضلع سوم این مثلث ائتلاف عمل نماید. اصلاحطلبان نمیخواهند جلوی ورود لاریجانی به مجلس را بگیرند اما در عین حال با او شراکت و ائتلاف نیز نخواهند کرد. از سرشناسترین اصولگرایان ثبتنام کرده در این دوره از انتخابات و مخالفان لاریجانی میتوان به مجتبی ذالنور جانشین سابق نمایندگی ولی فقیه در سپاه پاسداران اشاره کرد. ذوالنور را اصولگرایانی چون، احمد امیرآبادی فراهانی و محمدرضا آشتیانی نمایندگان فعلی قم در مجلس، ناصر سقای بیریا عضو هیات رئیسه جبهه پایداری و وحید یامینپور مجری صداوسیما همراهی میکنند. محمدرضا اسماعیلیمقدم نماینده قم در دوره ششم مجلس، داوود محمدی دبیرکل انجمن اسلامی معلمان کشور و مدیرکل آموزش و پرورش استان قم در دولت اصلاحات، محمدرضا صحفی معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد دولت اصلاحات، سیدجلال موسوی، نماینده مهر و لامرد در دوره ششم مجلس، غلامحسین نادی از اعضای مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم و از نمایندگان ادوار مجلس، جعفر آرشید از اساتید و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد و رئیس سابق این دانشگاه در قم و محمدرضا یزدانپناه دبیر انجمن اسلامی پزشکان استان قم از اصلاحطلبانی هستند که برای نامنویسی از حوزه انتخابیه قم اقدام کردهاند. علی بنایی نماینده قم در مجالس هفتم و هشتم و معاون سیاسی استاندار سابق قم و سیدعلی یثربی نماینده قم در مجلس ششم نیز از چهرههای شناخته شدهای هستند که برای نمایندگی مردم قم در مجلس ثبتنام کردهاند. برای مورداقبال قرار گرفتن در فضای سیاسی و انتخاباتی قم میتوان مولفههایی همچون قرارگرفتن در لیست مورد تایید جامعه مدرسین، اقبال نیروهای انقلابی با بدنه گسترده و قابل سازماندهی مانند طلاب و مدارس علمیه فعال در سطح شهر و همچنین مساله مواضع سیاسی وعملکرد سالهای اخیر نمایندگان قم و میزان رضایت عمومی مردم قم از آنها را در انتخابات پیش رو تاثیرگذار دانست.
روزنامه رسالت
بذرپاش: زنگنه بهجای فحاشخواندن منتقدان، پاسخگو باشد
عضو هیئت رئیسه مجلس با بیان اینکه مدیریت ژنرالی زنگنه در وزارت نفت خسارت 18میلیارد دلاری بابت پرونده کرسنت و 54/7 میلیارد دلار عدمالنفع از کاهش قیمت نفت را به کشور تحمیل کرد، گفت: آقای زنگنه به جای فحاشخواندن منتقدان خود باید پاسخگو باشد.به گزارش تسنیم، مهرداد بذرپاش عضو هیئت رئیسه مجلس و نماینده مردم تهران در مجلس با موضوع قراردادهای جدید نفتی - پرونده کرسنت و مسئله پرونده هستهای ایران اشاره کرد و گفت: به زمان توافق شده برای کاهش تحریمها و اقدامات مشترک ایران و طرفهای غربی در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک یعنی برجام نزدیک شدهایم.وی با بیان "همواره اعلام کردهایم که به طرف غربی اطمینان نداریم گفت: گواه این ادعا این است که پس از توافق ژنو شاهد 20 تحریم جدید و پس از برجام شاهد 5 تحریم علیه ایران بودهایم.بذرپاش در ادامه با اشاره به موضوع قرارداد کرسنت گفت: در قرارداد فاجعهبار کرسنت بعضاً درباره آن محدودیتهایی برای رسانهها ایجاد شد که کار درستی نبود.وی گفت: وزارت نفت از ارسال اسناد فساد کرسنت به لاهه خودداری کرد.بذرپاش گفت: حال دوستانی که قرارداد کرسنت را منعقد کردند، باید به پروندههای آنها رسیدگی و مجرمیت آنها ثابت شود و به حق مجازات خود برسند. نماینده مردم تهران در مجلس در ادامه با اشاره به قراردادهای جدید نفتی که با عنوان آیپیسی رونمایی شده است، گفت: این قراردادها توسط کسانی رونمایی شده که تمام هنرشان قرارداد کرسنت بوده است.وی گفت: در حوزه اقتصاد و عملکرد دولت، متأسفانه با دولت پرخرج و کمبازده مواجهیم.بذرپاش با اشاره به اینکه افزایش 100درصدی حجم نقدینگی آن هم در شرایط رکود اقتصادی کشور تعجب برانگیز است، گفت: دلیل اصلی این موضوع رشد پایه پولی است که بهدلیل تبدیل درآمدهای ارزی به ریال و تزریق آن به خزانه کل کشور است.وی با اعلام "البته باید بابت کنترل تورم از دولت تشکر کنیم" گفت: ولی دلیل اصلی کاهش تورم شوک ارزی در سال 90 است که بهدلیل تحریمها صورت گرفت. نماینده مردم تهران با اظهار اینکه جذب سرمایه خارجی در دو سال و نیم گذشته شرایط خوبی نداشت، گفت: هنر دیپلماسی این است که اثر مطلوبی بر سفره مردم بگذارد نه آنکه تورم 35 درصدی کالاهای اساسی سفره مردم را کوچک کند.بذرپاش یکی از نشانههای سلامت اقتصاد کشور را فعالیتهای بورس دانست و گفت: علائم حیاتی بورس خوب نیست؛ داراییهای مردم در بورس 180هزار میلیارد تومان کسر شده است.وی با اشاره به اینکه طبق قانون باید 50 درصد درآمدهای حاصل از آزادسازی قیمت به مردم داده شود، گفت: وزارت نفت بهبهانه طبقه بندی جایگاهها در صدد است بنزین را گران کند، مجلس مخالفت خود را با این موضوع اعلام خواهد کرد.بذر پاش با اعلام اینکه واردات از چین در 2/5 سال گذشته برابر با دولت سابق بوده است، گفت: دولت بهجای اینکه نرخ بیکاری کشور را کاهش دهد نرخ بیکاری در چین را کاهش داده است، چینیها میگویند «واقعاً متشکریم».بذرپاش گفت: طبق قانون باید 50 درصد درآمد حاصل از اجرای هدفمندی یارانهها به مردم داده شود، در غیر این صورت دولت تخلف کرده است؛ در حال حاضر ارزش یارانههای نقدی از 45هزار تومان به کمتر از 15هزار تومان رسیده است، این درحالی است که دولت در این شرایط قیمت بنزین و حاملهای انرژی را افزایش داده و سهمیه بنزین را حذف کرده است.بذرپاش در پاسخ به سئوال یکی از خبرنگاران درباره آخرین وضعیت پرونده کرسنت توضیح داد: در این پرونده دو طرح دعوی مطرح است که یکی علیه ایران است که اگر دادگاه علیه کشور حکم دهد و جریمه توسط ایران پرداخت نشود پول مورد نظر از املاک بلوکه شده پرداخت میشود. پرونده دوم مربوط به افرادی است که در این قرارداد نقش داشتهاند که حکم آنها صادر شد و اعتراض به حکم به دیوان عالی ارسال شد و در حال حاضر روند آن ادامه دارد.بذرپاش با اشاره به اینکه حکم دادگاه بین المللی درباره کرسنت قطعی و لازم الاجرا است، گفت: طبق این حکم ایران باید از سال 2005 هر سال یک میلیارد دلار به شرکت عربی پرداخت کند. ما منتظر بودیم که وزیر نفت در این زمینه اقدام مناسبی انجام دهد اما انگار این امید واهی بود؛ کسانی که برای انتخاب زنگنه به وزارت نفت از وی حمایت میکردند نیز اکنون باید پاسخگو باشند.نماینده مردم تهران در مجلس در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه چرا وزارت نفت تلاش میکند متن جدید قراردادهای نفتی را از مجلس مخفی نگه دارد توضیح داد: در برجام هم همین تجربه را داشتیم. وقتی که متن نهایی شد در دسترس ما قرار گرفت، این درحالی است که اگر بهتدریج متن برجام اصلاح میشد اکنون دچار این مشکلات نمیشدیم.
*** تایید اجتهاد سیدحسن خمینی توسط آیتالله ممدوحی تکذیب شد
عضو مجلس خبرگان رهبری خبر تایید اجتهاد سیدحسن خمینی توسط خود را تکذیب کرد.آیتالله حسن ممدوحی در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به انتشار برخی اخبار مبنی بر تایید صلاحیت علمی حجتالاسلام سیدحسن خمینی از سوی خود، ضمن تکذیب این خبر اظهار داشت: بنده هیچ وقت این کار را نکردهام و این تحریف است.وی گفت: بنده گفتهام هر کسی بخواهد اجتهاد فردی را تشخیص دهد، باید یا از وی امتحان بگیرد یا نوشتههایش را کسانی که اهل این کار هستند، دیده و تایید کنند.عضو مجلس خبرگان رهبری یادآور شد: من چنین حرفی نزدهام و دروغ محض است.
روزنامه مردم سالاری
احمد توکلی ابراز تاسف کرد: تبلیغ برجهای66 طبقه در صداوسیما برای فروش بیابان برهوت به قیمت گزاف به مردم
یک نماینده مجلس نهم با انتقاد از 119 چک برگشتی که توسط مدیر موسسه ثامنالحجج صادر شده است، اظهار داشت: ده روز پیش شعبه جدید ثامنالحجج تاسیس شد. به گزارش ایلنا، احمد توکلی در نشست خبری با اشاره به تخلفهای موسسههای مالی و اعتباری اظهار داشت: بازار سرمایه بر اعتماد استوار است، در چند سال اخیر حوادثی که در بازار سرمایه رخ داده، آثار منفی بسیاری داشته که وجه مشترک آن ناتوانی در ایفای تعهدها از سوی برخی از شرکتها و موسسههایی است که از سوی رسانه ملی تبلیغ شدند یا به نوعی از طرف بخشهای مختلف حکومتی مورد حمایت قرار گرفتند. نماینده تهران ادامه داد: هنگامی که شرکت پدیده شاندیز در صداوسیما به صورت گسترده تبلیغ میشود یا شرکت پردیسبان که حتی به اندازه پدیده دارایی واقعی و ملک و املاک هم نداشته و صرفا یک شرکت کاغذی است، در شبکههای ملی تلویزیونی و رادیویی آگهی پخش میکند یا به عنوان مثال موسسه میزان از آرم قوه قضاییه بر روی سردر خود استفاده میکند و موسسه ثامنالحجج نیز از عنوان بانک مرکزی بهره میبرد، در واقع سوءاستفاده از سرمایههای ملی انجام شده است. وی ادامه داد: باید دید آن زمانی که موسسه ثامنالحجج یکی پس از دیگری شعبه میزند و در حالی که در روز اول تنها با 6 میلیون تومان آغاز به کار کرده بود و امروز بیش از 450 شعبه در سراسر کشور دارد مسئولان نظارتی و امنیتی کجا بودند؟ چرا هیچکس از ایجاد شعبههای جدید جلوگیری نکرد و جالب است بدانید که این موسسه در تاریخ دوازدهم دی ماه امسال یعنی همین ده روز گذشته شعبه جدیدی تاسیس کرد. نماینده تهران با اشاره به تخلفات گسترده موسسه ثامنالحجج اعلام کرد: آقای «ا.م» که مدیریت ثامنالحجج را به عهده دارد، فردی مسئلهدار است که هم اکنون 119 چک برگشتی رفع سوءاثر شده توسط او صادر شده و سوال اینجاست که این فرد از سوی چه کسانی حمایت میشوند و چرا با کمال وقاحت همچنان به تخلفهای خود ادامه میدهد و کسی مانع او نمیشود یا او را دستگیر نمیکند. این نماینده مجلس نهم با تاکید براینکه بانک مرکزی تلاش بسیاری برای ممانعت از هدر رفتن اموال مردم انجام داده گفت: در سال 93 زمانی که بنده عضو شورای پول و اعتبار بودم این پرونده مطرح شد و مصوب شد که این موسسه تعطیل شود، اما از تاریخ 10/04/93 تا به امروز این موضوع بلاتکلیف باقی مانده است. نماینده تهران اضافه کرد: امکان دارد ولخرجیهای گسترده که از سوی این موسسه انجام گرفته مانع از بازگرداندن اموال مردم شود. متاسفانه موسسه ثامنالججج از تبلیغ بر روی پیراهن باشگاههای بزرگ فوتبال تا استفاده از نام امام رضا (ع) دست به کارهایی زده تا درمیان سهامگذاران نفوذ کند. توکلی تصریح کرد: همانطور که از مقامهای قضایی در خصوص بازداشت بابک زنجانی درخواست کرده بودیم امروز نیز درخواست داریم تا هر چه زودتر مدیرعامل موسسه ثامنالحجج نیز بازداشت شود تا مبادا با جابجایی حساب، اعمال نفوذ و پرداخت رشوه امکانات موجود در دست مسئولان را برای حل مسئله مختل کند. توکلی در پایان با اشاره به تخلفهای گسترده موسسه پردیسبان اعلام کرد: هنگامی که پردیسبان بدون هیچ پشتوانه مالی و تنها بر روی کاغذ به ثبت رسید و برجهای 66 طبقه کاسپین را به صورت گسترده در صداوسیما تبلیغ کرد تا بیابان برهوت را با قیمتهای گزاف به مردم بفروشد مسئولان کجا بودند؟ متاسفانه در جریان این پرونده حتی برخی از نمایندگان مجلس هم که علاقه داشتند با استفاده از این موقعیت در حوزه انتخابیه خود فعالیت کنند، فریب پردیسبان را خوردند
*** سخنگوی سازمان انرژی اتمی: با ورود 220 تن کیک زرد از روسیه وارد تجارت هستهای شدهایم
سخنگوی سازمان انرژی اتمی، مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی ایران با 1+5 را یک مبارزه جانانه سیاسی توصیف کرد و با اشاره به ورود 220 تن کیک زرد از روسیه به ایران گفت، با این اقدام وارد تجارت هستهای شدهایم. به گزارش روابط عمومی نیروی هوایی ارتش، بهروز کمالوندی در جلسه آگاه سازی سیاسی، در حضور فرماندهان و مسئولان دانشگاه هوایی شهید ستاری ضمن اشاره به مذاکرات حساس و نفسگیر جمهوری اسلامیایران با شش قدرت جهانی گفت: جنگهای امروزی فقط در بعد نظامیو سخت افزاری نیست بلکه جنگهای نرم، دیپلماتیک و سیاسی شکلهای جدید مبارزه در جهان است.
کمالوندی افزود: جمهوری اسلامی ایران در ابعاد ژئوپلیتیک و به لحاظ منابع و نیروی انسانی، یک قدرت متوسط محسوب میشود، اما از نظر قدرت ایدئولوژیک ایران میتواند عامل تغییرات مهمیدر صحنه سیاست جهانی باشد. بنابراین اگر عامل ایدئولوژی را از جمهوری اسلامیایران حذف کنید نقش آن در حوزه منطقهای و جهانی بسیار کمرنگ میشود. معاون سازمان انرژی با اشاره به تقابل دائمی ایران و آمریکا گفت: مادامیکه آمریکا اصرار به ظلم دارد و ما اصرار به مبارزه با ظالم، این تقابل اجتناب ناپذیر است، معتقد هستیم که حق پیروز و درون باطل خالی و محکوم به شکست است. کمالوندی با بیان اینکه اوج قدرت برای کشور ما افزایش قدرت دیپلماسی خود در کنار سایر قدرتها است، افزود: امروز ایران جزء 10 کشور برتر با اقتصاد کلان با بیش از هزار میلیارد دلار قرار دارد، اما مشکل این اقتصاد، عدم رشد و رکود است، که باید این مشکل را با دیپلماسی رفع کنیم. معاون سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه مذاکرات هستهای یک مبارزه جانانه سیاسی بود، تصریح کرد: در ارتباط با مسائل هستهای میتوانیم بگوییم که ایران هیچ ظرفیتی را از دست نداده است و برنامه هستهای ایران همچنان ادامه خواهد داشت و این همان چیزی است که رییسجمهوری آمریکا به آن اذعان کرد و در مصاحبه خود اعلام کرد که باید ایران هستهای را بپذیریم و اگر من میتوانستم، تک تک پیچ و مهرههای برنامه هستهای ایران را بر میچیدم اما باید حق غنیسازی ایران را به رسمیت بشناسیم. وی با اشاره به بومیسازی فناوری هستهای در ایران گفت: خروج 10 تن اورانیوم در مقایسه با آنچه که گرفته ایم اهمیت خاصی ندارد زیرا با این 10 تن فقط میتوان چهار بمب هستهای ساخت و همانطور که میدانید ساخت بمب هستهای بسیار آسانتر از ساخت سوخت هستهای است.
سخنگوی سازمان انرژی اتمیافزود: با توجه به فرمایش مقام معظم رهبری و مراجع مبنی بر حرام بودن ساخت و استفاده از بمب هستهای، دلیلی ندارد که هزینه کاری را که انجام نداده ایم بدهیم، مهم برای ما این است که بتوانیم سوخت هستهای تولید کنیم و در تجارت هستهای شرکت داشته باشیم که این مهم برای ما محفوظ است و با ورود 220 تن کیک زرد از روسیه عملاً ایران وارد تجارت هستهای شد.
کمالوندی توضیح داد: جمهوری اسلامی ایران با این توافق علاوه بر حفظ حق غنیسازی و حضور در طرحهای پژوهشی و تحقیقاتی، توانست از زیر قطعنامه فصل هفت بدون خونریزی و جنگ خارج شود و تمام قطعنامههایی که به ناحق علیه ایران وضع شده بود لغو خواهد شد. سخنگوی سازمان انرژی اتمیگفت: به همه ملت ایران اطمینان خاطر میدهم که پیروز این مذاکرات بدون تردید ایران است و کشور بدون هیچ توقفی به راه خود ادامه خواهد داد. جمهوری اسلامیایران امروز با وجود جوانان شایسته و با ایمانی همچون شما دانشجویان دانشگاه هوایی به قدرت برتر منطق تبدیل شده و با وجود شما هرگز از پیشرفت و توسعه دست بر نخواهد داشت.
*** رییس سازمان حفاظت از محیطزیست خبر داد: یکپارچهسازی معاینه فنی خودروها از هفته آینده
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست از یکپارچهسازی معاینه فنی خودروها از هفته آینده خبر داد.
به گزارش ایسنا، معصومه ابتکار گفت: 30 تا 35 میلیون شهروند ایرانی تحت تاثیر آلودگی هوا قرار دارند. آسیبهای بهداشتی، هزینههای سنگینی به اقتصاد این شهر وارد کرده است. این امر اتفاق بسیار مهمی است که سیاستهای کلی نظام در موضوع محیطزیست مشخص شده است و دارای پشتوانه قوی برای حضور همه دستگاهها و حتی شهروندان در بحث محیطزیست است.
رئیس سازمان حفاظت از محیطزیست با اشاره به اینکه برنامهریزیهایی برای مقابله با آلودگی هوا وجود دارد، گفت: اگر بتوانیم به این سیاستها عمل کنیم، اتفاق مهمی در بحث کاهش آلودگی هوا میافتد.
ابتکار با بیان اینکه سال 2015 به لحاظ جهانی سال محیطزیست محسوب میشود، گفت: دو واقعه مهم در این سال اتفاق افتاد. اول اینکه در سیاستهای مربوط به توسعه پایدار با حضور سران جهان از جمله رئیس جمهور ایران محیطزیست به اولویت مهمی تبدیل شد و در این اجلاس تاکید شد که توجه به محیطزیست در فرایند توسعه پایدار بحثی جدی است. وی افزود: در سال 2020 توافق بزرگ جهانی با حضور 195 کشور جهان در زمینه کاهش گازهای گلخانهای اتفاق افتاد. این توافق بعد از دو سال مذاکره صورت گرفت که پیرامون گرمایش زمین که به طور مستقیم با آلودگی هوا ارتباط دارد، است و کشورهای جهان برای کاهش گازهای گلخانهای توافق کردهاند که این اتفاق بسیار مهمی است.
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با تاکید بر اینکه دولت ایران در مذاکرات پاریس حضور و نقش پررنگ و تعیین کنندهای داشت، اظهار کرد: ایران سند IMBC خود را ارائه داه است و بر اساس آن قرار شده دولت ایران برای چهار درصد گازهای گلخانهای بر پایه سناریوی پایه تلاش کند و در صورت رفع تحریمها، برقراری تجارت جهانی و انتقال تکنولوژی به ایران تا هشت درصد کاهش گازهای گلخانهای را بر عهده گرفته است. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با اشاره به اینکه در این سند به آلودگی هوا به عنوان یکی از مباحث مهم محیطزیست نیز توجه شده است، گفت: این سند و این توافق فرصت مهمی است برای ایران و همکاریهای بینالمللی در حوزه کاهش گازهای گلخانهای است.
ابتکار در ادامه گفت: برنامه و مطالعات جدی برای کاهش آلودگی هوا از مدتها پیش وجود داشته است. در سال 1355 مرحوم تقی ابتکار به عنوان مشاور شهردار به بحث آلودگی هوا پرداختند.
*** محمدرضا عارف: در قاموس اصلاحطلبی تخریب وجود ندارد
رییس شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان گفت: در قاموس اصلاحطلبی، تخریب وجود ندارد نگاه ما به رقبا مثبت است و با احزاب همسو و رقیب تعامل داریم.
به گزارش روابط عمومی شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان، محمدرضا عارف تاکید کرد: موضع ما به هیچ وجه حذف و تخریب نیست و یکی از راهبردهای ما تعامل با همه گروههای سیاسی است.
وی با رد خبری مبنی بر تشکیل ستادی برای رصد و عملیات روانی جریانی و فردی اصولگرایان در شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان اظهارداشت: اینگونه اخبار جعلی از آن دست بداخلاقیهاست که هر از گاهی با آن روبه رو هستیم.
رییس شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان به شعار امید، آرامش و رونق اقتصادی اصلاحطلبان در انتخابات آتی اشاره کرد و گفت: قبل از برگزاری انتخابات، کشور باید در فضای امید قرار گیرد و امید یک واژه ارزشی است که اصلاحطلبان با همه ظرفیتهایی که دارند آن را بویژه در نسل جوان احیا کنند. عارف با بیان این که مهمترین جهتگیری انتخابات 92 هم امید بود، افزود: حداقل در اردوگاه ما و آقای روحانی شعار مشترک امید بود و فکر میکنیم که مردم به این واژه علاقمند هستند چرا که امید برند اصلاحطلبی است. وی ادامه داد: امید برای ما اعتماد عمومی، مشارکت عمومی، یکپارچگی جریان اصلاحات و دانایی و خردورزی را به همراه داشت.
وی اضافه کرد: شرایط و مسایل منطقه ایجاب میکند که آرامش کشور را حفظ کنیم که نمود آن در انتخابات است؛ یعنی برای اینکه ما انتخاباتی پر شور برگزار کنیم نیازمند فضایی آرام هستیم.
رییس شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان یادآور شد: از طرف دیگر در سالهای اخیر مناقشات زیادی بین مجلس و دولت بود که فضای کشور را متشنج کرد؛ اگر مجلس بخواهد در پیشرفت و توسعه تاثیرگذار و در جایگاه واقعیاش باشد، نیازمند آرامش است؛ کشور نیازمند آرامش بوده و این آرامش به نفع همه است.
عارف همچنین گفت: از سوی دیگر در مقطع کنونی مردم در شرایطی هستند که میخواهند مطالبات آنها در اولویت باشد، یکی از مطالبات جدی مردم رسیدگی به وضعیت معیشت آنها است که از طریق رونق اقتصادی بهبود مییابد.
وی اضافه کرد: دولت دستاوردهایی در زمینه مهار تورم داشته اما در بهبود اقتصادی خیلی باید کار کنیم که اگر ما بهبود اقتصادی را مبنا قرار دهیم، ثروت ایجاد میشود و طبیعتا نرخ بیکاری هم کاهش پیدا میکند و این مهم باعث میشود که بخشی از دغدغه مردم برطرف شود. وی در عین حال گفت: مهمترین دغدغه مجلس آتی باید رونق اقتصادی باشد.
رییس شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان همچنین خاطرنشان کرد: برنامه جامعی تهیه میشود که جزییات جهتگیریهای این شورا را نشان میدهد و اگر عمومیشود، نامزدها متعهد میشوند که در این مسیر حرکت کنند.
عارف با بیان اینکه یکی از اهداف جدی ما حمایت از دولت است، اظهار داشت: از جایگاه قانونی هم برای نظارت قوی برخوردار خواهیم بود و از آن استفاده میکنیم. از سوی دیگر در آستانه تدوین لایحه برنامه ششم توسعه هستیم، به نظر میرسد که تصویب برنامه ششم به مجلس بعد موکول میشود و این فرصت خوبی است که از ابتدا باتوجه به سیاستهای کلی برنامهها را تعیین کنیم.
عارف توضیح داد: ما دو رویکرد را در برنامه ششم داریم؛ یکی سند چشمانداز است که باید در 10 سال آینده به جایگاه خوبی برسیم و دیگری هم سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی که همه برنامهها باید در آن لحاظ شود و این میتواند ما را به اقتصادی پویا باتوجه به اتکا به سرمایههای داخلی برساند.
*** جزئیات 21 نمونه آزمایش: لواشکهای فلهای سرطانزا هستند
مدیرکل آزمایشگاههای مرجع سازمان غذا و دارو تمامیآلوچهها و لواشکهای فلهای که در تفرجگاههای تهران عرضه میشود را آلوده و سرطان زا معرفی کرد.
به گزارش مهر، دکتر حسین رستگار بعدازظهر سهشنبه در نشست خبری همایش کشوری آزمایشگاههای برتر اظهارداشت: از 21 نمونه آلوچه و لواشکهای فلهای که توسط دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی جمعآوری شده اند، همه آزمایشها در خصوص سلامت این محصولات رد شد. وی در توضیح بیشتر نمونههای مورد آزمایش از آلوچه و لواشکهای فلهای در تفرجگاههای پایتخت گفت: بررسیهای ما نشان داد تمامی21 نمونه مورد بررسی از این محصولات از رنگهای غیرمجاز استفاده کردهاند.
رستگار همچنین از وجود رنگ صنعتی «تارتاراوین» در برخی از نمونههای مورد آزمایش خبر داد و گفت: این رنگ صنعتی سرطان زا بوده و به هیچ عنوان قابل استفاده در محصولات غذایی نیست.
مدیرکل آزمایشگاههای مرجع سازمان غذا و دارو همچنین از آلودگی میکروبی در 50 درصد از 21 نمونه آزمایش آلوچه و لواشک خبر داد و گفت: آنچه مسلم است این قبیل تنقلات فلهای از سلامت لازم برخوردار نیستند. رستگار تاکید کرد: آلوچه و لواشکهای فلهای در مکانهای غیرمجاز تهیه شده و به هیچ عنوان صنعتی نیستند.
وی در ادامه به وضعیت مصرف غیر منطقی مکملهای ورزشی اشاره کرد و گفت: متاسفانه مصرف این قبیل مکملهای ورزشی، سلامت جوانان ما را به شدت تهدید میکند. به طوری که در یک مورد جوان 24 سالهای برای اینکه بتواند به صورت مصنوعی عضله ایجاد کند، نسبت به مصرف غیر منطقی مکملهای ورزشی اقدام کرده و هماکنون کبد او از کار افتاده است. وی تاکید کرد: اگر مکملهای ورزشی مجوز هم داشته باشند، نمیبایست به صورت غیرمنطقی تجویز و مصرف شوند زیرا مصرف بیش از حد این قبیل محصولات، عوارض و خطر مرگ دارد.
وی از باشگاههای ورزشی به عنوان یکی از مکانهایی که بیشترین مصرف مکملهای ورزشی را دارند، نام برد.
مدیر کل آزمایشگاههای مرجع سازمان غذا و دارو به موضوع داروهای قاچاق و ماهوارهای اشاره کرد و گفت: مصرف این قبیل داروهای قاچاق و ماهوارهای به هیچ وقت قابل نظارت و پیگیری نیست.
وی ادامه داد: در شکایتهایی که از مصرف داروهای قاچاق و ماهواره ای داریم، متهم قابل ردیابی نخواهد بود. رستگار با اعلام اینکه بعضی از داروهای قاچاق و ماهواره ای ماده موثره ندارند و تقلبی هستند، گفت: در برخی از این قبیل داروهای قاچاق و ماهواره ای از مواد نامرغوب نیز که تاریخ مصرف گذشته هستند نیز استفاده شده است.
روزنامه شهروند
پروفسور «بیپین کومار ورما» از مشاوران سازمان بهداشتجهانی در گفت وگو با «شهروند» : ایران به یک ترس عاقلانه نیازمند است
هرچه واقعیات بیشتری را درباره بلایای طبیعی به مردم بگوییم واکنش بهتری از خود بروز میدهند.
مجتبی پارسا| میزان تلفات جوامع در مقابل بلایا و فجایع طبیعی، به عوامل مختلفی بستگی دارد که بعضی از آنها قابلپیشگیری و رفع هستند و بعضی دیگر خیر؛ عواملی که در دست ما نیستند، عبارتند از نوع یک فاجعه طبیعی، شدت آن و زمان وقوع آن فاجعه. عواملی که تابع ما و عملکرد ما هستند، عبارتند از میزان آسیبپذیری جوامع، شرایط اقتصادی، آمادگی در مقابل بلایا، سیستم امدادرسانی، تقسیم وظایف و مسئولیتها بهطور سازمان یافته و در نهایت، مشارکت مردمی برای مدیریت شرایط اضطراری. پروفسور «بیپین کومار ورما» از اعضای سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای بار دوم به ایران آمدند تا وضع سازمانی وزارت بهداشت، سازمان مدیریت بحران و پروتکلهای مرتبط با آن را ارزیابی کنند. ارزیابی پروفسور ورما از شرایط ایران، عموما و تهران، خصوصا، بسیار مثبت بود. گفتوگوی ما با پروفسور بیپین کومار ورما درباره وضع مدیریت بحران و مسائل مرتبط با آن را در ایران، از نظر میگذرانید.
پروفسور کومار، شما در سال ١٩٩٥، یعنی ٢٠سال پیش بهایران آمدید. سیستم مدیریت ایران را چگونه میبینید؟
٢٠سال پیش من از طرف سازمان جهانی بهداشت (WHO) به ایران آمدم تا سیستمهای مدیریت بحران را درنظر بگیرم و درمورد اینکه چه کارهایی میتوانیم بکنیم، تحقیق کنم. از آنجایی که از طرف WHO آمده بودم، سراغ وزارت بهداشت رفتم. هیچ ساختار مدیریتی درستی در وزارت بهداشت نبود. یکی از مهندسان بهداشت محیطزیست که آن زمان در آنجا مشغول به کار بود، به من گفت که اگر فاجعه یا بلای طبیعیای اتفاق بیفتد، ما هم واکنش نشان میدهیم و فعال میشویم. این همه برنامهریزی ما است. تنها طرحی که وجود داشت این بود که در سطح پایین، به جمعیت هلالاحمر ایران و در سطح بالا، به پشتوانه کمکهای بینالمللی از طریق وزارت امور خارجه، متکی خواهیم بود. اما در خود وزارت بهداشت، هیچ برنامهریزی سازمانیافتهای وجود نداشت. اما امروزه، وضع کاملا تغییر کردهاست. از آن زمان تا امروز، میبینم که تهران، تغییرات زیادی کرده است. همهچیز عوض شده و به نظرم میرسد که این شهر، خیلی سازمانیافتهتر و بهتر شده است. من سیستم مدیریتبحران اینجا را نیز بررسی کردم و به نظرم، همهچیز کاملا خوب است. من چند روز که از حومه تهران دیدن میکردم، مشاهده کردم که تهران به چیزهایی دست یافته که حقیقتا به آنها
نیاز داشت؛ و من از این موضوع خیلی خوشحالم.
برنامهریزی مدیریتی در ایران شبیه سیستمهای مدیریتی سایر کشورهاست؟
قطعا کشورهای مختلف، وضع مختلفی دارند. اما باید به این نکته نیز توجه کنیم که کشورهای مختلف، آسیبپذیریهای متفاوتی نیز به بلایا دارند. با توجه به تجربهای که کسب کردهام، بیشتر کشورها خودشان را برای فجایع مختلف آماده کردهاند. اما زیرساختهایی که شما ساختهاید، شبیه سایر کشورها نیست. من کشورها را به چند دسته تقسیم میکنم؛ کشورهایی هستند که بهلحاظ روانی، کاملا آمادگی شرایط بحرانی را دارند، اما بهلحاظ فیزیکی و ساختارهای شهری، بسیار ضعیف هستند. کشورهایی هستند که در فرآیند ایجاد آمادگی و مهیاکردن شرایط خوب هستند و کشورهای نوع سوم، کشورهای توسعهیافتهای که در امر آمادگی درمقابل بلایا، بسیار پیشرفت کردهاند و درنهایت، کشورهایی که در بالاترین سطح مدیریتی بحران قرار دارند. من شرایط کشور شما را در ردهسوم قرار میدهم. شما زیرساختهای بسیار خوبی دارید. من مدارک و پروتکلها را دیدهام و مشاهدهکردم که بسیاری از موارد اساسی، انجام شدهاند و گمان میکنم که در چندسال آینده، جزو کشورهای با آمادگی بالا باشید.
متدها و روشهای موجود در تهران و ایران، تا چه اندازه صحیح و قابل اجرا هستند؟
بگذارید اینگونه پاسخ سوالتان را بدهم. فجایع طبیعی، در جوامع اتفاق میافتند. جوامع شهری و... اما گاهی هم این فجایع در جاهایی مثل بم اتفاق میافتند. اگر بشود همه آنچیزی که ما اینجا انجام میدهیم، در آن مناطق نیز اجرا شود، خیلی خوب است و این موضوع نباید ما را فریب دهد که در فلان منطقه، زمینلرزه خسارت زیادی را نتوانسته به بار بیاورد. اما این تنها یکجنبه از قضیه است. چراکه تا زمانی که چیزی روی زمین وجود نداشته باشد (ساختمانهای بلند یا برجها و...)، هیچوقت اتفاقی نمیافتد؛ جنبه دیگر این است که شما در شهرهای بزرگ، ساختارها و برجهای بلندی دارید که اگر زمینلرزهای اتفاق بیفتد، ممکن است فرو بریزند. اما اگر بخواهم صادق باشم، باید بگویم که هنوز مناطق زیادی مثل بم وجود دارند که شرایط مناسبی برای مقابله با فجایع ندارند. بسیاری از کشورها هستند که میتوانم نام ببرم که میگویند ما این کار را انجام دادهایم، آن کار را کردهایم و هیچ فاجعهای نمیتواند کشور ما را مختل کند، اما وقتی با دقت نگاه میکنید، میبینید که هیچ کاری انجام نشده است. اما قسمت خوب این است که کشور شما، بسیاری از نیازهای لازم را پاسخ گفته است؛
اما هنوز راه زیادی در پیش دارید و باید نگاهتان
رو بهجلو باشد. وقتی شرایط شما را با ٢٠سال پیش مقایسه میکنم، میبینم که در مسیر درستی گام برداشتهاید.
اجازه دهید آخرین سوالی که نوشته بودم را الان از شما بپرسم. فکر میکنید اگر امروز در تهران، زمینلرزهای رخ دهد، چه شرایط و مشکلاتی پیش خواهد آمد؟ و میزان تلفات چه اندازه خواهد بود؟
وقتی از تلفات صحبت میکنید، دو مسأله را باید درنظر بگیرید؛ تلفات، وابسته به فاکتورهایی است؛ یکی میزان و شدت یک فاجعه و دیگری زمان وقوع آن فاجعه که در چه ساعتی از روز یا شب اتفاق بیفتد. اگر یک فاجعه، مثل زمینلرزه در شب اتفاق بیفتد، شرایط بسیار دشوارتر میشود. سومین عامل، نوع آن فاجعه است. یعنی اینکه سیل، زلزله، آتشسوزی، طوفان یا هر نوع فاجعه دیگر، تبعات مختلفی دارند. فاکتور بعدی، میزان آسیبپذیری هر بخش از هر شهر است. قوانین ساختمانسازی، استحکام آنهاست. آسیبپذیری اقتصادی یکی دیگر از فاکتورهای مهم جهت تعیین تلفات است. آسیبپذیری اقتصادی به این معناست که تا چه اندازه یک فاجعه میتواند روابط و مناسبات اقتصادی افراد یک جامعه را مختل کند یا روی آن تأثیر بگذارد.
من گمان میکنم آمادگیای که شما دارید، بسیار خوب است و کمترین آسیبپذیری را خواهد داشت. اگر اتفاقی در کشور شما بیفتد، قطعا میتوانید به خوبی از پس مدیریت شرایط بحرانی بربیایید. من ساختارهای شما را دیدم، داوطلبان زیادی را دیدم، انواع مختلف منابع موردنیاز را دیدم که برای تیم امدادرسانی اولیه لازم است و شما دارید. شما تقریبا هرچیز اساسیای که موردنیاز است را دارا هستید.
اما زمانی که یک فاجعه اتفاق میافتد، همهچیز بهخوبی پیش نخواهد رفت...
بگذارید به بیان دیگری بگویم. من دیروز به مناطق حاشیهای تهران رفتم و از آنجا دیدن کردم. آنجا از یک خانم پرسیدم که آیا شخصا نگران فاجعه احتمالی هستید؟ او گفت که جوامع محلی و مردم، خیلی درگیر این مسائل نیستند. به این معنا که هیچاتفاقی قرار نیست برای ما بیفتد. چراکه تا امروز چنین اتفاقی نیفتاده است. به او گفتم که فاجعه، در هر زمانی و در هر نقطهای از جهان میتواند و ممکن است رخ دهد. باید این فاصله را پر کنیم. فاصله میان آمادگی سازمانی و آمادهنبودن مردم بهلحاظ روانی. باید سعی کنیم که مردم را درگیر این مسائل کنیم. چراکه اگر شما نتوانید مردم را بهلحاظ روانی آماده کنید، نمیتوانید قدمهای زیادی بردارید. آنها باید باور کنند که فاجعه هر لحظه ممکن است اتفاق بیفتد.
شاید این بیتفاوتی به این دلیل باشد که در تهران، فاجعه بزرگی رخ نداده است. لااقل در یک قرن اخیر فاجعه بزرگی نداشتهایم و غالب مردم، هیچ تصوری از یک فاجعه بزرگ ندارند؟
بله. با شما موافقم. اتفاقا دیروز که از حومه شهر بازمیگشتم، به همین موضوع فکر میکردم و به این نتیجه رسیدم که ما به «ترس» احتیاج داریم. ما باید ترس را ایجاد کنیم. گاهی در جوامعی که اتفاقی نیفتاده است، مردم اینگونه فکر میکنند که چون اتفاقی نیفتاده، پس قرار هم نیست اتفاقی بیفتد؛ پس چرا ما نگران چیزی باشیم که قرار نیست به وقوع بپیوندد. اما عامل دوم، ترس عاقلانه است. ما به چیزی شبیه کارتون و فیلم احتیاج داریم تا این ترس عاقلانه، یا بهتر بگویم، واقعبینانه را ایجاد کنیم. وقتی در یک کارتون یا فیلم نشان میدهیم که هیچ اتفاقی نمیافتد، یا اگر هم بیفتد، هیچکس قرار نیست صدمه ببیند، قطعا روی جامعه و احساس آنها درمورد فجایع، تأثیر خواهد گذاشت. در کارتون میبینند که مثلا اگر ساختمانی آتش گرفته، ساکنان آن ساختمان به طبقه بالاتر میروند و اگر آتش بالاتر بیاید، بازهم به طبقات بالاتر میروند و درنهایت، هیچ اتفاقی نمیافتد. ما به چنین ابزارهایی احتیاج داریم تا به مردم نشان دهیم که گاهی باید ترسید. باید نشان دهیم، اینطور نیست که اگر حادثهای رخ دهد، هیچکس زخمی نشود یا هیچکس جان خود را از دست ندهد. بنابراین با شما موافقم که چون قبلا اتفاق وحشتناکی در تهران یا سایر شهرها نیفتاده، در مردم، احساس ترس وجود ندارد و همین موضوع باعث میشود که بهطور ناخودآگاه گمان کنند که قرار نیست برای آنها اتفاقی بیفتد.
ایران یکی از کشورهایی است که از میان ٤٠ فاجعه طبیعی شناخته شده، مستعد ٣٢مورد از آنهاست. آیا این موارد، تاثیری بر سازمان جهانی بهداشت و کمکهای آنها به ایران داشته است؟
بله. سازمان جهانی بهداشت برای این کشور و بسیاری از کشورهای مشابه، برنامهریزیهای زیادی دارد. من میدانم که آنها ناظرانی را به بم فرستادند و بعد به وزارت بهداشت سر زدند تا از برنامههای آنها مطمئن شوند. بهطور مثال، شغل من در ٤٢سال گذشته این بوده که به کشورهای مختلف سفر کنم، خصوصا بعد از رخ دادن یک فاجعه تا فرآیندهای سیستماتیکی که میتوانند تقویت شوند، یا نیاز به تقویت دارند را پیدا کنم. من به وزارتخانهها، شهرها، روستاها و پزشکان مقیم در آنجا سر میزنم تا مطمئن شوم سیستم سلامت و بهداشت استانداردی وجود دارد و اگر وجود ندارد، چگونه میتوانیم آن سیستم را تقویت کنیم. بهطور مثال، هر روزه در همه جای دنیا، اتفاقات زیادی میافتد و شرایط اضطراری زیادی پیش میآید. از تصادفات موتور، خودرو و اتوبوس گرفته، تا رانش زمین، ریزش ساختمان و... که باعث میشود عدهای روانه بیمارستانها شوند. همچنین در بلایای بزرگ که تعداد زیادی از افراد مصدوم میشوند، زیرساختهای یک جامعه از بین نمیرود و منابع کمی نیز وجود دارد. وظیفه ما این است که به مدیران بحران کمک کنیم تا این منابع را به درستی اولویتبندی کنند.
چگونه میتوان مردم را درگیر مدیریت بحران کرد و موجب مشارکت آنها شد؟
شاید بهنظر برسد که درگیر کردن مردم، کار بسیار دشواری باشد، اما به نظر من و با توجه به تجاربی که کسب کردهام، کاری است که به راحتی میتوان انجام داد. اینطور نمیشود که شما از پایتخت کشور برای آنها پیام بفرستید و بخواهید مشارکت کنند. نه، شما باید به آن شهرها بروید و آنها را ببینید و در مورد علایقشان و نیازهایشان، با خودشان صحبت کنید، از روستاها دیدن کنید، بزرگان هر روستا را ملاقات کنید و از آنها درباره مشکلاتشان بپرسید. بعد از اینکه مشکلاتشان را شناسایی کردید، برنامههایتان را با مشکلات آنها پیوند دهید و موجب توسعه شرایطشان برای مقابله با بحران شوید. این موضوع، باعث میشود آنها احساس خوشحالی کنند و بفهمند که برایتان اهمیت دارند؛ همچنین موجب میشود آنها مشارکت کرده و احساس کنند که این مشارکت میتواند برای سرنوشت و سلامتیشان، مفید باشد.
بعـد از شـرکت دادن مــردم در برنامهریزیهای مدیریت بحران، چه باید کرد؟
بعد از این کار، باید سیستمهایتان را به درستی ارزیابی و آنها را تقویت کنید تا از عهده شرایط اضطراری معمولی، به خوبی بربیایند. بعد از آن، باید سیستمهای ایمنی و مقرراتی خود را جهت استحکام خانهها و ساختمانها تقویت کنید. به این معنا، شما درحال به حداقل رساندن آسیبپذیری هستید. درنهایت باید خود را همیشه برای وقوع فجایع آماده کنید، یعنی هر لحظه باید انتظار وقوع یک حادثه را داشته باشید. به این ترتیب، میتوانید موجب بالابردن تابآوری افراد جامعه نیز شوید.
تغییرات آبوهوایی و اقلیمی، یکی از فاکتورهایی است که در یکی، دو دهه اخیر موجب طوفان، سیل، خشکسالی و مواردی از این دست شده است. در کنفرانس اخیر پاریس نیز به این موضوعات پرداخته شد. چگونه برای این موضوع، باید برنامهریزی کنیم؟
مهمترین موضوعی که در کنفرانس پاریس مطرح شد، بحث گرمشدن زمین بود، اینکه چگونه دیاکسید کربن کمتری تولید کنیم. موضوعی که باعث گرم شدن کرهزمین میشود، یکی از دلایل بههمریختگی شرایط آبوهوایی است. این مقوله اول است که باید روی آن کار کنیم. بخش دوم این است که از میان اتفاقاتی که میافتند، کدام یک را میتوانیم کنترل کنیم و چه مواردی از کنترل ما خارج است. مرحله بعد این است که از میان فعالیتهایی که میتوانیم کنترل کنیم، باید سهم هر کشور و سازمانهای جهانی و اینکه هرکدام از آنها، چه فعالیتهایی را میتوانند انجام دهند، مشخص کنیم. موضوع تغییرات آبوهوایی نیازمند زمینشناسان، اقلیمشناسان، مهندسان و متخصصان رشتههای مختلف است. اینکه چگونه مانع تغییرات آبوهوایی بشویم، یک بحث است و دیگر اینکه اگر نمیتوانیم بهطور کامل آنها را مهار کنیم، چگونه آسیبپذیری جوامع را در مقابل تبعات این تغییرات آبوهوایی به حداقل برسانیم.
پروفسور، در مورد تجارب شخصی خود صحبت کنید. سختترین تجربه شخصی شما کدام است؟
من برای پاسخ به سوال شما، باید از دو جهت نگاه کنم. یکی نوع فاجعه است و دیگری مدیریت آن فاجعه. از نظر نوع فاجعه، باید بگویم که بزرگترین فاجعهای که در ذهن من نقش بسته است، در هند اتفاق افتاد. زمانی که من مدیر بهداشت بودم، یک سانحه صنعتی در سال ١٩٨٤ اتفاق افتاد و منجر به انتشار گاز سمی شد. در آن فاجعه ٢هزار نفر جان باختند و خیلی اتفاقات دیگر به تبع آن رخ داد. دومین فاجعه بزرگ برای من، تسونامی است. من با اتفاقات زیادی در زندگیام روبهرو شدم، طوفان، زمینلرزه، خشکسالی، سیل و... و با آنها به نحوی کنار آمدم. اما چیزی که هیچگاه نتوانستم با آن کنار بیایم، سونامی اقیانوس هند در سال ٢٠٠٤ بود.
بسیاری از مهندسان شهرسازی و ساختمان معتقدند که غالب ساختمانهای شهر تهران، نسبت به زلزله آسیبپذیرند و اگر زلزلهای اتفاق بیفتد، فرو خواهند ریخت. این موضوع نگرانکننده نیست؟
نمیخواهم خیلی واضح از این موضوع صحبت کنم، اما یکچیز را به شما بگویم و آن اینکه خیلی روی حرف مهندسان حساب نکنید. من تجارب زیادی داشتهام و در سایر کشورها دیدهام که مهندسان زیادی میگفتند اگر در فلان شهر زلزلهای بیاید، کل شهر با خاک یکسان میشود، اما دیدیم که چنین اتفاقی نیفتاد.
بعضی گمان میکنند که گفتن واقعیت، ممکن است ترسی را در بین مردم ایجاد کند و جامعه را به هراس بیندازد. عدهای اما مایلند که واقعیات را هر چند وحشتناک به مردم بگویند. مثل واقعه النینو. بهنظر شما باید واقعیات را بازگو کنیم؟
بهنظر من، هرچه واقعیات بیشتری را در مورد حوادث پیشبینی شده، یا بلایای موجود، به مردم بگوییم، واکنش بهتری میتوانیم در مقابل آن فجایع از خود بروز دهیم. حتی اگر گفتن حقایق باعث ایجاد ترس و وحشت در میان آنها شود، اما واکنش مناسب و بهموقع برای جلوگیری از خطرات احتمالی یا به حداقل رساندن تلفات، بهتر از این است که مردم در آرامش باشند و تلفات زیادی را متحمل شوند. اما معتقدم که واقعیات را آنچنان که هستند، نه بیش و نه کمتر از آن باید به مردم بگوییم. همچنین باید خیال آنها را از این جهت راحت کنیم که اگر فلان فاجعه قرار است به وقوع بپیوندد، اما مکانیزمهای لازم برای پیشگیری یا کاهش خطرات را نیز در اختیار داریم.
ما در ایران-آنطور که شما هم اشاره کردید- ساختار سازمانیافته خوبی و منابع و داوطلبان مشارکتکننده زیادی داریم. اما مسأله اصلی در بحران، هماهنگ و هدایتکردن همه این گروهها و سازمانهاست. چطور باید این کار را انجام داد؟ مثلا در مورد النینو، سازمان مدیریت بحران یک حرف میزند و سازمان هواشناسی چیز دیگری میگوید.
بهطور کلی، هماهنگی و هدایت، کار دشواری است، چراکه هیچ فردی به لحاظ روانشناختی تمایل به هدایتشدن ندارد، بلکه همه دوست دارند دیگران را هدایت کنند. همین موضوع باعث ایجاد مشکلات زیادی شده است. حال این سوال پیش میآید که چگونه باید این مشکلات را کاهش داد؟ نخستین چیزی که باید انجام داد، تقسیم وظایف و مسئولیتهای هر سازمان است که در کشور شما انجام شده است. چگونه این مسئولیتها را باید تقسیم کرد؟ پروتکلها به این سوال پاسخ میدهند که این نیز در کشور شما صورت گرفته است. سوال بعدی این است که چه کاری باید کنیم؟ پاسخ این است: جلسههای مداوم. اتفاقی که در این جلسات میافتد، این است که همه با یکدیگر آشنا میشوند و این آشنایی سبب دوستی آنها میشود. نباید بگوییم که من در وزارت بهداشت هستم و شما در سازمان مدیریت بحران و من از تو بالاترم یا چنین چیزهایی. همه ما مسئولیم و باید وظایفی را در محدوده تواناییهایمان انجام دهیم. باید بگوییم که من در این سازمان، به فلان منابع دسترسی دارم و شما نیز در بهمان سازمان میتوانید چنین منابعی را بهدست بیاورید. حال باید همه کمک کنیم تا با این منابع موجود، به بهترین وجه ممکن یک فاجعه یا بلای طبیعی را مدیریت کنیم. هرچه بیشتر با یکدیگر نشست و برخاست داشته باشیم، بیشتر با یکدیگر دوست میشویم و بهتر به اشکالات سیستمها پی خواهیم برد. این کار بسیار سادهای است. بنابراین، هدایتکردن و همکاری، یک هنر و مهارت است که میتوانیم با نشستهای مداوم با یکدیگر، هنر و مهارت آن را کسب کنیم.
در نهایت بفرمایید آینده مدیریت بحران در ایران را چگونه پیشبینی میکنید؟
من گمان میکنم که تقریبا هر آنچه لازم بوده در کشور شما انجام شده است. تنها نگرانی و دغدغهام در این مورد است که چگونه مردم و اجتماع را با برنامههای مدیریتی بحران درگیر کنید و آنها را به حرکت درآورید تا در این مسیر با طراحان همکاری کنند. اگر آنها را در این پروسه همراه نکنید، در آینده با مشکلاتی مواجه خواهید شد. گرچه اگر جوامع را به دو دسته «شهری» و «روستایی» تقسیم کنیم، شما به راحتی میتوانید از پس مدیریت جوامع روستایی در بحرانها بربیایید. اما چیزی که مسألهساز است، جوامع شهری است که تراکم جمعیت زیاد است و منابع نسبت به جمعیت کم. باید این مسأله را هرچه زودتر حل کنید.
*** قائممقام وزیر نفت در افتتاحیه نمایشگاه انرژی کیش: ایران بازیگر کلیدی بازار نفت میشود
با نزدیکشدن موعد لغو تحریمها و بازشدن بازار انرژی ایران به روی جهان، گمانهزنیهای متعددی درباره سیاستهای نفتی ایران مطرح میشود. در سایه تغییرات استراتژیک بازار انرژی در سالهای اخیر و با توجه به منابع انبوه نفت و گاز کشور، ایران میتواند درصحنه جهانی نقش پررنگتری به خود بگیرد. درهمین زمینه سیدکاظم وزیریهامانه قائممقام وزیر نفت گفت: ایران به زودی به کلیدیترین بازیگر در بازار جهانی نفت و انرژی تبدیل خواهد شد.
او که در مراسم افتتاحیه دوازدهمین نمایشگاه بینالمللی انرژی کیش سخن میگفت، درباره مهمترین سیاستهای نفتی ایران در دوران پساتحریم افزود: وجود ذخایر عظیم نفت و گاز طبیعی درکشور علاوه بر تأمین نیازهای داخلی میتواند زمینهساز توسعه تعاملات بینالمللی بوده و جایگاه ایران را در بازار جهانی انرژی تثبیت کند. درشرایط پساتحریم امکان افزایش ظرفیت تولید نفت و گاز کشور به منظور ایجاد ثروتهای مولد، پایدار و شتاب بخشیدن به رشد همهجانبه اقتصادی کشور فراهم میشود. درهمین راستا، در بهرهگیری از ظرفیتها و منابع هیدروکربوری و افزایش تولید نفت و گاز باید توجه ویژهای به مولفههایی همچون آمایش سرزمینی، تأمین نیازهای داخلی نفت، گاز، فرآوردههای نفتی، محصولات پتروشیمی و ملاحظات زیستمحیطی شود.
وزیریهامانه ادامه داد: یکی از اصلیترین مزایای اقتصاد ایران را باید در صنعت نفت جستوجو کرد. با تکیه بر صنعت نفت ضمن حفظ استقلال بودجه کشور میتوان از درآمدهای نفتی استفاده بهینهتری به منظور توسعه پایدار اقتصادی انجام داد. قائممقام وزیر نفت در پایان با اشاره به ضرورت پیشبرد دیپلماسی اقتصادی و انرژی ایران، کمک به ارتقای امنیت ملی کشور از طریق توسعه همکاریها و تعاملات منطقهای و بینالمللی و ارتقای تولید ناخالص داخلی و افزایش درآمدهای ارزی کشور بهعنوان مهمترین برنامههای توسعه صنعت نفت در دوران پساتحریم، خاطرنشان کرد: درشرایط فعلی تأمین ۹۵درصد انرژی اولیه و مورد نیاز کشور مهمترین مزیت صنعت نفت به شمار میرود.
قائممقام وزیرنفت همچنین با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر اهمیت اقتصاد مقاومتی در توسعه همهجانبه کشور بیان کرد: در دوران پساتحریم ایران میتواند با عمل بر محور اقتصاد مقاومتی و تقویت صنعت نفت مسیر توسعه را طی کند و از اینرو باید در سیاستها و راهبردهای اجرای برنامه ششم، توسعه اقتصاد مقاومتی از محوریت اصلی برخوردار باشد. به همین منظور و در راستای اجرای اقتصاد مقاومتی، خروج غیرتورمی از رکود و حمایت از ساخت داخل ۱۰ قلم کالای اصلی و پرمصرف در صنعت نفت انتخاب شده که هماکنون اقدامات گستردهای برای بومیسازی آنها آغاز شده است. علاوه بر این، تدوین نقشه راه وزارت نفت برای اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی در صنعت نفت هماکنون در شورای اقتصاد برای اجرا به تصویب رسیده است. هامانه درادامه با تأکید بر ضرورت تغییر نگرش به درآمدهای حاصل از نفت و گاز در سیاستهای ابلاغی برنامه ششم توسعه کشور تصریح کرد: این درآمدها باید از منابع تأمین بودجه عمومی به منابع سرمایهای تبدیل شود و برای دستیابی به این اهداف ایجاد زنجیره ارزش در صنعت نفت، گاز، پتروشیمی و کاهش شدت انرژی ضروری به نظر میرسد.
علاقه شورای جهانی انرژی به افزایش همکاری با ایران
«درهمین مراسم جوزپه پریزوسو، عضو شورای جهانی انرژی از علاقهمندی به پیشرفت و افزایش همکاریها بین ایران و جامعه جهانی بهویژه کشورش ایتالیا خبر داد.
او دراینباره گفت: در شورای جهانی انرژی بیش از ٩٠ کشور حضور دارند و من بهعنوان نماینده این شورا در ایتالیا امیدوارم راههای پیشرفت و افزایش همکاریها بین ایران و ایتالیا گسترش یابد تا بتوانیم در زمینه انرژی تبادل تکنولوژی و انتقال تجربهها را براساس استانداردهای دنیا داشته باشیم. در این نمایشگاه ١٦٠ شرکت داخلی و ٣٥ شرکت خارجی آخرین دستاوردهای خود را در بخش انرژی در معرض دید مخاطبان قرار دادهاند.
وزیر نفت: آلمانها در بخش بالادستی نفت هم فعال میشوند
بیژن زنگنه وزیر نفت پس از دیدار با «گرهارد شرودر» صدراعظم سابق آلمان با بیان اینکه آلمانها در بخش بالادستی نفت هم فعال می شوند، گفت: شرکتهای آلمانی پیشتر در صنایع نفتی ایران حضوری فعال داشتند اما در بخش بالادست و اکتشاف بازار انرژی ایران حضوری جدی نداشتند که برای حضور در این بخش هم اعلام آمادگی کردهاند. او افزود: در ملاقات روز سهشنبه با هیأت عالیرتبه اقتصادی، زمینههای همکاری دوکشور در بخشهای مختلف نفت و گاز و ازجمله پتروشیمی، پالایش و پخش، اکتشاف، حفاری، بهینهسازی مصرف سوخت و مسائل زیستمحیطی بررسی شد؛ ضمن اینکه تأکید کردیم دولت این کشور باید برای بیمه فعالیتهای اقتصادی شرکتهای آلمانی در ایران پوشش مناسب را ایجاد کند.
روزنامه قانون
یادگار امام در محاصره دوستان نادان ودشمنان تندرو :برای آبروی سید حسن برنامه دارند
میراقربانی فر : مجلس خبرگان چهارم ازهمان ابتدا که قطارش درریل شروع به حرکت کرد باحاشیه همراه بود. فارغ ازاین موضوع که ثبت نام های بسیاردراین دوره ازمجلس نوید یک همراهی گسترده در انتخابات رامی داد،حضور بزرگانی ازمیان روحانیت نشان می دهدکه مجلسی باوزن و اعتباربالا روبه رو خواهیم بود. دراین میان یک نام روزهای متوالی است که درصدر اخبار مربوط به مجلس خبرگان قرار دارد،سیدحسن خمینی،نوه بنیان گذار انقلاب ایران وفرزندیادگار امام.ازهمان ابتداکه این یادگاراز بیت امام راهی وزارت کشور شد ودرزمان ثبت نام، ازبذل آبرو و اعتبارش دراین راه گفت مشخص بود که وی می داند درچه مسیرسختی گام برداشتهاست.مسیری که در آن با عنوان دفاع از امام(س) به اعضای بیت وی حمله خواهد شد.موضوع آزمون خبرگان یکی از مواردی بود که در این میان بیشترین حملات رابه صورت سازماندهی شده از سوی رسانه های افراطی وتندرو،روانه سیدحسن خمینی کرد.ازسویی دیگر دوستانی که،دوستی شان چندان اعتباری ندارد درمقابل سنگپرانی طرف مقابل دست به انتشار اخباری زدندکه هربارتکذیب آنها باردیگرآسیب جدیتری به حرمت بیت امام(س) واردمی کرد.
بنا به ادعای رسانههای مدعی نزدیکی با یادگار امام، سیدحسن خمینی بنابه شهادت ودست نوشته جمعی ازعلماواستادانش، مجتهد است وحال همه چیزبستگی به تصمیم شورای نگهبان دارد.
واکنشیزدی به ادعای رسانهها
این دوستی خاله خرسه تا جایی پیشرفت که سرانجام آیتا... محمدیزدی واکنش نشان داد. عضو فقهای شورای نگهبان گفت: اجازههای اجتهادی که توسط مراجع تقلید صادر میشود تنها در امور آخوندی است. محمدیزدی درجمع خبرنگاران اظهار داشت:درروزنامهها،جراید وسایتها اظهارنظرهای مختلفی دیده میشود که صریحاً عرض میکنم که اعتبار قانونی ندارد.وی تاکید کرد:احرازصلاحیت نامزدهای مجلس خبرگان رهبری تنها به فقهای شورای نگهبان اختصاص دارد.رئیس مجلس خبرگان رهبری خاطرنشان کرد: شورای نگهبان برای احراز شرایط داوطلبان مجلس خبرگان رهبری تحت هیچ فشاری قرار نمیگیرد و اجازههای اجتهادی که توسط مراجع تقلید صادر میشود تنها در امور آخوندی است.وی ادامه داد:البته تشخیص شورای نگهبان این گونه نیست که در بنبست باشدونسبت به برگزاری امتحان اقدام شد و بر اساس امتحان تکلیف افراد معین میشودووقتی که نتیجه امتحان درجلسه شورای نگهبان بررسی وتأیید شد که فرد حداقل اجتهاد را داشته آن اجتهاد از نظرقانونی اعتبار داردواظهارات متفرقه ارزشی ندارد.وی افزود: یکی از راههای دیگر این است که فقهای شورای نگهبان شناخت نسبت به فردی داشته باشند و این شناخت درنتیجه گفتوگو،مطالعه نوشتارها،شرکت در جلسات درس وغیره حاصل میشود و باز هم درجلسه شورای نگهبان این مسئله بااستدلال مطرح میشود و موردبررسی قرار میگیرد.
احتمال صدورحکم حکومتی اجتهاد
عضو فقهای شورای نگهبان بابیان اینکه مصوبات شورای نگهبان با اکثریت رأی اعضا یعنی 4 نفر تأیید میشود،گفت:راه دیگر این است که فرد ازرهبری حکمی داشته باشد که مقتضای طبیعی حکم این است که فرددردرجه اجتهاد قرارداردو حکم مقام معظم رهبری به مسئولیتی که آن مسئولیت مستلزم اجتهاد بوده تأییدکننده اجتهاد است.
لزوم پاسخگویی به افکارعمومی
مسئله اصلی اکنون اما تنش های ایجاد شده توسط بسیاری از اخبارهای متناقض و رایزنی های مختلف که توسط رسانه ها بازنشر شده است تنها بیشتربه سرگردانی ها دامن می زند. هرچند آیتا... یزدی از شخص خاصی درسخنانش نام نمی برداماآیاباتوجه به جو روزهای اخیرمی توان تصور کردشخصی غیر از سیدحسن خمینی مدنظر است!؟وقتی رسانه های تندروتامرزدروغ پراکنی درمورد تماس بااعضای شورای نگهبان پیش می روند و از سوی دیگررسانههای مدعی نزدیکی با حسنخمینی ادعای تائید اجتهاد فرد را منتشر میکنند و بعد از دفتر مراجع مورد نظر این ادعا تکذیب میشود! آیا شایسته نیست که از سوی شورای نگهبان واکنشی نشان ندهد و بایدیک بار برای همیشه درمقابل دروغ پردازی ها ورایزنی های تندروها که به جای شورای نگهبان در رسانه های خود فتوای رد و تائیدصلاحت می دهند،برخوردشود؟فراموش نکنیم که برای حضورگسترده شهروندان پای صندوق های رای احتیاج اول شفافیت دررفتار نهادهای نظارتی است وازسوی دیگرطبق قانون هتک حرمت واعتبار هیچ کاندیدایی درانتخابات ایران مجاز نیست وسیدحسن خمینی نیزحق داردبخواهدحرمتش حفظ شودو احترام نام فامیلش ازیادنرود.شاید باید برای وضعیت پیش آمده به فکر شرایط ویژه ای بود و قبل از آنکه افکار عمومی بیش از این دچار سردرگمی شوند، تکلیف وضعیت کاندیدای خاص مجلس خبرگان را شفاف توضیح داد.
*** واکاوی یکی از ادعاهای منتقدان زنگنه : نفت ونیرو باشگاه خصولتی ها !
علی طجوزی : زنگنه یکی از وزرای کاری و کلیدی کابینه حسن روحانی است. او فردی تکنوکرات باتجربه و از مردان منزه جمهوری اسلامی است.این ویژگیها سبب شده است تا باوجود همه خطرات احتمالی یک تنه به صف مفسدین نفتی بزند. همین ویژگی وی برای او منتقدان پرشماری به وجودآورده است. منتقدان زنگنه البته حرفهای بی اساس زیاد زدهاند اما در چند روز گذشته از وجود موسسهای تحت عنوان «باشگاه نفت و نیرو» خبر دادهاند که به گمان آنها دارای کارکردها یا قابلیتهای ایجاد رانت برای برخی افراد در حوزه مسائل نفتی است. نام این باشگاه قبل از این درجریان برگزاری یک کنگره نفتی نیزشنیده شد. این باشگاه دارای سایت رسمی است اما کمتر فعال رسانهای و اقتصادی از فلسفه و کارکرد آن اطلاعی در اختیار دارد.روزنامه قانون در این گزارش درباره این ادعا، بررسی مقدماتیای انجام داده تا در فرصت بعدی با کسب اطلاعات جدید گزارش مفصلتری ارائه کند .
مخالفان قرارداد های جدید قد علم کردهاند
بعد از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری و منصوب شدن بیژن نامدار زنگنه به عنوان وزیر نفت کابینه تدبیر و امید، اصلاح قراردادهای نفتی که طی سال های متمادی به صورت بیع متقابل منعقد می شد، کلید خورد. به همین منظور کارگروهی برای اصلاح قراردادهای نفتی شکل گرفت و سید مهدی حسینی به ریاست این کارگروه با حکم وزیر نفت تکیه زد. بر اساس این گزارش،طی دوسال گذشته این کارگروه، قرارداد های نفتی تمامی کشور ها را مورد مطالعه قرارداد و بعد از چند ماه کار کارشناسی فشرده با حضور کارشناسان خبره در تمامی زمینههای مرتبط، مدل جدید قراردادهای نفتی از
گل وآب بیرون آمد. وزارت نفت برای رونمایی از این قرارداد منتظر به ثمر نشستن برجام بود، حال که برجام قرار است تا پایان دی ماه به فرجام برسد، وزارت نفت از این قراردادها طی کنفرانسی در تهران رونمایی کرد، البته قرار است بعد از رفع تحریم ها در لندن نیز این قرارداد ها برای شرکت های بین المللی نفتی نیز رونمایی شود.
این در حالی است که از زمان روی کار آمدن زنگنه به عنوان وزیر نفت، منتقدان وی با استفاده از اهرم پرونده کرسنت درصدد اعمال فشار بر وی و حتی استیضاح وزیر نفت برآمدند. حال که تحریمها در آستانه فروپاشی است و بالطبع قرار است مدل جدید قرارداد های نفتی جایگزین قرارداد های بیع متقابل شود، فشار مخالفان زنگنه فزونی یافته است. در همین راستا بر بهانه مخالفان افزوده شده و این قراردادها در کنار پرونده کرسنت بهانه ای برای حمله به دولت و شخص وزیر نفت شده است.
روز یکشنبه نشست خبری علیرضا زاکانی، نماینده اصولگرای مجلس، کسی که سخت پیگیر به ثمر نشستن پرونده کرسنت است در رابطه با آخرین تحولات این پرونده و همچنین قراردادهای جدید نفتی برگزارشد. زاکانی در این نشست از مجموعهای نام برد که وزارت نفت ایجاده کرده تا به نوعی در قراردادهای جدید نفتی انحصار ایجاد کند و هشدار داد این قرارداد ها پرونده ای شبیه کرسنت را به بار خواهد آورد.
نماینده تهران در این نشست با اشاره به تشکیل باشگاه نفت و نیرو، گفت: این باشگاه تشکیل شد تا یک انحصار را در زمینه عقد قراردادهای نفتی ایجاد کند. وی خاطرنشان کرد: تشکیل این باشگاه میتواند منشأ فسادهای آتی باشد و در کنار آن قراردادهای جدید صنعت نفت نیز به این فسادها دامن بزند. زاکانی با تأکید بر اینکه باید کشور به سمت جلوگیری از خامفروشی حرکت کند، گفت: اما قراردادهای جدید و این باشگاه موجب شد تا شرایط به سمتی حرکت کند که سوءاستفادهکنندگان جهانی به دنبال آن باشند که از قراردادهای جدید صنعت نفت استفاده حداکثری کنند. وی با تأکید بر اینکه قراردادهای جدید صنعت نفت کپیبرداری شده از قراردادهای کشور عراق است، گفت: باید به این نکته توجه کرد که شرایط ایران مانند عراق نیست، ما از یک کشور باثبات برخورداریم و باید این سوال مطرح شود که چرا قراردادهای جدید نمونه کپیبرداریشده قراردادهای کشور دوست و برادرمان عراق است در ثانی فضا برای کار کردن شرکتهای خارجی در این قراردادهای جدید بسیار بیشتر است.
بذرپاش : دولت پرخرج و کم بازده
به فاصله دو روز بعد از نشست خبری زاکانی، مهرداد بذر پاش نیز در نشستی به انتقاد از قراردادهای جدید نفتی وباشگاه نفت ونیرو پرداخت .نماینده مردم تهران در مجلس با اشاره به قراردادهای جدید نفتی که با عنوان آی پی سی رونمایی شده است، گفت: این قراردادها توسط کسانی رونمایی شده که تمام هنرشان قرارداد کرسنت بوده است. باشگاهی با نام باشگاه نفت و نیروی ایرانیان ایجاد شده که بسیاری از وزرا و مسئولان ارشد کشور عضو هیات مدیره این باشگاه هستند و تسهیل قراردادهای نفتی یکی از اهداف این باشگاه است که ابهام دارد؛ باشگاهی که بسیاری از وزرا عضو آن هستند، معاونان رئیس جمهور هم همین طور. راه اندازی اینجور قراردادهای خصوصی سوء ظن ایجاد میکند که چه اتفاقی رخ داده است.نماینده مردم تهران در مجلس گفت: در حوزه اقتصاد و عملکرد دولت، متأسفانه با دولت پرخرج و کم بازده مواجهیم. هزینه های جاری دولت متأسفانه سال 91 بیش از 89 هزار میلیارد تومان، سال 93 به 143 هزار میلیارد رسیده و سال 94 بالغ بر 170 میلیارد تومان بوده است که ما با یک رشد فزاینده مواجهیم.وی افزود: هزینه های جاری در این دولت به طور متوسط سالی 30 درصد رشد داشته که این رقم در دولت قبل متوسط سالی 19 درصد بوده است.
عضو هیات رئیسه مجلس افزود: نقدینگی هم در این دولت رشد 100 درصدی داشته و به بیش از 910 هزار میلیارد تومان رسیده است.بذرپاش با اشاره به اینکه افزایش 100 درصدی حجم نقدینگی آن هم در شرایط رکود اقتصادی کشور تعجب برانگیز است گفت: دلیل اصلی این موضوع رشد پایه پولی به دلیل تبدیل درآمدهای ارزی به ریال و تزریق آن به خزانه کل کشور است.
راغفر :تعارض منافع آشکار
در همین حال جدا از زاکانی وبذر پاش که شائبه سیاسی بودن انتقادهای آنان پررنگ تر از وجه اقتصادی اش به نظر می رسد،حسین راغفر ،اقتصاددان نیز یکی از منتقدان جدی این باشگاه است . استاد دانشگاه الزهرا در خصوص وجود لزوم این باشگاه با توجه به حضور برخی اعضای کابینه دولت به «قانون »گفت : به نظرم حضور برخی اعضای کابینه با توجه به مسئولیتی که در بخش عمومی دارند در این باشگاه مغایرت آشکار وتعارض منافع جدی دارد.به همین دلیل یک نوع خلاف قانون است . وی ادامه داد :البته در کل دنیا این نوع مسئله خلاف قانون است و علی الاصول در ایران نیز به لحاظ غیر قانونی بودن فکر نمی کنم تفاوتی داشته باشد .همانطور که اشاره کردم این مسئله تعارض منافع است .نمیشود که افرادی در بخش عمومی حضور داشته باشند وهمزمان در بخش خصوصی فعالیت داشته باشند؛به خصوص فعالیت هایی که در واقع اطلاعات درون حاکمیت را بخواهند به بخش خصوصی بفروشند.این مسئله کاملا غیر قانونی است . راغفر همچنین درباره سمت وسوی انتقادها که تا چه حد سیاسی و تا چه حد اقتصادی است گفت: البته ممکن است افرادی از هر اقدامی بخواهند بهرهبرداریهای سیاسی کنند اما این دولت است که نباید بهانه به مخالفان بدهد .صرف نظر از اینکه این انتقادها سیاسی است یا خیر و نیت افراد از این انتقادها چیست، تعارض منافع در تمام دنیا مسئله ای قابل تامل است وبه عنوان مصداقی از فساد با آن به صورت قانونی برخورد می شود .در ایران هم همین طور است .مسئله حضور برخی وزرا وهمزمان حضور آنان در بخش خصوصی بدون تردید یک تعارض منافع آشکار است که هیچ جای دنیا پذیرفته شده نیست وتحمل نمیشود.بنابراین این مسئله می تواند فرصتی برای مخالفان دولت یا فرصت طلبان سیاسی به وجود بیاورد و فراهم کند .ضمن اینکه صرف نظر از برداشت افراد این مسئله به نوبه خود تجلی و یکی از اشکال فساد به شمار میرود که نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا محکوم است .
چیستی باشگاه نفت و نیرو
این باشگاه خود را به عنوان یک بازوی مشورتی قوی در حوزه انرژی معرفی کرده است.باشگاه نفت و نیرو ماموریت خود را چنین اعلام کرده است: ماموریت باشگاه ایجاد بستری مناسب جهت گردهم آمدن و تبادل نظر خبرگان و برجستگان کشور، که در طول سال ها در فراز و نشیب های مختلف توانسته اند تجربه بیندوزند و هر یک به نحوی صاحبنظر شوند، است که موجب ایجاد ارزش و توانی می شود که کشور
(اعم از قوای سه گانه، نهادهای علمی و تحقیقاتی و بخش خصوصی و ... ) در مواردی که لازم بداند به راحتی با کارآمدترین، سریع ترین و بهترین روش میتواند به آنان دسترسی داشته باشد و عملا این باشگاه می تواند در حوزه فعالیتش در هر موردی که کار بهآن ارجاع شود به عنوان یک اتاق فکر، موضوعات ارجاعی را بررسی کرده و نظر بدهد لذا باشگاه توانایی ذاتی تبدیل شدن به یک اتاق فکر فعال را در هر زمان که اقتضا کند و اعلام نیاز شود، داراست.
همچنین چشم انداز باشگاه نفت و نیرو، دستیابی به جایگاه نخست در کشور در حوزه تولید اندیشه، گشودن گرههای فکری و ارائه راهکارهای علمی و عملی در حوزة صنعت نفت، گازطبیعی، پتروشیمی، انرژی الکتریکی و انرژیهای نو وتجدیدپذیر ذکر شده است.
اعضای هیات امنای باشگاه نفت و نیرو
بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت،محمد رضا نعمتزاده وزیر صنعت، معدن و تجارت،محمد نهاوندیان رئیس دفتر رئیس جمهور،مسعود نیلی مشاور ارشد اقتصادی رئیس جمهور، سید ابوالحسن سید خاموشی مدیر عامل گروه پتروشیمی سرمایهگذاری ایرانیان،محمد ایروانی رئیس انجمن شرکت های حفاری نفت وگاز و محمد ملاکی معاون اسبق وزارتخانه های نفت و نیرو اعضای اصلی هیات امنای باشگاه نفت و نیرو هستند. همچنین اکبر ترکان مشاور رئیس جمهور و سید مهدی حسینی رئیس اصلاح کارگروه قراردادهای نفتی نیز از اعضای علی البدل باشگاه نفت و نیرو هستند.
نفت و نیرو؛ باشگاهی خصولتی ؟
طی بیست و هفتم تا بیست و نهم مهر ماه امسال نخستین کنگره راهبردی نفت و نیروی کشور برگزار شد که باشگاه نفت و نیرو متولی برگزاری این کنگره بود. به باور منتقدان کنگرهای که قرار بود راهبردهای کلان کشور را در دو بخش مهم اقتصاد همچون نفت و نیرو بررسی و اعلام کند به طور حتم دستگاه های اقتصادی دولت برگزار کننده آن بودند اما این کنگره توسط یک نهاد خصولتی که اعضای دولت بانیان و موسسان آن هستند برگزار شد. همچنین در مورد بستن قرارداد های جدید نفتی این باشگاه دخیل خواهد بود، در نتیجه دولت باید در این زمینه شفاف سازی کند و دلایل برگزاری چنین همایش کلان و راهبردی را از سوی باشگاه نفت و نیرو اعلام کند.
ضمن اینکه در تماس های «قانون» با برخی نمایندگان وکارشناسان اقتصادی حوزه نفت وانرژی بسیاری از وجود چنین باشگاهی اظهار بی اطلاعی کردند . حال باید دید که سرنوشت باشگاه نفت و نیرو در فرآیند قرارداد های جدید نفتی چه خواهد بود و آیا دولت در این زمینه شفاف سازی خواهد کرد یا اینکه این باشگاه به فعالیت خود در عرصه کلان نفت و نیروی کشور ادامه خواهد داد.
***گزارش «قانون» از اهدای بالاترین نشان فرهنگ و هنر فرانسه به نقاش ایرانی : آغداشلو شوالیه شد
سه شنبه عصر باغ سفارت فرانسه در تهران میزبان نقاشی بود که در سکوت کامل خبری و به دور از هیاهو وارد خاک فرانسه شد تا بالاترین نشان فرهنگ و هنر این کشور را از سفیر این کشور دریافت کند.آیدین آغداشلو در واپسین روزهای دیماه و به دور ازهرگونه شلوغی بار دیگر افتخاری بزرگ را برای ایران و هنر ایرانی رقم زد ، درست مانند تمامی این سالها که بی ریا و به دور از هرگونه جنجالی صدایش را در کارهایش ریخته است. آغداشلو به دور از هرگونه تعارف یا اغراقی یکی از اسطورههای زمان خویش است.اسطورهای که هم برای هم نسلان خودش آشنا مانده و هم نسلهای بعد از خودش هیچگاه از او احساس دوری و فاصله نکرده است و در روزگاری که خیلی از بزرگان هنر میان رنگهای ساختگی پنهان شده و نقاب بر چهره کشیدهاند تا حائلی باشد میان آنها و مخاطبانشان، آغداشلو دست از رنگ شسته و از هرگونه فاصله ای با آدمهای روزگارش تبری جسته است.نقاشی که هیچ وقت نخواسته و تمایل نداشته است که خاص بودنش را فریاد بزند اینبار هم از سفارت فرانسه خواست تا اهدای نشان شوالیه به او در سکوت برگزار شود تا مبادا خبر نشستن عالیترین نشان فرهنگ دولتی که همواره به هنر معروف بوده است بر سینه اش به خودنمایی تعبیر شود.
نشان هنر و ادب شوالیه که از سوی وزارت فرهنگ فرانسه به هنرمندان و نویسندگان اعطا میشود، بیش از 50 سال سابقه دارد و تاامروز تعدادی از هنرمندان و نویسندگان ایرانی این جایزه را از آن خود کردهاند. نشان شایستگی فرانسه بیشتر به افتخارات ملی فرانسویها مرتبط است و نشانی یک درجه پایینتر از لژیون دونور است. هدف جایزه هنر و ادب فرانسه به رسمیت شناختن نقش ویژه ادبیات و هنر در جهت گسترش این حوزههاست و کسانی این جایزه را میتوانند دریافت کنند که دست کم 30 ساله باشند و در توسعه و غنی کردن فرهنگ فرانسه نقشی داشته باشند. تا کنون به بسیاری از چهرههای فرهنگی هنری کشور چون شهرام ناظری، محمدرضا شجریان، رضا سیدحسینی، محمدعلی سپانلو، عباس کیارستمی، لیلا حاتمی، پری صابری، لیلی گلستان، جلال ستاری، داریوش مهرجویی، کامبیز درمبخش و محمود دولتآبادی تعلق گرفته است. نشان شوالیه شامل جایزه مالی نیست و تنها نشانی است که بر سینه هنرمندان و ادیبان نصب میشود و به پاس مجموعه کارهای یک چهره فرهنگی و هنری است. مراسم اهدای نشان شوالیه به آیدین آغداشلو راس ساعت 16 در محل سفارت فرانسه در تهران شروع شد.سفیر فرانسه سخنرانی در مورد جایگاه هنر آغداشلو در ایران و جهان ایراد کرد و بعد از سخنان سفیر ، نشان شوالیه از طرف وزیر فرهنگ فرانسه و توسط سفیر این کشور به این نقاش والای ایرانی اهدا شد.پس از اهدای نشان هم آغداشلو به همان مسلک تواضع همیشگی تنها در چندجمله کوتاه صحبت و از اهدای این نشان به او به عنوان یک نقاش ایرانی تشکر کرد.اما بعد از آغداشلو نوبت به یار دیرینه او داریوش شایگان رسید.
و به راستی برای صحبت در مورد هنر آغداشلو و عشقی که از دریچه کارهایش به جهان پیرامونش هدیه میکند چه کسی بهتر از کهنه رفیق سالهای دور این نقاش؟ شایگان که خود به فاصله دو سال و به ترتیب نشان دوم و اول این جایزه را از آن خود کرده است از سالهای دور رفیق وهمراه نقاش پرآوازه ایرانی بوده است اینبار هم او را تنها نگذاشت و از جان و به زبان فرانسه در مدح این بزرگ هنرمند نور و رنگ سخن گفت.شایگان زبان به فرانسه گشود و از هنر کهنه رفیقش گفت، از سیر نقاشی آغداشلو از 40 سال پیش تا کنون و آنچه بر سر او و هنرش آمده است.شایگان که امروز میتوان او را یک فیلسوف معاصر هنردوست نامید در سخنان طولانی خود از جهانی گفت که کشفش برای نقاش 40 سال طول کشیده است. عمری بله درازای تولد تا بعثت نقاش و حالا در آستانه 75 سالگی فیلسوف معاصر ایرانی آغداشلو را در محل سفارت خیامی ترین نقاش ایران نامید.شایگان نقاشیهای آغداشلو را پرمایهترین هنر معاصر ایران از نظر فلسفه و عشق نامید و به شرح این مفاهیم از نگاه خودش پرداخت.جلسه همانطور که آغداشلو خواسته بود در سکوت خبری و دور از هیاهو برگزار شد و ساعت 19 به وقت تهران نوفل لوشاتو نقاشی را
بدرقه کرد که به وقت قدرشناسی فرانسه از هنر او تجلیل شده بود