جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

گزارشی از غرفه موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) در بیست و دومین نمایشگاه بین المللی کتاب

دلهای گشوده نسل سوم، از خمینی کبیر می گویند

پا پیش گذاشته ام تا از این نسل تنها یک سوال بپرسم: " امام خمینی را می شناسی؟ " بی تردید نگاه این نسل به رهبری که زمانی پدرانشان برای او جان و زندگی می دادند، می تواند راهگشای فردایمان باشد.

کد خبر: ۱۱۴۶۵
دلهای گشوده نسل سوم، از خمینی کبیر می گویند

46 سال از صبحدم نیمه خرداد 42 می گذرد. روز داغی که خبر دستگیری روحانی بلند پایه قم سینه به سینه، بغض شهر را شکست و دروازه فریاد را گشود. ایرانیان نمی پنداشتند، واژه ای که آن روز همچون همه واژه های دیگر بر زبان ها افتاد، 46 سال تمام همچنان بر زبان فرزندان و نوادگان آنها نیز جاری باشد. اینجا غرفه "موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)" است؛ غرفه ای که سرشار از حضور است؛ حضور نسلی که خمینی (س) را ندیده و آمده تا شنیده هایش را با نوشته های آن رهبر بزرگ تطبیق دهد. پا پیش گذاشته ام تا از این نسل تنها یک سوال بپرسم: " امام خمینی را می شناسی؟ " بی تردید نگاه این نسل به رهبری که زمانی پدرانشان برای او جان و زندگی می دادند، می تواند راهگشای فردایمان باشد.

مهندس برق: رفتار پدرانه امام با جامعه برایم خیلی جالب است

28 ساله است یکی یکی کتاب ها بر می دارد نگاهی می اندازد و سرجای خود می گذارد. جلو می روم ،از سن و سالش و کار و بارش می پرسم. 28 سال دارد و فارغ التحصیل مهندسی برق هست. می گویم: در این بیست و هشت سال درباره امام چه چیزهایی خوانده اید؟ وصیت نامه، اخلاق، نماز ... .

می گوید: در باره اخلاق سیاسی ، اندیشه های حکومتی، طرز برخورد با دوست و دشمن و رفتار مدیریتی ایشان چیزهایی خوانده ام.

می پرسم : از امام (س) چه ذهنیتی دارید؟

می گوید: برای نسل ما که امام (س) را خیلی کم درک کرده ایم، یک چهره روحانی از ایشان در ذهن من باقی مانده. رفتار پدرانه امام (س) با جامعه برایم خیلی جالب است.

می پرسم وظیفه موسسه برای تبلیغ بهتر آراء امام چیست؟

می گوید: این کارها کافی نیست . جوانه ای امروزی چیزهای دیگری می خواهند؛ باید همان مطالب به گونه دیگری طرح بشود. امام (س) گنجینه ای بود که هر چقدر رویش کار بشود باز هم جا دارد.

موسسه باید تبلیغاتش را بیشتر کند؛ احساس می کنم حضور امام در جامعه کم است


کم سن و سال است و سیاه سوخته. دیوان کوچک امام (س) دستش هست و مدام ورق می زند.

می پرسم: غیر از این دیوان امام که الان خریدیش دیگه چی از امام خوندی؟

می گوید: تیکه تیکه خیلی چیزها خوندم اما بصورت اسمی الان حضور ذهن ندارم اما به اشعار امام علاقمندم.

همراهش خانم مسنی است؛ هر دو پرستارند و همکار.

سوالم را از او می پرسم : شما چه چیزهایی از امام خوانده اید؟

کتاب های حضرت امام را قطار می کند: چهل حدیث، سرالصلاة و بیشتر آثار عرفانی و اخلاقی.

می گوید: من دوست دارم کل کتاب های امام را داشته باشم.

می گوید: موسسه باید تبلیغاتش بیشتر باشد؛ احساس می کنم حضور امام در جامعه کم است. راجع به امام خیلی کار نمی شود و اندیشه های امام زیاد منعکس نمی شود؛ جز سالگرد ارتحال، زمان های دیگر از امام شنیده نمی شود.

یک وکیل: خیلی از مواد قوانین کشور ترجمه تحریرالوسیله امام است

ریش پروفسوری دارد؛ سر و صورتش عرق کرده و خستگی از سر و رویش می بارد. همینکه وارد غرفه می شود یکراست می رود سراغ آثار جدید. از او خواهش می کنم به سوالاتم جواب دهد؛ این پا و آن پا می کند و بلاخره پاسخ مثبت می دهد.

می گویم : با کدامیک از آراء امام آشنا هستید؟

می گوید: من چون وکیل دادگستری هستم بیشتر با جنبه های فقهی و حقوقی اندیشه های امام آشنایی دارم. اندیشه های امام روی بحث مجازات اسلامی خیلی تاثیر گذاشته است. خیلی از مواد قانون ترجمه تحریرالوسیله امام است. سیستم حقوقی ما بر اساس شریعت شیعی است؛ بعد از انقلاب اندیشه های امام در این قوانین برجسته شدند.

می پرسم: شما وکیل هستید و در جامعه زیاد رفت و آمد دارید در فضای فعلی جامعه اندیشه های امام چقدر ملموس است؟

دلسوزانه می گوید: خیلی کم، خیلی کم.

می پرسم : چه باید کرد؟

می گوید: این اندیشه ها باید کاربردی طرح شوند. جامعه ما به لحاظ اخلاقی دارد سیر نزولی طی می کند. انحطاط اخلاقی عجیبی دارد بر جامعه حاکم می شود. جامعه خیلی مادی گرا شده است. ما بیشتر به مدل موبایل و رنگ ماشین و ... اهمیت می دهیم. اندیشه های امام در این خصوص خیلی می تواند راهگشا باشد.

می پرسم: چهرشو دوست دارید؟ هر سه با هم می گویند: آره خیلی.

سه جوان 18 و 19 ساله آمده اند غرفه و از من سراغ دیوان امام را می گیرند .دیوان را می دهم و از آنها می پرسم: از امام چی خوندید ؟

می گویند: هیچی؟

گفتگویمان پرسش و پاسخ های دوکلمه ای می شود.

من: از امام چی به یاد دارید یه جمله یه شعر؟

آنها: هیچی!

من: پس می خواهید شروع کنید اونم از دیوان امام!

آنها: می خندند. من: من به خال لبت ای دوست... . آنها: گرفتار شدم / چشم بیمار تو را دیدم و بیمار شدم.

می گویم: امام غیر از دیوان، کتاب های دیگری هم داشته وصیت نامه ، سرالصلاة و... .

یکیشان می گوید: زن هم داشته بچه هم داشته ... .

دیگری می گوید: نوه هم داشته.

سومی می گوید: فقط می دونم یکی از نوه هاشو خیلی ها دوست ندارند.

می پرسم: مردم دوست ندارند؟ می گوید: نه مردم دوست دارند، بعضی ها دوست ندارند.

از آنها می پرسم: ما چیکار باید بکنیم که با امام بیشتر آشنا بشیم.

یکی از آنها می خندد و می گوید: ما اگر چهرشو از یاد نبریم خیلیه.

می پرسم: چهرشو دوست دارید؟

هر سه با هم می گویند: آره خیلی.

الان تمام سیستم دست شاگردان امام است و دیگر نباید نگران زوال دین بود

پیرمرد است؛ جلد پنجم صحیفه امام را باز کرده و رفته در بحر سخنان خمینی کبیر. با خود می اندیشم سوالم را یکبار هم از نسل اول بپرسم، همان نسلی که انقلاب کرد؛ همان نسلی که سخن خمینی (س) برایش راه بود.

می پرسم: حاج آقا! از امام چه چیزهایی خوندید؟

می گوید: کتاب عقل و جمودش و خوندم از چهل حدیثشان استفاده کرده ام و ... .

از او می پرسم: خیلی ها فکر می کنند امام یک رهبر سیاسی بوده و تمام؟

می گوید: نخیر امام دارای همه علوم و فنون بودند؛ هر آنچه که بشر به آن نیاز داشته است. از سن و سالش می پرسم؛ 58 سالش هست و شغل آزاد دارد. می گویم: حاج آقا از بچه ها که می پرسم امام را زیاد نمی شناسند؛ فکر کنم شما در دوران خفقان طاغوت امام را بیشتر می شناختید؟

می گوید: زمانی که امام دستگیر شدند 11 سالم بود. من امام را از اول می شناختم. پدرم روحانی بودند و همیشه از صلابت و قدرت امام صحبت می کردند. می پرسم: حاج آقا! ما الان باید چی کار کینم که بچه ها با اندیشه های امام بیشتر آشنا بشوند؟

می گوید: هر چیزی زوالی دارد و زوال دین به رفتار حامیان جامعه بر می گردد. مبلغین اندیشه امام باید توجه داشته باشند که چه رفتاری دارند؛ الان تمام سیستم دست شاگردان امام است و دیگر نباید نگران زوال دین بود؛ اگر جوان ها امام را نمی شناسند، بر می گردد به رفتار متولین فرهنگی جامعه.

امام خیلی بی تعارف بودند

خانم میانسالی با روسری و مانتوی گلدار، همراه دخترش وارد غرفه می شوند؛ جلو می روم و سوال می کنم خانم اما خمینی (س) کی بود؟ می گوید: امام خیلی بی تعارف و بی رودوایستی بودند در زندگی. خیلی منظم و منضبط و خیلی جدی.
توی غرفه امام چه می کنید؟

جواب می دهد: دخترم زیاد کتاب می خواند و از من خواسته برایش دیوان امام را بخرم؛ من هم آمدم اینجا این کتاب را تهیه کنم.

یک طلبه: اندیشه های امام باید با زبان یک جوان 18 ساله طرح شوند

طلبه جوان و خوش تیپ، مجلدات بیست و دوگانه امام (س) را مدام جابجا می کند و صفحات را با اشتیاق ورق می زند. سنش به 25 سال نمی رسد؛ از او می پرسم: حاج آقا خمینی (س) کی بود؟

جواب می دهد: این سخت ترین سوالی است که می توان از یک ایرانی پرسید. امام شخصیت یک بعدی نبود که بشود در یک جمله تعریف کرد.

و گفت رهبر بود مرجع بود فیلسوف بود. امام ابرمرد زمان ما بود.

او یک ریز حرف می زند: عصر حاضر با فقدان یک الگوی تمام عیار روبرو بود؛ حضور امام باعث شد این فقدان از بین برود. اسلام بزرگترین الگو را به جهان معرفی کرد.

می پرسم: موسسه باید چکار کند تا نسل سوم ، امام را با همه وجود بشناسد؟

می گوید: ما باید این افکار را به روز کنیم و با زبان روز آنها را بیان کنیم. باید با زبان یک جوان 18 ساله اندیشه های امام طرح شوند. باید در قالب واحدهای دانشگاهی، رمان، نمایشنامه، داستان و ... این اندیشه ها ارائه شوند.

صدا و سیما همیشه امام را بصورت یک شخصیت دست نیافتنی نشان می دهد مثل شهدا

تعدادشان زیاد است مانتوهای رنگارنگی پوشیده اند و آمده اند غرفه امام؛ سنشان به زور به 17 می رسد.

رو به آنها می پرسم: فرض کنید شما رفتید چین و زبان چینی را بلدید؛ از شما می پرسند خمینی (س) کی بود؟ شما چی می گید؟

همه می خندند؛ خجالت می کشند و جواب نمی دهند؛ اصرار می کنم .

یکی در محذرویت قرار می گیرد و به نمایندگی از جمع پاسخ می دهد: امام یکی از بزرگترین شخصیت هایی بودند که در زمان ما حضور داشتند؛ من پابه پای آفناب را خواندم؛ از تک تک لحضات زندگی امام می توان برای زندگی شخصی درس گرفت.

این دختر 18 ساله به نکته مهمی اشاره می کند: امام تا چهل سالگی درس خواندند و بعد آمدند کار سیاسی خود را شروع کردند. در حالی که جوان های ما از همان اول بدون اینکه چیزی بلد باشند می خواهند یک شبه همه چیز را درست کنند. اگر الگوی ما امام است، باید با مطالعه پیش برویم. امام الگوی تمام عیار بود.

می پرسم : موسسه باید چکار کند که تا وقتی اسم امام می آید، این بچه ها انشاهای طولانی خوب بنویسند نه اینکه حرف نزنند؟

پاسخ می دهد: بهترین راه ساختن فیلم های واقعی از زندگی شخصی امام است؛ ما هرگز وارد زندگی شخصی امام نشده ایم؛ اکثر فیلم ها و برنامه ها جنبه عرفانی امام را نشان می دهند. صدا و سیما همیشه امام را بصورت یک شخصیت دست نیافتنی نشان می دهد مثل شهدا. در حالی که امام هم مثل ما زندگی می کرد.

با صدای نازک کودکانه ای می گوید: امام یک فرد خیلی با ایمانی بودند

چند دانش آموز دوره راهنمایی آمده اند و از کتاب ها سان می بینند؛ شوخ و خنده رو و بشاش. جلویشان را می گیرم و می گویم: کدامتان به سوالات من پاسخ می دهید؟

یکی که از همه هیکلی تر است و بعد فهمیدم که مبصر کلاسشان نیز هست، کوچکتریجمع را معرفی می کند و می گوید: از این بپرس.

می پرسم: امام خمینی (س) کی بود؟

با صدایی نازک و بسیار بچگانه می گوید: امام یک فرد خیلی با ایمانی بودند. امام خمینی (س) برای ایران کارهای خوبی انجام دادند؛ از جمله اینکه شاه را از ایران بیرون کردند و شخصیت ایرانیان را به آنها برگرداندند و ظلم و ستم را از بین بردند.

باورم نمی شود صاحب این جملات زیبا این صدای بسیار کودکانه باشد.

می پرسم چند سالته؟ می گوید: بنده 11 سالمه.

می گویم: تا بحال چه چیزیی از امام خوانده ای؟ شعری؟ جمله ای؟

جواب می دهد: بله . بیشتر شعر درباره امام خوانده ام، روز 22 بهمن تلویزیون و رادیو شعر درباره امام می خوانند و خیلی درباره امام صحبت می کنند. من هم با اشتیاق گوش می دهم.

دانشجوی بسیجی: نمی شود خوشبینانه نگاه کرد؛ نمی توانم بگویم بچه ها آشنا هستند چون واقعا ابن طور نیست

چادری است؛ پلاستیک سنگینی را حمل می کند؛ از هر کتاب که انتخاب می کند، دو سه تا کنار می گذارد .

می پرسم : شما دارید اینها رو به عنوان هدیه می خرید؟

می گوید: نه من مسئول بسیج دانشکده مان هستم اینها رو برای اونجا می خرم.

می گویم: خانم! امام کی بود؟

می گوید: امام یک روحانی مبارز بود که خودشان تسلیم زور نشدند. ایشان شخصیتی هستند که بر علیه ظلم مبارزه کردند. ما اعتقاد داریم ایشان کسی هستند که سرنوشت ما را تغییر دادند و به سمت انقلاب مهدی سوق دادند.

با هیجان و ایمان خاصی حرف می زند: فکر می کنید نسل سوم چقدر با اندیشه های امام آشناست؟

ما باید چه تلاشی در راستای آشنایی جوانان با اندیشه امام انجام دهیم؟

پاسخ می دهد: اگر بخواهیم واقع بینانه نگاه کنیم این آشنایی خیلی کم است. ما نتوانستیم در مورد امام حق مطلب را ادا کنیم. باید تلاش ها بیشتر از این باشد.

می پرسم : بین دانشجوها فضا چگونه است؟

می گوید: نمی شود خیلی خوشبینانه نگاه کرد؛ نمی توانم بگویم بچه ها آشنا هستند، چون واقعا این طور نیست.

این دل دریایی از کجا آورد / بگفت قطره ای از قلزم جماران است

مسن است عینکش را انداخته گردنش و هر از گاهی بر می دارد و بر چشم می زند و جمله ای کتابی می خواند.

می گویم: حاج آقا! خمینی (س) کی بود؟

می گوید: اگر مخاطبم زمان امام را ندیده باشد می گویم شما امام را نمی توانید بشناسید چون نمی توان در خورشید نگریست.

می پرسم: حاج آقا چگونه باید امام را شناخت؟

می گوید: ما باید برای جوانان آثار امام را و ستاره هایی که تربیت کرد معرفی کنیم. باید امروز رفتار سیدحسن نصرالله را ببینیم که قطره ای است از قلزم جماران. این دل دریایی از کجا آورد / بگفت قطره ای از قلزم جماران است.

ما جوانان بعد از انقلابیم وقتی من متولد شدم حضرت امامی نبود؛ شنیده ها می گویند که امام فوق العاده بود

مانتوی سبز رنگی پوشیده با عینک آفتابی بزرگ. خسته به نظر می رسد؛ چشم هایش قفسه ها را سان می بیند. انگار چیزی جستجو می کند. هر کتابی را که می بیند در گوش همسرش چیزی می گوید.

می پرسم : خانم! شما اگر در مسافرت خارجی باشید و بفهمند ایرانی هستید، از شما بپرسند امام کی بود؟ شما چی می گوید؟

کوتاه می گوید: من می گویم خمینی (س) یک مرد به تمام معنی بود.

می پرسم: دیگه؟

می گوید: ما جوانان بعد از انقلابیم، وقتی من متولد شدم حضرت امامی نبود؛ فوت کرده بود. شنیده ها خیلی فرق دارد با آن چیزی که خودت ببینی و باور کنی، اما شنیده ها می گویند که فوق العاده بود.

دانشجوی دکترای ادیان و عرفان: او نشان داد که می توان در دنیا زندگی کرد و لذت برد و دیندار ماند

در بخش خارجی نمایشگاه در غرفه موسسه تنظیم و نشر آثار امام نشسته ام؛ جوان سی چند ساله، ریشو و با پوششی بسیار ساده داخل می شود. دانشجوی دکترای ادیان و عرفان است؛ آدرس موسسه را می خواهد.

می گوید: پایان نامه ام در مورد تطبیق و مقایسه عرفان امام خمینی (س) با عرفای غربی است و می خواهم بیاورم موسسه برای چاپ.

فرصت را غنیمت می شمارم و سوالم را از او می پرسم: " خمینی کی بود؟ "

می گوید: امام مردی بود که در عصر جاهلیت مدرن، ندای انسانیت و آزادیخواهی و رهایی انسان از اسارت ماشین را سر داد و انسان را از دست شیاطین استکباری نجات داد.

می گویم : این صحبت های شما بیشتر چهره حکومتی امام را تبیین می کند، امام ابعاد دیگری هم داشته است. در حال حاضر باید به کدام بخش از زندگی و افکار امام بپردازیم؟

می گوید: امام الگوی اسلام ناب محمدی (ص) است. امام با زندگی فکری و عملی خود نشان داد که دین نه تنها افیون ملت ها نیست، بلکه می تواند نجات بخش انسان باشد. امام در دو جبهه با متحجرین دین فریب و روشنفکران دین گریز مبارزه کرد؛ او نشان داد که می توان در دنیا زندگی کرد و لذت برد و دیندار ماند. می شود خاکی بود و زندگی کرد.

دانشجوی دکترای ادیان و عرفان ادامه داد: عرفان امام یک عرفان خانقاهی نیست، عرفانی است که در متن جامعه است و در میدان جنگ. عارف مکتب امام در بیغوله و غار زندگی نمی کند، عارف مکتب امام در متن جامعه حضور دارد.

می پرسم: چه کنیم که بچه ها امام را بیشتر بشناسند؟

می گوید: خارجی ها فیلم بینوایان را ده ها بار ساخته اند اما ما هنوز فیلمی از زندگی امام بصورت جدی نساختیم. حق شخصیتی با این ابعاد محیرالعقول که شهید مطهری می گوید این مرد درست نسخه علی ابن ابطالب (ع) است، این نیست.

او پر از درد است و ادامه می دهد: جوانان ما الگوهای کاریکاتوری دارند، ورزشکار و هنرمندی الگوی جوانان است که از نظر اخلاقی ساقط است. ما امروز به منصور حلاج نیاز نداریم؛ به امام نیاز داریم که از یک طرف همچون منصور خریدار سردار شود و از طرف دیگر بتواند جامعه را رهبری کند. ما به جوانان باید شخصیتی مانند امام را نشان دهیم که متعادل و همه بعدی است و راه را گم نمی کند.

او تاکید می کند: باید بتوانیم امام را به جوان امروز معرفی کنیم والا نمی توانیم خانواده ها را از فتنه های روزگار مصون نگه داریم. این یک عزم جدی می خواهد. شناخت امام نیاز امروز است؛ نیاز فکری دنیای و اخروی ماست و از نان شب واجب تر است.

وی دست آخر می گوید: الان آثار "اشو " همه جا را را فرا گرفته است، در حالی که همه آثار خوب او به اندازه یک حدیث "چهل حدیث" امام اعتبار ندارد؛ اما ما چهل حدیث را به جامعه یاد نداده ایم. ما باید امام را به زبان امروز بیان کنیم. دو طیف به امام خیانت می کنند، یکی اینکه امام را دست نیافتنی می دانند و دیگری اینکه تاریخ مصرف امام را تمام شده می پندارند.

دختر 12 ساله: نمازشان را اول وقت می خواندند و حتی زمانی که تبعید شده بودند نمازشان را ترک نمی کردند

بخش کودکان و نوجوانان است و غرفه امام. دختربچه 12 ساله ای همراه مادرش آمده تا کتابی ببرد.

می پرسم : خانم کوچولو! شما فرض کنید بزرگ شدید و رفتید آلمان برای درس خوندن. آنجا همکلاسی هات می پرسند امام کیست؟ شما چه جوابی می دهید؟

پاسخ می دهد: می گویم: امام رهبر ما بود.

می پرسم: چکار کرد؟

می گوید: توانست ما را از دست دشمنان نجات بدهد و ما را سرافراز کند.

می پرسم: از امام چه چیزی آموختی؟

می گوید: نمازشان را اول وقت می خواندند و حتی زمانی که تبعید شده بودند نمازشان را ترک نمی کردند.

می پرسم: در مورد امام داستان هم خوندید؟

می گوید: هیچی نخوندم اما اومدم اینجا کتاب تهیه کنم و بخونم.

پدر یک کودک: بچه ها به رنگ حساس هستند باید به رنگ آمیزی کتاب ها اهمیت بدهیم

پدری با سه فرزند همراه همسرش وارد غرفه می شود؛ با او که سخن می گویم؛ چشمش بچه ها را می پاید که گم نشوند.

می پرسم: به نظر شما باید چه کنیم که بچه ها بیشتر با امام آشنا کنیم؟

می گوید: یکی اینکه تبلیغات را بیشتر کنیم، دوم اینکه تنوع کتاب ها باید بیشتر بشود. از نظر رنگ آمیزی هم باید خیلی دقت کنیم. بچه ها به رنگ خیلی اهمیت می دهند. قیمت کتاب ها هم مهم است.

می پرسم : تا حالا برای بچه ها کتاب در مورد امام خریدید؟

می گوید: آره خریدم خیلی موثر بود احساس می کنم برایشان مفید بود.

امام مردم ایران را نجات داد

کودک است و قدش کوتاه. در شلوغی غرفه کودک امام گم شده است. تنها 8 سال دارد.

تا زانو خم می شوم تا از او بپرسم: امام کی بود؟
- چند سالته؟
- 8 سال
- دوست داری بری آمریکا؟
- نه!
- فرانسه؟
- نه!
- مشهد؟
- نه؟
عجب! کلاس چندمی؟
- دوم
- اگه معلمتان گفت یه جمله در مورد امام بسازید ؟ تو چی می گی؟
- هیچی؟ نمی دونم.
- می خوای از بابا بپرسم؟
- آره
- بابا شما در مورد امام جمله بسازید؟
بابا: امام شخصیتی بود که انقلاب ایران را پیروز کرد و مردم را نجات داد.
خم می شوم. حالا می تونی جمله بسازی؟
- آره!
- خوب؟
- امام مردم را نجات داد.
- آفرین

مصلی تهران - بعد از ظهر پنجشنبه 24 اردیبهشت 88، هشتمین روز بیست و دوم نمایشگاه بین المللی کتاب.

انتهای پیام

دیدگاه شما