حجتالاسلام والمسلمین ولایی ضمن اعلام این مطلب که به دلیل نداشتن بودجه در سال 87، کل کار پژوهشی پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی تعطیل شد، از دولت خواست که به یاری پژوهشکده بشتابد و تأکید کرد: حضرت امام بیش از اینها بر گردن همه ما حق دارد.
حجتالاسلام والمسلمین عیسی ولایی، معاون پژوهشی پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی در گفتوگو با پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران، با اشاره به اینکه «پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی از سال 1375 به ابتکار مرحوم حجتالاسلام سیداحمد خمینی پایهریزی شد»، اظهار داشت: انگیزه اصلی برای تأسیس این پژوهشکده این بود که امام را به جوانانی که ایشان را ندیده اند بشناسانیم.
وی ادامه داد: بر این اساس، تاکنون دانشجویانی را در پنج رشته «فقه و مبانی حقوق اسلامی»، «عرفان»، «جامعهشناسی»، «اندیشه سیاسی» و «تاریخ» در مقطع کارشناسی ارشد جذب کرده ایم و تا الان طبق آمار، کل ورودیهای ما 363 دانشجو و 181 نفر فارغ التحصیل بوده که اکنون نیز 182 نفر مشغول به تحصیل در این رشتهها هستند.
ولایی اضافه کرد: دو رشته «فقه و مبانی حقوق» و «عرفان» هم دانشجوی دکترا از سال 86 دارند و رشتههای دیگر هم در شرف تکمیل است که امیدواریم در سال جدید برای این سه رشته نیز دانشجوی دکترا جذب کنیم.
پژوهشکده از پایاننامهها با موضوع امام و انقلاب اسلامی در سراسر کشور حمایت میکند
معاون پژوهشی پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی با اشاره به بدیع بودن رشتههای تحصیلی این پژوهشکده، درخصوص نوع اداره این مؤسسه آموزش عالی گفت: پژوهشکده از زیرمجموعههای مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام است و به صورت هیات امنایی اداره میشود. رئیس هیات امنای آن حجتالاسلام والمسلمین حاج حسن خمینی هستند و ریاست پژوهشکده هم با موافقت وزیر علوم و حکم رئیس هیات امنا تعیین میشود که اکنون حضرت آیتالله شیخ عباسعلی روحانی است.
وی ضمن تأکید بر اینکه «کارهای پژوهشکده تنها آموزشی نیست بلکه پژوهش نیز از اصلیترین کارهاست»، افزود: برای انجام پروژههایی که به دست ما میرسد، با صاحبنظران و اهل قلم قرارداد میبندیم. از طرفی، حمایت از پایاننامههای دانشجویان نیز در زمره فعالیتهای ماست.
ولایی در این باره اضافه کرد: ضمنا ما از پایاننامههایی که در دانشگاههای مختلف کشور درخصوص امام و انقلاب اسلامی نوشته میشوند، در صورت ارسال برای ما، حمایت مالی میکنیم و در صورتی که سطح پایاننامه مطلوب باشد، آن را به چاپ هم میرسانیم. همچنین هر کاری در این زمینه در حوزه علمیه نیز انجام شود، میتواند مورد حمایت ما قرار گیرد.
در دانشگاههای کشور از دانشآموختگان پژوهشکده به خوبی استفاده نمیشود
وی نحوه جذب دانشجو در پژوهشکده را از طریق کنکور سراسری دوره کارشناسی ارشد و دکترا اعلام کرد و ضمن بیان اینکه «متأسفانه در دانشگاههای کشور از دانشآموختگان پژوهشکده به خوبی استفاده نمیشود»، گفت: در این زمینه واقعا کار بیشتری نیاز است و باید دولت به کمک بیاید. فارغالتحصیلان پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی میتوانند بهترین فرصت باشند برای نظام آموزشی ما در جهت انتقال اندیشههای امام و آرمانهای انقلاب به نسل آینده کشور؛ چرا که این افراد در پژوهشکدهای اندیشههای امام را آموختهاند که زیر نظر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام و زیر نظر مستقیم حاج حسن آقای خمینی است و ضمنا به صورت تخصصی در این زمینه تحصیل کردهاند.
ولایی تأکید کرد: آموزش عالی ما اکنون در دروس مربوط به انقلاب و امام نیاز به استاد دارد و بهترین راه تأمین استاد میتواند جذب دانشجویان فارغ التحصیل پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی باشد. البته برخی از آنها تاکنون جذب دانشگاه پیام نور و برخی دیگر از دانشگاهها شدهاند که محدود است.
پژوهشکده باید خود را به جامعه بشناساند
معاون پژوهشی پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی در ادامه با انتقاد از وضعیت اطلاعرسانی در پژوهشکده، آن را بسیار ضعیف دانست و گفت: پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی باید خود را بشناساند. من دو سال مسئول مصاحبه عمومی دانشجوها بودم، از برخی دانشجوها که سؤال میکردیم، این پژوهشکدهای را که زیر نظر مؤسسه است با جای دیگر اشتباه گرفته بودند و نمیدانستند اینجا دانشگاه است و دانشجوی فوق و دکترا دارد.
ولایی این عدم آشنایی جامعه و دانشجویان با پژوهشکده را ضعفی جدی خواند و افزود: مادامی که دانشجو نداند چنین جایی نیز وجود دارد، آن را به عنوان آخرین رشته انتخابی برمیگزیند و این به نفع ما نخواهد بود. در واقع باور دارم با توجه به رسالتی که پژوهشکده دارد و با توجه به نوع نگاه جامعه ما به حضرت امام (س)، استقبال از تحصیل در پژوهشکده امام میتواند بیش از اینها باشد.
وی همچنین درخصوص وضعیت پژوهش در این مؤسسه آموزش عالی، گفت: سال گذشته (سال 87) در رابطه با پژوهش با مشکل جدی روبهرو بودیم و باید اذعان کنم که کلا کارمان تعطیل بود. پژوهشکده امام خمینی (س) که کار اصلیاش پژوهشی است، باید بودجه داشته باشد؛ ولی ما سال گذشته بودجهای نداشتیم و نتوانستیم کاری انجام دهیم. این در حالی بود که برای تهیه متون درسی قرارداد بسته بودیم و یکسری پروژهها را نیز قرارداد داریم. البته در روزهای آخر سال 87، مقداری کمک از جانب مؤسسه صورت گرفت ولی در این زمینه به کمک جدی دولت نیازمندیم.
ولایی با بیان اینکه «پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی، تنها جایی است ک درباره امام به صورت تخصصی و علمی کار انجام میدهد»، تصریح کرد: امام بیش از اینها به گردن ما حق دارد، و انتظار این است که دولت از نظر مالی بیشتر به ما کمک کند.
وی با اشاره به اینکه «بودجه پژوهشکده از مؤسسه نشر آثار امام (س) کاملا جداست و از سوی ریاستجمهوری باید تأمین بودجه صورت گیرد»، درخصوص برنامههای پژوهشکده برای رفع نقایص خود گفت: اینجانب مدیر نشر و تدوین پژوهشکده نیز هستم و در واقع ابتدا به عنوان مدیر نشر و تدوین آمدم. ما در پژوهشکده برای پنج رشته تحصیلی موجود نیاز جدی به درسنامه و متون درسی داریم. بر این اساس، از گروهها سؤال کردیم که آیا عناوین درسی که وزارتخانه برایتان مشخص کرده متن دارد یا نه، جواب آمد که بعضی از عناوین، متن درسی ندارند. ما به گروهها ابلاغ کردیم متنی را که برایش اولویت قائل هستند به ما اعلام کنند.
آماده تهیه متن درسی واحد برای همه دانشگاهها در حوزههای مربوطه هستیم
ولایی ادامه داد: در برنامه کوتاهمدت خود در نظر داشتیم برای گروههای پنجگانه پژوهشکده، بر اساس سرفصلهای مشخص شده وزارت علوم، کتابهای درسی تهیه کنیم. بر این اساس، نظر گروهها را گرفتیم و با اساتید پژوهشکده و دیگر دانشگاهها و مراکز علمی قرارداد بستیم تا متون لازم را برای ما تهیه کنند.
وی اظهار داشت که این کار اکنون آغاز شده و گفت: برای تهیه و تدوین 10 متن درسی قرارداد بستهایم، ولی با کمال تأسف سال پیش، یک قسط پرداخت کردیم و بقیه را نتوانستیم پرداخت کنیم.
معاون پژوهشی پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی به برنامه درازمدت این پژوهشکده اشاره کرد و گفت: در برنامه درازمدت در نظر داریم با دانشگاههای دیگر که دروسی چون انقلاب اسلامی و ... دارند رایزنی کنیم که همین متون درسی تهیه شده در پژوهشکده را تدریس کنند؛ کما اینکه با دانشگاه آزاد رایزنیهایی داشتهایم.
ولایی مرحله بعدی مورد توجه در برنامهریزیها را آموزش و پرورش خواند و گفت: در این بخش میتوانیم با ظرافتی خاص، در کتابهای درسی آموزش و پرورش جملاتی کوتاه از امام آورد که میتواند در شناساندن امام کارآمد باشد. در کنار این، آموزشهای آزاد هم در ذهنمان هست.
وی تأکید کرد: ما آمادگی انجام و اجرای این برنامهها و توانایی آن را نیز داریم؛ اما برای آغاز دست نیاز به سوی همه مسئولان دراز میکنیم و معتقدیم اگر این کار صورت گیرد، میتوانیم برای آینده امیدوار باشیم که نسلهای بعد امام را آنگونه که بود بشناسند.
شیوه تدریس وصایای امام در دانشگاهها، دانشجویان را از امام دور میکند
ولایی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نحوه تدریس واحدهای درسی انقلاب اسلامی و وصایای امام (س) در دانشگاههای کشور گفت: اوایل انقلاب واحد درسی را به دروس دانشگاهی اضافه کردیم با عنوان معارف 1 و 2 که اکنون با عنوان اندیشه اسلامی تدریس میشود.
متأسفانه در متون درسی این واحدهای دانشگاهی، به جای اینکه دانشجو به معارف دینی جذب شود، دافعه صورت گرفته و با به کاربردن اصطلاحات حوزوی تنها دانشجو را خسته کردهایم.
وی با تأکید بر اینکه «پیامبران به زبان و بر اساس سطح درک قوم خود سخن میگفتند»، افزود: این نحوه تدریس دروس مربوط به معارف اسلامی در دانشگاهها، سخن گفتن به زبان قم است نه به زبان قوم. متن یکنواخت برای همه دانشگاهها در درس معارف دینی کارایی ندارد و معتقدم اگر قرار است در دانشکده اقتصاد درس معارف بگوییم، باید از آن منظر سخن بگوییم و اگر در دانشکده پزشکی میخواهیم درس معارف ارائه بدهیم باید از آن زاویه درس بدهیم.
ولایی در پایان وضعیت تدریس واحدهای درسی وصایای امام و انقلاب اسلامی را شبیه درس معارف اسلامی دانست و گفت: نیازی نیست که در کلاس وصایای امام، وصیتنامه به طور کامل تدریس شده و از محفوظات دانشجو در این باره امتحان گرفته شود. این شیوه تدریس تنها دانشجو را از امام و اندیشههای امام دور میکند و ثمری ندارد.
ولایی در پایان سخنان خود اعلام کرد که دکتر فاطمه طباطبایی، مدیر گروه عرفان پژوهشکده امام و انقلاب اسلامی در حال کار بر روی وصیتنامه حضرت امام هستند که امیدواریم حاصل این تلاش علمی، متن درسی مناسبی برای دانشگاهها باشد و به چاپ برسد.