نشست «جمهوری اسلامی از آرمان تا واقعیت» با سخنرانی علی مطهری و علی رضا محجوب در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، علی مطهری در این نشست در مورد آرمان گرایی تأکید کرد: هر مکتب و جهان بینی باید آرمان گرا باشد. از نشانه های مکاتب خوب، آرمان گرایی آنها است. اگر مکتبی نتواند به پیروانش آرمان بدهد٬ پیروان آن دچار پوچ گرایی می شوند. در یک جمله می توان گفت آرمان انقلاب اسلامی حاکم کردن اسلام بر دنیاست و این مسئله اساسا آرمان خود اسلام است که داعیه جهانی دارد، اما اگر دقیق تر بحث کنیم آرمان های انقلاب اسلامی به عدالت، آزادی و استقلال خلاصه می شود.
نماینده مجلس نهم گفت: از کلمات معانی متفاوتی برداشت میشود؛ قبل از پیروزی انقلاب نیز در مورد معانی کلمات مناقشههای زیادی وجود داشت با شکل گرفتن نیروهای اسلامی، چپها خواستار داشتن شعار از واحد آزادی بودند و اتحاد، مبارزه و آزادی را انتخاب کردند . آنها شروع به این حرف ها کردند٬ اما سران انقلاب بهویژه شهید مطهری در پاسخ به آنها گفت؛ اگر می گویید آزادی٬ مقصود شما آزادی مذهب است٬ اما مقصود ما از آزادی در واقع آزادی از رژیم شاه و کمونیسم است. بحث عدالت از سوی سوسیالیست ها و سرمایهداران مدل های متفاوتی تعریف می شد. به گونهای که آنها کار به قدر استعداد و مزد به قدر نیاز را مطرح می کردند. در حالی که این مسأله با آزادی فرد منافات دارد.
وی افزود: سوسیالیست و کمونیست و ... هر کدام تعریف متفاوت از عدالت دارند. دنیای سرمایهداری اصالت را به فرد و سرمایه می دهد که موجب شکاف طبقاتی می شود٬ اما اسلام امر بینابین است بر این باور است که جامعه اسلامی بدون تبعیض است٬ نه بدون تفاوت و امتیازات ناشی ازاختلاف استعدادها و کار و تلاش را به رسمیت می شناسد. در این صورت هیچ گاه شکاف های عمیق طبقاتی ایجاد نمی شود.
مطهری با بیان اینکه اسلام عدالت را با معنویت و اخلاق توأم کرده است٬ گفت: اهمیت عدالت از نظر اسلام را می توان در این جمله شهید مطهری دید که می گوید «عدالت در سلسله علل احکام دین است. آنچه عدل است دین می گوید نه آنچه دین می گوید عدل است». هر انسانی با مراجعه به نفس و وجدان خود خوبی و بدی را کارها خواهد شناخت.
وی گفت: در اثر بی عدالتی با حضور دو طبقه پرتوقع و محروم در جامعه عدم تعادل روانی منجربه تنش خواهد شد. از این رو با اندیشیدن ببه بخت و اقبال موجب می شود بپندارند که تلاش ها فایده ندارد. هر مصلحی ابتدا باید خودش صالح باشد. آزادی از شعارهای انقلاب ما بوده که به اقسام مختلف تقسیم می شود آزادی اجتماعی یعنی کسی برده دیگری نباشد و آزادی معنوی یعنی آزادی از هوای نفسانی خود.
وی ادامه داد: شهید مطهری معتقد است آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی میسر نیست. در آزادی اجتماعی نظام ارباب و رعیتی ممنوع است. آزادی بیان و تفکر از شاخه های آزادی انسانی است و آزادی انسانی یعنی مانعی برابر قوا و استعدادهای انسان وجود نداشته باشد.
علی مطهری همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا کرسی های آزاداندیشی همان چیزی است که مدنظر رهبری بود٬ گفت: کرسی های آزاداندیشی همان طور که از نامشان پیداست٬ باید آزاداندیشانه باشد. همانگونه که روش امامان ما برخورد نرم و گفت و گو با مخالفان بود.
وی افزود: اساسا نظرات مخالفان و معاندان اسلام در کتب مذهبی و دینی وجود دارد. نباید برای آزاداندیشی قید و بند بگذاریم. برای مشخص شدن عظمت انقلاب همه باید آزاد باشند. متاسفانه گاهی برخی خطوط قرمز مصنوعی درست می کنند من موافق ایجاد خط قرمزهای مصنوعی نیستم.
مطهری با اشاره به فضای کشور در دوران جنگ ضمن بیان اینکه در دوره جنگ ۱۷ روزنامه بسته شد٬ گفت: این مسئله با شرایط جنگ قابل توجیه است اما قابل سرایت به امروز نیست٬ اشتباه این است که برخی می خواهند احکام گذشته را به امروز سرایت دهند٬ اما نمی گویند حرف امام که قلم های مسموم باید شکسته شود برای شرایط عادی نبود بلکه برای دوره جنگ بود. معتقدم امروز در زمینه آزادی بیان در شرایط خوبی نیستیم.
وی در پاسخ دیگری مبنی بر اینکه آیا هنوز هم معتقدید باید برای تمام طرف های فتنه در سال 88 دادگاه برگزار شود؟ گفت: بله٬ هنوز هم حرف من همان است که بارها گفتم. در سال 88 از ابتدا معتقد بودم حوادث یک مقصر ندارد٬ بلکه سه ریشه می توان برای آن ذکر کرد.
وی تصریح کرد: اول خطاهای برخی نهادهای حکومتی، دوم برخی شیطنت های احمدینژاد و سوم عدم تمکین به قانون از سوی معترضان به نتیجه انتخابات سال 88. من هنوز هم معتقدم اگر بناست مجازاتی صورت گیرد٬ باید هر سه ریشه بررسی و سهم هر گروه مشخص شود و روال قانونی طی شود.
این نماینده مجلس نهم تاکید کرد: اگر لازم است، محاکمه برگزار شود و هر اقدامی براساس قانون باشد٬ نه اینکه تنها یک طرف را مقصر بدانید و آنها را به اسرائیل و آمریکا وصل کنید و بقیه را رها کنید. آنها هم بدون حکم قانونی محصور باشند. این خلاف قانون اساسی است و نباید ادامه پیدا کند و این مسأله باید با گفت و شنود حل شود.
وی همچنین در مورد ممنوع التصویری رئیس دولت اصلاحات گفت: این مسأله نیز همچون موضوع حصر بدون حکم قانونی است. به طور کلی ما نمی توانیم هیچ کس را از حقوق اجتماعی اش محروم کنیم. هر محدودیت و مجازاتی باید روال قانونی خود را طی کند و برای آن حکم دادگاه وجود داشته باشد.
وی گفت: ممنوع التصویری رییس دولت اصلاحات قابل قبول نیست. من وقتی این مسأله از سوی معاون اول قوه قضاییه مطرح شد٬ گفتم این موضوع از کجا آمده و ایشان پاسخ دادند این موضوع از سوی دادستان تهران مطرح شده است٬ اما وقتی از دادستان تهران هم پرسیدم پاسخی داده نشد. من هم این مسأله را قانونی نمی دانم و معتقدم نباید به آن ترتیب اثر داده شود.
مطهری در پاسخ به این سؤال که آیا استفاده از واژه فتنه برای خانه نشین کردن رقبای سیاسی درست است؟ گفت: استفاده از این واژه اشکالی ندارد٬ معنای لغوی فتنه جایی است که در آن امکان تفکیک حق از باطل وجود نداشته باشد. مثل جنگی که در آن گرد و خاک بلند می شود و نمی توان نتیجه را تشخیص داد، سال ۸۸ هم واقعا این اتفاق افتاد و تفکیک حق از باطل مشکل شد. بنابراین می توان کلمه فتنه را برای آن به کار برد. در همان ابتدا برخی از اصولگرایان هم شک داشتند که در انتخابات تقلب شده یا خیر؛ شاید من اولین فردی بودم که لفظ فتنه را به کار بردم اما سوء استفاده از این کلمه برای حذف رقیب درست نیست.
به گزارش جماران، علی رضا محجوب نیز ضمن یادآوری کودتای 28 مرداد 32 مصدق را قربانی حوادث آن زمان دانست و ادامه داد: نگاه به آمریکا آن زمان مثل امروز نبود و این کشور خود را حامی استکبارستیزان نشان می داد. بر همین اساس جنبش نهضت ملی نفت ایران چشم امید و یاوری به این جریان داشت و نامه های دکتر مصدق گواه این موضوع است٬ اما کودتا طراحی شد و تمام همراهان دکتر مصدق را شگفت زده کرد.
نماینده مردم تهران در مجلس نهم با تاکید بر اینکه نباید فراموش کنیم اگر امروز با روسیه دوستی داریم، باید به آن تجربه تاریخی نیز توجه داشته باشیم٬ اظهار کرد: آنچه پس از سفر نیکسون آغاز شد جنبش مقاومت ملی مردم ایران بود و دانشگاه به ویژه دانشگاه تهران در کانون این تحرکات قرار داشت. تا زمانی که آن واقعه رخ داد و 3 دانشجوی که پیشقراول این ماجرا در دانشگاه بودند٬ شهید شدند.
وی همچنین در مورد آرمان خواهی گفت: عبارت آرمان انسان را به یاد زیبایی ها می اندازد. چون به عرصه اندیشه تعلق دارد و این عرصه برعکس عرصه اجرا بسیار زیباست٬ ولی ما نمی توانیم آرمان ها را مثل تصورمان پیاده کنیم و همه عوامل در اختیار صاحب آرمان قرار ندارد٬ به همین دلیل جزییاتی پیش می آید که حرکت او را کند می کند.
رئیس فراکسیون کارگری مجلس با بیان اینکه برای بررسی اتفاقات تاریخی باید از تمام زوایا بنگریم، اظهار کرد: در ملی شدن صنعت نفت اتحاد جماهیر شوروی کنار ایران قرار داشت و از سوی دیگر آمریکایی ها به عنوان یک قدرت نوپا چهره متفاوتی از خود عرضه می کردند که اگر خاطرات آن زمان را مطالعه کنیم خواهیم دید چه جزییاتی موجب شد نهضت ملی شدن صنعت نفت در اجرا با ضعفهای زیادی مواجه شود.
وی آرمان خواهی را از ارکان اصلی انقلاب اسلامی ایران دانست و گفت: ما در قانون اساسی آرمان های بسیاری داشتیم آرمانهایی مانند صیانت از ابراز عقیده، مطبوعات، آزادی، رشد احزاب و صیانت از حقوق مستضعفان و مردم اما در مقام اجرا با چالش ها و تنش های پیش بینی نشده ای مانند جنگ تحمیلی یا تلاش های بی وقفه برای سرنگونی این نظام نوپا مواجه شدیم.
دبیرکل خانه کارگر سیاست زدگی و حزب زدگی را بیماری کودکانه روزهای آغازین بعد از پیروزی انقلاب اسلامی عنوان و تصریح کرد: آن زمان من عضو حزب جمهوری اسلامی بودم و عمیقا می دانم درباره چه چیز صحبت می کنم. وضعیت به گونه ای شده بود که از ادعای پیامبری در روزنامه ها مطالعه می کردیم تا سخنان انور خوجه٬ به اضافه کشمکش های سیاسی روز٬ و تا آمدیم تعریف درستی ارائه کنیم در چالش جنگ گرفتار شدیم.
محجوب خاصیت نظام جمهوری اسلامی را برخورد با فساد و صیانت از آزادی دانست و اظهار کرد: فسادناپذیری فقط از آن خداوند است و در عرصه اجرا انکارنشدنی است؛ مانند آنچه در ماجرای مرتضوی در تامین اجتماعی شاهد بودیم. این اتفاق زمانی رخ می دهد که ما فردی را که نسبت به کار اطلاع ندارد و نمی خواهد قانون را رعایت کند٬ منصوب می کنیم. هیچ گاه صحبت های رئیس دولت اصلاحات را فراموش نمی کنم که همواره بر آرمان قانون تاکید می کرد و می گفتند هرچه از قانون بیشتر فاصله گرفتیم٬ بیشتر دچار فساد شدیم.
وی ادامه داد: آسیب شناسی تلخ و گزنده است و ما باید آماده مجازات مهره ها و افراد فاسد باشیم به این دلیل که اگر فاسد مجازات نشوند٬ فساد اشاعه پیدا می کند و همین عامل بود که در دوران شاه کار را به جایی رساند که مردم برای پایان دادن به مسأله انقلاب کردند.
این نماینده مردم در مجلس نهم خاطرنشان کرد: یادشان رفته است که علی (ع) با برادر خود که سهم بیشتری طلب کرده بو٬ چه کرد؟ امروز بسیاری تصور می کنند اموال مردم کیسه شخصی است و ای کاش میل می کردند٬ اما آنقدر حیف کردند که حتی زنده ماندن و ادامه کار این افراد حیف است و باید جلوی آن گرفته شود.
محجوب تصریح کرد: سراپای جمهوری اسلامی قدسی است و امام خمینی (س) با سیره زندگی و عمل خود محور عملگرای این جریان محسوب می شود٬ اما الان کار به جایی رسیده که بعضی گلایه می کنند چرا میز اتاق کار ما کوچک است و متاسفانه در تحقیقات خود به مواردی رسیدیم که افراد صدها میلیون تومان هزینه دکور محل کار خود کرده اند که نام این حیف کردن است.
وی با تاکید بر اینکه با حضور افرادی همچون علی مطهری در مجلس ما از پیگیری این جریان ناامید نخواهیم شد٬ بیان کرد: برای جلوگیری از فساد باید آزادی را صیانت کنیم. این نکته مهمی بود که آقای توکلی در جلسه دادگاه چند وقت خود به آن اشاره کرد و گفت: «ما اگر این آزادی را از مردم سلب کنیم فساد به وجود می آید.» اما آزادی قطعا مشکلاتی را به همراه دارد ولی تجربه نشان داده سلامت آن بیش از شرایط اختناق است.
رئیس فراکسیون کارگری مجلس افزود: آرمان و میثاق ما آزادی بود اگر آزادی به درستی صیانت می شد آنها که حکومت را تحویل جمهوری اسلامی ایران دادند سال های سال چنین نمی کردند و حفظ این آزادی به معنای ادامه جمهوری اسلامی است.
وی ضمن یاد کردن از شهید بهشتی و مرحوم حبیبی استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی را 3 ضلع جداناشدنی دانست و گفت: خواسته ما رعایت همین سه موضوع محوری است. هیچ مصلحتی در کشور نباید سبب تقلیل استقلال و آزادی ما شود. اگر از این صیانت کنیم امید مردم، مستضعفان، کشاورزان و تمامی آنها که سنگ زیرین این آسیاب هستند بیشتر و یاس و سیاهی کمتر می شود. از یاد نبریم که می توان از ارتش چیزی را پس گرفت اما از مردم امکان ندارد.
دبیر کل خانه کارگر همچنین در پاسخ به سؤالی در مورد نقش دانشجویان در حفظ دستاوردهای انقلاب گفت: پیش از پیروزی انقلاب٬ تحولات سیاسی ما ناشی از دانشگاه بود و آنچه امروز به عنوان فرصت می شناسیم دستاوردی است که از جنبش دانشجویی خود دریافت کرده ایم. حنبش دانشجویی پیشاهنگ تحولات ایران است. متاسفانه امروز ما به دلایل معتدد دچار کم فروغی در این عرصه هستیم و امیدواریم بتوانیم این جنبش را که دارای قدرتی پویاست٬ احیا کنیم.
وی در پاسخ به این سؤال که چرا امروز رئیس جمهور اسبق ممنوع التصویر است؟ گفت: من اعتقاد دارم همه رؤسای جمهور ما با همه تفاوت هایی که دارند باید عزیز و محبوب باشند و در همه جای دنیا هم همین است.
محجوب تأکید کرد: احترام افراد نباید رسمی و حکومتی باشد٬ احترام رئیس دولت اصلاحات در قلب های ماست و با محدودیت و ممنوعیت شأن کسی کاسته نمی شود. امیدوارم بدانیم اندیشه تابناک پیش کسانی است که دورهای از اجرا را طی کرده اند.
وی افزود: رییس دولت اصلاحات در مجلس ششم جمعی از نمایندگان را دعوت کرد که من هم جزو آنها بودم. آن زمان تازه بحث انرژی هسته ای داغ شده بود و مطلبی در مجلس طرح شده بود که ما به پروتکل الحاقی ملحق شویم. ما نسبت به این موضوع انتقاد داشتیم و معتقد بودیم دولت باید در این زمینه نظر دهد. آقای خاتمی ما را مورد عتاب و خطاب قرار داد و گفت شما مجلس هستید و بخش هسته ای از الزامات بین المللی است و باید این مسأله را بررسی کنید. دوستداران اسلام و ایران هرگز نمیتوانند با ممنوعالتصویری در نقطه تاریکی باشند.
نماینده مجلس نهم در پایان در مورد رئیس جمهور کشورمان گفت: برخی افراد پشت صحنه و مقابل صحنه تفاوت دارند٬ اما شخصیت آقای روحانی به گونه ای است که پشت صحنه بیشتر از جلوی صحنه تلاش می کند و شجاعت او ستودنی است، اما گاهی ناچار است یک تنه از برخی مسائل صیانت کند. امیدوارم این مسیر توسط دولت و مجلس ادامه پیدا کند و کسانی برای مجلس آینده انتخاب شوند که از ما و این مجلس بهتر باشند تا بتوانیم به آرمان های شما بازگردیم و آنها را به عرصه اجرایی شدن نزدیک کنیم.