پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران: تعداد دانشجویان دارای معلولیت در دانشگاه های کشور کمتر از 38 هزار نفر و تعداد دانشجویان تندرست بیش از 4 میلیون و 400 هزار نفر است. به عبارت دیگر سهم افراد دارای معلولیت از فضاهای آموزش عالی حدود 86 صدم درصد است که هیچ تناسبی با آمار 15 درصدی معلولان جوامع یا حتی آمار یک میلیون و 200 هزار نفری معلولان ثبت شده در بهزیستی کشور ندارد. این مسأله به خوبی نشان می دهد دانشگاه های ایران به دلیل برخوردار نبودن از شرایط مناسب سخت افزاری و نرم افزاری، دست رد به سینه افراد دارای معلولیت می زنند.
12 آذر روز جهانی افراد دارای معلولیت و 4 روز پس از آن یعنی 16 آذر مصادف با شهادت سه آذر اهورایی و روز دانشجو است. این تقارن بهانه ای به دست می دهد تا سرانه تحصیلی افراد کم توانی را مرور کنیم که هنوز پشت در دانشگاه ها تابلوی ورود ممنوع را جلوی چشمان خود می بینند. چالش های مناسب سازی برای جسمی - حرکتی ها، نبود کتاب های بریل و نرمافزارهای مناسب برای نابیناها و کمبود شدید رابط تحصیلی برای ناشنواها، تنها گوشه ای از تنگناهای تحصیلی است که افراد دارای معلولیت را محاصره کرده است. حال آنکه برخی از این مشکلات همچون ایجاد آسانسور و چاپ کتب بریل با هزینه های نه چندان بالا حل شدنی است؛ اما کمبود دیدگاه هایی برای اجرا و نظارت، مانع تحقق مواد قانونی می شود.
شاید عجیب باشد، اما هنوز برخی افراد دارای معلولیتی که توان بالا رفتن از پله ها را دارند در دانشگاه ها از درک نشدن شرایط جسمی و روحی خود رنج می کشند؛ آن هم نه توسط همکلاسی هایشان بلکه توسط استادان؛ تا جایی که برخی از آنها مجبور به ترک تحصیل می شوند. به یاد دارم یکی از دانشجویان دختر دارای معلولیت فلج مغزی که با توجه به معلولیتش مقداری آهسته می نوشت به خاطر در اختیار نداشتن وقت مناسب در امتحانات مجبور به ترک دانشگاه شد و سپس در دانشگاه مخصوص افراد دارای معلولیت ثبت نام کرد و این آغازی برای ایزوله ی تحصیلی او بود.
جامعه شناسان و مددکاران اجتماعی همواره تاکید می کنند که افراد دارای معلولیت باید از بدو تولد در محیط اجتماع پذیرفته شوند و در تحصیل و شغل از سایر افراد جدا نباشند؛ چرا که انزوای شهروندان، جدای از اینکه مانع بروز استعدادهای آنها می شود و جامعه را از توانایی هایشان محروم می کند، آسیب های فراوانی از لحاظ روحی به افراد منزوی وارد خواهد کرد.
طی سالیان متمادی، عوامل متعدد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در انزوا یا محرومیت از تحصیل دانش آموزان و دانشجویان دارای معلولیت نقش داشته اند اما انتظار می رفت در هزاره سوم بعد از میلاد و در شرایطی که شعارهای روز جهانی معلولان در سال های اخیر بارها بر لزوم دسترسی افراد آسیب پذیر به کلیه محیط های پیرامونی تاکید دارد و نیز شعار سال 2015 روز جهانی معلولان "دسترسی و توانمندسازی برای افراد با هرگونه توانایی" انتخاب شده حداقل، چالش های دسترسی به اماکن تحصیلی برای افراد دارای معلولیت به حداقل برسد اما شواهد و قرائن نشان می دهد که نه تنها دانشگاه های نوظهور سالیان اخیر کشور که در ساختمان های قدیمی و اجاره ای قرار دارند و هیچ زمینه ای را برای حضور معلولان فراهم نکرده اند، بلکه دانشگاههای دولتی و آزاد اسلامی هم از شرایط چندان مطلوبی برای اقشار کم توان برخوردار نیستند.
این در شرایطی است که طی 11 سال که از تصویب قانون جامع حمایت از حقوق معلولان می گذرد، به ماده 2 این قانون که بر لزوم مناسب سازی کلیه ساختمان ها و معابر برای دسترسی معلولان تاکید دارد کمترین توجهی نشده و شاید مدینه فاضله ای که معلولان قرار گرفته در پشت صف طولانی تحصیل در دانشگاه ها به دنبالش هستند از دروازه لایحه بازنگری این قانون عبور کند؛ لایحه ای که از سال 1392 بعد از دو سال پاسکاری در کمیسیون های دولت، اخیرا به مجلس آمده تا احتمالا به دلیل قرار داشتن مجلس در شرایط انتخاباتی و عدم دو فوریت لایحه 2 سال هم در خانه ملت خاک بخورد!