رضا نهضت-علیاصغر فانی، وزیر آموزش و پرورش، در هفته دولت، در گفتوگو با پایگاه اطلاعرسانی دولت به دفاع از عملکرد دوساله خود پرداخته است. او همچون گذشته در این گفتوگو، کیفیتبخشی را مهمترین راهبرد خود در آموزش و پرورش میداند که ذیل آن، پنج سیاست کلی را برنامهریزی کرده است. در این مقاله بر آنیم که ببینیم مراد فانی از کیفیتبخشی چیست و چه معنایی را از آن قصد میکند.
کیفیتبخشی مهمترین برنامه علیاصغر فانی
آنچنان که فانی در این گفتوگو بیان میدارد، مهمترین راهبرد او در سیاستهای آموزش و پرورش، سیاست کیفیتبخشی است. فانی این سیاست را برگرفته از سند تحول آموزش و پرورش میداند. اولین سوالی که به ذهن میرسد این است که مراد دقیق فانی از کیفیتبخشی چیست؟ وقتی گفته میشود کیفیتبخشی، دقیقا باید چه اتفاقی در آموزش و پرورش بیفتد که قایل شویم، آموزش و پرورش از نظر کیفی پیشرفت داشته است؟ معنای کیفیتبخشی چندان در سخنان فانی معلوم نیست و این مهمترین مشکل ذهنی است که در سیاستهای فانی وجود دارد. وقتی تعریف مشخصی از کیفیتبخشی در سخنان وی نیست، با چه ملاک و میزانی باید به داوری برنامههای وی بپردازیم تا بدانیم که آیا این برنامهها، مصداق کیفیتبخشی محسوب میشوند یا خیر؟ عدم وضوح معنای کیفیتبخشی، در برنامههای پیشنهادی وی به مجلس، برای گرفتن رای اعتماد نیز وجود دارد. فانی در آنجا تنها این سخن کلی را درباب کیفیتبخشی بیان داشته است: «ارتقای کیفیت آموزش و پرورش در همه مولفهها و ارکان نظام آموزش و پرورش».
کیفیتبخشی و تعبیرها و تفسیرهای متفاوت
ممکن است که خواننده محترم با خود بگوید چرا مته به خشخاش میگذارید و در معنا و مفهوم کیفیتبخشی گیر میکنید؟ در پاسخ باید گفت وقتی معنا و درک درستی از کیفیتبخشی وجود ندارد، میتوانیم هر کار و سیاستی را انجام دهیم و ذیل کیفیتبخشی تعریف کنیم؛ مثلا ممکن است من شلوغی کلاسها را یکی از نشانههای عدم کیفیت در آموزش و پرورش تلقی کنم؛ لذا وقتی میبینم با سیاستهای جاری آموزش و پرورش، هر روز بر شلوغی کلاسها افزوده میشود، لاجرم، زبان به اعتراض میگشایم و آن را خلاف کیفیتبخشی اعلام میکنم. اما در مقابل، مسئولی از آموزش و پرورش، این شلوغی را برخلاف من، در راستای کیفیتبخشی تلقی میکند. در واقع، با عدم وجود مراد دقیق از معنای کیفیتبخشی، هرکس، بسته به برداشت خود، ممکن است دو عمل دقیقا متضاد را، کیفیتبخشی محسوب کند. بنابراین، ممکن است یک منتقد، بعد از دیدن عملکرد دوساله دکتر فانی، معتقد شود که وی براساس راهبرد اصلی خود، یعنی کیفیتبخشی پیش نرفته است، اما فانی مدعی شود که هر چه در این دوسال انجام داده است، دقیقا در راستای کیفیتبخشی بوده است.
مراد از کیفیتبخشی چیست؟
اگر چه فانی معنای دقیقی از کیفیتبخشی ارایه نمیدهد اما میتوان با توجه به مجموعه سخنان وی، تا اندازهای مراد او را از این واژه دریافت. در دوران سرپرستی فانی و پیش از وزارت است که وی در باشگاه فرهنگیان، در جمع معاونان متوسطه کشور میگوید: «آموزش و پرورش دارای شش رکن معلم، مدیر، محتوا، مقررات، فضا و تجهیزات و بودجه است که در این میان، معلم، نقش اصلی را ایفا میکند و اگر نباشد، آموزش وپرورش تعطیل خواهد شد و هیچ چیز، حتی کتاب درسی نیز نمیتواند خلأ معلم را پرکند.» بر اساس این سخنان، میتوان گفت که حداقل در این شش رکن، آموزش و پرورش باید دارای کیفیت بالاتری شود. وقتی فانی، بهسازی منابع انسانی آموزش و پرورش (Human resourse development) در دو بعد کمی و کیفی به عنوان مهمترین برنامه کاری خود نام میبرد، توقع داریم که نیروی انسانی در این دوسال، هم در بعد کمی و هم کیفی پیشرفت کرده باشد.
کارنامه فانی و کیفیتبخشی عملکرد معلمان
اما آیا نیروی انسانی در این دوسال، از نظر کیفی پیشرفت محسوسی داشته است؟ آیا معلمان ما از نظر دانش و بینش و عملکرد، نسبت به دو سال گذشته، تفاوت محسوسی داشتهاند که ما بتوانیم داوری کنیم که آیا از نظر کیفی، معلمان رشد یافتهاند؟ کاش جناب فانی نشان میدادند چه کارهایی در این زمینه انجام دادهاند. آماری از اقدامات انجام شده در این خصوص، تاکنون منتشر نشده است؛ تنها میدانیم که بنا به گفته معاون پژوهش و برنامهریزی اداره کل آموزش و پرورش سیستانوبلوچستان، تمام دورههای مجازی ضمن خدمت، از فروردین سال ٩٣ لغو شده است. اگر برگزاری دورههای مجازی ضمن خدمت را یکی از راهکارهای ارتقای علمی کارکنان یک سازمان بدانیم، میبینیم که جناب فانی بعد از مدتی کوتاه که بر مسند وزارت نشسته است، این دورهها را لغو کرده است. اگرچه درباره کیفیت برگزار شدن این دورهها حرف و حدیثهای فراوانی مطرح بوده است، اما سوال این است که به فرض درست دانستن این انتقادات، چه راهکارهایی برای رفع آن معایب اندیشیده شده است؟ آیا تنها راهکار عملی، تعطیلی این دورهها بوده است؟ فانی و تیمش در این دوسال، کدام راهکار عملی را برای بالابردن دانش و بینش و عملکرد معلمان برداشتهاند؟ آیا تعطیلی این دورهها، در راستای صرفهجویی در بودجه آموزش و پرورش بوده است؟ البته ممکن است که مسئولان آموزش و پرورش بگویند، با آمدن کتابهای تازه تالیف در سال گذشته و امسال، برای معلمان آن کتابها، کلاسهای ضمن خدمت حضوری برگزار کردهاند. این، البته سخن درستی است، اما برگزاری این کلاسها، چه ربطی به برنامه کیفیتبخشی جناب فانی دارد؟ نه آیا از گذشته، با ورود کتابهای تازه تالیف، کلاسهای ضمن خدمت نیز برای معلمان آن کتابها برگزار میشده است؟ درباب بعد کیفی معلمان و رشد دانش و بینش و عملکردشان، البته میتوان اطلاعات دیگری هم یافت. به گفته جناب فانی، در سال گذشته حدود ٢٦٠٠٠ هزار معلم و امسال حدود ٣٨٠٠٠ هزار معلم باز نشسته شدهاند و این در حالی است که یک نفر هم به مجموعه کارکنان افزوده نشده است. فانی در این باره میگوید: «این کار در حالی صورت میگیرد که تعداد دانشآموزان ما اضافه شده است. همین تعداد دانشآموزی که اضافه شده است، ١٥ هزار نفر نیروی انسانی جدید میخواهد؛ ولی ما با استفاده بهینه از منابع و با افزایش بهرهوری منابع انسانی تلاش کردیم و الحمدلله این تلاش جواب داد.» در واقع مطابق گفته فانی، با اضافه شدن دانشآموزان در سال گذشته، که نیازمند ١٥٠٠٠ نیروی جدید بوده است، نه تنها نیرویی اضافه نشده که در حدود ٦٤٠٠٠ نفر هم بازنشسته شدهاند. در واقع بنابراین سخن، ما برای سال جدید، حدود ٨٠ هزار نیرو در اختیار نخواهیم داشت. خوب آیا واقعا ما ٨٠ هزار نیروی اضافی در آموزش و پرورش داشتهایم که خروج آنها هیچ صدمهای به کیفیت آموزش و پرورش نمیزند؟ خوب است که جواب این سخن را از زبان برخی مسئولان آموزش و پرورش بشنویم. محمد فاضل، مدیرکل دفتر وزارتی و مشاور وزیر، که گویا به طور غیررسمی، سخنگویی وزارت آموزش و پرورش را نیز بر عهده دارد، میگوید: «بارها اعلام شده که از زمان آقای دکتر فانی حتی یک نفر هم استخدام نشده است درحالی که سال گذشته بیش از ٢٥ هزار نفر نیروی بازنشسته داشتیم و حدود ١٥ هزار نیروی جدید هم برای دانشآموزان جدیدالورود نیاز داشتیم؛ یعنی نیاز به ٤٠ هزار نیرو برای سال تحصیلی جدید داشتیم که در قالب طرح ساماندهی تامین نیرو شد.» مطابق با این سخن، در سال تحصیلی گذشته ما نیاز به ٤٠ هزار نیرو داشتهایم، اما این نیاز، با ترفندهایی برطرف شده است. چنان که میبینیم، این تعداد در آموزش و پرورش، مازاد و اضافی نبودهاند، بلکه تیم فانی به طرقی، که بعدا به آنها خواهیم پرداخت، به رفع نیاز به ٤٠ هزار معلم پرداخته است. امسال نیز ٣٨٠٠٠ نفر بازنشسته میشوند و احتمالا تعداد دانشآموزان نیز افزایش پیدا میکند. در واقع در سال تحصیلی جدید، آموزش و پرورش نیاز به بیش از ٨٠ هزار نیرو را با ترفندهایی برطرف خواهد کرد. خوب است ببینیم که این رفع نیاز چگونه صورت گرفته است؟ چنان که فانی در گفتوگو با پایگاه اطلاعرسانی دولت اعلام کرده، سال تحصیلی گذشته ١٨٠ هزار صندلی خالی از مدارس غیردولتی خریداری شده است. البته آمار در این باب هم مختلف است. گاهی سخن از ١٤٠ هزار، گاهی از ١٦٠هزار و گاهی از خرید ٢٠٠ هزار صندلی سخن به میان رفته است. بنابراین یکی از راهکارهای عدم استفاده از ٤٠ هزار نیروی جدید، همین خرید صندلیهای خالی مدارس غیردولتی بوده است. در واقع آموزش و پرورش، تعهدی بر تامین نیروی انسانی این ٢٠٠ هزار دانشآموز نداشته است و مؤسسان این مدارس، در انتخاب معلمان خود مختار بودهاند. مطابق اخبار دریافتی از این مدارس، این مؤسسان، علیالاغلب از نیروی انسانی تازه کار و غیرمتخصص، با حداقل حقوق و بیمه و به صورت نه ماهه استفاده کردهاند. در واقع نیروهایی جذب این مدارس شدهاند که برای به کارگرفته شدن و رفع مشکل بیکاریشان، حاضر شدهاند همه شرایط مالی این مدارس را بپذیرند. خوب سؤال این است که واقعا اینگونه استخدام نیرو را میتوان کیفیتبخشی دانست؟ جالب اینکه در بسیاری از این مدارس، نیروهای انسانی به کارگرفته شده، از اقوام مؤسس هستند که از بد حادثه و به یمن نسبت خانوادگی، به شغل معلمی روی آوردهاند. واقعا اینگونه انتخاب نیرو، بر اساس کدام معیار کیفیتبخشی صورت گرفته و صورت میگیرد؟ کجای این کار نسبتی با تدبیر دارد؟ آیا این کیفیتبخشی است؟ مگر فانی وعده نداده بود که معلمان از نظر کیفی هم پیشرفت خواهند کرد؟ شاید جناب فانی و تیمش بگوید دولت تعهدی به دانشآموزان غیر دولتی ندارد و مرادمان از کیفیتبخشی، بالابردن سطح معلمان مدارس دولتی بوده است؟ آیا چنین سخنی اخلاقی است و حجت شرعی دارد؟فانی معتقد است که «معلم ستون فقرات آموزش و پرورش است.» آیا این اقدام وی، نوعی ضربه زدن به این ستون فقرات محسوب نمیشود؟ اما این همه ماجرا نیست؛ یعنی به غیر از راهکار خرید صندلیهای خالی مدارس غیردولتی و تامین نیروی انسانی مورد نیاز توسط این مدارس، باید راهکار دیگری هم برای عدم نیاز به ٤٠ هزار نیروی انسانی اندیشیده میشد و آن چیزی نبود جز افزایش تراکم کلاسها. شلوغی کلاسها در سال گذشته بیش از پیش به چشم میآمد. قطعا با بازنشستگی بیش از ٣٨٠٠٠ هزار نیرو در سال جدید تحصیلی، باز هم باید شاهد افزایش تراکم کلاسهای درس باشیم. با آنچه نشان دادیم، میتوان ادعا کرد که نهتنها هیچ راهکاری برای افزایش کیفیت نیروی انسانی ارایه نشده که متاسفانه، از کیفیت نیروی انسانی در این دو سال کاسته شده است. با این حال فانی همچنان مدعی است که سیاست اصلیاش کیفیتبخشی است. این سخن، اشکال مبنایی ما را در ابتدای مقاله روشن میسازد که معنا و مراد فانی از کیفیتبخشی معلوم نیست.
تراکم بیش از حد کلاسها
به بعد کمی بپردازیم. مراد فانی از کیفیتبخشی در بعد کمی معلمان چیست؟ آنچه در بادی نظر و قبل از دقت در سخنان فانی به ذهن میآید، این است که بنابر سیاست کیفیتبخشی فانی، در بعد کمی نیروی انسانی، در یک مدت زمانی مشخص، تعداد دانشآموزان کلاسها کمتر میشود، تعداد مشاوران مدارس افزایش مییاید و دانشآموزان را، هم در مسائل تحصیلی و هم در مسائل روانی- شخصیتی، بهتر راهنمایی میکنند و کمبود برخی معلمان در بعضی از دروس و پایهها کاهش مییابد. اما آنچه در عمل و بعد از این دو سال دیده میشود، چیست؟ آنچه در عمل دیده میشود کلاسهای شلوغی است که نسبت به دو سال پیش، شلوغتر هم شدهاند. وجود کلاسهایی بالای ٤٠ نفر در همه پایهها، شاهدی بر این مدعاست. دکتر فانی و تیمش چه اقدامی در پایین آوردن تراکم کلاسها داشتهاند؟ نه آیا کاهش تراکم دانشآموز در کلاس، سبب کیفیت سطح کلاسها میشود؟ نه آیا کاهش دانشآموزان، خشونتهای لفظی و بدنی را که هر روز در مدارس، به علل و عوامل مختلف اجتماعی و فرهنگی در جامعه، گسترش یافته است، کمتر میکند؟ نه آیا بهکرات، اخبار درگیری معلم و دانشآموز، معلم و ولی دانشآموز و خود دانشآموزان را با یکدیگر میشنویم؟ کاش دکتر فانی در دفاع از عملکرد کارنامه دوسالهاش، گزارشی از اقداماتش را در این خصوص بیان میفرمود تا متوجه شویم که چه اقدام عملیای در جنبه کمی نیروی انسانی انجام داده است. آیا اصلا مسأله خشونت در مدارس، که به صورت کودکآزاری و معلمآزاری نمود و بروز دارد و مساله تراکم و شلوغی کلاسها، جزو آن ٧٥٠ چالشی که ایشان و تیمشان احصا کردهاند، بوده است؟
کمبود مشاور در مدارس
بنا بر آمار موجود، در سال گذشته تنها ١٨٥٠٠ نفر نیروی مشاور، آن هم فقط در مدارس متوسطه نوبت دوم وجود داشته است که از این تعداد، بسیاری تخصصی در این کار ندارند. آنهایی هم که در این رشته تحصیل کردهاند، به علت تراکم زیاد دانشآموز، در عمل، تنها میتوانند به تشکیل پرونده اقدام کنند و چندان نقشی در هدایت دانشآموز، به خصوص دانشآموزانی که در معرض آسیبهای اجتماعیاند، ندارند. بگذریم از اینکه در بسیاری از مدارس، اصولا مدیر و معاون درک درستی نسبت به نقش مشاور ندارند و در نهایت، از او به عنوان یک نیروی اجرایی، در کمک به معاونان مدرسه استفاده میکنند. جالب اینکه تا آنجا که مشاهدات اینجانب نشان داده است، برخی از این مشاوران خود مشوق و مجری خشونت و تنبیه بدنی در مدارسند و هیچ ابایی و خجلتی از انجام آن ندارند.
بررسی حادثه تلخ و غمبار و بهتآور معلم بروجردی در سال گذشته به دست شاگردش، میتواند در این موضوع به ما کمک کند. مطابق گزارش برخی از نزدیکان مرحوم خشخاشی، مدرسهای که دانشآموز خاطی در آن مرتکب قتل شده، در حدود ٥٠٠ دانشآموز داشته است و هر کلاس به طور متوسط، بین ٣٥ تا٤٠ دانشآموز را در خود جای داده بوده است. در این مدرسه ٥٠٠ دانشآموزی، یک مشاور وجود داشته، که تنها چهار روز در هفته در مدرسه حضور پیدا میکرده است. مطابق این گزارش، دانشآموز خاطی، سابقه درگیریهایی متعدد در مدرسه و خارج از مدرسه را داشته است. ارعاب و سرقت نیز در سوابق او ذکر شده است. حال سوال این است که مدرسه چه اقدامی برای رفع مشکلات چنین دانشآموزی، که در معرض خطرات و آسیبهای متعدد اجتماعی است، برداشته است؟ اصلا مشاور مدرسه وقت آن را داشته است که به چنین دانشآموزانی بپردازد؟ آیا تعداد دانشآموزان واقعا چنین امکان و مجالی را برای او فراهم میآورد؟ دردناک این است که شرایطی که در مدرسه مرحوم خشخاشی وجود داشته، امروز در بسیاری از مدارس دولتی کشور هم به چشم میخورد: تراکم بالای دانشآموزان و عدم وجود مشاور و نیروی متخصص در مدرسه. در کنار اینها، تعدد مدارس چندگانه هم مشکلات دیگری را پدید آورده است. در میان مدارس رنگارنگ و متعددی که در کشور وجود دارند، سهم مدارس دولتیای که پول نمیگیرند یا نسبت به مدارس دیگر، پول ناچیزی دریافت میکنند، دانشآموزانی هستند که از نظر درسی نسبت به مدارس دیگر ضعیفترند؛ چرا که در آنها گزینشی وجود ندارد. مدارس نمونه دولتی، شاهد، هیاتامنایی، غیردولتی و سمپاد، هرکدام فیلترهایی برای غربال دانشآموزان خود دارند و معمولا آنها که از همهجا رانده و ماندهاند یا تمکن مالی ندارند، به مدارس دولتی روی میآورند. این دانشآموزان، معمولا در معرض آسیبهای جدی عاطفی و خانوادگی و سایر آسیبها هم هستند. بنا بر آنچه آورده شد، سیاستهای جناب فانی در بعد کمی نیروی انسانی نیز مبتنی بر راهبرد کیفیتبخشی نبوده است. فانی در گفتوگویش با پایگاه اطلاعرسانی دولت سخنان پیشینش را تکرار میکند: «اعتقاد داریم که نیروی انسانی هم به لحاظ کمی باید ساماندهی شود و هم به لحاظ کیفی باید ارتقا پیدا کند، اطلاعاتش بهروز شود و توان پاسخگوییاش به نیاز دانشآموز افزایش پیدا کند.» میشود از جناب فانی پرسید در این دو سال کدام راهکار را برای برآورده شدن این اعتقاداتتان انجام دادهاید؟ چنان که نشان دادیم، آنچه فانی و تیمش انجام داده نهتنها افزایش کیفیت را نشان نمیدهد که متاسفانه نشانه نزول شاخصهای کیفیت است. با آنچه فانی در این باب میگوید، میتوان گفت که کیفیتبخشی در قاموس وی، مترادف با صرفهجویی است. به این جملات دقت کنید: «یکی از برنامههایی که دنبال کردیم این بود که با صرفهجویی در آموزش و پرورش حقوق همکاران را بهتدریج ترمیم کنیم. ساماندهی نیروی انسانی که سال ٩٣ انجام شد برای ما هزار میلیارد تومان صرفهجویی داشت و این هزار میلیارد تومان به خزانه دولت برگشت داده نشد. البته در داخل وزارتخانه صرف فعالیتهای دیگر شده است.» اجرای سیاستهای تیم فانی به گفته فانی هزار میلیارد تومان صرفهجویی برای آموزش و پرورش داشته است. گویی که صرف صرفهجویی را میتوان کیفیتبخشی نام نهاد. چه کسی گفته صرفهجویی برابر است با کیفیتبخشی؟ بسیار پیش میآید که صرفهجویی نهتنها باعث کیفیتبخشی نمیشود، که کیفیت را نیز کاهش میدهد. فرض کنید دکتر به من توصیه کرده است که به خاطر سلامت جسمانی و روانی و رفع بیماری خود، مقدار مشخص و معینی از پروتیینها و مواد غذایی و ویتامینها را مصرف کنم. این کار البته مستلزم هزینه بیشتری است. اگر من بخواهم به بهانه صرفهجویی، از این مواد توصیهشده توسط دکتر، چشم بپوشم نه تنها بیماری روانی و جسمانی من بهبود نمییابد که چه بسا بدتر هم خواهد شد. آنچه فانی و تیمش به اسم کیفیتبخشی انجام میدهند، دقیقا مترادف با صرفهجویی است که البته به افت کیفیت در آموزش و پرورش هم منجر خواهد شد.
البته درباره صحت این عدد ١٠٠٠ میلیارد صرفهجویی، هم میتوان سخن فراوان گفت و از نحوه محاسبه آن پرسید. مثلا فانی میگوید که مبلغی از این صرفهجویی، صرف افزایش ٢٠ درصدی فوقالعاده شغل معلمان ابتدایی از دی ماه سال گذشته شده است. اگر فرض کنیم ٣٨٠٠٠٠ هزار معلم ابتدایی که در سال گذشته کمتر از این هم بودند، میانگین ١٠٠ هزار تومان ماهانه به حقوقشان اضافه شده باشد، در این صورت مبلغی که در این افزایش هزینه شده، کمتراز ١٢٠ میلیاردتومان است؛ مابقی این ١٠٠٠ میلیارد، که جناب فانی مدعی صرفهجویی در آن هستند چه شده است؟ اگر واقعا این مبلغ صرفهجویی شده، چرا احکام معلمان ابتدایی را از مهرماه صادر نکردند؟ اصلا چرا اجرای فوقالعاده شغل معلمان را که در دستگاههای دولتی دیگر، مطابق آییننامه اجرا میشد در مورد معلمان اجرا نکردند؟ حق این است که مبلغ ١٠٠٠ میلیارد احتمالا اغراق است. به گفتههای محمد بطحایی، معاون پشتیبانی فانی توجه کنید، وی در فروردین ماه امسال میگوید: «٣١٠ میلیارد تومان از مطالبات سال ٩٣ فرهنگیان شامل حق التدریس معلمان، اضافه کاری کارکنان، حقوق معوقه نیروهای قراردادی و سرباز معلم و حقالزحمه برگزاری امتحانات معلمان پرداخت میشود. این مطالبات از محل اعتبارات سال ٩٤ تامین شده است و به حساب فرهنگیان واریز میشود.»
چنان که میبینیم، طبق گفته بطحایی، ٣١٠ میلیارد از اعتبارات سال ٩٤، صرف پرداخت بدهیهای سال گذشته شده است. اگر بیش از ١٠٠٠ میلیارد صرفهجویی سال گذشته، آنچنان که فانی گفته است، درست بود، چه دلیلی داشت این پرداخت از اعتبارات سال ٩٤ صورت گیرد؟ موضوع به اینجا ختم نمیشود. مدیر عامل بیمه آتیهسازان حافظ از ١٣٠ میلیارد بدهی آموزش وپرورش به این بیمه سخن میگوید. وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه سال گذشته عنوان شده بود بیمه آتیهسازان ارایه خدمت به فرهنگیان را به دلیل عدم پرداخت مطالبات متوقف میکند، میگوید: «این اقدام به صلاح نبود زیرا حق بیمه از حقوق فرهنگیان کسر میشود و به این نتیجه رسیدیم بیمه شده را محروم نکنیم زیرا موضوع فرهنگیان از موضوع وزارتخانه جداست و سهم وزارتخانه پرداخت نشده که البته وعده دادهاند آن را تا پایان هفته بپردازند.» البته گویا هنوز این وعده محقق نشده است و آموزش و پرورش همچنان به بیمه آتیهسازان حافظ بدهکار است. اگر سال گذشته بیش از ١٠٠٠ میلیارد صرفهجویی بوده چرا سهم این بیمه که خدمات ضعیفی را نیز ارایه میدهد، پرداخت نمیشود؟
به هرحال مطابق آنچه گفته شد معنای کیفیتبخشی به طور دقیق در قاموس علیاصغر فانی مشخص نیست و اگر هم مشخص باشد معنایی جز صرفهجویی ندارد. البته در این باب و سیاستهای پنجگانه مبتنی بر این راهبرد بیش از اینها میتوان نوشت.
منبع:روزنامه اعتماد