جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

مسیر سپری نشده، از تصویب تا بهانه برای تاسیس نکردن

آیا دفاتر محیط زیست و توسعه پایدار در وزارتخانه ها تاسیس می شود؟!

کد خبر: ۱۰۰۳۲۵
آیا دفاتر محیط زیست و توسعه پایدار در وزارتخانه ها تاسیس می شود؟!

بعد از سپری شدن 6 برنامه 5 ساله توسعه، بعد از انقلاب و چندین برنامه توسعه در قبل از انقلاب، کارشناسان معتقدند تعریف ما از توسعه تعریف درستی نبوده است و نتوانسته ایم توسعه را با ظرفیت های طبیعی، فرهنگی و تاریخی و داشته های بومی خود در کشور پیاده کنیم. البته در کشورهای توسعه یافته نیز وقتی متوجه تخریب شدید محیط زیست ومنابع طبیعی تحت تاثیر فرایند توسعه شدند، فهم از توسعه دچار تغییر شد و مفهومی نو با عنوان توسعه پایدار وارد ادبیات توسعه و برنامه ریزی توسعه شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، با وجود اینکه در کشورمان واژه توسعه پایدار بسامد کمی نداشته است، آنچه مبرهن به نظر می آید غربت توسعه پایدار در نظام برنامه ریزی و اجرایی کشور است. اثبات کننده این ادعا لزومی به استنادات پنهان و پوشیده ندارد. مروری بر وضعیت نابسامان منابع طبیعی آب و خاک، جنگلها و در کل محیط زیست کشور نشان از رویکرد ناصحیح به مقوله توسعه و غفلت بزرگ در مدیریت منابع طبیعی آب و خاک دارد. دولت یازدهم قبل از روی کارآمدن با نقد وضعیت اسف بار محیط زیست در سطح کلان و مصداقا موضوعی مثل احیای دریاچه ارومیه را جزو شعارهای اصلی خود قرار دارد و از پاسداری محیط زیست کشور در صورت پیروزی خبر داد.

درست چند ماه بعد از روی کار آمدن کابینه تدبیر و امید در آبان ماه 92 و بعد از بازگشایی مجدد جلسات شورای عالی محیط زیست در دومین جلسه این شورا مقرر شده تا در همه وزارتخانه ها دفتری تحت عنوان دفتر محیط زیست تشکیل شود که پیگیر ضوابط و استانداردهای محیط زیست باشد.

این تصمیم، تصمیم بسیار مهمی بود از این جهت که تاسیس چنین دفتری در درون هر وزارتخانه، علاوه بر نزدیک کردن سازمان حفاظت از محیط زیست به تمامی وزارتخانه ها و وجود نماینده ای از محیط زیست در آن علاوه بر کاستن از روند بوروکراتیک بین وزارت خانه ها، ناظر و مشاور زیست محیطی را در اختیار وزارتخانه ها قرار می دهد تا شاید به واسطه آن به مقوله توسعه پایدار و محیط زیست نگاه جدی تر و عملی تری شود.

در نگاه اول چنین به نظر می آید وجود این دفتر می تواند به مثابه بازویی بازدارنده در مقابل برنامه ها و طرح های توسعه ای افسارگسیخته و مقطعی در وزارتخانه ها عمل کرده و از طرف دیگر رابط بی واسطه وزارتخانه ها با سازمان محیط زیستی شود که وظیفه حفاظت از محیط زیست کشور را بر عهده دارد.

شاید اگر این رویکرد و این دفاتر از سالهای گذشته وجود داشت و به وظیفه تعریف شده اش عمل می کرد، شاهد آزادسازی فاضلاب کارخانجات در رودخانه ها و تالاب هایی که دیگر اکنون از نفس افتاده اند نبودیم. اگر این دفاتر بودند شاهد توسعه بی رویه کشاورزی و یا عدم تناسب کشت با شرایط منطقه ای در مناطقی که از لحاظ آب و خاک توان این توسعه را نداشتند، نبودیم و احداث سدهایی که اکنون بسیاری معاقد به تعطیل کردن آنها هستند، نمی بودیم. شاید و شاید های فراوانی که گفتن و شنیدن آن جز حسرت دستاوردی برای ما نخواهد داشت. جز اینکه با نگاه به افق پیش رو از کاستی ها و اشتباهات گذشته عبرت گیریم.

بعد از تصویب تاسیس دفاتر محیط زیست و توسعه پایدار در وزارتخانه ها که با حضور رئیس جمهور در اولین سال استقرار دولت تدبیر و امید انجام گرفت و بعد از مطرح شدن این موضوع که هنوز به شکل جدی وزارتخانه ها این دفتر را در ساختار خود تعریف نکرده اند، از پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران پیگیر این موضوع در برخی وزارتخانه ها شدیم.

مهندس محمود حجتی وزیر جهاد کشاورزی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، در پاسخ به سوالی مبنی بر تشکیل دفتر توسعه پایدار و محیط زیست در وزارت جهاد کشاورزی اظهار کرد: دفتر محیط زیست و سلامت در وزارت جهاد کشاورزی تاسیس شده است.

وزارت جهاد کشاورزی به خاطر حوزه تحت پوشش خود یکی از مهمترین وزارتخانه هایی است که عدم رویکرد توسعه پایدار و نگاه زیست محیطی آن در سالهای گذشته یکی از بزرگترین آسیب ها را به منابع آب و خاک وارد کرده است. این وزارتخانه دارای دفتر توسعه پایدار و سلامت است و باید ببینیم که در ساختار این وزارتخانه تا چه حدی توان لازم برای تاثیرگذاری را دار است.

دومین وزارتخانه ای که در مورد تاسیس دفتر توسعه پایدار به پرسش جماران پاسخ داد وزارت راه و شهرسازی بود؛ عباس آخوندی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در پاسخ به سوالی درباره اقدامات وزارت راه و شهرسازی برای تشکیل دفتر توسعه پایدار و محیط زیست در این وزارتخانه، اظهار کرد: شورای عالی شهرسازی در وزارت مسکن رویکرد زیست محیطی دارد و با وجود این شورا نیازی به تشکیل دفتر محیط زیست و توسعه پایدار در وزارتخانه نیست.

البته گفتنی است، رییس سازمان حفاظت از محیط زیست در دیدار مشترک با وزیر راه و شهرسازی که چندی پیش برگزار شد با ابراز خرسندی از رویکرد شورای عالی شهرسازی و اولویت دهی این شورا به توسعه پایدار شهری و کاهش آسیب ها و تهدیدهای محیط زیست به واسطه شهرسازی و توسعه شهرها، گفته بود: اینکه زیر مجموعه های وزارت راه و شهرسازی از جمله سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان هواشناسی به طور کلی در تلاش هستند از طریق افزایش تعامل با محیط زیست، در راستای توسعه پایدار گام بردارند، نویدبخش رفع بسیاری از چالش ها در حوزه های مشترک است.

وزارت ورزش و جوانان نیز بعد از مصوبه شورای عالی محیط زیست نسبت به تاسیس این دفتر اقدام کرده و بعضا فعالیت ها و تحرک نسبتا خوبی را در این راستا نشان داده است.

یکی از فعالین محیط زیست کشور در همایش بحران آب که ماه گذشته در تهران برگزار شد مدعی شده بود جز چند وزارتخانه، وزارتخانه های مهم دیگر نسبت به تاسیس این دفتر اقدام نکرده اند و ریشه مشکل را عدم تخصیص اعتبار و بودجه برای تاسیس این دفتر از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور دانسته بود.

خبرنگار جماران در گفتگویی با محمدباقر نوبخت این موضوع را با وی مطرح کرد. رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی درپاسخ به این سوال که آیا در وزارتخانه های مختلف ردیف بودجه ای برای تاسیس دفتر محیط زیست و توسعه پایدار اختصاص داده شده است یا خیر؟ گفت: ما مشکلی برای پرداخت بودجه برای این دفاتر نداریم و همه باید در کنار برنامه وزارت خانه متبوع خود، در فعالیت های زیست محیطی نیز مشارکت داشته باشند.

نوبخت تاکید کرد: خود ما در سازمان مدیریت و برنامه ریزی دفتری خاص برای محیط زیست اختصاص داده ایم.

حال که سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور هیچ مشکلی برای تامین اعتبار تاسیس دفتر توسعه پایدار و محیط زیست ندارد، از سایر وزارتخانه هایی که فاقد دفتر توسعه و محیط زیست هستند، به خصوص وزارتخانه های مهم و پایه ای چون وزارت علوم و آموزش پرورش، نفت، صنایع و معادن و .... انتظار می رود در اولین فرصت با عمل به مصوبه شورای عالی محیط زیست جبران این اقدام ضروری و به تاخیر افتاده را بکنند و از سازمان حفاظت از محیط زیست نیز این انتظار می رود بدون مساحمه ای پیگیر تاسیس این دفتر در وزارتخانه ها باشند. همانا عرصه حفاظت از محیط زیست عرصه ای وسیع است که بعضا از درون وزارتخانه ها شروع و تا دورترین مناطق حفاظت شده در کشور تسری می یابد.

گزارش: حسن مخترع

انتهای پیام

دیدگاه شما