نشست پایانی همایش سلامت روان و رسانه برگزار شد. به گزارش خبرنگار جی پلاس، همایش سلامت روان و رسانه، روز چهارشنبه با گفتگوی صاحب نظران با موضوع ادبیات و رسانه های نوشتاری به پایان رسید. کتاب رسانه رهایی بخش است علی اصغر سید آبادی شاعر و نویسنده کودک، گفت: کودک ما امروز رسانهای است، رسانه هم به او توانایی میدهد و هم پیامدهایی دارد. رسانه هایی نظیر ماهواره، گوشی هوشمند و شبکه های اجتماعی، از نظر میزان مصرف وقت زیادی میگیرند و در بخش اثرگذاری روی پوشش، حرف زدن و علائق فردی کودک اثر میگذارند. وی به پژوهش ها در مصرف کالا و خدمات فرهنگی اشاره کرد و افزود: بیشترین کالای فرهنگی مورد استفاده در جامعه ما اسباب بازی است که در سال های گذشته عروسک و در ماه های اخیر تفنگ بوده است. علت آن هم این است که در بازی ها میبینیم بچه ها بازی هایى انجام می دهند که در آن از اسلحه کشیدن و کشتن صحبت می شود. این نشان می دهد رسانه های جدید کودکان را اسیر می کنند زیرا بچه ها منفعل هستند و خود را به رسانه می سپارند، در این شرایط شاید احتمال تعامل وجود داشته باشد اما امکان آن صفر است. سید آبادی کتاب را رسانه رهایی بخش خواند و گفت: یک فیلم هر مصداقی که نویسنده یا کارگردان می خواهد را نشان می دهد اما در کتاب خانواده می تواند خودش مصداق های مطابق با فرهنگ خود را به کودک نشان بدهد. یکی از امکانهایی که کتاب فراهم می کند مقایسه تئوری ذهنی با دنیای فعلی است، کتاب مفاهیم را ارائه میکند تا کودک درباره آن تصمیم بگیرد. در کتاب شما خود را جای دیگری میگذارید، این خود را به جای دیگری گذاشتن قدرت همدلی را افزایش می دهد. محتوای کتاب می تواند آرامش، ثبات، همدلی و اندیشه با خود بیاورد. وی هر کسی که شرایط خواندن را فراهم میکند شریک خواندن دانست و افزود: مادری که کتاب می خواند، نویسنده ای که آثارش را با آوا ارائه می دهد، حتی مسئول کتابخانه و کتاب فروشی می تواند در خواندن مشارکت کند. نوع خواندن، لحن بیان، سکوت و مکث، همه می توانند درک دیگری از متن ارائه بدهند. به یاد داشته باشید کودک شما با لوازم دیجیتال در جمع هم تنهاست، اگر برایتان سلامت روان مهم است، بچه ها را صدا کنید و برای آنها کتاب بخوانید این آخرین راهکار شماست. همانندی کودک و قهرمان داستان به درک موقعیت اجتماعی کمک می کند. شکوه حاجى نصرالله، کارشناس شورای کتاب کودک با اشاره به این که ادبیات شفاهی لبریز از هرچیزی است که پیرامون انسان وجود دارد، گفت: پیچیدگی اسطوره سازی از قصه های پریان می آید. اساطیر جلوه ای از کمبودهای کودک شده اند و به همین دلیل هر تصویر تخیلی در قصه های پریانی قابل باور است. این تصاویر کارایی ذهن را شکل و کودک را به کشف هویت سوق می دهد. وی ادامه داد: در قصه های پریان مخاطب پیام های پنهان را درک می کند، تخلیه هیجانی، کسب تجربه و مهارت حل مشکلات از دستاوردهای مطالعه یا شنیدن قصه های پریانی است. کودک در دوران رشد مشکلاتی دارد که قصه های پریان به حل آن کمک می کنند، هراس، خشم، اندوه و گرایش های متضاد از موارد هستند که افسانه می تواند آن را در روح کودک منظم کند. حاجی نصرالله، افزود: کودکان همانندى خود با قصه را درک میکنند این همانندی به کودکان آسیب دیده نیز کمک می کند. قصههای پریانی به کودک امید میدهد، زیرا شخصیت خوب یا بد هر دو سرنوشت سزاوار خود را پیدا میکنند. قصه می تواند یکی از ابزارهای درمان گران برای درمان بیماری های جدی و مزمن باشد. قصه هایی که به زندگی کودک نزدیک است می تواند تسلی بخش، آرامش دهنده و رها کننده از ناامیدی باشد. ادبیات عصای دست ما برای برقراری ارتباط با کودک و نوجوان است دکتر زهرا موسوی، روانپزشک و درمانگر کودکان، با اشاره به شکل گرفتن انسان در وجود مادر گفت: انسان از زمانی که یک سلول است، تعامل با محیط را آغاز کرده است و تا زمانی که بهعنوان فرد رشد یافته شناخته می شود تعاملات گوناگونی با محیط دارد. این ارتباط زمانی مهم می شود که بدانیم اگر یک مادر قوی باشد، میتواند نسلی رشد یافته تربیت کند. وی مشکلات زندگی را به زمان و مکان محدود ندانست و ادامه داد: هر انسان باید از ناکامی هایی عبور کند و به هدف خود برسد، داستانها میتوانند برای از میان برداشتن این مشکلات راه حلی ارائه بدهند و به درک موقعیت کمک کنند. مثلا در نظر بگیریم، از روز نخست تولد لالایی های مادرانه می تواند به کودک امنیت بدهد. موسوی گفت: امروز نسل پدران و مادران برای فرزندان خود وقت ندارند اما صرف زمان خاص برای کودک بسیار مهم است، باید با او حرف زد و بازی کرد. من همیشه فرصت تعامل با کودک را تا ۱۱ سالگی می دانم زیرا وقتی نوجوان شود و این رابطه برقرار نشده باشد، دیگر نمی توانید ارتباط درستی با فرزندتان داشته باشید. فشارهای گروههای اجتماعی بر نوجوان بسیار تاثیرگذار هستند بنابراین باید در زمان مناسب اطلاعات درست را به کودکان بدهیم. رسانه همه جا با یک چوب دست سلامت روان بچه های ما را تهدید می کند و غفلت می تواند به کودک آسیب بزند، در این شرایط ادبیات عصای دست ماست و می تواند فضاهای خالی ذهن بچه ها را پرکند. کودکان ما به رسانه ها سپرده شده اند! معصومه انصاریان، نویسنده حوزه کودک، با در نظر گرفتن ویژگی های خانواده قدیمی گفت: خانه های ما در قدیم حریم داشت، امروز چهارراه حوادث است. شبکه های تلویزیونی با خود درد و جنگ و قحطی را به خانه ها می آورد و به کودک نشان می دهد. خانواده ها امروز تعادل خود را از دست داده اند، نشانه اش هم این است که زمانی به استفاده بیش از اندازه شبکه های اجتماعی توسط کودک اعتراض میکنند که موجب افت درسی فرزندشان شود. وی افزود: ما بچه ها را درک نمی کنیم آن ها را به دست رسانه سپرده ایم، بعضی والدین بچه ها را در سنین پایین از ناهنجاری دور نگه می دارند و بچه ها وقتی بزرگ می شوند توانایی مقابله با مشکلات را ندارند. این کار هم غلط است زیرا ما وظیفه داریم آنها را برای روبرو شدن با بدی و زشتی آماده کنیم. همانطور که کودک را برای زبان و ورزش به کلاس می فرستیم، برای توانایی های فردی او نیز باید شرایط پیشرفت را فراهم کنیم. انصاریان افزود: یکی از آسیب های اجتماعی فضای مجازی این است که کودکان را منفعل می کند اما کتاب می تواند با این انفعال مقابله کند. کودک خیال پرواز است و داستان اجازه میدهد تخیل او پرواز کند و عینیت و شخصیت پیدا کند. کودک با قهرمان داستان همذات پنداری می کند و با افق های تازه روبرو می شود، کتاب به او مهارت می دهد و زندگی او را دگرگون می کند. کتاب درمانی مهارت های اجتماعی کودک را تقویت می کند مهدی یوسفی نویسنده و منتقد ادبیات کودک، در توضیح کتای درمانی گفت: در کتاب درمانی تلاش می شود، بیمار مشکل را بفهمد و بتواند درباره آن حرف بزند و شیوه های مبارزه را یاد بگیرد و بتواند وقتی در دو راهی قرار می گیرد، بتواند تصمیم گیری کند. وی روش های کتاب درمانی را اینگونه نام برد: ۳ روش در کتاب درمانى داریم، نقش هم خوان، تراپیست و بحث گروهی. یوسفی به اشتباهات معمول درباره کتاب اشاره کرد و افزود: در ذهن عامه مردم این نکته که کتاب پیام مستقیم دارد تثبیت شده اما موارد زیادی هستند که در درک کتاب اثر گذارند و به طور مستقیم کودک را درگیر نمی کنند. کودکان ما از کتاب متنفر هستند و با آن مقابله میکنند ما باید این نگرش را در کودکان از بین ببریم. قصه گویی می تواند جایگزین شبکه اجتماعی شود مصطفی رحماندوست، استاد زبان و ادبیات فارسی، شهرزاد قصه گو را بزرگترین روان درمانگر دانست و گفت: او مشکلات روانی پادشاه را با قصه درمان کرد. ما برای پیدا کردن دانش به سراغ منابع دیگر می رویم اما بهتر است به ادبیات خودمان هم توجه کنیم. وی افزود: سلامت روان از خانه سرچشمه می گیرد، اگر شخص از خانه آسیب ببیند هم به همان پناه می برد، خواندن کتاب در خانه، بهترین شیوه آرام بخشی برای خانواده است. پدر و مادرهای ما زمانی از فرزندان شان جدا افتادند که ترانه های نوازشی را فراموش کردند. قصه گویی خود درمانگر و امنیت بخش است. رحماندوست قصه گویی را راه حل استفاده از بازی ها و شبکه های اجتماعی الکترونیکی دانست و گفت: اگر به کودک بگویید چند دقیقه استفاده کن و کنار بگذار، نتیجه نمی دهد اما بهترین راه ایجاد یک جایگزین درست است. ادبیات کلاسیک ما روی روان فرد اثر می گذارد، آرامشی که از ادبیات به دست می آید از هیچ راه دیگری به دست نمی آید.
در همایش سلامت روان و رسانه مطرح شد؛
ادبیات می تواند جامعه را از فضای مجازی نجات بدهد
کد خبر:
۵۴۱۱۱۹