جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

جی پلاس پاسخ می‌دهد:

روضه و روضه‌خوانی چیست؟

کد خبر: ۵۱۴۲۲۵

در روضه خوانی، اشعاری برگرفته از وقایع قیام عاشورا در قالب موسیقی دستگاهی ایران اجرا می شد که از لحاظ شکل (فرم)، ریتمی آزاد داشته و بیشترین شباهت را به آواز سنتی امروزی دارد. روضه و روضه خوانى، به معناى ذکر مصیبت‏ سید الشهدا (ع) است. از بهترین روضه خوانان سید الشهدا (ع) که مقتل را بسیار صحیح می‌خواند، می توان به سید محمد کوثری زاده اشاره کرد؛ همان یار پیر جماران، همان غلام امام حسین(ع). به گزارش خبرنگار جی پلاس، روضه و روضه خوانی را می توان به صورت مختصر بیان کرد: روضه خوانی چیست؟ روضه و روضه خوانى به معناى ذکر مصیبت‏ سید الشهدا (ع) است که امامان بر آن تاکید داشته و آن را یکى از عوامل زنده نگه داشتن نهضت‏ حسینى و پیوند روحى و عاطفى شیعه با اولیاء دین و هم چنین نشانه عشق به آنان دانسته اند. نه تنها روضه سازندگی هاى تربیتى برای فرد سوگوار دارد بلکه اجر و پاداش الهى در آخرت و بهره ‏مندى از شفاعت ابا عبد الله الحسین (ع) را نیز خواهد داشت. معناى روضه در اصل، «باغ و بوستان» است. اما سبب شهرت مرثیه خوانى به‏ «روضه‏» آن‏ است که مرثیه خوانان در گذشته، حوادث کربلا را از روى کتابى به نام‏ «روضه الشهداء» می خواندند که تالیف ملا حسین کاشفى است که شهید مطهری در پاسخ به ابهامات و شبهه های آن کتاب حماسه حسینی را نوشت. شکل روضه در موسیقی روضه خوانی شکلی از موسیقی مذهبی است که با وفاداری به دستاوردهای موسیقی دستگاهی ایران و با توجه به مضامین عاشورایی شکل گرفت. وظیفه روضه خوان تنها این نبود که مخاطبان را محزون و گریان کند بلکه روضه خوان سعی می کرد با بیان پندهای واقعه عاشورا، راه سعادت در زندگی را به عزاداران بشناساند. روضه خوان ها دستگاه هایی را برای روضه انتخاب می کردند که از لحاظ فواصل و فراز و فرودها در کنار حزن و اندوه، شنونده را به تفکر وا دارد. در بیشتر موارد روضه خوان ها، روضه ها را در قالب های ویژه ای اجرا می کردند؛ آوازهای «دشتی» و «ابوعطا» و دستگاه های «شور» و «نوا» از همه مرسوم تر بود. شاید سبب زوال امروز این شکل از موسیقی مذهبی، دور شدن روضه خوان ها از موسیقی دستگاهی و نداشتن اشراف کامل به آن است و هر روز بیشتر و بیشتر «مداحی مردم پسند» رواج پیدا می کند. و اما سید محمد کوثری زاده؛ غلام امام حسین(ع) و یار پیر جماران او از ۱۸ سالگی وارد جرگه مداحان امام حسین (ع) شد. پدرش سید علی اکبر کوثری زاده‌ هم از خطیبان توانا و مورد احترام اهل قم بود. سید محمد جوان، طلبه حوزه علمیه بود و در روضه خوانی‌ اش از مقاتل صحیح و روایات معتبر استفاده می کرد. «صدایش با دستگاه امام حسین(ع) عجین بود. وقتی روضه می‌خواند گویا در و دیوار هم می گریست. ساده می گفت اما همین سادگی چون از دل برآمده بود، به دل می نشست. ( نقل قول از: حجت‌الاسلام سید محمد چهل‌اخترانی، رئیس شورای هیئات مذهبی قم و مسئول هیئت چهل اختران، خبرگزاری مهر ) امام(ره) با روضه‌ خوانی ایشان عاشورا را سپری می کرد. «بسیار مقتل را صحیح می‌خواند. خواب تعریف نمی کرد یا داستان. در روضه خوانی تبحر خاص خودش را داشت ولی به این تبحر خود فخرفروشی نمی کرد. از خدمت در دستگاه امام حسین (ع) نه آب و نان می خواست نه حتی آبرویش را. عشق حسین(ع) از تمام خواستنی های دو عالم برایش خواستنی تر بود. مردم ایران، مرحوم کوثری را با یک عبارت به یاد می‌آورند؛ همان عبارت معروف یا رحمه ا... الواسعه، یا باب‌ النجاه الامه، یا مظلوم، یا ابا عبدالله. شاید بزرگترها این زمزمه همیشگی اش را هنوز به یاد داشته باشند: «در اینجا انتسابم با حسین است/ در آنجا هم حسابم با حسین است کجا ارباب ما فردا گذارد / غلام او در آتش پاگذارد»

انتهای پیام

دیدگاه شما