جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

حرف های منتشر نشده از کیارستمی: دوست دارم فیلم نسل های جدید را تماشا کنم

جی پلاس/ وقتی سینمای جهان طعم مرگ را چشید!

کد خبر: ۵۴۶۵۶۰
جی پلاس/ وقتی سینمای جهان طعم مرگ را چشید!

دی ماه ۱۳۹۴ بود که به نمایشگاه کیارستمی رفتم و همچون طفلی خجل زده از او خواستم که باز هم برای مردم فیلم بسازد و او گفت: "من اگر بتوانم می سازم البته دوست دارم نسل های جدید فیلم بسازند و من تماشا کنم." به گزارش سرویس فرهنگ و هنر جی پلاس؛ چنان سریع رفت که نتوانست به دیدن فیلم های نسل های بعدی سینما بنشیند.... چند روزی بود که از تولد کیارستمی می گذشت و نگرانی ها از وضعیت جسمانی وی کاهش یافته بود. این روزهای گرم تابستان و فراموش نشدن طعم گیلاس برای اهالی هنر خاطره ای ناخوش به جای گذاشت. عباس کیارستمی از دسته و گروه خاصی نبود لذا نمی توان در تعریفی گفت که کیارستمی از آن دسته فیلمسازان است که... یا از ان دسته فیلمسازان نیست... کیارستمی مولفی بود که بر سینمای جهان تاثیر گذاشت و سینمای ایران را ارتقا بخشید. نه فقط سینما بلکه هنر به مثابه ی آنچه هنرمند آن را شکل می دهد، امروز از درگذشت وی اندوهگین است. **خالق طعم گیلاس در ابتدای کار هنری او که گنج پنهان و پیدای هنر ایران است در سال ۱۳۱۹ در تهران متولد شد. کیارستمی از ابتدا به سراغ نقاشی می رود. آنقدر در این رشته استعداد و مهارت دارد که در سن جوانی می تواند در مسابقه نقاشی برنده جایزه بهترین اثر شود. سپس با قبولی در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشته نقاشی به تحصیل می پردازد. البته در دوره ای از زندگی جذب پلیس راهنمایی و رانندگی می شود ولی در سال ۱۳۴۰ یعنی در دهه ۱۹۶۰ به عنوان نقاش تبلیغاتی در آتلیه ۷ و یکی دو مؤسسهٔ دیگر به کار طراحی جلد کتاب، پوستر و آگهی‌های بازرگانی پرداخت، و بعدها به «تبلی فیلم» رفت. شروع کار سینمایی کیارستمی ساخت تیتراز فیلم است. هنر نقاشی و ابزار گرافیک و هوش سرشار باعث می شود که وی تیتراژ وسوسه شیطان ساخته محمد زرین دست را بسازد. در ادامه وی به ساخت فیلم کوتاه روی می آورد و برای کانون پرورش فکری فیلم کوتاهی با نام نان و کوچه را در سال ۱۳۴۹ می سازد. کیارستمی در این خصوص می گوید: " نان و کوچه نخستین تجربهٔ سینمایی من بود و باید بگویم که بسیار دشوار بود. من مجبور بودم با یک بچهٔ بسیار کوچک، یک سگ و یک گروه فیلم سازی غیرحرفه‌ای البته به جز مدیر فیلم‌برداری که مدام غُر می‌زد و اعتراض می‌کرد کار کنم. مدیر فیلم‌برداری در صحنه، حق داشت چون من از روش فیلم‌سازی که او بدان خو گرفته بود پیروی نمی‌کردم." عباس کیارستمی در سینما بسیار زود مطرح شد ولی این زود مطرح شدن دلیل بر ناپختگی نبود. وی با ساخت دو فیلم دیگردر سال ۱۳۵۱ فیلم زنگ تفریح و با ساخت فیلم مسافر در سال ۱۳۵۳ در سینمای ایران شناخته شد. ** کیارستمی روایتی نو بعد از انقلاب عباس کیارستمی بلوغ کاری خود را از استعدادش در نقاشی دارد با اینکه وی بارها به خاطر تواضع خود را نقاش خوبی نمی داند. البته باید پذیرفت که هنر نقاشی و گرافیک برای وی کافی نبود و فهم هنری او ساحتی را می طلبید فراگیرتر و گسترده تر تا بتواند قدر و قیمت خود را نشان دهد. کیارستمی بعد از انقلاب پایه گذار و پدر سینمای نوین در ایران است. سینمایی فاخر که توسط عباس کیارستمی به بلوغ می رسد و به راحتی در جهان نام هنر ایران را مطرح می کند. او اولین کارگردانی است که برای ساخت فیلم طعم گیلاس نخل طلای کن را از آن خود کرده است. کیارستمی با مطرح شدن در سینمای جهان همچنان در ایران باقی می ماند و به گفته خود او " اگر درختی را که ریشه در خاک دارد از جایی به جای دیگر ببرید، آن درخت دیگر میوه نمی‌دهد و اگر بدهد آن میوه دیگر به خوبی میوه‌ای که در سرزمین مادری اش می‌تواند بدهد نیست. این قانون طبیعت است. فکر می‌کنم اگر سرزمینم را رها کرده بودم درست مانند این درخت شده بودم." در حقیقت شروع سینمای نوین در ایران همان سینمای اجتماعی است که کیارستمی به جای استفاده از بازیگر حرفه ای و روایتی اغراق شده، روایتی واقعی و بازیگری را بر عهده خود مردم سپرده است . در فیلم " خانه دوست کجاست" که از آثار تحسین شده جهانی اوست، داستان ساده‌ای دربارهٔ یک پسر مدرسه‌ای هشت سالهٔ باوجدان را روایت می‌کند که تلاش می‌کند دفترچه دوستش را که در روستای همسایه زندگی می‌کند به او بازگرداند وگرنه دوستش را از مدرسه بیرون می‌کنند. در طول این فیلم باورهای سنتی روستانشینان ایران نمایش داده شده است. کیارستمی این فیلم را از نگاه یک کودک می‌سازد. بهره‌گیری شاعرانه از منظره‌های روستایی ایران و همچنین نشان دادن واقعیت زندگی از نکته‌های مورد توجه در این فیلم است. این اثر روایت اجتماعی و بسیار واقعی می باشد و سینمای ایران را بسیار مورد تاثیر قرار می دهد. برخی از آثار وی نیز چون کلوزآپ جز ۵۰ فیلم برتر جهان جای گرفته است. در پایان دهه ۱۹۹۰ کیارستمی لوغ و پختگی سینما را در فیلمی به نام طعم گیلاس به نمایش گذاشت. اثری ماندگار در ذهن هنرمندان، مردم و منتقدان که بسیار در سینمای بین الملل مطرح شده است. کیارستمی جایزهٔ نخل طلایی جشنواره فیلم کن ۱۹۹۷و جایزهٔ بهترین فیلم خارجی انجمن منتقدان فیلم بوستون را برای طعم گیلاس بدست آورد و مورد تحسین جهانیان قرار گیرد. مجله تایم در سال ۲۰۰۴ نیز این فیلم را به عنوان یکی از ۱۰ فیلم برتر تاریخ کن نامید. طعم گیلاس در ادامه به عنوان بهترین فیلم خارجی زبان انجمن ملی منتقدان فیلم نیز انتخاب شد. مجموعه کرایتریون در ۱ ژوئن ۱۹۹۹ این فیلم را به عنوان یک فیلم منحصر به فرد اعلام کرد. این فیلم دربارهٔ مردی‌ست که قصد خودکشی دارد. ** کیارستمی بعد از طعم گیلاس عباس کیارستمی بعد از سال ۲۰۰۰ تبدیل شده است به فردی شناخته شده در سینمای جهان با جوایز مطرح سینمایی اما همچنان در کشور مانده است و فعالیت هنری خود را ادامه می دهد در کنار ساخت فیلم های کوتاه و بلند وی به کار عکاسی و نقاشی نیز مشغول است. عکاسی کیارستمی کم از فیلم سازی او نیست. به هر بهانه ای و در هر سفری وی مجموعه ای از عکس های ماندگار و تکنیکی را می گیرد و گاهی در گالری های داخل و خارج از کشور به نمایش می گذارد. هنر تلفیقی که مجموعه ای از ویدیو آرت و عکس می باشد در مجموعه های وی دیده می شود. ** داوری های کیارستمی اعتبار کیارستمی باعث شده بود که وی در بسیاری از جشنواره های مطرح جهانی به عنوان داور حضور پیدا کند. می‌توان از جشنواره فیلم کن در سال‌های ۱۹۹۳، ۲۰۰۲ و ۲۰۰۵ به عنوان برجسته‌ترین آن‌ها یاد کرد. همچنین در سال ۲۰۰۵ سرپرست داوران در بخش دوربین طلایی جشنوارهٔ فیلم کن بود. وی در سال ۱۹۸۵ در جشنوارهٔ فیلم ونیز در سال ۱۹۹۰ در جشنوارهٔ فیلم لوکارنو در ۱۹۹۶ در جشنوارهٔ فیلم سن‌سباستین، در ۲۰۰۴ در جشنواره فیلم سائو پائولو، در ۲۰۰۷ در جشنوارهٔ فیلم کاپالبیو به عنوان سرپرست داوران و در سال ۲۰۱۱ در جشنواره فیلم کاستندورف صربستان به داوری پرداخت. او در بسیاری از جشنواره‌های فیلم در سراسر اروپا مانند جشنوارهٔ فیلم استوریل پرتغال، به طور مرتب حضور دارد. ** کارگاه های آموزشی همچنین کیارستمی در بحث آموزش نیست در جهان همواره در کارگاه های آموزشی برای تدریس و انتقال تجربه حضور داشته است. از افتخارات دیگر این فیلمساز مطرح شدن به عنوان ششمین کارگردان برجسته جهان بنابر گزارش روزنامه گاردین در سال ۲۰۱۱ است. کیارستمی در این اواخر همچنان فعالیت هنری خود را با جدیت دنبال می کرد. وی در آخرین نمایشگاه خود به نام "چهار فصل" که در گالری بوم نمایش داده شد مجموعه ای از عکاسی های خود به همراه ویدیو آرتی را به نمایش گذاشت وبا استقبال بسیاری روبرو شد. ** فیلم شناسی کیارستمی کیارستمی مولف آثاری است که هر کدام ارزش و اهمیت خود را دارند اما مجموعه آثار وی که جوایز مطرح جهانی هم دارند به شرح ذیل است: - نان و کوچه که فیلم کوتاه است و جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره بین‌المللی فیلمهای کودکان و نوجوانان ۱۳۴۹ را بدست آورد. - مسافر فیلم هفتاد دقیقه ای که جایزه جایزه ویژه هیئت داوران و جایزه تلویزیون ملی ایران نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان تهران ۱۳۵۳ را کسب کرد. - گزارش که نخستین فیلم بلند اوست و جایزه ویژه انجمن منتقدان جشنواره فیلم آسیایی ۱۹۹۷ به دست آورده است. - خانه دوست کجاست؟ فیلمی تاثیرگذار که جوایز زیادی را به شرح زیر کسب کرد: * جایزه ویژه هیئت داوران و پلاک طلایی بهترین کارگردانی جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ۱۹۸۷ * جایزه کنفدراسیون بین‌المللی هنر سینما * نامزد دریافت جایزه پلنگ طلایی و برنده جایزه پلنگ نقره ای، جایزه فیبرشی و فیلم منتخب انجمن منتقدان جشنواره لوکارنو ۱۹۸۹ * برنده جایزه سینمای هنر و تجربه در دومین جشنواره برخوردهای سینمایی کن ۱۹۸۹ * جام نقره ای جشنواره بین‌المللی فیلم ریمینی ۱۹۹۰ * جایزه بهترین فیلم جشنواره سلطنتی بلژیک ۱۹۹۰ * جایزه سینه کید جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان آمستردام ۱۹۹۲ * جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم رم ۱۹۹۵ - کلوزآپ؛ این فیلم در سال ۲۰۱۲ توسط نشریهٔ «سایت اند ساوند» در فهرست ۵۰ فیلم برتر تاریخ سینما قرار گرفت و جوایزی به شرح زیر کسب کرد: * جایزه ویژه منتقدان از جشنواره بین‌المللی فیلم مونترال ۱۹۹۰ * جایزه ویژه بهترین فیلم و گارگردانی جشنواره فیلم دان کراکیور ۱۹۹۱ * جایزه شهری، جایزه مطبوعات، جایزه دانشجویان و جایزه بهترین کارگردانی جشنواره بین‌المللی فیلم دونکرک ۱۹۹۱ - زندگی و دیگر هیچ؛ فیلمی مستند که توانست جوایز زیر را کسب کند: * جایزه بخش نوعی نگاه در چهل و پنجمین جشنواره فیلم کن ۱۹۹۲ * جایزه ویژه منتقدان هفدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم سائوپولو ۱۹۹۳ - زیر درخت زیتون نیز برنده جوایز زیر شد: * هوگوی نقره ای جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو ۱۹۹۴ * نامزد نخل طلایی جشنواره فیلم کن ۱۹۹۴ * خوشه طلایی بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم وایادولید ۱۹۹۴ * جایزه منتقدان بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم سائوپائولو ۱۹۹۴ * رز طلایی نشست فیلم برگامو ۱۹۹۵ - طعم گیلاس؛ فیلم خاطره انگیر برای مردم ایران با بازی همایون ارشادی که یکی از تاثیرگذارترین آثار کیارستمی نیز با جوایز زیر تحسین شد: * برنده نخل طلایی جشنواره کن ۱۹۹۷ شود * جایزهٔ بهترین فیلم خارجی زبان انجمن منتقدان فیلم بوستون ۱۹۹۷ * نامزد بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم تلورید ۱۹۹۷ * نامزد شاهرخ نقره ای جوایز انجمن منتقدان فیلم آرژانتین ۱۹۹۷ * بهترین فیلم خارجی زبان انجمن ملی منتقدان فیلم ۱۹۹۸ * جایزه ویژه جشنواره بین‌المللی فیلم استانبول ۱۹۹۹ را به دست آورده است. - باد ما را خواهد برد نیز این موفقیت ها را کسب کرد: * نامزد بهترین فیلم خارجی زبان جایزه مستقل اسپریت ۱۹۹۷ * نامزد جایزهٔ شیر طلایی جشنواره فیلم ونیز ۱۹۹۹ * برندهٔ جایزه‌ٔ بزرگ هیئت داوران و جایزه فیپرشی جشنواره فیلم ونیز ۱۹۹۹ * خوشه طلایی جشنواره بین‌المللی بین‌المللی وایادولید ۱۹۹۹ * جایزه بزرگ انجمن منتقدان فیلم بلژیک ۱۹۹۹ * نامزد بهترین فیلم خارجی زبان انجمن منتقدان فیلم شیکاگو ۱۹۹۹ - کپی برابر اصل؛ فیلمی که مورد تحسین بسیاری از منتقدین خارجی قرار گرفت و توانست، نامزد نخل طلای کن در سال ۲۰۱۲ شود. همچنین جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره بین‌المللی فیلم ایروان ۲۰۱۰ و بهترین فیلم خارجی زبان انجمن منتقدان فیلم سانفرانسیسکو ۲۰۱۱ را به دست آورده است. این مجموعه مهمترین آثار این هنرمند مطرح جهانی است و بسیاری از منتقدین او را برند سینمای ایران لقب داده اند. کیارستمی بار سینمای ایران را به دوش کشید. او سینمای ایران را در مسیری جهانی و تاثیرگذار هدایت کرد و به روایت چندین دوره از سینمای ایران پرداخته است. سینمای وی نشانه ای از فراگیر بودن در میان مردم و شاخص بودن را همزمان دارد و اینطور نیست که فقط طبقه خاصی از مردم روایت او را بپسندند. کیارستمی در سینما منتقدانی دارند البته منتقدانی که تنها سر تعظیم فرو می آورند و از تالیفات او درس سینما می گیرند. منتقدانی هم هستند که همیشه در سینما خود را طلبکار دانسته اما به خوبی آگاهند که کیارستمی محجوب بود و از کسی طلب نداشت. عباس کیارستمی جهان هنر را با رفتنش در تاریخ ۱۴ تیر ماه ۱۳۹۵ و پس از طی کردن یک دوره بیماری داغدار کرد.

انتهای پیام

دیدگاه شما