به گزارش جی پلاس، از گشایش اولین مکان عمومی نمایش فیلم در ایران بیش از ۱۱۰ سال میگذرد، با استقبال مردم از تماشای تصاویر متحرک رفتهرفته به تعداد مکانهای نمایش فیلم افزوده شد و با بیشتر شدن این مکانها در محلههایی خاص مانند «لالهزار» که به عنوان مکان تفریح شناخته شده بودند، راستههایی فرهنگی در شهر تهران شکل گرفت که اقشار خاصی را به خود جذب میکرد. با گذر سالها و افزایش سالنهای سینما در گوشه، گوشهی شهر - که البته همهجای شهر از این بخت برخوردار نبود- میتوان تمرکز سالنها در نقاط خاصی از تهران را شناسایی کرد؛ در این میان منطقهی ۶ شهر تهران از پیش از انقلاب هم جزو مناطقی بوده که بیشترین سالنهای نمایش فیلم را درخود جای دادهاند و شاید بتوان گفت به جای راسته فرهنگی لاله زار که هرساله مسوولان مربوط قول به احیای آن میدهند، راسته سینماهای خیابان انقلاب که مورد غفلت قرار گرفته است از جمله راستههایی است که بازسازی سالنهای سینمایی آن میتواند باعث احیای آن به عنوان یک راسته فرهنگی باشد. در همین راستا بنیاد خیریه «کامرانیه» صاحب سینماهای «مرکزی» در نامهای سرگشاده به مقامات فرهنگی خواستار احیای این راسته شده است که در متن این نامه آمده است:«با نظر مساعد مقامات زیباسازی شهرداری شهر تهران در سازماندهی و آراستن نمای ساختمانهای محدوده میدان انقلاب و دانشگاه تهران مقامات شهری نگاهی به این سینمای قدیمی شهر تهران نمودند و مساعدتی قابل تقدیر در بهسازی نماهای آن انجام گرفت و این نماهای خسته شهری را روحی دوباره بخشیدند با وجود پنچ پرده اکران مجتمع سینمای «مرکزی» دو پرده نمایش سینمای «پارس» و دو پرده سینمای «بهمن» در این راستهی فرهنگی که مجموعهای از مراکز آموزشی و دانشگاهی وجود دارد کمک معاونت سینمایی ارشاد نیز میتوانست در این راستا کمکی در زنده نگه داشتن این گذر راههای سینمایی مرکز شهر تهران داشته باشد. در ذهن هر ایرانی تحصیل کرده میدان انقلاب و راسته جلوی دانشگاه تهران مجموعهای خاطره انگیز چه به لحاظ فرهنگی و هم اجتماعی دارد. اینک با ساماندهی نما و منظر ساختمانها و بناها و آراستن سمبولیک نمادها این مرکز هنوز جاذبههای بسیاری نه تنها برای شهروندان تهرانی بلکه برای هر ایرانی دارد و هماکنون نیز بخش عمدهای از مشتریان این سینماها مسافران شهرستانی هستند و چه خوب بود که همزمان با مساعدتهای سازمان زیباسازی شهر تهران، معاونت سینمایی نیز همت به روزآمدسازی سینماهای این راسته بکند و با تجهیزات فنی این مجموعههای هنری پر خاطره را یاری رساند، اینها خاطرات مردم این شهر هستند.» سینماهای راسته خیابان انقلاب که روزگاری برترینهای شهر بودند امروز اما به دلیل فرسودگی رونق سالهای دور را ندارند؛ به همین بهانه از روزنهی تاریخچهی آنها به سینماهای فراموش شدهی این محدوده نیم نگاهی میکنیم تا شاید با بازسازی و مرمت این سینماها، خیابان انقلاب که گذرگاه بسیاری از دانشجویان و اهل فرهنگ و هنر است، بسان روزهای دور، پاتوقی برای تماشای فیلمهای خوب در سالنهای خوب شود.
سینما «مرکزی» با نام سابق «سانترال» با ۱۰۰۰ صندلی در سه سالن در سال ۱۳۴۱ ، در گوشهی جنوبغربی میدان انقلاب (۲۴ اسفند سابق) تأسیس شد؛ مؤسس آن فردی به نام سیف الله کامرانی بود. در برخی منابع نام محمد مهدی صادقی و اسماعیل کوشان به عنوان مالکان این سینما ذکر شده است. معمار این سینما مهندس فقید مرحوم هوشنگ سیحون بوده است؛ معماری که ساخت مقبرههای بزرگان تاریخ و فرهنگ مملکت از خیام تا کمالالملک را به سرانجام رسانده است. این سالن در سال ۱۳۴۲ به دستگاه پخش ۷۰ میلیمتری و صدای استریوفونیک مجهز شد که در زمان خود ممتازترین سیستم صوت و تصویر در میان سینماهای کشور بود؛ هر سه سالن این سینما این روزها فعال هستند، سالن ۱ آن که بزرگترین سالن مجموعه است، ۵۰۰ نفر گنجایش دارد. سینما-تئاتر «پیام» در سال ۱۳۴۱ در خیابان انقلاب نرسیده به لالهزار نو احداث شد. از سرواژهی نام مالکانش برای خود اسمی تراشید و با نام ب.ب کارش را آغاز کرد. مالکان اول آن بختیار و باتمان قلیچ صدف بودند که پس از انقلاب تحت پوشش بنیاد مستضعفان قرار گرفت. سالن اصلی این سینما، گنجایش ۳۲۰ تماشاگر را دارد و چنانچه از نامش پیداست در کنار نشان دادن فیلم؛ میزبان تئاتر هم هست. روزها در این سالن، نمایش فیلم است و شبها یک اجرای تئاتر به صحنه میرود. تئاترهایی که در این تماشاخانه روی صحنه میروند عموماً از همان نوع تئاتر لالهزاری یا روحوضی هستند. سینما «سپیده» در سال ۱۳۴۲ با نام دیانا فعالیت خود را ابتدا با یک سالن آغاز کرد. پس از آنکه مالکیت آن را حوزهی هنری برعهده گرفت، نامش عوض شد و در سال ۱۳۸۳ سالن دومی هم در این مجموعه احداث شد. سینما سپیده ۳۶۶ صندلی در سالن یک و ۷۸ صندلی در سالن دو برای نشستن تماشاگر دارد. این سینما با عرضهی بلیتهای نیم بها، به عنوان ارزانترین سینمای ممتاز پایتخت شناخته میشود. سینما «پارس» با نام سابق «اونیورسال» در سال ۱۳۴۳ با دو سالن و گنجایش ۱۰۰۰ تماشاگر توسط محمد مهدی صادقی و اسماعیل کوشان در گوشهی جنوبغربی انقلاب و در جوار سینما «شهرتماشا» و سینما «سانترال» احداث شد. این سینما در سال ۱۳۷۰ آتش گرفت، بسته شد و در اوایل دهه ۸۰ دوباره راه اندازی شد. سالن نمایش شمارهی یک سینما پارس با ظرفیت ۳۶۶ نفر در سال ۸۵ نوسازی شد و تعمیرات سالن شمارهی دو با ۳۷۲ نفر گنجایش به علت هزینههای بالا باقی ماند برای بعد، امروز این سینما دایر است و فیلمهای روز را نشان میدهد. سینما «بهمن» در سال ۱۳۴۴ با نام کاپری در ضلع شمالشرق میدان انقلاب و در همسایگی دانشگاه تهران افتتاح شد اما در روزهای انقلاب در آتش سوخت و پس از آن در سال ۱۳۵۸ این سینما تعمیر و بازگشایی شد و هماکنون در مالکیت حوزه هنری است. این سینما با گنجایش ۱۱۷۰ تماشاگر در دو سالن، تا امروز به فعالیت خود ادامه میدهد، سالن یک این سینما ۵۸۰ و سالن شماره دو آن ۵۹۰ صندلی دارد. سینما «فلسطین» در سال ۱۳۴۶ با نام گلدن سیتی با گنجایش ۱۰۸۳ صندلی در دو سالن، در خیابان طالقانی احداث شد امروز با تغیراتی که در آن ایجاد شده است، سه سالن دارد که سالن یک آن ۵۵۱ نفر و سالن دو و سه هم هرکدام ۱۷۲ نفر جا دارند. مالکان اول این سینما عزیزالله محتشمی و رحمت صفایی بودند. سینما فلسطین اکنون تحت پوشش وزارت آموزش و پرورش و مرکز جشنوارهی بینالمللی فیلمهای آموزشی-تربیتی رشد قرار دارد. سینما «شهر تماشا» در سال ۱۳۵۲ با دو سالن در کنار سینما سانترال و به همت سیفالله کامرانی تأسیس شد. سالن اصلی آن ۴۷۶ نفر گنجایش دارد، این سینما در حال حاضر با سینما سانترال ادغام شده است و دیگر نامی از سینما شهر تماشا بر پیشانی ساختمان نیست و دو سینما با پنج سالنشان زیر نام سینما مرکزی فیلم نشان میدهند. سینما «عصرجدید» در محل سینما تخت جمشید در خیابانی که آن سالها به همین نام خوانده میشد (طالقانی فعلی) ساخته شد. سینما تخت جمشید که در سال ۱۳۲۱ بنا شده بود در سال ۱۳۵۷ با ۵۲۲ صندلی خود بهکلی تخریب شد و در سال ۱۳۵۸ سینمای دیگری در همان مکان به نام سینما عصرجدید احداث شد. این سینما در ابتدا یک سالن ۶۰۰ نفری داشت، در سال ۱۳۶۰ سالن دوم با ظرفیت ۱۴۷ نفر و در سال ۱۳۶۹ سالن سوم با ظرفت ۵۴ نفر احداث شد و تا کنون به فعالیت خود ادامه میدهد. و سینما «فردوسی» یکی از سینماهای راسته خیابان انقلاب است که نزدیک میدان فردوسی واقع است و همسایهی دیوار به دیوار سینما تئاتر «پیام» است و فیلمهای روز ایرانی را به نمایش میگذارد. پی نوشت: این گزارش با نیمنگاهی به کتاب سال سینمای ایران مجله فیلم به نگارش درآمده است.. منبع: ایسنااینجا لالهزار نیست
«در ذهن هر ایرانی تحصیل کرده میدان انقلاب و راسته مقابل دانشگاه تهران، مجموعهای خاطرهانگیز چه به لحاظ فرهنگی و اجتماعی دارد.» راستهای که با بازسازی سالنهای سینمایی مختلفی که در آن وجود دارد، میتواند به عنوان یک راسته فرهنگی احیاء شود.
کد خبر:
۵۳۱۱۵۶