یک محقق و پژوهشگر مسائل فرهنگی گفت: ایرانیان یشتر تمایل به امور عاطفی و قلبی دارند تا عقلی که نمونههای آن را در بسیاری از رویدادهای تاریخی و تصمیمات جمعی میتوان یافت.
وی در مورد اینکه جامعه ایرانی تا چه میزان در زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی «عقلانیت» را مد نظر قرار میدهد هم افزود: ذهن ایرانی بر اساس شواهد تاریخی که میتوان آنها را از میان متون ادبی یافت به شعر بیشتر علاقه دارد تا فلسفه. بنابراین اگر جامعه ایرانی را به گفته سعدی به یک شهر تشبیه کنیم بیشتر تمایل به امور عاطفی و قلبی دارد تا عقلی که نمونههای آن را در بسیاری از رویدادهای تاریخی و تصمیمات جمعی میتوان یافت.
این محقق و پژوهشگر مسائل فرهنگی در مورد اینکه اگر بپذیریم که جامعه ما کمتر به عقلانیت تکیه دارد علل و ریشههای آن چیست، گفت: علت این احوال میتواند سر در مسائل تاریخی و جغرافیایی داشته باشد که در تمامی جوامع بشری صادق است که نقشی مؤثر در تعیین ویژگیهای روحی و اخلاقی آدمیان دارد. اگر یک جامعه را به خانوادهای تشبیه کنیم چنانچه افراد آن خانواده از آغاز تحت تأثیر فضایی اندوهبار و ناملایمات ناشی از ضعف مدیریت، عدم کیاست، عدم امنیت و مسائلی از این دست باشند طبیعتاً افرادی درون گرا میشوند که مدام سر در گریبان دارند و ذهنشان به امور عاطفی متمایل میشود که نهایتاً راه به تقدیرگرایی میبرد که در آن عامل عقل هیچ کاره است.
این نویسنده و مترجم در مورد اینکه راهکار ارتقای عقلانیت در جامعه چیست، یادآور شد: بنابراین مقابله با شرایط مذکور و تجدید نظر در ارزشهای تثبیت شده که در طول تاریخ در قیاس با جوامع پیشرفته حاصلی از آن به دست نیامده میتواند اخطاری برای این معمای فروبسته باشد.